장음표시 사용
151쪽
I24 SECTIO III. DE INTERNI smitur. Haec non alio fine subiicitiar diplomati, quam
ut fraudis suspicio eo magis ab illo amoueatur, ma- 'iorque fides atque auctoritas ipsi concilietur. Patet hoc ex formula selemni: et ut haec verius credantur ac inconuul a perminant. Sed paullo clarius illud docet RahΥΡERTus de cai us 3 nastcrii S. Galli c. VIII. apud G O L D A ST V M T. L Rer. Alemann. ubi de Ludo. ilico Pio ait: iussit idem Rex sitae auctoritatis praeceptum utrique parti ad confimnationem istius pasti statim in praesentia conscribi, et ut cautius haec eadem firmitatis scriptura communiretur, praecepit primitus tantummodo dictatam, et in aliqua scheda conscriptam sibi praesentari, et cum ille causam comprobaret, tunc demum Cancellario praecepit in legitimis chartis conscribere pacti confirmationem, et cum Per- scriptae fuissent, propriae manus authoritate confirmans, Unam episcopo cum suis, aliamque abbati monachisque contradidit. Hinc clausula haec a diplomatibus, quae genuina sunt, numquam abesse solet.
Variae autem et diuersae sitiat sermulae, quibus subscriptio et subsignatio exprimitur. De Merouin-gicis et Carolingicis copiose agit ΜABILLON L. II. de re diploviat. cap. X. De germanicis. Obseruandum tria requiri ad subscriptionem I. scripturam II. Qbscriptionem manus regiae III. sigilli impressionem. Qitae requisita vera esse colligimus ex ipsa formula, quam hanc in rem Reges in diplomatibus adhibere Q. lent: hanc chartam conscribi iussinus quam maim propria stitius roborantes Agilli nostri impressione fecimus communiari. Sigilli vocabulum lana adhibuit Conradus in diplomais
152쪽
risplomate apud HEDAM in historia Episc. Vltraiectens p. 72. et seqtientes Reges Germaniae promiscue modo annuli, modo sigilli adpellatione utuntur. Itaque non Ottonis L demum temporibus sigilli mentio in clausula stubscriptionis fieri coepit, quod visum est
M A BIL L O NIO In diplomat. e. X. g. K.
XXXV. Sequitur iam ipsa Regis subscriptio, quae variis
formulis pro temporum Varietate est: expressa. Fran.
corum Reges primae stirpis profria manu nomen suum subscribehant, addito signo variis figuris distincto, aut crucis formam prae rente. Plerique adiiciebant μbscripse, quod vel totis litteris, vel tribus prioribus, vel sela littera S cum signo continuato empresserunt. . Deseruerunt hunc subscribendi morem Carolingi, quorum formula haec erat: Signum Caroli gloriosi i Regis, a qua non multum diuersa est PipLni Caroli Μ. patris, qui crucis signum inter signum et nomen suum interponebat, hoc modo Q. Pi pini gloriosi mi Regis. Solum autem crucis signum manu Regis expressum erat, caetera Cancellarius seu
Notarius adscribebat. M. AB ILLO N. L. II. de re dipi mar. c. X. g. VII.
g. XXXVI. Quae subscribendi ratio Carolingis solemnis suit,
ea germanicis quoque Regibus et Imperatoribus placuit, et usque ad Rudolphum Hala inicum usii seruata est. HERT Ius de Me diploniat. Sect. I. g. XIII. Constans enim et perpetua subscriptionis formula est: Signum Domini Chuonradi sirenissimi Regis: Signum D mini Ottonis inuictissimi Regis: Si m Domini Henrici III.
153쪽
Rgis imissismi. Praeter signi vocabulum Oeeurrunt etiam tituli Regis, quos iam in Carolingorum subscriptionibus ObseruamUS.
Signum melioris notae scriptoribus sigillum notare, nemo est tam parum in veterum scriptis versatus, ut ignoret. Sic C I C E R O in Orat.pro Puinctis e. VI. dixit : tabulae maximae Agnis hominum vibilium consignantur, ubi signum manifesto denotat sigillim. Eodem sensu sENECA LIII. de beneso is e. XIII. ait: nec ρο- conuentaque impressis si is custodirentur. Sed medio aeuo signum a sigillo distinguitur, et modo pronomine ibicripto, modo pro cruce nominis loco adscripta, ut plurimum autem Pro monogrammate nω minis accipitur. Ex quo signum crucis, quo olim chartae et diplomata signabantur, in monogramma transiit; posteriores retinuerunt vocabulum Mni, quo crux alias denotabatur. D v CANGΕ in Glossario vocibus crux et Agnum. Nilail ergo aliud vox istii hic significare videtur, quam subscriptionem manus Propriae Regis, cuius signum est monogramma.
s. XXXVIII. Εκ his , quae diximus facile colligi potest regu.
la : in Abscriptione regia semper adhibitum esse vocabuἶum 'Alii, et deinde ipsium regis nomen expressum. Addenda liuic est altera: Discriptionem regiam pro diuersa et Rodis et Imperatoris dignitate diuersam es .
154쪽
ARCHI CANCELLARIIS ET CANCELLARIIS
. XXXVIIII. PRox IME regiae subscriptioni in diplomatibus se,
iecta est suinriptio Archicancellarii seu Archica pellani et Cancellarii, de quorum officio iam paullo acteuratius, agendum. Cancellarii aeme ac Capellani dicebantur illi, qui describendis Regis ci artis et praeceptis vacabant. Apud Romanos Cancestarn munus non adeo magnae dignitatis fuisse, vel ex eo patet, quod nihil foedius visum sit sLAv Io vo P Isco in Vita C rini cap. I. quam Praefectum urbi, qui principem eius aetate locum tenebat, ex cancellariis ab hoc Imp. creautum esse. Sed postea magis exsplendescere coepit OLficii huius dignitas. Etenim CASsIODORUS, saeculi quinti scriptor L. XL Varior. cap. n. de cancellario ita loquitur: per te praesentandus agnoscat, per te nostris auribus desiderium supplicis inurescat: iusta nostra si is venalitaris studio expedias, vi nostram possis conmennin
g. XL. Apud Francos Cancellarii notariorum munere fungebantur, nimirum scribebant diplomata, eaque in criniis regiis reponebant. Testatur hoc Monachus Engolisinensis in Vita Caroli M. ad a. DCCLXIX. quod praeceptum, inquit, Bartholoma s Cancellarius eius Arisset, ei vis Dominos Rex sua manu firmauit. Loth rius L
155쪽
rius I. Imp. legem tulit, ut Cancillarii electi, loni et v
races chartas publicas consscribant ante Comitem et Scabia
nos et vicarios eius. Cont. CORPUS IUR. GER M. ex
edit. V. C. PETR. GEORGIS CH p. Ia. II. Leg. XII.
Erant itaque tum Cancellarii scribae seu secretarii Principis, qui chartis tam publicis Guam priuatis conscribendis adhibebantur. Quin igeo ipsi identidem
Notarios se vocant in diplomatibus, quod compluri-htis exemplis comperium habeo. Sic Caroli M. diploma recognouit Mitherius Naarius ad vicem Chrotaim di M AB ILLO N L. de re diplomat. p. a. Diplomati Ludovici Pii de annno DCCCXXXII. apud s C A A T E N Amuri. Paderbornens L. II. p. sI. stubscri psit Ilii mimarius Notarius ad vicem Theostonis. Nec deuint diplomata Remm German. in quibus Cancellarii loco Notarii nomen habetur. Exempla plena manu collegit Ill. IO. WILHELM. DE GOEBE L in Diff. de Capellanis Imp. et Cancellariis p. U. .
XLI. Cancellarii dicti sunt non a cancellando, quod ius illis es et insipiciendi libellos, et iniquis lituras indimcendi, quae est sententia Budaei, Tumebi in Adversm
riis L. M. c. u. et Plerorumque aliorUm, sed a cancellis, propterea quod intra eos se continerent, ut popin. lus, cui aures dabant, ab ingressu prohiberetur. v. IAC. GOTHO FREDUS ad L. III. C. Th. de Assessor. Tantum vero abest, ut infimae sortis hominibus aditus ad munus cancellarii patuerit, ut non alii, quam illustres et summo loco nati viri illi admouerentur. Ne multa, unicum saltim exemplum eius rei probandae caussa adferre licebit ex EDMvNDI MARTE NE
156쪽
I29 et v RsINI DURANDI The r. anecdolor. T. I. col. II . scium sibi asciuerunt Caro et ex illustri vicecomitum . milia 1inum, qui scriba erat siue cancellarius apud domianos consilii secreti iasius. Quemadmodum vero Reges Francorum plures habuerunt cancellarios teste IO. IAC. CHIPPLETIO in Anastas Childerici cap. IX. ita quoque diplomata a pluribus notariis siue cancellariis subscripta reperiuntur. Dia. DE GOEBE L in Diff. de
Μeroueidarum aeuo Cancellarii communiter et plerumque vocabantur Rmerendaris, quorum inter Palatinos primaria erat dignitas. Custodiebant illi annulos regios, itemque regiis diplomatis stibscribebant. Vita S. Boniti, Episcopi Claromoni. cap. I.sum ro annulo aureo de manu Regis migeiano Referendarii locum adeptus est. FLODO ARDUS L. II. Histor. Reme frap. II. Requisitus, inquit, Otto qui tunc Referendarius fuerat, cuius ibi sisbscriptio te satur, adfuit, negat Iesubscrip isse. add. SIGEBERTUS ad annum DCXXXVII.
In Referendarioriam locum Carolingis imperantibus cancellarii successerunt, qui eorum diplomata re.
Capellani dicuntur a capa seu capella, vestis spe. eie, qua voce postea S. Martini vestis κατ-de nominata est. Haec in palatio regio Vna cum caeteris λctoriim reliquiis a Francis lumma religione inusiam sacramentorum adseruabatur. Du CANGE in Glossaris h. v. et ANTON. MATTHAEUs ad Amal. - mmdan. p. IO. et in Analect. veter. acu. T. I. p. . In-
157쪽
eum aliis ianctorum reliquiis adseruabatur, sacrae ca- pHIae vulgo audirent. . Initio itaque capellani diceabantur, qui ista sanctorum custodiebant, et in regum capellis ministrabant. Ab hac reliquiarum custodia simpliciter custodes seu custodes palatii vocati sunt. HINC MARVS de ordine palatii e. XVI. Exinde
uoque constabit cur viri dignitate illustres Episcopi et kbbates ad capellani munus evecti sint; quod docet Charta Caroli Calui apud NI C. CAΜvs Aae dans sesprelanges lasoriques P. δ .
Quum vero apud Francos diplomata aliaque re. Di monimenta in capellis regiis reconderentur, quod ex Concilio Francos diensi de anno DCCXCI L cap. III. discimus. sorte, quod magis in tuto ibi sore cred
hantur, ut ipsa quo lue Cancellaria ideo dicta
sit, uti Ostensit Du FRESNE in Glossar. h. v. Vnusquisque me non monente intelligit, capellanos fuisse scri- has, secretarios et amanuenses regios, uti diximus XXXu III. Hino non mirandum est eos, qui sacro
ordini adscripti erant, cancellariorum munia in se traxisse, quippe quae vel eo nomine iure sibi deberi credebant, quod reliquiarum curam haberent, et ca- pellis praeessent, in quibus chartae et tabulae publicae adsierinabantur. Accedit, quod lai eo tempore fere seli essent, qui litteris operam darent, et latinae linguae, qua scripta erant diplomata, periti essent, ut adeo aliis, qui litterarum tam rudes erant, quam qui trans Taurum incolunt, cancellarii munus, si maxi
158쪽
me vellent, demandare non possent Reges et ImperatoreS. CLAUD. FLEURY Histor. Ecclemst. Tovi. XIX. in dys. praelim. g. Io.
. XLV. Inter Cancellarios qui familiam ducebat, dicebatur summus, aliquando abselute notarius et cancellarius, item summus cancellarius, archicancellarius. HINC MARUS de ordine Palatii c. XVI. Am-mus cancellarius, qui a secretis olim appellabatur, erantque illi Abiecti prudentes et intelligentes ac Meles viri, qui praecepta regia absque iis derata cupiditatis venalitate Ariberent, et secreta illis Meliter custodisent.
Archicapellanus, qui et Apocri arius vocatur te. ste HINC MARO l. e. cap. XX. Omnem rem sacram,
xae ad ius Regis pertinebat, curabat, Omnemque alatii clerum regebat. Hinc originem si spe es, diuersus ab eo erat archicancellarius, quippe qui proprie cancellariis et secretariis tantum praesectus erat conseratur IO. IA C. MASCO VII, viri illustris, cultisibina disienatio de origis. o clari aidicor. S. R. L g. IV. V.
Successii vero temporis archicapellani nomen Carolingis adhuc imperantibus cum archicancellarii nomine est confusum, ut nihil distriminis inter haec officia, olim diuersa, quod perperam negat LEH MANN in Chron. Spire se L. II. c. 7. interesse amplius videretur. Id quod eo minus insistitum videri potest, quod iam sub antiquissimis Francorum Regibus haec officia subinde coniuncta fuisse obseruanuis. Dado R a enim
159쪽
32 SECTIO III. DE INTERNI senim Regis Francorim, Dagoberti, Reserendarius, Fredegario aliisque cancellarius dictus, archicapella. nus adpellatur apud L A B B E in Miscest Histor. Tom. II. p. s. Hitherius, qui Caroli M. diplomatis ut cancellarius subscripsit, capellanus eiusdem Regis dicitur Anastasio in Hagriano e Apud Germanos lane unum idemque officium semper filii, ideoque promiscuis
vocabulis designatum. BERNH. A MALLI NKROΥ
de arcticancellariis p. aan et Us in Collectis V enckeri. Non longe repetenda est huius rei natio, siquidem capellanos cancellariorum munia obiisse iam supra animaduertimUS.
Mutata itaque rei notione, et sublata ossiciorum differentia archi cancellarii iuxta ac archicapellani recte nobis dici videntur, qui caeteris aulae vel Palatii cancellariis et secretariis praeerant, quorumque ossicium erat recensere diplomata iisque uil,scribere. Hinc tam in diplomatibus, quam in chronicis germanicis modo archicancellarii, modo archicapellani ad bellantur, qui Regum diplomatibus subscripsertint. iplomati Liidovici Infantis de a. DCCCC IX. apud BRO ERUM Annal. Trettirens L. IX. p. s. subiecta est subscriptio : ad vicem Piligrini, Archicancellarii Salomon Cancellarius, et in diplomate Conradi I. de ari. DCCCCXI v. haec habetur: Salomon Canceliarius ad vicem Piligrini Archicapellani recognoui. In Chronico Episcoporum Mindensium plurima congesta sunt priuilegia, et ecclesiae ab Imperatoribus concessa, et a cancellariis vice archi cancellariorum subscripta, qui alibi archicapellani vocantur. PHIL. EBER H. TECH
160쪽
In Schediata. de orig. indole, fatis et iuribus Primat Germ. Cap. III. g. VII. Henrici III. diploma de anno M XLIII. apud SCHΛNNAT Tradition. Fuidens. p. Vo. recognouit Adelgerius Cancellarius vice Bardonis Archicancellarii, qui in eiusdem Imp. diplomate de anno MLvI. dicitur archicapellanus. SCHATEN num. Padrebornens L. VI. I. N.
Quamquam vero in diplomatibus Regum Germ. hina haec vocabula promiscue sint adhibita, nisi quod Conradinis diplomatibus numquam subscripserit arichicancellarius, sed semper archicapellanus testa
Chronico Gottiuis. L. II. p. III. tamen ab Henrici III. Imp. tempore rarius Oecurrit posterius Vocabulum, et a chicancellarii nomen magis placere coepit. Chronicon GoIIUD. L. II. p. 27 . m. DE GOEBE L de capellanis imp. p. II. q. Obseruat vir doctissimus Lu Do v I CusTHOMASSIN de veteri et nou. eccles discipi. P. III. e. XXV. g. II. laudatum Imperatorem Henricum III. Ouamdiu Regis et nondum Imperatoris nomine usus est, oiplomata recognoscenda curasse a cancellario vices gerente archicapellani, postea vero archicancella.
rium, non archicapellanum subscripsisse. Neque vero turi plane vocabulum archicapellani usurpari desitum est, siquidem eius in diplomatibus Henrici IIII. identidem adhuc mentio fieri selet apud scHATEN
in Annal. Paderbornens L. VI. p. III. ad a. Io . add. Ps EFFINGER Vitriar. illustrato Tom. I. p. Ion. Quinin diplomate Lotharii Saxonis de a. 11 C XXIX. apud OB RECHTu Min Prodromo Rerum Asaricar. l. Vs. Vox