장음표시 사용
131쪽
SECTIO III. DE INTERNISIO GOTYL. fCHWARTIVS in Scholiis Philolog. adprooem. Institui. Cap. II. Accedit, quod eius aeuo formula ista tanto maiori studio retenta sit , quanto certius illa a gumentum videbatur Opinionis a peruersis Arii, Christum Deum esse negantis, erroribus alienae, quam palam et aperte quisque prae se serre cupiebat. Postea
in honorem huius formulae Leo Imp. Nou. LXXII. Lnxit, ut pa m, licet nudum, dummodo implorato
Dei nomine factum esset, ratum ac legitimum haberutur. Et quum Maximilianus L Inm. eam instrumen. tis praemittendam praecepisset in Constitui. de Not riis de a. IIII. tam necessaria in foro vise est, ut, si absit, instrumento omnis plane fides denegetur, quod iam antea Bartolus, aliique iuris interpretes ex Iustiniani Nou. XLVII. perperam collegerUnt. Sed errorem hune iam profligauit Dn. DE LUDE IG ad AB. p.I.
. a. ubi graphice abusium huius formulae ostendit. IIII. In Merouingicis diplomatibus tantum abest. vi
inuocatio Milae et indiuiduae Trinitatis occurrat, uti scribit PRAE svL GoΥTWICENSIS in CHRON. L. II. p. II7. Vt potius nullam plane diuini nominis memtionem praemissam habeant, quotquot illorum genui. na int et indubitata, quod contra PAPEBRO CHIvM demonstrauit MABILLON L. IL de re diserat. c. III.
At Carolingorum demum aetate diplomata inchoari coeperunt formulis: in nomine Dei et Saluatoris vostri Iesu Christi: in nomine Patris et Filii et Spiritus
Sancti. Post a Sancta Trinitate diplomata auspicatus
132쪽
Iosest Carolus Caluus hac formula: in nomine Sanctae et indiuiduae Trinitatisi quod exordium deinde geri manici quoque Reges et imperatores retinuerunt, ut iudice Dn. DE LvDΕwIG in Vita Iustimani M. p. IIKnot. IL ab Ottonis temporibus vix diploma Caesareum, quod hoc prologo careat, reperiatur. '. ρ- VI. Caue autem existimes proprium semper ae per petuum harum formularum fuisse usum, ita, ut num quam fuerit immutatus. Multis enim exemplis com pertum est, formulas uni Imp. familiares, ab altero neglectas esse et alias usurpatas. Quin ipsi Impp. morem, quem semel sequuti sint, non raro migra. runt, et ab ea, qua antea Vsi sunt, inuocatione rece ferunt. Ex instituto hoc demonstrauit IOD. HER M. NuNNING in Vindic. verit. di Caroli M. de Sehesis
innabrug. g. I. 'ν Hine non inconcinne dixeris formulas inuoeationum en
vel ordinarias, quae frequentius et plerumque leguntur, vel extraordinarias, quae rarius occurrunt.
Sic quamuis selemnis Conrado I. et Henrico Linuocationis formula esset: in nomine sanctae et indiu cluae trinitatis, tamen OttOM. in diplomate de a. D c C C cxxxv II. apud H E D Α Μ in Histo . Vltraiect. p. Ja. alia usus est: in nomine domini nostri Iesis Christi. Paullo post hic Imp. a se ipse defecit, et diploma Abbatiae . Cornelii concessum de a. D C C C C X Lv III. apud LUNIO in Spicileg. eccles T. IIL p. aes aliter hunc in modum exorsus est: in nomine domini Dei et Saluatoris nostri Ies Christi. Plura huius rei exempla vide in
133쪽
Ex his generales hasce regulas eruimus. I. Sublestae fidei sint Merouingorum diplomata, quae inuocationem diuini numinis praemissam habent. I. IIII. B. Diplomata Carolingorem genuina ante Carolum Caluum non inchoantur formula: in nomine Di ctae et indiuiduae trinitatis. 3. V. III. Varius et inconstans sub Impp. Germanicis suit inuocandi formularum Vsus. I. v I. IIII. Formulae inuocationiam aliae ordinariae, aliae extraordinariae. . VII. V. Inuocatio sanctae Trinitatis reliquis omnibus seequentior et vlitatior est in diplomatibus geomanicis. g. VIII.
RATORUM GERM. IN DIPLOMATIBUS.
SgqVvNTVR iam formulae, quae nomina et titulos Regum et Impp. continent, de quibus tenendae re. gulae sequentes. Prima regula esto : Nomina antia
quissimorum Germaniae Regum Impliciter sine praemisso
134쪽
pro ire sngularis, aut plaralis mi iri in diplomatis genuinis expresa fiunt. s. X. Obseruatur hoc quoque in Regiam Francommtam Merouingicae, quam Carolingicae stirpis diplomatibus, uti testantur specimina apud M AB ILLON L. V. de re diplomat. Et quamuis vir hic doctissimus
contra PAPEBRO CHIVM in Pront antiqv. n. I . ostenderit antiquissimos Francorum Reges tum ante,
tum post Dagobertum de se in numero plurali loquutos esse; illud tamen intelligendum sistim est de
ipse diplomatum contextu. Nam in exordio pro inmine pluralis aeque, ae singularis numeri abstinuorunt, quod ipse fatetur. At in Germaniae Regum diplomatibus positum voeabulum Nos manifestum est fraudis et νοΘι κ indicium. Hinc recte B E N I A M. LEvn Est in Disqsst. Stapud Saxon. n. IS .. diploma
Ottonis M. Magdeburgense ideo falsi insimulauit,
quod pronomen hoc plane inusitatum tituta praemittatur. Originem huius moris in Germ. diplomata cum additamento Nos auspicandi ab Interregni M. temporibus repetit IO. NI C. HERT Ius de me di matum Sect. I. g. XI. Rationem vero huius formulae elegantem reddit IO. PETRvs DE LvDEWIGad AB. P. I. p. K.
Quod de pronomine numeri pluratini diximus. illud quoque valet de altero singularis numeri proninmine Esto. Vtitur quidem eo Otto II. Imp. in diplomate O dono Adelheidis, Imperatricis, Monasterio
135쪽
Augustus. Sed per errorem imperiti notarii forte in haec diplomata pronomen illua irrepsit; et multis dubiis pronominum usiam obnoxium esse egregie monet Aisor Chronici Gottiscenses L. II. P. ada.
Altera regula est: priores Germaniae Reges solo Regis titulo sine usio additamento usi sunt. Sic Conrmdus I. simpliciter se adpellauit Regem sine ullo addit, mento, vel Regis Germaniae, vel Alemanniae, et numquam titulum Imperatoris, aut Regis Romanorum ustirpauit. Ita quoque Henricus Auceps, et Otto M. licet hie in quibusdam diplomatibus Lothariensium et Francigenum quoque Regem ante adeptam Imp. dignitatem sese scripserit. Tanto magis vero hoc mireris, quod iam primae stirpis Francicae Heges, et praesertim Carolus M. se Reges Francorum in sitis diplomatis dixerinti L. II. de re diplomat cap. III. et IV.
Tertio obseruandum est: formulas titulorum pro Merstare dignitatis regiae et imperialis diuersas esse Ex quo imperium romanum cum regno Germaniae, per pactum selemne inter Ottonem M. et Leonem VIII.
P. R. anno DCCCCLXIV. initum conitinctum est; Dn. Io. V LRICVS CRAMER in Progr. de coniunct. imperi r . eum regηogem. Db Ottone L perpetuo hoc
136쪽
discrimen in dipIomatibus seruatum est. Anto susce. ptam enim Romae coronationem simpliciter se adpellabant Reges v. g. Otto diuina fauente clementia Rex. Si vero conssequuti essent imperialem dignitatem, Im-yratoris, aut Impermoris Romanorum elogium sibi tribuebant. Ita Ottonis Imp. sermula est: into diuina mente clementia Imperator Augustus.
Sequatur regula quarta: Regis Romanorum titulus ante Henrici II. tempora insolitus et g rius est. In diuersa de origine nutus tituli abeunt eruditi. IO.s C HILT E Ru s Institui. Iuris pubi. Tomo II. T. I. n. IA. a Carolo Ι. eam repetit, alii Henricorum III. et IV. temporibus quaerunt, a quibus stram sententiam se iungit HE RTI vs deside diplomat. Sessi II. g. I. in notis, qui Fridericum I. titulum hunc introduxisse scribit. Sed Henricum II. Imp. hoc titulo usiim esse, patet ex diplomate Paderhornensi ecclesiae concesso apud L hin Nio Spicileg. eccles Tomo II. p. et diplomate, quod exstat in s CHANNATI CorporeTradition. Fuidens. n. s. p. a P. Ex quo antiquiorem hunc titulum Henrico
rum et Friderici Barbarosiae aetate esse unusquisque intelligit.
Quinto velim notes: titulum semper Augusti iam ante Friderici I. rempora quibusdam Imperatoribus pla- ωisse. Friderico I. Imp. titulum hunc tamquam prDmo eius auctori adscribunt L E U B E R l. c. n. Iraa. ComRIN G in Notis ad Lampadium cap. II. p. IN. quOS, Vt fit, bona fide plerique sequuntur. Sed horum sententiam indubium iam vocavit THvLEMARIus in Diss
137쪽
de titulo semper Augusti. Equidem non pauca diplomata, quae titUlum semper Augusti prae se serunt, merito lusi fla habentur, uti constitutio Ottonis M. de locatione et priuilegio Camerae Imperialis de an.
stitui. D 'Ial. p. a . et Ottonis II. constitutio, tot doctissimorum virorum criticis striinaris confossa, de confirmatione iuris municipalis Magdeburgensium et praerogatiuae Scabinorum a Pud LEvBERUM l. c. n. I. cuius principium est: Nos otio Dei gratia Romanorum Imp. semper Augustus. Nolim tamen statim fraudis arguere alia, quae hunc titulum habent. HERTIUS L c. SH. L si. XL HEI NEC CIus de di italis P. I. c. IX. 1s.s. Sic Otto I. matrem iam semper Augustam vocat in diplomate de a. D C C C C L X U II I. apud LuNIo Tomo III. Spirileg. eccles p. Illud extra omnem controuersiam positum est, vstim huius formulae longe ante Fridericum I. inualuisse, siqui- dem Ottonem III. Conradum III. et Henricos Impp. illum adhibuisse certissiime constat.
Titulis praemittuntur formulae: diuina clementia, diuisa fauente clementia diuina concedente, auxiliante, propitiante, iuuante, dystonente, dinpensante, miserante, praeordinante clementia. Tanta autem illarum est varietas ac diuersitas, Ut operam et oleum perditurus
esset, qui certam et uniuersalem de illis regulam stuppeditare vellet. Consultius potius foret euiuis Regi et In*mtori proprias huius generis sormulas notare, ex quo facilius certi quid colligi potest. Crebrius am. rem occurrit sormula: divin. fauente clementia, quae que
138쪽
que reliquis constantitis usurpata est . Non minus illa antiqua est, quam altera eratia, siquidem in cha tis Caroli M. quae habentur ἰn Formulis Asiaticis, quas in Commentar. ad L. Salisam p. aliis edidit I O. G E O R G. ECCARD, iam Occurrit, eamdemque rationem habet. Hinc quoque hac pro illa usi sunt Imperatores. De foranula Dei gratia diximus supra. Hic iam addimus originem eius a Graecis Imperatoribus a nonnullis repeti. De Leone Imp. prohat BEC MANNus in No titia dignitat: T. I. Dis . I. Cap. III. g. 7. eum adhibuisse
inde colligit postea hanc formulam in alteram Dei
gratia transfusam et mutatam esse. Caeterum communis haec sormula sust Regibus Francoram, Hisi tanorum, AngIorum, aliorumque, quod ex diplomatιhus illorum satis Iuculenter adparet. Ratio itaque fugit laudatum L EvBERUM de St uc Saxon. n. existimantem, nuIIum in Occidente Regem Ottonis M. tempore fuisse, cui sermula haec placuerit.
Proxime titulis collocatur qua omnium notitiae diploma subiicitur. Haec vel prooemio qUO. dam inchoatur, vel illo caret. Prooemium exponit causiam, qua ReX vel Imperator inductus tale praeceptum statuerit, aut aliquid concesserit. vid. Hor Suniam tum dictandi, cuius verba supra adscripsimus.
In donationibus selemnis et perpetua sere sonmula, qua caussa impulsiva concessionis commemora tur, haec est: ob remedium animae, ob mercedem animae
139쪽
ob praesentis vitae prosperitatem et futurae beatitudDem. Ina hominum non moda ex imperita plebe, sed insorum etiam Principum animos, veluti pestilenti inroclamsidere opinio adflavit, donationibus et honis Clericorum usibus addictis animae saluti consuli. Quum tam effuse in vivis quum essent adhuc, bona ecclesiis monasteriisque donarent, quid mirum moribundos multo magis fuisse liberales 3 Hinc vix olim condutum testamentum reperias, quo non aliquid piis caussis relictum sit.
Ipsa autem intimatio duplici modo facta est.
Nonnunquam enim simplicibus verbis enunciatur hisce formulis: nouerint omnes Meles tam praesentes, quam futuri: notum sit omnibus ibus tam praesentibus, quam futuris. Alis uando vero sititistantivo quodam exprimitur hoc modo: nouerit omnium tam praestentium quam futurorum flertia, sia citas, industriae item: D lumus ad singularem Melium nostrorum praesentium et futurorum notitiam teruenire. At in confirmationibus antiquorum priuilegiorum selemnis formula est: obtulit obtutibus nostris auctorisarem immunitatis , praeceptum sce. ideoque formulae paullo ante recensitae in concessionibus priuilegiorum locum tantum videntur ii, huisse. Saepe quoque intimatio fit enumeratis personarum qualitatibus et conditionibus, velut: dilectis Melibus uniuerses paribus nobilibus, Castellanis, hominibus
censualibus ac hominibus omnibus cuiuscunque eonditionis,
quae sermula Wilhelmo Batauo placuit in diplomate
apud L ii NIG Spicileg. eccles Continuat. I. p. . Variae sunt eius generis sermulae, quae vis certa regula constant. CAPvT
140쪽
. XX. Pos aeqvAM satis explicandis honorum nominiboe, quibus sibi in diplomatibus placent Reges et Imperatores immorati, easque sermulas, quae ad praefationem diplomatis pertinere videbantur, consectati sumus, nihil superest , quam ut ad illustrandum diplomatis contextum progrediamur. In eo vero notanda sunt l. nomina et elogia personarum, quibus aliquid conceditur; II. tituli, quos sibi ipsi tribuunt Reges et Imperatores, et denique III. id, de quo in diplomate agitur, seu res, quae in diplomate conceditur. Horum omnium in examine distomatum rationem habendam esse unusquisque facile animad
Quandoquidem titulorum philosephia ita comsuetudini seruit, ut nihil magis, adeoque Varias mutationes experta est; animus est pauca tantum, non roletaria tamen, nec iniucunda de titulis delibare. rimo itaque tenendum, titulo Principum nullum Imperatorum ante Henricum Aucupem usum esse, nee diploma ante illa tempora exstare , in quo mentio fiat Principum imperii. Regulam hanc debemus PAPEBRO CHIO in Proniaeo P. L n. aa. Equidem coaevis scriptoribus satis familiare est vocabulum Principum imperii, quin in antiquis Alamannorum legibus iam Principum P mentio.