장음표시 사용
21쪽
LIBRI II. TRACT. I. Is phirus ab adamante,cum unus albus sit,alter cyaneus: Accidetabus generalibus, it sephirus a buXo: Specie ut lapis a pisce,uel planta: Genere,ut homo a lapide: Plusquam genere,ut lapis a coelo.Qubd si quis dicat apiades habere uirtutes proprias: Dicendum erit, illos etiam animatos, quod in primo de uarietate rerum tueri cogimur. Μetalla autem nequaquam animata esse dicemus.Sed adhuc emergunt dubitationes: nam Avicenna At tua
dixit, quod inter animam, S subiectu in remotissimum sunt multae sormae non dantes esse. Secunda dubitatio est, quod animal antequam sentiat uiuit uita plantae: igitur postquam senserit habebit utranque sormam.Tertia est, quod ipse dicit, eXtincto animali datur alia se a in cadauere opposita formae temperamenti,in qua anima dum animal uiueret sustentabatur. Quarta est, quod sunt formae aliae communes, ut generis, uelut in homine forma animalis, S uiuentis, & corporis naturalis, S sorma corporis mathematici:& substantiae & accidentium: Sc quaquam haec omnia sint extra medicinae propositum,dignum tamen est illis respondere breuiter. Dico igitur, quod hae omnes formae sunt inpotentia quo adesse, quia non disiunguntum a persectiore: quo uero ad rationem,& ut de alio dicuntur,sunt in actu,inrellectu eas disiungente: unde hsc propositio Homo sub forma hominis est uiuens uel sentiens,falsa eslmam ipse est intelligens,& haec operatio alia est a sentiete,quamuis sine illa esse non pos.st.Forma uero corporis mathematici non inest ei ut mixtum,nam etiam inest elementis. Formam uero temperamenti dicimus adesse, sed non diLiunctam esse ab anima, in belluis: quia uel est ipsa, uel ab ipsa sustet latur. Idem dico de homine apud Galenum, & AleXandrum Aphrod1seum. Nobis autem constituentibus Animum humanum immortalem, longa nimis esset disputatio . si uellemus hoc declarare: dictum est etiam partim hoc in libro De animi immortalitate.Cum uero dicimus,qubd scelus uiuit prius uita platae:dico,quod hoc est uerum, sed anima ιlla est a ui db ,.hesi
uegetatriX,potetia autem sentiens. Inde fit animal dormiens,& post actu tione anima- sentiens,potetia autem vegetatriX est anima permutatis Dicibus.Sed adest in m.c.I.
dubitatio, nam si forma miXti est forma elementi praedominantis, igitur nullum simplex medicamentum habet facultates contrarias nam non datur forma sine operatione:cum tamen Galenus dicat, quod Balanus Μyrepsica, seu glans unguentaria, calidam habeat terreamq; substantiam simul,astringentemq; uina:& caulis laXantem facta itatem,& astringentem, dic.
ut in tertio de simplicibus medicamelis diXit:& de capparis cortice idem inquit libro septimonaisi esset quod & in his partes sunt actu invicem di ς stinctae, quoniam uiuentis fuerunt herbaein tunc potentia quidem tales,
actu uero forma animae plantae consequebantur.At postquam eradicatae, ac mortuae fuerint, unaquaeque in proprium relabitur temperamentum.
22쪽
I6 HIER. CARDANI CONTRADI C. ME DIGSed facultates quae in comparatione ad animalia insunt formam non consequuntur miXti:corrumpitur enim mimum uiuens, siq; aliud specie ab eo quod erat,ut iam dicemus.
cONTRADIcTIO SE c V ND A. An dentur operationes medicinarum consequentes proprietatem. Omitialem morbum, Paeonia: columellae uitia, succus cyrenaicus: paristhmia, & reliqua gulae uitia, filum purpurae marinae, quo Vipera strangulata est, collo appensa laberant,Galenus: tum rursus,inquit ille, sed & rabie affecto data,in totum fanauit:atq; hoc eX totius substantie similitudine efficit. Dictii uero prius talem facultatem eX sola percipi eX- perientia,et plane methodo nulla constare,libro seXto de simplicibus me- cap de P RQ dicamentis.Et rursus in.IX. Siquidem ut ostendimus proprietates quae to - lius substantiae ratione insunt,a methodo ac ratione sunt alienae, S per soeap.de lapi- lam cognoscuntur eXperientiam. Nam cur h1c lapis tacto uulnere , unde
S. sano uis prorum*it,illum sistat,haud nouimus.Palam est de Iaspide illum. qqk- hoc intelligere. Atq; iterum paulo post : Proprietatem nonnulli quibusdam testimonio suo adscribunt, qualem re uera habet Iaspis uirens: qua adhaerens uentriculi ori, illud adiuuat: cuius sane e perimenti nos abunde fecimus periculum:torquem enim eX huiusinodi lapillis collo siuspendi, ita ut lapides os uentris contingerent: apparebant autem nihilo secius cap .de can' prodesse, quam si sculpturam haberent quam Nechepsos scripsit. Rursus i= uero in Y1.libro: At fluviatilium cancrorum cinis, quavis eXiccet,ut praedicta , proprietate tamen substantiae suae mirabilis est aduersus morbum qui prouenit a cane rabido morsis,tum per se,tum cum gentiana & thure multo praestantior. Caeterum seorsum scribam aliquando de his,quae a proprietate totius substantiae agunt aliquid,librum unum:eX quorum genere sunt,quae supra retulimus.Et in initio libri,dum de uiperarum carne tractat,inquit: Properat autem,ut uidetur,uis eius ad cutem,recrementa λp y quae in corpore sunt secti eNigens.Tum in I. De medicamentis secundum genera:lanorare uidentur quidam marinum leporem solum pulmonem, Cantharides solam uesica ex uniuersis corporis partibus ςXulcerare Quid uero si sciuissent antiqui uim Herculei lapidis, non eam uiuigare,qua femrum trahere potest, quam in similitudinem reserunt, sed qua ferrum ad Boream semper dirigit, haud scio quid sint dicturi aduersus euidentissimas rerum proprietates Sed tamen Galenus in tertio de Simplicibus me-
cap. 4. dicamentis inquit: Ostensum est autem superius, omnem mutationem a medicamento factam caloreifrigiditate,ac reliquis qualitatibus fieri. Ig1tur null/ erit proprietas. Hanc etiam Alesiue retulit in causam coelestem, ultra
23쪽
ultra miXtionem elementorumn adducit testimonium Platonissed salenus uires soluendi in substantiae similitudinem trahit, ut suo loco uide bitur. itur operatio solutivi non est a proprietate.Hoc etia indicat Ga lenus , qui cum in libris de medicamentis simplicibus uires illorum enis raret,Scamonii nulla secit mentionem: de Elleboro uero nec dixit ipsum soluere Colocynthidam autem quomodo purget,no diXit,quamuis pia gare affirmet. Igitur uim eXpurgandi Galenus ad similitudinem substantiae reuocat,quam uult esse proprietatem. At praeter hanc proprietatem nullam ponit, scilicet praeter substantiae similitudinem: quod apparet in autoritate de Alyssomam cum conserat proprietate sua canis rabidi mo sui, eXplicauit quidnam esset illa proprietas substant ae, siquidem similitudinem. nciliator autem eXistimat iuXta principis sententiam, Proprietatem esse naturam miXti corporis procedentem a superna & plenissima influentia,& propter proprium temperamentum,quod singularem in illo dispositionem inducit. Verum ibidem princeps Proprietatem &Naturam unum & idem esse declarauerat. Sed quia Auerroes daXerat in v II. Primae philosophi .vbd elementa non agunt substantia sua,sed qualitatibus,ideo credit hanc proprietatem,ut est agendi principium,esse accidens,non substantiam.Quod enim agit uere est substantia, instrumetum autem accides:ignis enim est qui exurit medio caloris. Si igitur proprietas est substantia, operabitur per qualitates. Sed quaestiones hae sunt remotiores a nostro proposito.Μelius est igitur ut uideamus,quid primo sit haec Proprietas secudum Galeni mentem: nam clarum est apud illum
eam esse substantiae similitudinem,ut diXimus.Verum si quis dicat,quod Herculeus lapis dirigit ferrum ad septetrionem, & quod alius fusit se
rumo alius a ferro trahitur,ut Cociliator ibi affirmat,cocedet Galenus: quandoquidem eadem est unius & plurium ratio: sed Herculeus lapis ut uiuit,trahit similitudine ferrum.nec est alia proprietas singularis respectu uiuentis, quae pertineat ad medicum. Sufficit igitur Galeno quod omnis proprietas medica ad similitudine trahatur , no autem omnis proprietas generaliter.Quare nulla in medicinis est uere Proprietas, sed sola Similitudo ii Natura: quae quia effectu facit nostro iudicio admirabile, ut dicebat eo loco princeps,ideo Proprietas a Galeno uirtus illa dicitur Nulluigitur inanimatum proprietate praeditum est: sed ut animatis comparatu am rationem ob similitudinem subit.Quare merito comparauit limminem S medicinam magneti, nam membrum qualitate medicamenti
affectum trahit:humorem uero serro, uiuum uiuenti,mortuum mortuo.
Quam sententiam nemo ad hanc usq; diem est assecutus. Sed occurrit dubitatio,quonam pacto lepus marinus solu eNulceret pulmonem: neque
In can. gen ratibus, cap. in princ. Disseretia II.
24쪽
est, trahi ad locum:ut autem igneas secum habet ac escharoticas partes,eXulcerare locum ad quem trahitur: ad quod iuuat loci ipsius aut membri qualitas ac substantia,ei iniuriae obnoXia. Haec igitur Proprietas uera, quae soli animato inest,a coeli uirtute est. ob id etiam serpentis carnes, &Basiliscus Regulussue 't mortem oppetierunt,iaNa non uiolant, nec herbas in circuitu eXistentes perimunt.Inanimatorum enim,ut diXimus, r-ma est elementum praedominansn ob id nulla proprietas. Sed non uide--U tur Galenus decimo de simplicibus medicamentis,negans sanguinem uespertilionis prohibere pilos,quia non sit egregie frigidus, admitteremeq; eam quae fit a similitudine substantiae proprietatem, nam ratio eius secuSperiret. Respondeo: ratio est contra illos, qui a qualitate hoc fieri eXistimabatanam medicamcto cicuta,quasi frigidissimu aliquid superaddebat. c O N T A DI c T I O TERTIA.
Medicinae Aluentes silmilitudine humores trabunt: attraciis uero ipsa a medicamento sit, ipse Fecundum siubstantiam attenuato.
IVXta praedictorum sentetiam, quoniam decrevimus omnem proprietatem esse in umente: nam quod non uiuit non mouet ad unam nisi positionei proprietatis autem est ad omnem agere id quod mouet:uelut etiam in motibus uoluntariis. Quod etiam patitur ab aliquo, patitur ob proprium temperamentum , non autem ob coelestem impressionem.Di-Ximus tamen, Mesue sentire quod ob id medicina trahat humorem: sedi.4 ,, Galenus ob similitudinem,& Serapio uidetur ei eX parte assentiri. Ueru Galenus praeter similitudinem addit etiam,quod quaedam educunt subtiΙn Antid ς litatePartium,ut in v.de simplicibus medicamentis scripsit.Philosophus f ' primo problematum hanc init rationem, quae deuorantur cum a Calore trahuntur per uenas & colliquantur, nec tamen possunt c5coqui ob alie-
Probi, 3 nam qualitatem,& rursus eXpelluntur,trahuntq; secum humores : aes u ro,& ferrum, etsi non concoquantur, nec etiam dissoluuntur: lac α mel concoquunturieadem tamen ratione copiosius hausta uicem obtinet ni
dicamenti Hac igitur causa non similitudine, sed cotrarietate potius medicamentum purgat. Et ob hoc dicit plerumq;, medicameta sunt & iniucunda,& insuauia. Sed haec opinio a Galeno redarguitur, nam non plus unum, quam alium humorem medicina ad se traheret. Erasistratus, utpote eX Aristotelis pronepotibus, ct ipse inter medicos hanc tuebatur opinionem,ut in libro de medicamentorum facultatibus apparet.Sed nech i Omnia in sua uia purgant,quamuis a calore attenuentur,ut prassium. Sem c. . com. contra Galeni placitum multa solent adduci. A vicenna nanque & Thu- Ο ς xij xς risinus argumentantur contra Galenum: quia si serrum trahatur a magnete ob similitudinem, igitur magna ferri quantitas trahet paruam ma-
25쪽
LIBRI M. TR AG I. 19gnetis quantitatem, aut etiam magis trahet aliud ferrum. Medicamentum etiam idem,ut Elleborus trahit diuersos humores: igitur non potest hoc esse a similitudine, aliter elleborus assimilabitur pituitae dc ati ae bili simul quare etiam duo hi humores erunt inuicem similes Iacobus & ipse adducit hoc in contrarium,quod turbetum non est simile pituitae,cum sit calidum, Sc pituita frigida:dicitur forsan, quod sunt colore candido similia.Sed hoc primo reprobatur a Galeno in II. de simplicibus medicamen- .is ,
iis qui non uult colorem considerandum in medicamentis, sed saporem, odorem,& eXperientiam:imbuult, eXperientiam paucis additis rationibus sufficere,odore etiam contempto: esset etiam omnis medicina canduda,ut cerusa & calMeXpurgans pituitam. Sed Vgo adducit quaedam alia etiam contra Galeni opinionem. Cor trahit aerem frigidum, & tamen ipsum est calidum:multa etiam similia sunt,quae non se trahunt,ut caprificus,quae non trahit ficum,quamuis sit ei similis.& clarius instit,in praeter naturaliter dispositis trahitur contrarium.nam calida membra trahiat medicamenta frigida,ut conced1t Galenus,dum exponit utilitatem compositionis mendicamentorum:sed corpus aegrum,humor malus, & medicamentum sunt omnia praeter naturaliter disposita, igitur trahent se ut contraria, non ut similia. Et si dicatur, quod sunt contraria in qualitatibus, in substantia autem similia.hoc apud Galenum, imo etiam apud nos nihil est: nam apud Galenum qualitas est substantia: apud Auerroem &nos, ubi qualitas, ibi elementum, & forma mixti est subiecto eadem in
inanimatis cum forma praedominantis elementi: dc etiam,quia licet lubstantia elementorum non sit illorum qualitas: est tamen ei ualde prom-ma. unde Averroes eXistimat elementa substatias imperfectas:sunt enim
contraria, S suscipiunt magis ac minus in suis substantiis, quod proprii repugnat substantiis,ut habetur in praedica metis. Est etiam nostrum hoc
dubium, quia cum non omne simile trahat simile, quaeritur igitur rMiQ stantia. propria qua medicamentum trahat humorem. Concesso enim quod non trahat nisi simile:quia tamen non trahit omne simile,quaerendum est, Ur hoc trahit,ut scamonium:hoc non,Ut papaueris succus. Averroes v. colle- ςRP M'ctaneorum tenuit, quod uirtus attrahens esset calor proprius in medicamento. Albertus in tractatu suo de Μetallicis, quod esset forma quae est substantia: sed hanc nos reduXimus ad formam elemeti praedominatas iuinanimatis, & in animatis ad ipsam anima. Sed princeps uult quod fiat a De uiribus temperameto quod eX primarii qualitatumiXtione cosurgit Nos aut ede- cordis. , clarauimus, quod omne uinces inmixto,& cui debetur illius operationes, ' Rest forma eius:quia operationes sunt a forma, S quod sorma elemeta prς- dominantis uincat in mirao,quia mouet,& generat: igitur ipsa est tot mamitatin no copositu eta primis qualitatibus. Sed iiitaiugendii est dictum
26쪽
principis,de causa. nam alia elementa reducunt sermam elementi predominantis ad forma qua sub miXto consistit:& hoc est uerissimum. Addit etiam,quod haec temperatura ab influXu iuuatur coelesti,& danat modos antiquorsi,quos AleXander Aphrodiseus recitat in II. naturaliu quaestio- h num. Empedoclis, qui ab atomis concurrentibus mutuo ac se impelleti bus.nam sic omnia ab omnibus traherentur,uel falle serrum a ferro.quod etia obstat opinioni Democriti,qui a defluXibus mutuo cocurrentibus id fieri credit.Diogenes aute putabat quod ob humore ferri:sed cur non trahitur res ab aliquo ξ & Herculeus lapis a ferro nihil aliud 3 ob id dicebat Alexader nec per mediii,sic enim intermedius aer prius traheretur: quare nec ut alimentum, nam ipsum trahitur a membro per mediu successi-ue .Relinquitur igitur,quod ferru ab Herculeo lapide trahitur, quia perfici optat,sensum habes quenda,quaquam inanime. Avicenna uero in hoc damnat Galeni opinionem,etiam cum aliis, quia a similitudine hoc fieri posse negat. Obstat igitur Galeni opinioni etiam hoc,qubd si humor trahitur a medicamento ob similitudinem, attramo a simili sit nutritionis causa:& humor non nutrit medicamelum, S membro a quo trahitur,est psim, primi cotrarius. Ad haec dicamus ut Princeps, Attractio fit uel a vacuo,uel prodoc. 6. prietate naturae,uel calore,& ea quae est a calore fit vacui causa: quae uero a proprietate,calore cofirmatur. Medicamentu igitur nihil per se trahit, mortuit enim est:sed intestinis plerunq;, raro aute uentriculo qualitatem inducit simile humori:quare trahitur humor a mebro.& pro hoc facit argumentu quod etiam est pro philosopho,quia si evomatur medicina post duas horas,no est qualitate sua diminuta ad sensum,& n5 cessat operatio eius propter hoc,& multi purgantur ab emplastris superpositis uentri,ut Μesue testatur in emplastro suo de arthanita dicto. Alii etia solo odore medicameli per nares hausto.Sola igitur uirtus medicameli inficiens me-brii seu sine diminutione substatiae medicameli attrahatur, seu cia parua, facit ut m ebrii ratione similitudinis trahat humore. deinde clim n5 possit nutriri ex eo,quauis sit similis in substatia,eMellitur ab eode:& ideo post purgatione remanet nausea S abominatio magna ratione impressionis. N5 quaelibet aute similitudo sufficit, sed oportet ut sit ad amussim,indiacio clarissimo est medicamentum esse simile humori attracto, quia si ita, 1 euacuat in illu uertitur. Propterea ad argumentsi Auicenaesa,e dictsi est: med.e n5 enim ferru uincit ferru unqua,aut magnete,quia est inanime,& inanitimatu n5 potest esse in actu,sed solii in potetia, nasi ratione formae elemeti predominatis.Elleborus habet diuersas partes, & turbetu habet substatia pituitae simile,frigida,candida,leue,ideo no educit pituita crassam: habet& cum ea partes calidas subtiles, ad attrahendia adiuuates.Cerusa & calκ
dissident tota substatia ab humano corpore,ut clarii est.Eusorbii lacryma
27쪽
LIBRI II. TRAc T. I. non purgat pituita similitudine, nihil enim in ea frigidu: sed collivado.
Cor trahit aerem vacui ratione, qua omnia absque discrimine trahuntur. Caprificus non trahit ficum,quia uiuens non trahitur: mortua sicus non est substantia similis. Humor malus trahitur a membro sub ratione alimenti , cdm est similis: aliter membrum esset sua mala qualitate sibi medicina,si contrarium traheret. In medicamento alia ratio est, causa uero attractionis est exacta similitudo: sic ut unum sit animatum,aliud autem anima careat. Ad Alexandrum attractio a simili est propter nutrimentum , nam & magnes alitur, & diutius durat in ferri scobe: etsi non proprie substantia illius forsan nutriatur. Sed non est necesse in attractione propter nutritionem, quicquid est intermedium prius trahi. Humor uero qui trahitur,membrum nutrit, sed modice,ad quod trahitur,quia similitudo temperamenti non est ad naturale, sed medicamento acquisitum. Sed contra hoc est argumentum Principis, si membrum sic traheret, aut medicina concomitaretur humore,ualidior fieret purgatio in sanis quam aegris.sed hoc non procedit,quia humor bonus est,& ab alijs membris maiore ui retinetur:ideo sani habent ualidiora etiam membra quae retinent, ct humores plerunq; bonos, quare maiore nesu retinentur. Serapio autem,quia credidit medicamentum, Sc non membrum trahere humorem,
ideo difficultatem habet quomodo idem attrahat, & e Xpellat: quare cogitur dicere,quod medicamentum attrahit,& membrum euellit: quod fieri minime potest. cONTRADICTIO Q. V ARTA. Cor ansiit unum membrum principale tantum. FRincipia igitur sunt,Cor,Cerebrum,Epar,&Testiculi.I I. Artis medicae,cap.iij. Non est ignorandum quatuor esse uirtutes in animali: Sensitivam,quam Galenus ponit in cerebro: Vitatem,quam in corde:Nutritiuam,in iecore: Generativam,in testiculis. Igitur sic illas ponit in his membris, ut quo ad has uirtutes Galenus neget horum membrorum alterum eX altero pendere. Non tamen vult, quod cor non recipiat uirtutem sentiendi a cerebro: nec quod cerebrum non recipiat uirtutem uit lem a corde:sic enim ut in bene recta ciuitate,mutuo sibi haec inuicem famulantur. Rationes adducit ad haec Galenus, in libris quatuor primis qui superint de dogmate Platonis,& Hippocratis: praecipuas autem proiecore in v I.libro. Prima igitur haec est uirtus, 1bi ortum habet, ubi instrumenta eius originem ducunt: at arteriae sunt instrumenta facultatis uitalis,uenae nutritiuae, nerui sensus. Igitur ubi haec eXoriuntur,ibi suarum origo uirtutum. Sed nerui a cerebro, arteriae a corde, uenae a iecore oriuntur igitur haec membra sunt harum uirtutum sontes principales.Et
28쪽
s quis dicat,quod calor naturalis conseruatur per motum pulsus: respondet Galenus, quod etiam anhelitus: & sicut pulsus est per uirtutem a corde transmissam,sic anhelitus per uirtutem a cerebro sum respiratio sit motus uoluntarius. ideo utraque membra quod ad hoc , cor scilicet, & cere- cap.ra. brum,a qualem usum quo ad caloris eAhibent conseruationenia Ad hoc respondet Averr. II. Collect. quod transmittitur haec uirtus a corde prius ad cerebrum per arterias. & adducit disiectionem pro testimonio:nam magnae ibi spectantur arteriae. Sed hoc non uidetur uerum in laborantibus morbo attonito, integra adhuc cordis uirtute: non enim semiiunt,& tamen deberent sentire,quia principalis uirtus integra est. Diceret Auerroes perfici in cerebro, sicut calor est in lumine solis uirtute . sed non perficitur nisi cum ad elementa peruenit. Sed haec responsio nullaesimam si uirtus illa est imperfecta,nihil ei conuenit ex operatione:quare Trinico manis erit. Respondeo igitur quod ut diXi in Contradictione primi libri. IVici ἔ- Aristoteles diceret duo. Primum,quod falsum est: scilicet luod nerui a corde oriantur.nam deceperiit illum uilli cordis albi S substantia similes neruis. Secundum est,quod negaret neruos esse instrumenta sensus omnis: sed diceret esse instrumenta tantia persecti sensus.DiXimus aute ibi quod Averroes in Paraphrasi aliter conatur soluere argumetum.Quod si dicat
aliquis pro philosiopho,cerebrum indiget uitali spiritu:Respondeo,& cor
indiσet resipiratione quae illi a cerebri uirtute subministratur: nec tamen hoc prohibet quin cor sitprincipale. Sed si quis dicamur an attonito ISitur morbo deperditur sensus*Respondeo,cur quado attonitus morbus erucorde pendet etia sensius amittitur)Dico ergo,quod deperditur ob intem-Periem : nam mebra priuata spiritu cerebri desinat seni re sensu peris Urnam plurimi eorum retinet sensum imperfectum, id est doloris cognitionem : cum uero & hanc amittunt eX toto, iam cor Iaborat. ad quid enim illos cruciare sit nihil sentitu imis plurimi sentiunt etiam non parum,sed nequeunt signum declarare. Hoc igitur a Sumcntum quod eX colligat c de Doria tia deducitur,nec pro Galeno,nec pro Ariu teleMeterminat. A constitutione uero aliud sumitur, in Iecore praeclue: sanguis enim in eo Reneratur: nam ibi est uas quod superfluum ereurgiat,bilem siquidem flauam: & lienc Secundo, quὲδ Omnιδ membrR Intra peritoneum neruosa eX sanguine portae nutriun ur solo:Cum nullum ramum eX caua ad illa descendere disiectio ostendat:quamul, Galenus hoc neget: paucoxenim excipit. Clarum est igitu nul a membra sal em hoc sanguine ni triri Tertio quia caro iecoris flanguini silmillima est.Quarto,quia ibi sunt uenae capillare S ad modum ortuS bontis, ur nullo modo In corde, cum locus latus siti, confici possit. Quinto, quia caua ib1 mRior est,sicut arteria, quae a corde prodit, maSna; sed Koc neSat Ves alius: & nos etiam maio-
29쪽
rem cauam in corde existimamus. Sexto, quia diuiditur caua eN iecore non eX corde.Sed ut uideo, par est utrinq; ratio: nam superficiem iecoris sicut Scordis transiens duorum ramorum speciem efflagit. Septimo, quod eXperientia etiam constat, quoniam ostia ipsa sanguinis in corde ab
intus eXtra uersus clauduntur: igitur cor cum comprimatur ostiola nullum emittit sanguinem: quare nulla poterunt ex eo membra nutriri:Obstat enim primo ostii situs,qui ut magis comprimitur,eo magis clauditur, tum uero etiam impetus ipsius sanguinis. Sed uena arterialis, quae eXtra
cor desert sanguinem,manifeste in pulmone finitur.igitur caua non com lmunicatur cordi, nisi ut nutriat illud & pulmones: tum uerb ut eX illo lsanguine arterialis generetur: quare nullo modo sanguis generatur in corde,nec generatus perficitur. Ad hoc in Paraphrasi respondebat Averroes,quod sanguis non nutrit membrum,nisi per calorem arteriae λerit temperatus:& sic non in corde omnis sanguis formam suscipit, sed bene a corde: & indicio est, quod ad Umnia membra ad quae uena cum arteria aduenit, altera alteri uel Galeno teste iciatur.Sed ista responsio cum concedat quaesitum,scilicet sanguinem in iecore generari sub forma qua sanguis est, robur ostendit argumenti : nam quod iuuentur membra in conseruatione proprii Calom libro dED; ris,nemo est qui neget,quodq; hoc fiat a corde. Est etiam ubi uenae ar- sectione uenateriis sociis carent, ut quae per sacrum os ad musculos, dc quae ad uirgam per musculos eXteriores,& quae ad femur in cutem,& quae in gibbis ieco- finem. ri ,& quae in septo transuerso,& quae per spinam alit thoracem,& humeraria, sic in abdomine, collo, & dorso, & quae per faciem & caput omnes, una duntaXat ferme eXcepta per os sacrum transeunte,coniuge arterIa carent: tum uero & multi rami humerariae. & quae circum brδςhii Q. pςx haversam partem contorquetur: & tamen omnes membra nutrire p roxi- ' τῆ 'sema palam est. Accedit etiam quod Galenus Aristotelem fatis oscitanter dissectionem attigisse eum arguit: ut etiam cerebrum ad cordIS temperiem coaequandam factum existimauerit: ut eius necessitatem propriam ignorasse uideatur. Sed haud negligenda est tanti Philosophi autoritas, qui cor unum facit membrum principale pluribus in locis:sed praecipue I I.de Generatio- cap. ne animalium, S II 1. de Partibus. Nec illud ad rem facit, quod quidam cap. . adnotarunt eX II 1 Ι.de Generatione animalium,quod scilicet nullum ani cap. .mal sine corde inuentum sit: m hoc etiam de iecore docet,sed duo membra efficeret principalia. Sed & in sacrificiis referunt Caio Caesari hostias sine corde apparuisse: quae tamen ego ad miracula uel mendacia refero. Sedad rem rede si sunt tres uirtutes principales triat membra,tamen V I.de Dog. tres animae, ut Galenus fatetur, quomodo animal unum erit Z hoc mouit
30쪽
et HIER. CARDANI cONTRADI c T. MEDIC. -4ς Anim Philosophus argumentum. neque enim dicere possumus, quod corpore
' ipso colligatur. nam forma res una est, non aute materia. Galenus ad hoc uidetur obiter respondisse cum dixit, quod uinculo eo colligantur, quod i x. Artis cur. si una intereat,alia non possit esse superstes, alteraq; alterius fimctione ac ς ἔψ- auvilio indigeat:uerum si uirtutes & non animae totidem ponantur,cum sensitiva sit in loco, non indigebit cerebri functione. diXimus autem de hoc alias, quoniam ex Philosophi autoritate anima in solo corde est: non autem per totum corpus diffiisa. Conantur hoc quidam reprobare:nam homo per animam est homo, rma corporis anima est,serma materi co-eXtenditur. Respondeo,hominem esse tantum apud Philosophum spiritum illum in cordc complantatum,in quo anima residet: caetera huiuS mnia causa suntaeor, iit contineat reliqua cordis causa. Alia ratio eκ hoc habetur quod cor est ultimum quod moritur, primum uero quod uiuit: ut I I. de Generatione animalium diXit.cui subscribere etiam Galenus uidetur u .de Locis, inquit enim, Pereunte uirtute cordis homine illico perire necesse est: ac non sic pereunte cerebri uirtute uel iecoris. nam adhuce.io.& 1. de manet homo uiuens, ut in ualido attonito morbo manifestum est. Ac si Rusi, pulsuu quis sp randi libertatem auferat ab homine,illico eXtinguitur.Sed ad ii '- Galenus diceret, ut ex I x. de Arte curandi colligitur, Vires ipsas uirtutum si prorsus corruant celeriter animal interire:praecipuam tamen esse in corde mortis causam ob motus necessitatem. At una uirtute sublataeκ toto homo illico moritur: neq; enim in attonito morbo uirtus sentiendi perit, sed operatiornec in hydrope iecoris uis nutriens sed opus: cum uero dc uirtus una interierit, homo illico eXtinguitur:imo antequam intereat: ib. de Animi Sciam animas tres ponat tutius totidem posuerit facultates. Verum quom QR Rij - -cto aberrauerit in Platonis opinione alias dictum est i nobis Est autem sciendum, quod anima si sit educta de potentia materiae diuisibilas est sub
eius diuisione: ut tenet Averroes in libro de Substantia orbis. quare non recte dixit Trusianus, anima emistente coemensa tOII: Illam tamen non diuidi corporis diuisione.Sed nec idem bene sentit de uirtute uitali,ac causa motus arteriarum:ctim eXistimet a spiritu ac feruore cordis eam prouenire: quamobrem ei contigit, quod etiam Averroes m motu leviab.ut promitteret se illum si uita superesset qualisitam foret, desicripturum. Sic Trusianus cum experientiam pulsuum inuento suo accommodare non possetaractationem promisit.Verum hic obiteriad rem reuertamur. Recitat ille pro Philosopho tria argumentariorum autem pr1mum et Ulures uirtutes attribuuntur uni animae, igitur plura membra ab uno etiam pendent.Secundum,Cor est principium caloris naturalis,agitur di omniuquae sine eo perfici nequeunt.Tertium,Qubd ligatis arteriis soporarias aufertur sensus S motus, concidati animal uelut attonito morbo percus.1um