장음표시 사용
91쪽
CVM Vrina merito inter euacuationis
species referatur, pauca de hac quoin monere decrevimus. Est enim urina serosior pars sanguinis a renibus attracta. Praestat autem urinam non supprimere sed emittere, quandocunq; natura exigit' ita ut etiam vel non stimulante naturae cretionis conatus sit adhibendus. Si enim excretio rinae, ultra quam paries protrahitur Renum ac vesicae calculi inde ἡρ- creantur, alij P dolores sequuntur. Vrinarum inspectio atque cognitio non plane damnanda est,propterea pauca subsiciam.
Optima urina est in substantia medio.
cris,ac quantitati potionis, quae assumta est, proportione respondet matulae non adhaerens, colore subrustari subsaua, auro is non puro similis, pro ratione tamen artatis, sexus, temporis , sedimento albo leui de aequali, sine pilis, bullis, tuberculis alijs malignis contentis. Alba urina cruditatis nuncia est. concoctricis faculta, tis debilitatem significat. Rubea calorem indicat. Nigra est mala. Viridis morte plexunque designat Bulli integra corona grauedinem, dolorem c capitis significat. Sanorum urina est clara, permanetque sicut emissa est, in qua nulla aut valde exi
92쪽
VALETUDINE. 73gua hypostasis conspicitur, ut m aqua rosacea. Aliquando clara emittitur, S postea subsidit,significatque imperfeci ana concoctionem. Quae autem cras is excreta est, talis , persistit, hominem non sanum, sed aegrotum designat. Nonnunquam urina repente turbida evadit, hoc sanis post exercitationem, aegrotantibus post morbos euenit. Ego cum indulgeo pocullis, depraehendo me primum emittere urinam claram, quae deinde statim subsidit. Si arenulae albae vel rubrae, copiosis crassiusculae, in fundo inueniuntur, lapidem renum aut vesicae minantur. Si quid pingue innata uerit urinae, quod diu durat, resolutionem totius corporis,sin autem subito S cumulatim appareat, nec diu duret, colli quationem renum denunciat.
SVP Ris quoque commoditas est.
quod humorem redundantem aqueum frigidum i excoquat, eliciari consumat, ideo eius prouocatio utilis, necessaria est, praesertim in febribus pestilantialibus, ubi noxius humor interiora corporis in
93쪽
7 CoNfERVAN.bus vino perfusis de linteolo inuolutis arena feruenti, maximeque marina, sole, linteis calefactis atl exercitiis vehementioribus Optimus autem sudor est, qui per equitationem , venationem 1 exercitationem corporis iucundam mouetur. Sudorem post exercitium siue frictionem
abstergi facite, locaque frigida fugit oc
corpta contegite. Q ita a calore ad frigus transitus est periculosus Paucis etiam subiungam, quid exsudore praedici possit. Boni sudores sunt, qui ex toto corpore manant, 'ui fiunt in acutis norbis, in diebus decretoriis Pessimi vero sunt frigidi, 'ui tantum circa caput, faciem , ceruicem oriuntur. Hi in acutis morbis mortem designant, in mitioribus longitudinem aegritudinis.
BAL, in quot non immerito inter euacuationum genera recensentur: adeo haec silentio praeterire minime decet. Balnea calida siue naturalia, quae dicuntur Thermae, in his oris non emergunt, qu0'rum alioquin sum vobis periti Medici suggerent. Balnea
94쪽
Balnea item arte confecta vobis parum conducere reor, eam ob causam , quod harum regionum aquilonarium incolae, plerunt ex Catharris' Asthmate laborent, quibus morborum generibus balnea,ssicus unguenta calida fomenta suppeditant Merentur vero lauden balnea
subfrigida, quibus maiores nostri uti conmosueuerant. In his membra non pedetentim , sed uniuersum corpus submergenda esse volunt nonnulli Medici, quod mihi
etiam probatur, si modo corpus non est antea exercitatione aliqua calefactu Haec enim calidis balneis sunt salubriora, niuersum corpus firmant, robustum reddunt,4 condensant, optimumque ad externa nocumenta arcenda praesidium pr'-
stantri ita ut vix verbis exprimi posesit, quantum momenti ad sanitatis custoo iam frigida lotio afferre videatur. Qtii frigida
lauantur etiamsi sciato propemodum con secti sunt, corpore tame coni anti compactoin colore florido manent Pater me iis nunquam balia eis calidis utebatur, neque calida lotione capitis, cum tam ea lensibus Haesiis, membris i omnibus integris ad septuagesimum tertium atatis annum perueneri t. Existimabat ea in malos hu
95쪽
ego expertus sum. Qui cuias autem ussertim uti voluerit balneis, siue frigidis siue calidis, caueat ne corpus immodica Venere, vigilia, crapula, fatigatione, inedia, aut aliquo grauior exercitationis genere sit debilitatum cxhaustum: Sed ut pristina fruatur fanitate, nec ante confectum magna ex parte ii ventriculo cibum, balneum ingrediatur. Post balneu antequam omnis caliditas expirarit, frigoris iniuria
maxime arceatur, nec statim cibus capi tur, antequam trium horarum sit interiectum pactum, sicut is balneis calidis frigida potio est perniciosissima. Quod si
autem calidis uti volueritis, imitentur haec rationem & qualitatem quatuor temporum siue partium anni. Nam sicuti haec tempora certis qualitatibus distinguuntur, ita ut Ver sit humidum S calidum in principi, sine in medio autem temperatum inestas calida S sicca Autumnus
frigidus csiccus Hyems verd frigida&humida: Sic itidem in balneis cauendum, ne subito a calidis ad frigida descendamus,sed paulatim ab altero ad alicru progrediamur has i qualitates pedetentim
immutemus. Omnes enim repentinae mutationes naturae sunt infensae. Nam simile
simili gaudet. Hinc extreme calidus vel frigidusii ius rethi illi:):: l da uri
96쪽
VALETUDIN S. 77srigidus aer, aut subita ab altero ad alterum mutatio, periculosa es ac noxam imbecillitatemque parit. Sunt qui affirmare non dubitant, iuxta communem versiculum : Sape manm,raro, pedes Caput ero nun- quam esse at andum. Lotiones tamen peduin' in ieiuno, quam pleno ventre, vel hora coemnam proxime praecedente, sunt salubriores Capitis vero lotio singulis anni partibus semel instituenda est, quemadmodum postea dicetur. Nunc alte hoc Epigramma observetur: Tabrea, tria, Venus, corrumpunt corpora nostrAE, Restituunt eadem balnea, ina, Venus.
V E. Rio legitimus moderatus sesus ad prosperam valetudinem plurina iam conducit meatus enim dilatat,metem ac rationem exhilarat,iram vero iurores mitigat. Ex aduerso immoderatus multorum malorum est occasio, spiritus resoluit,corpora Manimo eneruat,omne robur debilitat, calorem innatum extinguit, cerebrum laedit, rencs vescam corrumpit, senectutem Mortem acce
97쪽
D CONfER VANO hoc loco generale praeceptum repetendit plane est,inti odin cibo, potu, labore, somno vigilia, deniq; in Venere mediocritas omnino sit seruanda Sunt qui dicant, minuere quae nocent esse melius, quina cumulare: multiplicare quae iuuant. Mihi tamen videtur vesci citra saturitatem, impigrum esse ad laborem , vitale semen conseruare, res esse longe saluberrimas. Calidis certe 'umidis Veneris usus maxime conuenit, quemadmodum. illis, qui pituita laborant. In hyeme MVere v- tendum est Venere a cibo praesertim sumto In aestate vero Autumno abstinendum. Senes omnino Veneris expertes esse decet, Huic enim aetati Venerem ut noxiam, ira ita utile esse notius esse puto, quam ut me indicare sit necesse.
Eae r v. nunc eae tremum euacua- , tionis genus Inedia: Non autem vobis ciborum sum per continuos aliquot dies anterdico, eo quod hanc intermissionem alim atorum, plerun P debilitatio natura , o malorum hulliorum gen cratio con 'itetili Sed inici dum per unius diei spaci una Iolo, acos o il
98쪽
cium inediam tolerare, vel nonnunquam prandium aut coenam intermittere vos
Volo, quo tenuitate viei usi abstincntia corpora vestra consuescant in bellis, in proiectionibus aut venationibus, necessi tale ita cxposcente, labores etiam sine cibis sustinere. Conducit quoque ad sanita tem inediat aesertim iis, qui non sunt biliosi aut ad choleram procliues, sed valentibus praediti viribus, repleti γ crudis humoribus, qui hoc modo per inediam consumuntur, ut corpus pii possit. Satietati enim nimiae, vel longa quies, vel prolixus somnum, vel inedia plerunt mederi solet, amissa 1 sanitas, ubi ex redundantia Sc Opia morbus natus, subtractione latici tate ciborum restituitur. Ideoque addam
hoc loco, quod Galenus narrat Antonium Imperatorem ventriculi cruditates depel-
Icre solitum inedia unius diei, hauriendo cyathum vini, cui aliquantular misi petis inspersit. Nam multi .magni morbi abstinentia 'uiete curantur. Sed ut breuiter summam totius rei complectar, inedia
tempestiue xij quibus conuenit, adhibita, miritice prodest, cliquis autem, de qui biis dixi, plurimum obe: .
99쪽
EX Moi V capitulo de excretione
ordo materiae iam exigeret, ut de retentione quot institueretur oratio Verucum contrariorum eadem sit natura, N: de euacuatioue satis prolixe sit dictum, pauca tantum de illa addam. Retenta excrementa grauantra molestant corpus, tandem morbos pariunt. Sunt etiam aurium, narium , palati excrementa mature euacuanda Nunc ad reliqua transeamus.
seu affectibus animi. Anio vors igitur iis, quibus corpo
ris fanitatem tueri potestis, etiam ad animi medicinam vobis progrediendum erit. Nam ut animae perturbationes sequiitur corporum passiones, sicut videre licet in ebriis, de quibus Horatius inquit: in corptu onusturum Arms vrcise animum quot praegrauat inum, git humi diuinae particulam aura: Sic contra ex passionibus animae corpus alia citur, perduciturq ad consensum,ut mana oris, tristitiaque affectibus manifestum
100쪽
est. Cum igitti corporum .animae pas
siones, ita sint coniuncta Mnaturali quodam vinculo copulatae, ut fiant cauta plurimarum passionum ad inuicem, animum bene compositum ad sanitatem conseruandam plurimum conferre,turbidos autem concitato Scb animorum OtuS, aratione auersos, sanitatem conuellereri debilitare arbitror Quare vobis o flij in eo
potissimum laborandum esse censeo, vitam animae, quam corporis perturbationes offensionesque caueatis, nec modum ulla in re excedatis. Moestitia diurna pari Melanchosiam, ut Salomon inquit Spiritus tristis exiccat ossa, cor laetum exhilarat mentem. In timore calor omnisa spiritus ad intima cordis penetralia confugiunt, quo fit, ut partes algeant, corpus pallescat, nerui laedantur, vires Ponan conuellantur. Ira insaniae initium , sanguine circa cor effervescente,statum mentis immutat, ita ut ardescant oculi, os tremat, lingua titubet, dentes concrepent, vultum maculet nunc suis usus rubor, nunc calor albescens. Praterea ira plerunque est undit calorem natiuum ad exteriora, corpora b insan)mat. Ideo tunc ea fiunt rubicundiora, ad omne patrandum facinus promtiora.