장음표시 사용
141쪽
II4 SECTIO III. DE INTERNI smentionem fieri obseruamus. Cons. Prologus L . Almmami. Ludovictra IV. Imperator in Confirmat. Concambii apud sCHANNAT in Corpor. Tradit. Fuidnf. n. p. 22α ait: annuentibus atque fauentibus cunctis, opis ad rant, Principibus. Recentius exemplum habes in D I M A R O L. I. Annal. p. 3υ. Otto ab omnibus Regni Primcipibus in Regem electus Conradum sibi quas ad hoc indigno praepossit. Duplex autem huius verbi ratio esLPrimo enim Principes dicuntur proceres regni et Primarii Palatii administri, quod vel inde liquet, quod Comites quoque Principes adpellati sint. Nam RLdaggus Comes strefruis ius Princeps vocatur in Charta Alfridi, Hildesheimensis Episcopi de a. 872. apud
p. 2Ι . Alio sense Principes vocantur domini terrutoriales, quales Germaniam Conradi I. aetate ignorasse adfirmant, qui rectius sapiunt. Quae quum ita sint, mirum omnino videri potest, nullum huius verbivsium in diplomatibus obseruars. Attamen satis e ploratum est, ex genuinis diplomatibus ante Conrmdum I. et Henricum I. quin iis, quae horum Regum temporibus edita sunt, principum vocem plane eXm Iare. Hinc falsitatis notam inciarrunt constitutio de
expeditione romana, diploma Carolinum de basilica Aquisgranensi, diploma Ottonis M. Magdeburgense Vel eo nomine, quod principum imperii mentio in illis fiat.
g. XXss. Quemadmodum prisci episcopi a fastu et domi.
natu mirum in modum abhorrebant, et vitae potius sanctitate morumque integritate, quam splendore alios
142쪽
anteiban ita quoque splendidis titulis, qui vanitatis quid spirare videbantur nec ipsi usi, ncc ab aliis O nati sunt. Hinc Archiepiscopi, epistopi, abbates livdiplomatibus Regum Germaniae auditant letum, dens rabiles, ho-abiles, dilecti s aliquando compellantur. Henricus R. Imp. in diplomate Ganderenei.
rabilem Coloniensis ecclesiae Archiepiscopum, item
fidelissimum vocat. Venerabilitas, inquit C A R O LUSC A N GIV S, titulus honorarius episcoporum, qui venerabia is vulgo compellantur. Egregie hoc confirmat IO A C H. VA DIA N v s de coli z. monasteriisque Germ. L. ILp. m.
apud Goldastum. Vbi ait: iam quodsanctum et in riasto venerabilem patrem vocant, Uius aetatis more est, ctum. Siquidem epycopos et abbates vulgo sanctos et vene rabiles dicebant. Nec aliter ferebat usus aetate Carolingori , cuius quum non meminisset fabricator duplomatis Lindauiencas, turpiter admodum se dedit, et fraudis indicium luculentiisimum ipse ostendit. Κ, hanum et Salomonem, sacrorum antisthes, illustres assipellat, quos tamen saeculari more honoratos esse a Lini
uico Pio nemo sibi persuaserit. Nam quamuis priuati in suis litteris sacrorum Praesiiles ex adulandi studio. aut pro suo na eos amore illustres selutarent, uti ex Marculmi formulis, aliisque exemplis constat; tamen ex regii palatii consuetudine ni ouam ita com- pellati sunt. Sic Hilduinum, Archicapellc num, quem Agobardus, amori indulgens, non semel illustris titulo ornauit, Ludovicum Pium temper virum venerabilem dixisse eleganter obseruauit TENEEraus in Vindic.Censiri
dissi lanianimis P a g. XXIII.
143쪽
g. XXIII. Titulo illustris nullus apud Francos splendidior
et illustrior fuit, uti recte monuit M AB ILLON L. II. de re diplomat. cap. III. g. . Hinc ipsi Reges eo insigniri voluerunt in diplomatibus, quae ita inphoantur: Dagobertus Rex Francorum vir illustrer Pinisus Rex Francorum vir inluster. Postea vero quam Carolus M. imperio potitus est, illustris nomen insuper libbuit, aliique eius exemplo Imperatores et Reges Gemmanorum. Tum demum hoc dignitatis verbum proprium esse coepit Optimatibus, ducibus nempe et comitibus, numquam vero sacri ordinis hominibus adtributum est, uti paullo ante obseruauimus. Origo eius arcessenda est: a Romanis, qui titulum hune deserebant Praesectis Praetorio, Quaestoribus, ingustris militum, aliisque, Guin et Regibus exteris, qui summo honori hoc sibi ducebant, uti erudite, more suo, ostendit CAROLUS DU FRESNE Disseri. XXIIL ad Di ille. Sic ad Francos demum transiit.
Nobiles in diplomatibus usque ad saeculum kre decimum quintum dicuntur, non qui hodie hoc nomine conspicui sunt, quippe quos ministeriales et milites olim audisse constat, ALBERTUS ERANT ZIVS L. I. Metrostolis cap. II. et L. III. c. II. sed Proceres regni germanici, Duces, Principes, Comites et Barones. Nam quamuis iam ante id tempus in nonnullis diplo. matibus milites et ministeriales nobilium titulo condecoratos esse observemus, qualia exempla occurrunt apud Dn. DE LUDEWIG Tom. IV. Reliquiar. Μmtor. p. IIa. et II1. et doctissimum CHRIST. GOTT L. RIC-
144쪽
IΠr xv M in Pan. L des Gnaeum, o u dem - ω A i l . in TeutfHaud cap. XXXIX. g. VI. factum tamen hoc est ex singillari Principum quorundam beneuolentia, quam ad exemplum non trahendam esse nemo ignorat. Quanto in honore et pretio in Germania habitus suerit hic titulus, vel exinde colligamus licet, quod ipsis Regibus et Imperatoribus non indignus vi. uas sit, quemadmodum Henricus Imp. vocatur der eLle Here Radiso Henrich apud Auctorem der Lindauischen 'Aufitiis ungp. G. Hinc hodie quoque Pontifex Electores et principes in litteris suis nobiles compellare
let. Vid. IO. PRID. PFEFFINGER in Virriario illustrato Tom. I. p. Ioues. Plura de titulo nobilis habent HvLDERICUS AB LYBRN in Disis de titulo nobilissi. X. et qstem honoris caussa nomino, vir illustris, I o. GEORG. ESTOR in commentar. deministerialibus p.36o.
usque με. ubi plena manu sparguntur exempla, quaerem luculentissime probant. Liceat iam adaere, quia sponte quasi se ossere, rationem illos maxime sugere, qui nobilitatis in superiorem et inferiorem distinctioni antiquiorem saeculo XV. originem vindicare contendunt, quippe quam hoc ipse demum tempore inualuisse res ipsa monet, et tam praeclare demonstratum esta viris narum rerum intelligentibus, ut causia merito perorata videatur.
In elogiis, quibus in contextu diplomatum vitan- mr Reges et Imperatores, dum de se loquuntur, murum in modum variatum est. Mox enim cel tudinis, mox maiestatis, mox serenitatis, mox regalis magni centiae, mox sublimitatis, mox regalis culminis, aut simili
145쪽
xGI sECTIO III. DE INTERNI stitulo delectamu . Ex recensitis titulis plerosque omnes iam adtribuit otio M. in diplomatibus teste Auctore C H R O N. G O T T W I C. L. II. p. 17o. Sunt qui credi sibi sine sponsere voliandFrancicos Heges primae iet secundae stir*s, et Saxonicos Impleratorita potesta-..tem suam numquam nomine insignivisse, sed , eius loco aut celsitudinem, aut Serenitatem, aut Amplitudinem nostram dixisse. Minime omnium vellem'
haec excidisse B E NI A M. L E VB E R o de Stapula Saxon. In. II M. Μitius enim dicere non possum, quam illum 'errarer Nam Francis maiestatis titulum Iam placuis- se ostendit vir summus I O. N I C. II E R T I v s Me dia Idomat. Sect. I. g. II. et Otton , et ante hos Conradum I. eo x ses esse compluribus eXemplis compertum.
nitatis titulus iam Imperatoribus Rom. familiaris fuit, et saeculo, ut videtur, tertio post Oaristum natum initatuit. Theodosius iunior et Valentinianus tapp. in L. II. C. de statuis et imagin. in suae ferenitatis imaginiabus ac staruis erigendis privatae colutioms iniuriam pro-. άFari praecipiunt. Idem elogium sibi tribuunt Arcadius et Honorius impp. in L. XIII. C. de re militari. Hinc sine dubio a Romanis hoc dignitatis vocabulum ad Francos transmisitim est. conser CAROLvM DuFREsNE in Glossan hac voce,
Eorum, de quibus in diplomatibus agitur, dis. quisitio, nobilissimam rei diplomaticae partem non immerito constituiti Manca autem et imperfecta illa erit sine historiarum, iuris tam publici, quam priuati, beneficiarii, ecclesiasticae distiplinae, et earum rerum
146쪽
omnium,' quae tim in diplomatibus mentio fier; selet, cognitione. Campus itaque latissimus hic se ostert currendi in nobilissima quaeuis rerum gratililim,rum argumema, et inueniendi multa praeclare minus animaduersi adhuc aliis, aut menta, maiori in luco collocandi. Sic, ut exemplo rem illustrem, Vnde, quaese, luculentius seruorum in Germania flatus intelligitur, quam ex diplomatibus 8 nonne haec nomiana, discrimina seruorum varia, iura dominorum in eosdem clarissime loquuntur Z dic, amabo te, Vnderemus et plenius fata et successi mem seruitutis gemmanice distere licet, quam ex diplomatibus Z Qui Mutur fieri aliter potuit, quam ut insigne lumen in omta inam hanc ilIatum sita viris doctissimis IOACH
M E R o in Dissert. de iure et statu hominum proprior. qui ex his ipsis fontibus historiam struitutis gerim egringie. rePetiuerunt.
XXVII. Res, quae in diplomatibus conceduntur, siue
corporales liue incorponales sint, cum longo perti. nentiarum syrmate recenseri selent. Formula ita fere se habet: tradunus praedium cum omnibus appendiciis suis, domibus, aedificiis, mancipiis ' vineis, campis, agris, pasimis, Avis, cultis et mcultis, aquis, πιamumque decursibus, molendinis , mobilibus et immolitibus , viis et imulis, aue bus et adiacentiis, Inibus, exitibus et regre biιs Rco. Eius generis formulae antiquissimae sunt, quod vel ex L. III. C. de bonis vacant. adparet. N
Henricianis demunt poribus in morem ivit a nedicias
147쪽
dicias rerum concessarum speciatim in diplomatibus enumerare, uti visum est PAPEBRO CHIO in Prim P. I. Nam longe antea Francis in donationibus allis que chartis priuatis usitatum fuit, quod docent fori mulae Marculii apud BALvTIUM, PISTORIUM aliosque. cons. ΜABILLON L. II. de re diplomat. e. VII. g. XI. et L. VI. ubi iecimina prose et antiquiorum j. plomatum Regum Francorum, in quibus speciales appendiciarum recensiones habentur. ι. Aperte hoe vocabulum indicat duram adliue eonditionem seruorum, eosque a dominis cum praediis alienatos eta. Exeunte Oeculo XIII. haec seruorum adpellati a fere exoleuit, siquidem in diplomatibus serui non mancipia, sed homines proprii vocantur, id quod argumento est, paullo mitiorem ex eo ten rore saetam semorum in Germania conditionem. Caussuniuius rei cum citra et insigni eruditionis adparatu eruit V. Qio Ac H. POT GIES BR de condit. e latuseruor. LI. c. III u.
Praeterea in contextu diplomatis locum habent imprecationes , quae suntsiniones poenales sm repra sentationes mortam violatoribus diplomatum suseundorum. Vis illarum perantiquus est, et Romanos iam suprema sua iudicia, ne irrita fierent, exsecrationibus veluti praesidiis firmissimis munire consueuisse nouimus. vide Io. s Ain s TR YCK in Dissi de exsecrationibus t flamentorum. Ab his ad alias gentes transiit, nimbrum Graecos, Francos, et potiSumum Germanos, quorum instrumenta tam publica, quam priuata exsecrandi formulis plenissima simi. M AB ILLO Ndbre diplomat. L. II. c. VIII. Praesul Gimicensis in CHRON. LII. p. I7 . 2ω.n7. et alibi passim. Ex posterioribus maxime testamenta et donationum instrumenta diris
148쪽
eiusmodi exsecrationibus munita si int, ut nullum se. cile eorum quod medio aevo conditum sit, reperias, quod illis careat. U. MARCvLFus in formulis L. II. c. I. II. III. IV. V. G. et alibi passim, LINDEN BROGIus infra lis cap. LXXII. Ratio in promtu est. 9uo magis enim Clerici sua interesse putabant, non infirmari stipremas tabulas et donationes, quibus ecclesiarum opes augebantur: eo studiosius quoque curabant, ut dirissimae quaevis illis insererentur imprecationes, quae a repetendis bonis, iniuste occupatis, alios deterrerent.
Existimat doctissimus M AB ILLON L. II. de rediplomat. c. VIII. g. vlt. . GermaniS imprecationes non adeo familiares fuisse. Sed quamuis mulctae pecuniariae, uti ait, chartis Germanorum saepe adiectae eperiantur; tamen imprecationes quoque in illis identidem occurrere ex Lege Alamannor. T. I. c. II. charta Thasiilonis apud G E w o L, v M in addit. ad Hundit Meat pol. Salisburg. T. I. p. Tu. aliisque Veteris aeui monmmentis luculenter probauit Reuerendissi praesul Gotti WicensiS in C H R O N. p. I7 . . ' . '' Qiiii publiei saporis morem hunc in Germania olim sitisse
videtur. Nam et cruditi, qui ferebantur, homines, et librarii diris solebant deuotiere, et quasi sacros csse ilibere eos, qui scripta sua mutare, aut abolere, aut in iis aliquid delere auderent; qualia exempla frequentissima sunt in codicibus manu scriptis, quorum nonnulla adduxit IOACHIM VI CHRISTI A. N N Ε Μ EIT Z in verni Distigen Gedane en uber a P hand hi sorVehe, crustae Mid viπaltyche materien P. I. c. XIV.
149쪽
Ilaia, qtiae repi sentari solent illis, qui vim et auctoritatem dmlomatiam infringere audeant, stant vel temporalia vel spiritualia. Ad illa refero mulctas p
euniarias, poenas capitis et similes, Poenae spiritu Ies, ut vocant, si Int anathemata, excommunicatione vindieta diuina, ira sanctorum et aeterni insernalis ignis crucianis. Muriae pecuniariae in diplomatibus Germ. admodum frequentes sunt, Ct mox cum poenis spirkualibus, vesuti excommunicatione, iudicii diuini interminati vae coniunctae, mox sine illis reperiuntur. .
. Non mirandum est his terriculamentsi maxime in diplomaisbus Reges et Imperatores Germ. vses essessiperstitioso aevo, quo nihil magis valebat ad coemcendos frena mordentes, quam horrendum anathem iis fulmen. Quis enim, qui religionis aliquem senissum habuit, ausus esset violare diploma Z si sciret an, thema dictum esse omnibus diplomatis temeratoribus, eosque eiusdem sortis fore, ac ludam proditorem, -rant, Dathanem, Abiramum, aliosque, in quos triste exemplum diuina Nemesis statuit. Sed hoc quoque inuentum est Clericorum, quorum studio dirarum eiusmodi exsecrationum ustis primum in chartis pri. uatis, et potissimum donationum, ecclesii is fastarum, instrumentis inualuit, qui postea in diplomata quoque migrauit. Quum tantam vim in animis hominum haberet fulmen excommunicationis, nullo negotio unusquisque intelligit, cur ad cius poenam olim sese
obligauerint Germani, de quo diximus in speciminei uris
150쪽
iuris german. de obligatione sub poera hauri ecclesiast. et perian
Instar omnium unam alteramue imprecationis formulam hic subiiciemus, et de mulcta pecuniaria haec esto: Si quis autem aliquam sigra taxato sancto aevenerando loco violetitiam, ikbtractionem, vel inuason intulerit in rebus mabilisus et immobilisus vel familiis utriusque simus tamquam ingerialis praecepti temerarius violator ducentas libras auri obri, Hiem ecclesiae vel ipsius rectoribus componere cogatur. Vid. diploma otionis Lquod episcopo Volaterensi super priuilegiis eiusdem ecclesiae concessit apud IVSTUM FONTANINVM in Adpressi ad Vindie. diplomat. contra Gemonium p. Exsecrationis autem formulam hanc habe: quoa se quis arte aliqua sue dolo siue violentia quaeque bona pra nominatae ecclesiae minuere praesim erit avathema st, et a regno Dei et consertio sanctae ecclesae nunc et si per δε-εregatus, et fit portio eius cum Hlana G amgelis eius rumrn aeterm . vid. diploma fundationis monasterii Ράledani apud MADERvΜ in Anziquitat, Brunsv-
ET SUB SIGNATIO COMMEMORATUR, ET IPSA REGIS SUBSCRIPTIONE.
I. XXXIII. Ex TREMA contextus diplomatici pars continet clausulam, qua subscriptio et sub natio expri-Q mitur.