장음표시 사용
161쪽
134 SECTIO IIL DE INTERNI sarchica pellani in subscriptione occurrit. At post
haec tempora altum de archicapessano silentium, et non nisi archicancellarios diplomata recognouisse constat. Exarserat paullo ante contentio inter imperium et sacerdotium, et insistentia Pontificum, oppressa maiestate imperatoria, iam eo progresia erat, ut eratoriis iuribus sacrorum nihil fere superesset Regibus in sacris, quod eorum auctoritate, Vt antea, ageretur. Quum vero iura sacronim olim archicapellani nomine Regum administrarent, et ex eo tempore nihil amplius de statu rei acrae, ordine et persenis ecclesiasticis ad Imperatorem, sed ad Pontificem omnia resetarentur, nemo non iacile animaduertit, cur omisso arichleapellani titulo, solum archicancellarii nomen assiti ibuerint archiepiscopi Moguntini. f. L. In imperio germanico splendido archicancellarii titulo utuntur tres praecipui sacrorum Praesules, Moguntinus, Coloniensis, et Treuirensis, quos omnes olim Regum Germaniae diplomatibus uibscripsisse nouimus. Origines huius rei paullo altius repetere OPerae pretium eriti
Inter complures capellas regales, quas in Pala. fis sitiis habebant Reges Francorum, illae prae Caer ris eminebant, quae in metropoli quadam erant. Et quum tres in Francia Orientali sive Germania essent Metropoles, verisimile est, quemque harum Metro. poleων archicapellanum honores cancellarii, qui cum archicapellani dignitate tum coniungebantur,
162쪽
Metropolis, adeoque Moguntinus archicapellanus et cancellarius. Colonia Germaniae secundae metropolis erat, cuius antistes eo nomine non immerito sibi archicancellarii nomen vindicahat. Sic quoqtre Tro. 'uirensi Archiepiscopo, utpote Germaniae Belgicae seu Lotharingiae Metropolitano, archicancellariatus dignitas iure quaesita videbatur.
s. LII. Sub Carolingis et sequentibus Germaniae RegLhus archicapellani non ecclesiae alicuius priuilegio, sed Regum et Imperatorum iudicio constituebantur. Auctor Puinquertis Cameralis qu. V. F. z . Ill. ID. IA C. MAsco v in dissertatione laudata g. UIL Nonnumquam etiam plures eodem tempore archicancellarii nondum diuisis muneris finibus fuerunt, quod de Ottonis M. aetate ostendit laudatissimus M A s C o v l. p. X. quamuis in diuersa hic abeat Reuerendissimus Praesul Gottwicensis in Chronico L. II. p. III. qui unum tantum archicancellarii munus Obiisse contem dit, pilaresque sibi inuicem in munere silccessisse, et non sine magno eruditionis adparatu causas exponit, ob
quas varii intonis I. diplomatis subscripserint. g. LIII. Interiecto deinde tempore quiIibet trium archiepiscoporum peculiarem et sed i suae sacrae proprium
cancellariatum obtinuit, Moralntinus per Germaniam, Coloniensis per Italiam, et Treuirensis per Galliam et regnum Arelatense. Tempus vero, quo certis finibus adstricti esse coeperint hi archicance ii, certo do sinim
163쪽
finire difficile est, et de eo pluribus disputare solent iuris publici doctores, licet mire inter se disientiant.
. I.IIII. lIn tantis sententiarum diuortiis non possum, quin i
eorum accedam sententiae, qui archicancellarii digni- statem Moguntinae sedi Ottone Μ. imperante ab anno D C C C C L X VIII. Perpetuo iure quaesitam esse cxi- 'stimant. Nam ex quo Wilhelmus, Ottonis M. filius, lMoguntinam ecclesiam rexit, haud interrupta serie 'Moguntinos Praesules archi cancellarii officio prae- filiste constat, quum antea alii quoque praeter Μωguntinum Regum et Imperatorum diplomatibus subscripserint. Dedit hoc sine dubio Imperator amori lfilii, ut fixam veluti sedem et stabile domicilium amchicancellariatus Officium in Moguntina sede haberet, ζ1 aesertim quum iam inde ab antiquissimis tempori. iis illa Metropolis in Germania primatum tenuisset. Ill. MAs Cou in Dissi de Primatibus, Metropolitanis e cles Germ. g. XX. Ipsa sane imperii confluetudine Moguntinis supremum hoc aulae imperialis officium postea relictum est, licet lex expressa, qua illis dignitas haec adscripta, nondum proserri potuerit. PHIL.ΕBERII. TECH in Schediasta. inato Cap. III. g. IV. g. LV. Etsi vero post Ottonis tempora nonnumquam set Coloniensis et Treuirensis archicancellarii munere i
164쪽
functi sitnt in Germaniae imperio: tantum tamen ea exempla valere non debent, Ut qilemquam de certa et vera sententia dimoueant. Nam si quando Colmniensis Praesul pro Moguntino Regum et Imperatorum diplomatis subscripsit, aut eius vice alius illa recognouit, factum hoc est absente, aut impedito Moeguntino, aut propterea, quod inimicitiae inter eum et Imperatorem intercedebant. Exemplo esse potest duploma Henrici V. Imp. de a. M C X I v. apuG Dn. DELvDE Io T. II. Reli utar. p. III. cui subscripsit Arinoldus vice Brunonis Treuirensis archiepiscopi am. chicancellarii. Paullo ante nimirtim anno MCXII. idem ille Arnoldus diplomati, Guo Henricus V. Wommatiae priuilegium ratione teloniorum concesserat, vice Alberti Moguntini praesulis et archicancellarii recognouit apud laudatum LUDEWIGIUM l. e. p. III. Sed quis est historiarum tam insigniter nidis,.Ut Henricum V. graues cum Alberto archiepiscopo Moguntino inimicitias . exercuisse , et BrunOnonem Treuirensem plurimum apud eum gratia valuisse ignoret. add. GEORG. FRANC. HELMERS.
HAvs EN Diss de Archicancellariis S. R. I. Ersordiae
Ex quo vero stabile et perpetuum in Moetintina sede esse coepit archicancellariatus officium, in premi eius Praestiles non in Germania selum, sed etiam in Italia aliisque regni germanici partibus splendidum
hocce munus gesserunt, cuius rei fidem faciunt com- plura diplomata apud uti HELLVΜ in Italia sacra, eos tamen
165쪽
338 SE erro III. DE INTERNI stamen discrimine, ut in Germania reliquos Praesules Ochiderent, in Italia non item. Nam post Ottonis lintempora Coloniensem et pliares alios praeter ΜOguntinos archicancellarii munus m Italia administrinis accepimus. AvCTOR Ginquenti cameral. P. Vereor autem, Ut propterea, quod Colonienses archi. episcopos Ottonis ri tempore et paullo post archicam cellarios in Italia misite is compino sit, incunabula archicancellariatus Coloniensis per regnum Italiae in illa ipsa aetate reperiri queant, Vti visum est V. C. I in
cessariatu archiepiscopi Colonienses per regniam Italiae . V. VI. Neque enim diuisis cum Μoguntino finiutius tum Coloniensis, neque perpetuo muneri iis praefuit, neque Italiae archicancellarium si ieciatiiri te di xit, ad quod maximet hic videtur respiciendum. Quum vero a tempore Henrici III. Imp. diplomata Imperatorum in Italia consecta Blos Colonienses, Ριligrinum, Hermannum, Annonem archicancellarios
memorent, et Leo IX. PontifeX rom. anno M X LV III r. Hermannum perpetum ecclesiae romanae archicam cellarium creaverit teste WIC BERTO in vita Leonis IxL. II. c. V. p. 'I. non dubitandum est, imin hac aetate Italiae arcn cancellarii dignitas Coloniensi ecclesiae cesserit, et Imperatores exemplum Pontificis sequuti j sint. Accedit, quod non multo post, tempore nimi- rum Lotharii Saxonis veluti expeditum vistim sit Co Ioniensem archiepiscopum Italiae esse archicancella-
rium. Etenim Chronographus Saxo ad a. M C X X X I I. apud LEIn NITIvMin Accesson. historis. Tomo I. p.
et qilia, inquit, archiepiscopus Coloniensis defuit, qui iure Lbet
166쪽
debre esse cancellarius in his partibus, Norbertus archiae iscons Magdeburgisus huic cincio deputatus es. Hinc sub Friderico I. primim titulo Italiae archicance, larii usus est Amoldus in diplomate de a. MCLV. Nud CHA PRAVVILLIUM Tomo II. rer. Leodiens. Tum quoque Μoguotinus Praesiui, qui antea si liciter se areiacancellarium dixerat, Germaniae vel S. R. I. Per Germaniam archicancellarium in siibscriptionibus diplomatum se vocare coepit. Exemplum .rte amtiquissimum est apud GE OLDv MadHYNDH M tropol. Salisburg. Tom. I p.377.
Paullo serius archicancellariatum sibi vindiem runt archiepiscopi Treuirenses, siquidem ante intera regnum incerta et tantum non obstura eius est me moria. Sane saeculo XI. penes Treuirenses archucancellarii per Gallium mimus nondum fuisse oportet, quia Henrici II. Conradi II. Henrici III. et Henrici IV. diplomata de rebus addioecesin Treuirensem spectariatibus condita, Moguntini nomine recognita sunt. Et Arelatenfis regni archicancellariatum Fridericus II. Imp. in Viennensem archiepiseopiam transtulit an. MCLvII. Itaque saeculo demum decimo tertio arichicancellarii dignitas Treuirensi obtigisse videtur, licet in diplomatibus eius mentio non fiat, quia Bommundo Ili hoc ipso aevo, tam Galliae, quam Α atem sis regni archicancellarii titulus a maeuis scriptoribus
tribuatur, teste BRO ERO Annal. Treuirens P. ILL XVI. e. sa. et C. N7. Et ex eo te Ore continua.
Ius et ab Imperatoribus confirmatus est , utpote Lu-S a douico
167쪽
in Aurea Bulla, quam in Comitiis Moguntinis anno
Iam addo nihil habere HERMANNUM CONARINGIvΜ, quo tueri possit stram sententiam, si arichicapellanos nusquam archiepiscopos dictos esse aliis persiladere nititur in Censura diplomatis Lindautem Is p. 1δ'. Nam Vti Μ A BIL L o N L. II. de re diplomatiaca c. n. g. XIII. iam iure dubitauit recte hic sensisso Virum egregium; ita quoque multo magis compluribus exemplis contrarium probari potest. Sub diplomate Zwentiboldi apud HvNDIvΜ in Metropol. Ealistarg. p. ss. haec habetur stabscriptio Mest rus Notarius ad vicem Rarbodi archiepisco' jummique canciniarii recognouit. Et in diplomatis ottonianis nihil fre-CUentius observes, quam archiepiscopi nomen in subscriptionibus archicancellariis tribui. Subscriptio diplomatis ab Oreone M. dati anno D C C CC L X U M I LaPud HvNDIvM l. e. Tomo II. p. aTI. ita se habet: Digerus Cancellarius ad vicem Hattonis archiepsopi et rapalani sub ipsi Saepe quoque selum archiepisco- Pi vocabulum ponitur, omissis archicancellarii titulo, uti in diplomate Ottonis III. de a. D C C C C X C U II. cui haec ibiecta stini: Hildibolias episcopus et cancellarius vice Millegis archiepsopi. CH APE a V v ILLE Histor. Leodiens. p. 2Io.
Archicancellariorum officium suisse reeenserediplomata, iisque subscribere iam supra nos obseruare
168쪽
meminimus. Quamquam vero ipsi archicancellarii interdum diplomata recognouerint, uti exemplis quibusdam compertum est,' tamen rarissima illa stini, et ViX quatuor aut quinque a Primaeua eorundem institutione usque ad Carolum v. reperies. MALLINE R o ae de archicancellariis in coEM. archis. iuribus p. V lurimum enim et sere Enper cancellarii diplom, tibus stabscripserunt. Hinc formula in diplomatibus selemnis: Notarius ad vicem archica liani s Cancellarius ad vicem archicancellarii, cuius rei origo iam paucis explicanda.
Sic Caroli IV. Imp. Bullam auream de iure et Reeessione
Electoratus Saxoniae anno MCCCLXXVI. editam recognouit Liidovicus Moguntinae ecclesiae Archiepiscopus S. R. I. per Germaniam archi cancellaritis. Sub Maximiliano I. ipse Berelitorudiis archiepiscopus Moguntinus litteris inuestiturae Curtembergicae a. Μ CCCC XCVL datis propria manu ut archicancel- Iaritis subscripsit. IA C. WEN RE Rus in notis ad Mallinhroe de archicantasiam p. 41
Nimirum archicancellarii, si in aula imperatoria non praesentes aut aliis negotiis districti essent, ubees suas delegare solebant aliis, qui loco illorum rebus expediendis praeessent et subscribendi ossicio fungvirentur. Vsitatum hoc iam fuit circa confinia saeculi VII. et VIII. ceu diplomata Childeberti et Caroli M. apud MABILLON L. VI. de re diplomaticap. hoc satis superque ostendunt, et ex praestantissimis antiquitatum monimentis eruditissime demonstrauit Io.
PETRVs DE LUDE IG in commentario ad Aaream
Buctam Tit. XXVI. g. a. p. 37LI . Quum ita olim mos serret, ut summi secrorum antistites in curandis . . - S 3 sacris
169쪽
xo S EeTIo m. DE INTERNIssacris vicaria opera uterentur, hoc quoque sibi sumserunt in expediendis imperii negotiis, et vicarios constituerunt aresticancellarii dignitate archiepistopi praedisi. Eo ipse quoque tempore, quo Vice.
cancestarn orti sunt, frequentius amnicaneellarii nomen ad distinctionem a Dicario eancellario in diplom, tibus usurpatum est teste LVDEWIGIO l. e. quum antea cancellarii nomen loco archicancellarii politum sit.
Ex his luculenter constare puto satis antiquos esse viedicancellarios, quos Pro antiquo rerum statu haud inepte dixeris vicarios .archicancellariorum, qui h 1-n partu in subscribendis ara recognostendis dimovitis tuebantur. Nomen vicecancella ii recentius est, et a Sigismundi Imp. tempore primum auditum. IlI. IVSTUs HENNING BOEHMER in Dissi deus is vice-cancillario Imp. Cap. I. g. XXVI. Olim qui vices archicancellariorum obibat, dicebatur simpliciter cancellarius, uti in diplomatibus apud CAROLUM MEI.cΠΕ Lag cic in historia Frisius in To n. I. p. INI. ID. I 72. NI C. SCHATEN historia Pade ornensi P. I. p. Jo7. III. Iaa. aut notarius Vti in diplomate Conra di I. de anno DCCCCX M. apud SCHANNAT Tradiation. Ilos p. aas Cons. q. XXXVII II.
At tempore Sigismundi formula ad vicem archia cancellarii, tam longo usu proliata, desiit, et in subseris.1ionibus di omatum. vicecancellarii nomea nulla amplius arcnicancellarii faita mentione tantum vim
pari coepit. Ipsa denique vicecancellarii iubstrimo
170쪽
non multo post omissa videtur, siquidem in liplom tibus f riderici III. haec sermula reperitur-mand tum proprium Domini Imperatoris nulla vice cancellarii facta mentione. IvΕNCKER in notis ad Mallinisu p. - . Vnde sine dubio falsus est H E R T rv s de Medi matum Sect. I. g. XIV. qui existimat iam post Fri. derici II. excessiim veterum subsicribendi ritum in deletudinem abiisse, nec ulla diplomata Caes ea aliarchicancellariis aut ad eorum vicem subseripta et recognita reperirL video tamen hanc sententiam probari Ιll. MAsco v IO in Dissi. do inlatis aulicis S. R L
Neque vero nulla varietas in posteriori se tua obseruatur. Etenim sub diplomate priderici III. de
anno MCCCCLXXXV L haec reperitur: ad mandatu umperatoris in Concilio, LUNIO Reich Archia Partexe L Tom. I. p. 12 . et sub alio: aes mandatum Domini. Imperaroris pro iuram PD E M G. p. GK. In calae diplomatis Maximiliant L de ando MCCCCXC M. legitur r. ad mandatum domini Regis in Concilio. Aliud eiusdem diploma de anno MCCCCXCVL sequentem habet iubscriptionem et ad inaudarim Domini Regis proprium. LUNIG l. c. 'I I. et 17a. Postea placuit primum Imperatoris, deinde Vice cancellarii nomen exprimere, et tandem ad s. Caes Maiestatis mandatum prooprium, ibscribentis Referendarii vel cancellarii ii