장음표시 사용
711쪽
eodem fuit unditur,non nisi ex occulta constrictione & inclinatione praedominante, ac imperiosa .alterius in alterum spiritiis.
Idem inclinationis dc contractionis spirituuminfluxus in actu si nandi strumas, procul dubio attendi debet. g. XX. Neque tamen hinc imaginationis vires exularet bemus.Cesset autem Pythagoricae Imaginationis monstrum,quod de recto rationis tramite palantes cogit,ut statuant: si Spiritus in homine commodam facturus impressionem influat in spiritum mundi,quem unum integrum &perfectum animal vitapraeditum censent, vim & efficaciam imaginationis, de firmam persuasi
nemuola quam naturae parit consensus,unitate, naturae dominati posse. Cesset Theophrasti Paracesimaginatio exaltata,cui vita
tem tribuit fidei miraculosae. Cesset quoque stolidum dogma Achindi Arabis, uilibro de essecta projectuque radiorum tradit imaginationem habere radios mundi radiisapprime conformes,quo fieri, ut facultas ei sit in rem extrariam imprimere, quidquid concipitur,actualem,ut inquit, existentiam habere in biritu imaginario,quapropter extra produci posse quod conceptum est, quibus si desiderium jungatur, effectum rem sortiri, non secus ac
operatur medica potio, cui Scammonea jungatur; juxta Mira dulanum Lib. M I. de Praenotione, cap.6. Contenti sumus ea animaevi, quam Graeci φ- φν sensu Philosophi copro corporis sensitivi proprietate ) Latini imaginationem nuncupant, ab officio, ex imaginibus scilicet quas concipit & effingit in sese. lneam nam
advehuntur per quinque exteriorum sensuum instrumenta, visum nempe, auditum,tactum,gustum,olfactum ,rerum quae.foriam
secus sunt, similitudines speciesve, imaginationum seges uberrima. Sicut autem in sensu tria sunt, sensibile, virtus sensibilis Avirtutis ejusdem functio ; ita & in intellectu ac in imaginatione tria lunt,intelligibile,latellectus & intellectum, imaginabile, virtus imaginaria, Scillius virtutis functio circa imaginabile. Videa tur Alexander Aphrodisus in Paraphrasi de Anima,cap.de Phantasia. Haec imaginatio circa phantalma aliquod versans, multiplices cffectus parere valet,ut vulgati verbo dicatur: Imaginatio facit casum.
712쪽
lum. Quomodo hoc fiat, P hilosophi discrepant. Aristoteles Lia o de communi animalium motione dicit: Visio & imaginatio rerum agendarum vim obtinent, etenim species, vel caloris vel frigoris, & rei jucundae, vel formidabilis mente percepta quodammodo talis agnoscitur,qualis quaeque res est, idcirco motione solum affecti,tum horror tum metu perculsi videmur. Alii statuunt
imaginatricem facultatem versantem circa Phantasmata movere ad libitum inferiores sibi facultates omnes corporis nostri. Quemadmodum enim inter vegetantium facultates naturales aliae serviunt& ministrant , sicuti attractrix, retentrix, concoctrix
α expultrix, aliae imperant, sicuti nutrix & genitrix, ita quoque par&major etiam est obsequentia naturalium & sensitivarum ad animales facultates, hinc fit, ut imaginationi nobiliori facultari naturales obtemperantes pateant: quod o experimmo comprobant: videntes enim alium scitantem is nos oscitamin, quia sensitam et imaginationem, imaginatio vero imaginaturi Eum oscitantem
sic moset instrumenta, qua tendunt ad ipsius os, ct oscitarionem
gignit. Sic quoque ineuentibus comedentem res acerbas, movetur
ginatis,ct naturalium facultatum ope imprimis saporem in lingua odentibus ita,ut illas i reacerba perfundi videatur. Alexander Apse
d saeus L Problem parte xxxi v.Problem. Hinc Avicenna de Med. Cordialibus cap. 8.isibila: homines vel abhorrere, quandb apud eos assimilatur cholera evomitae cholerae,sic & cibos sapidos avertar quando eorum colores assimilantur coloribus corporum abominabilium ; movet enim imaginatio secundum repraesentata re non secundum exigentiam rerum. D. Auguseisin Lib. xiv. de Cimitate Dei ο.-Iv. meminit se novisse hominem, qui quotie curaque volebat, copiosissime sudabat, movente imaginationo virtutem expultricem. Alii ex solo Medicamenti aspectu absque ejusdem degustatione vel olfactu ex imaginatione ita purgantur,ac si Medicamentum assumpsiissent.Bartholin.Histor. Momit se Medie. Centuro. Amm.6 . p. ix.Marcestus Donatus Libra de Medic.histor.Mirasili cap. Il.sti. ex Nicolao Forentino. A tque
713쪽
ut tenet Aristoteles Lib. 8. P sc.cap.4. textu i'. Lib. I. de Anima cap. 2.textu I9. 3.de Arima cap. .rextu i 6. Plato Lib. X. de Legitas eri, Phaedro. Neutiquam enim concedimus imaginationem ad extra penetrare &consimiles e ficctus in alienis corporibus prodere, ceu visum fuit Avicenna,PMacelo, asserta GVagns, Andrea Curi naeo Lib.de a r.esscI. Causar.ct Petro Pomponatio GMantuano Libro de Incantario ibin cap. p.m. d. CV. . 'so. Eit. Basileensis is λAn. MDLXVII. Nempe ut acute Deu Pin Exam suis. st M. 's s. disserit: Percepta visu specie oscitationi,,uel etiam cogit tione sol a,natura ipsa nisi distrahaturine με aliqua animali, ad quam studium & intentio aecedat major; sulcitatur per concopiam imaginationem ad expellendum id , quo sentit se gravi ri, quodque interim est fluidum atque ad motum facile , nempe vapores, quibus obsidentur musculi. Est enim ost natio Spiritus seu vaporis & humidi motus, ut est in exempla ri antiquo atque hinc non succedit oscitatio talis , nisi in dispositis ; at qui interim minus intenti sunt rebus seriis , fluida autem quae sunt , ea facilius moventur : unde etiam
mingente uno saepe mingit & alter quod inprimis in brutis animantibus locum habet, qua ipsa quoque non solo vise , sed & odoratu excitantur, quod & ab Aristotele notatum
hinc ubi minxit canis unus , ibidem & alii commingunt Ne quaquam ergo ab unius hominis aut animalis imaginatione commovetur vel excitatur imaginatio alterius, sed per ob sctum quodcunque sensus movens , adeoque vel visa vel odo ratu S c. perceptum, vel per memoriam denuis repra sentatum phantasiae. Haec Deusinouso
Ratio thesis nostrae est, tum quia non solum in animae passionibus , sed pro nutu moveret imaginatio sanguinem αspiritus,& moverentur alimentum de reliqua excrementa aut
vitiati humores qui redundant in corpore , sine alia facul sate aut medicamento operante. Tum etiam Poui debet in
714쪽
imaginatione virtus locomotiva , qua moveat. Licet enim intra corpus, quod informat anima, cujus est potentia , moveantur partes aliquae ad ejus nutum, non tamen nisi quae habent facultatem locomotivam , quae nec reperitur in spiritibus . ergo non valebit eos movere. Nam anima non movet co
pus,nisi quod informat di, quod latius demonstrat Tham, 'Lma Ari , quas. CXVIL artis. XVIJ. ct Libro III. contra Genses Cap. CIII. Confer,ur Aenus de viribus Imaginationis, Libro defintus firmatione, o sologia adversin Sancta Crue, et alis in Genesin cap. I V. Ati a Lib. a. de recita in Deum de cap. 7. Via sim de Sacra Phlosophia cap. 2. Eravo de Sobra Monte Ramiro RG solus. Medis. ρνι-2. Resol. 3. Seriri pag. 4D. D Mincclag.IΘ3.
g.X XI. His suppositis credibile utique est , dum humilis
plebs tantam summorum Monarcharum demissionem perpem dit, qua vilissimis etiam sui copiam faciunt , eosque male si fectos contactu dignantur gratioso; dum semmam clementiam ω communicationem cum Rege suo devota mente veneratur. dum admirationi & imaginationi liberius indulget, ad praesentiam Dominorum suorum, etiam propter aeris locique murationem,spiritus concitari,atque occulta quadam transmissione recreari, ut tandem oborta alteratione incorporecommoti adversantia vincula feliciter perrumpant. Verba gratiae plena a Rege data phantasia attentius recolit, & hinc facultatem concupiscibilem,praelertim laetitiam, quae circa bonum aut praesens,
, aut futurum occupatur, suscitat. Nemo enim est, qui in Regis uit Principis gratia suam salutem, quae bonum est maximum , contineri sibi non persuadeat, &unusquisqueboni sui augmentum & continuationem naturae ipsius impulsu quaerit. Siquidem gravis es bonarum rerum si is, cui sola fruendi assiduitas me uinam est,ait Symmachus Li 3. Dis. 46. Itaque ex gratiae assiduitate a Phantasia cognita, ratio salutis assiduitatem colligit Δ imaginationi reddit : natura interea erigitur, vitalis virtus roboratur, sanguisque ac spiritus celerius mo-
715쪽
ventur, parte Sq ue omnes suaviter refocillantur. Magici characteres, verba, sigilla, incantationes & id genus alia successu aliquan- db non carent, quia imaginatione excitati & corroborati Spis,
tus aegrorum extrema moliuntur & carceribus suis se eximunt.
Quod cur non in summis Regibus, a quibus omnis profanitatis suspicio longissime abes admittamus,ratio nulla dissuadet. Tan tam profecto facultas im.iginatrix eisicaciam habet, ut multi ex aegritudine cum se sanos firmiter imaginarentur, convaluerint. Proinde Amisenna IV. Naturalium 6. jure scripsi, Conmentia a
gri de Medico plus valet, quam omnia Medici instrumenta ad salutem inducendam. Quod pariter Galenus primo Prognosticora cap. i I.confirmat,scribens Ille plures sanat, de quo plures confidunt. Nimirum ut pulchre exponit Sennerim de Consi . o Diffin Gulcnis ita , Confidentia reddit aegrum Medici praecepti αConsiliis obsequentem, praecipue vero, quia imaginatio aliquoFanimi assectus inducit, per quos humores de Spiritus moventur, qui moti ad morbum vincendum & debellandum. faciunt. Ita
confidentiam animo aegri generat laetitiam, laetitia autem excibrat calorem nativum di spiritus, unde fit, ut cibi tectius concoquantura umores vitiosi vincantur & morbus expugnetur. L.
- Lib. xlx.de Subtil. cujusdam nobilissimae mulieris mentionem facit, quae cum saevis limo Urinae ardore aliisque Symplomatis cruditissimis laboraret,nec quidquam ope Medica iuvaretur, αjam in extremis laboraret, techna quadam a Josepho Nigro patraia juvatur. Hic enim filium ejusdem aegrotantis )ussit, ut allio inaret se in cra Itallo,in quem prospiceret, tres Daemones videre se ac maiorem supervenientem illos fugare, quo facto sanata nair cum Daemones mali sui causam disjectos firmiter & constanti ili- me existimaret.. Qui dana qui se mortuum putabatd cibum mspernabatur,socii comitate, aut cum eo se in sepulchro mortuum esse aiserebat,& quod ipse mortuus cibum caperet, ad escam C piendam persuasus fuid referente Hosieris, Lib. de Morb. istem. xv. Annulus vel armilla ex crinibus amasiae gestata pascendo amoti conducerc cruditur,. quia stilicet imagj nationem excita
716쪽
Eadem ratio in processu curandi strumas valet. Ideo aurum appenditur,ideo numus erogatur,ut imaginationem instauret & re- novet. Ac saepius recidivam patiuntur aegri i sti,&quidem primo morbo periculosiorem,si contingat aurum a Rege appensum mitti, non aliam ob causam, quam quia Spiritus incitamento suo carentes ac sequiores redditi pristinae naturae contumaciae de novo se submittunt. Deinde nec omnes sanantur, quia languidior ipsorum, praeprimis sibinga peregrinatio vires exhauserit, imaginatio impar est excitandis tot spiritibus, qui mali gravitatem removere possinKEthaec de Dono sacratissimis Capitibus conces- sussiciant. g. XXII. Caeterum inter vulgus quidam,utplurimum milites,. Vel Rustici Hispani Alexiacos seu salutatores vocant, qui passim to amatu, visu, osculo, contactu, verbis aut nuti lintei applicariotae,non tam ii strumas,sed etiam alia immedicabilia vulnera C nam, de quibus magnorum autorum luculenta testimonia prostant.Ex horum numero sunt Iulius Alexandrinus Lib. 2.Salubrium cap. IMPomponatrm de Incantation cap. p. q.Mat Iolus comm. ad Lib. s. p. o. Discondis. Hictoria in Relectione de Magia. Cructuin Lib. r. eri .Speculatione 2. Navarrus in Manuali cap. IM Zac
no Lusitanus de Metc. Princip. historii Lib.L ' s.syp. i s . Hanc sanandi attem S. A nselmidenominam. Sed ita sentientes alios fal- . Iunii sim et falsi. Nam istum morbos curandi modum nunquam
sanctus Anstamus docuit, sed est Magi illius Anselmi Parmensis,
cominentiam, uti Martinua Deirio Lib. I. Diluisit. Magic. cap. 3. qM. Conet y.tcstatur. Salutatores seu Saludadores & Ensalmado. res illi Hispani & Itali, utroque enim nomine appellantur, eo tamen discrimine i Ensalmadores limpsalinatores dicant se lanain media cerimonia conficta cx certis vel borum formulis.. Salutatorcs vero utuntur vi rtute personali illis propria, dependente
aliquando ab alia re exteriori, ut halitu, quem aegro in pirant, Ves salira. Dicunt quidem se habere donum sanandi & homines Mbestias,& de facto passim sanant multos,at non dicunt domin illiuiasse naturale,sed concessum a Deo aut S. Catharina, ut recen-
717쪽
po set Cir elis Libelli de Supersitione Hispanica lingua contarii top. 3. cap. 7. Hos Medicos uti non simpliciter x in universum
damnare velim, cum a Deo donum hoc aliquibus communia cari pollit, nam Apostolus I. Corinth. XII. docet: alii glatia sani latum in uno Spiritu consertur, alii operatio virtutum, tum quia non est abbreviata manus DEI, ne hanc gratiam, quibus vult, largiatur : ita nec indistincte ad unum omnes admittemdos censeo , cum raro sicubi utuntur illo dono, licite utantur, nec credendum sit tot hominibus pessimis,hoc donum a Deo .collatum. In eadem sententia est Victoria, vera crux , o re
marrus apud Deirium c. ciret elus tamen loco allegato,Iohann. La
et rarius Guttemus opusc. de fascino, Dub.VILn.18. or Iohannes mus Petra nat tu de Hydrophobea natura sitque, audacter eos coimdemnant, ajuntque bonam eorum partem esse genus hominum flagitiosorum, incontinentium, vino & gulae deditorum, qui malis altibus utuntur,& in foris triviisque scabella ascendunt,ut rudi plebecular imponant. Iidem in curatione observant certos in dos tangendi, numerum & alias cerimonias plenas suspicione Apericulo. lanus lacobus Boisfardus de Divin. 9Mag. Pros. eos ubvis qu.isi coloribus ita depingit: Est quoddam Magorum genus
in Italia, ii se SALVADORI, hoe est, SERVATORES
nominant. Ex his aliqui se dicunt habere gratiam S. Pauli, alii
a Deo accepisse virtutem peculiarem medendi morsibus serpentum venenatorum, ne possint obesse hominibus vel pecori. Et hi creduntur habere sculptam in palato, vel alia parte secretiore essigiem rotae S.Catharinae. Resistunt etiam Incantatorum pti stigiis, de oculorum illusiones tollunt, dissolvunt verba magica, morbos a sagis motos propulsant mirabilia delusis mortalibus sua arte videnda proponunt. Sed quia fere omnes sunt homines abseetae conditionis,pannosi& vitae pollutae, quodq; stupida ignorantia faciant & loquantur omnia, sui in eorum precibus & exorcismis cognoscitur,) temeraria quoq; audacia jactitent passim. se insilire polle in fornacem ardentem sine ulla laesione,pro stultis de
impostoribus habendi sunt. Gustara Rues in Elisso jucun arum
718쪽
Quaestion Campo, . . n. io. Notabilem de ejusmodi imp storis calliditate & fraudulentia historiam exhibet his verbis di Cum aliquando carcere detentos quosdam amicos inviserem,sorsan ibi incarceratus icnebatur unus, qui dominica illa appropinquante ergastuli custodem rogabat, ut se foris exire permitteret, quod ita pecuniam,quam illi dare oportebat,iacile acquirere posset, suis in frequenti hominum.coetu benedictionibus inens; quo iactum est, ut amici hoci audientes, ab illo sciscitari coeperint, ut denam habuerit notitiam, se tali ac tanta praeditum esse virtute di Quibus respondit,se propria matre hoc accepisse Rursus interrogatus, unde mater hoc agnoscere potuisseti Dicebat, quod, dum puer esset, & cum matre ad ostium domus sederet, rabiosus canis apueris insecutus forte praeteriret, tunc illi matrem audaci Lsime dixisse ut obviam cani rabido exiret,ac in ilIum expueret,ace uictaret, quod cum audacter fecisset, protinus demortu um c cidisse canem. Sed cum postremo illiinstarent,& mera omnia mendacia videri dicerent, cummater nulla ratione aut certi tudianς ducta illud facete politisset it ultro rabido cani filium objic remum nullam talis illius virtutis notitiamarite habuisset,landem convictus respondit : Domini, vos verum dicitis, sed cum opificium nullum habeam,unde vi istum acquirere possim, me facile ex alterius Consilio huic technae accommodari, sicq; multorum inscitiam deludens victum quaero,& otiose agens, singulo die festo, quo reliquum soptimanae optime degam, sinς labore lucror Mnia ir. Haec fuit hominis confessio, qui ex alterius consilio dolosam fallanda artem profiteri se fassus est, quod similiter & alios s
g. X XIII. Ex his citra dissicultatem solligitur sam saliis
ratorum curationem non esse naturalem , secl fieri ope Di
boli & involvere pactum cum ipso , sive explicitum sve implicitum , praeprimis quandis illa solum obligatione vultincrum aut murmure aliisque superstitionibus absolvitur, Hoc Patu: ex co , Mod sic a. vulneribus ia morbis c rati
719쪽
rati postea in dolores gravissimos Sc saepe morbos saeviores rein dant,& utplurimum vitae exitum pessimum sertiantur,quod Ara Has Libro .de Daemon Aratura ex longa muliorum notorum experientia comprobat. D. Cassar. Bravo de Sobremonte, Rambea mDissutat.Apologet. pro Dogmatica GMedicinaepraestantia, Resolutione I'. Tomos. Operumpag.7o. Manifesta signa proponit, per quae Salutatores de pacto cum Daemone suspecti ab aliis, qui gratiamri gratis datam jactant, discerni possint. Nimirum qui panem iri se admorsum porrigunt morsis a cana rabido, vel infectis tori xico, ani dicunt indigere largiori vini potu ad hydrophobia: M vim,praestant indicium maleficii aut superstitionis, ut tenent Deirio, Lib. I. Disquisit. Magis.cap. 3. quaest. 4. Raphael Torre Tomo a. e uias oppositis Relig. ut probat Torrebianca, qui a gratia gratis data cum divina sit, nequit minui, nec augeri naturalibus remedii Haec ratio etiam probat,quod vulneris venenati sumo,aut cujusvis alterius remedii applicatio est indicium superstitionis, eum divina virtus illis non indigeat. Tum pacti suboritur suspicio, ut tenet Sanchea libro 2. Decalogi. si unus salutator in praesentia alterius nequeat operari, quia una virtus gratis data non imminuit aliam,& virtus cum uno Daemone potest imminui a virtute alis rius habentis pactum cum superiori Daemone. Tum sinit suspicti Salutatores, qui distantiores aut res futuras dicunt cognoscere; hoc enim potest facere Daemon, non autem virtus gratis data ad curandum, quaenihil ultra curationem praestare potest, uti
net Picus intrandutium Lib. 2. Praenotion. pH. Tum eadem cor vincit ratio,ut cognoscamus habere pactum cum Daemone Sali
tatores qui ferrum ignitum sine laesione applicant manibus, pedia ibus aut linguae. Tum convincit haec ratio, quod illi qui dicunt cognoscere alios Salutatores, qui fu erant antea illis ignoti, sint Magici. Potest enim Daemon facere, ut illi alios magos cognoscant, non tamen virtus gratis data ad curandum praestat aliorum smilium cognitionem. Tum signa quaedam, quae aliquibus sunt,
praestaut dignotionem pacti cum Daemoue, a quo solent signari,
720쪽
qui illi offeruntur. Sanc picrisque rotamestigium inest, ut dictitant ipsi, S.Cathan vel Samirasae. Virtus enim gratis data ad. cu- randu non ad signandum datur, nec illa cum spiritualis si virtus, designatur nisi ab cffcctu. Tum quia procurationibus exigunt pretium gratis enitia Deusdςdit virtutem .adcurandum,qua gratis debent uti, & dogmatica Medicinatiorum omnium cur tionesdebet fugeretanquam a Magicis operatas, ob pactum cum Daemone, ut tenet Torristineade ab ipso citati alphonsus Veracrux, Lib. .de Anim. Specula . Debio Lib. I. Uulf ME Cap. I. .HZI. areet Lib. 2.de Relig.cap. I s. Maiderinde Vis te recolog Tract. io. . Quoadillos autem qui genus .& cognationem D.Pauli t midis bucciscrepant, se angues sine laesione contrectare posse , jam plerisque impostura cognita est solereptiuscontram orsum sese antidotis praemunire. Itaque salios solo tactu aut halitu sanant id naturaliter nonfaciunt. sed velfraudulente vel Daemorus c.
f.XX IV. Curation is donumsed a febribustantum sanan.
di,quod in Flandria habere putantur, quotquot ipso die Patasse ves in lucem editi sunt, item, quotquot naelo stemineo foetu intercedente septimi masculi legitimo iboro sunt nati, nequit ad naturalem causam reduci, quare prodigiosa est curatio, & si nihil superstitionis accedat reducenda est ad donum conferendae simitatis supernaturale. Ante decennium in Anglia vixit, hodieque fortassis vivit ex infima plebe oriundus vir vocatus V Filiam rheso erad est, Uilhelmus ille Palpator, quoties ille manibus suis
Paralyticum, Arthriticum, ulceribusque sordidum aut 'et halitia morrhogia exsangue membrucorripiebat, toties solutinali quin partes movebantur, aliam facieminduebant ulcera , quasi scino repressus stabat cruor. Viderunt haecaliquotiesnon sim
stupore uiri fide dignissimi. Sed publica auctoritate postra cautum est, ne ulli ad ipsum admitterentur aegroti. Interrogatus olim a Magistratu,quavirtute ejusmodi miracula patraret equitidem haec nescirerespondit, nisi forsan vera essent,quae aburnicis
suis audiveritiqui haec omnia indededucerent,quod inter septem Tt et i filios,