장음표시 사용
471쪽
flare a firmant, iactantes ample I, tam maxime qu0d rationes negligerebepraeserunt, uere autem fugiunt. Fateor Iacobum, ' Ugonem, turbamque illam quam Gentilis excitat chimericis idolis plenam, parum ad medicinam conferre. Sed in uno Cociliatore, uicenna, Rastes,quid habes praeter linguam,quae regionis aut aetatis fuit calamitas,quod impar tuis jsit egregis' inuentus Quid cunnsubtilitate uerrosi,cum iudicio Auicenae,cum grauitate Rasis, cum doctrina Conciliatoris conferri potes' An ista uestra decem inuenta, quae alter ab altero siurripit, nunquam habitura finem contentione, his comparare audetis' Sit Galenim modo diuinior Hippocrate an non es homo, errareq; potes ' an non illius maxima pars librorum concidit an non qui prima optima tali exemplaria emendauit, n0 minus Graecarum literarum,quam etiam medici nae ignarus fuit' an ad illum uel illo teste sitne Philosophia, Geometria, rithmetica, Dialecticas acce
dere licet' Deinde quid ex illo uidistis qui tantum gloriamini, aut si uidi lis none
e memoria excidit acile est ex ungue Leonem ut dici flet, agnos ere. Quidam in nobis memoriam aeternam esse putarunt, quod prompte de Galeni sententia res onderem, nec unquam deceptus sim. id quomodo factum sit dicam : totum perlegera istum,adnotaueramq; locos pauculos in quibus a ratione disicedit: cum itaq; istos commendassem memoriae,in caeteru quae ratio siuadebat, respondebam. bo'; cum Galeno simul consentiebat. ita leui labore rem pene infinitam memoriae commendaui ιmulq; rerum sitientiam adeptus sium. Hoc idem ut lectorfaciaue,illorum nugis relicitis uadeo. Hoc autem ut facias omnes illas artes ut disicas necesse est.
A D I X quaedam nuper tenuis ac subcrocei coloris ex India aduehitur,quam ego omnium Mediolani primus vidi:erat autem non absimilis liquiritiae tenuissimae, rugosa scilicet, nam ea talis clim siccatur euadit) Sc colore inter croceum S cinereum: sed gustus subamarus erat: odor uiX sentitur. uncia ima in lib.ij. aquae colorem addit uini rubri turbidioris,odore quasi grauem, amaritudinem non levem, S summe prouocat sudorem. Partium est: tenuium crassarumq;,nam amaritudo in terreo conflataealida in fine primi ordinis,sicca in secundo: epota cum tenui uictu, scilicet panebis cocto,atque passulis, per dies XL. Gallicam luem plus iuuat quam Cina, aut lignum quod Sanctum uocatur. ΕXpedit autem ut sic etiam
opituletur his qui arthritide laborat, & ulceribus prauis, & his qui obpi-
472쪽
DE SARTA PARILIA.tu itosum humorem laborant oedematibus, aut morbis trans Hepar. In obstruchionibus autem concauae partis iecoris dc uentriculi mala coctioone, non auderem hoc tentare, nisi forsan uictus tenuitas nos a periculo tutos redderet. Quod etiam iecur confirmet,quodq; lienem tenuet, quod incipientem elephanti asini curare possit, & hoc uerisimile est. Dantur decocti unciae sex in singulos dies summo mane, id est, hora diei secunda, tantundem horis ante coenam tribus: tum cum cibo quantum uolet.Pem mittitur autem sudare contectus pannis ab assumpto potu : uertim ut sudauerit,liberior est quam in assumptione indici ligni: neque enim prohibetur quin in solita prodeat eXercitia, nisi frigoris metu, unde contectus pannis esse debet,& uitare infausta tempora pluuiarum,uentorum,& frigoris. Meminerit eius quod scripsit Hippocrates, Vbi fames,laborandum non est: atque sit liter cauendum, ut inquit Galenus, a sectione uenae: sic et a uenereis,ac curis nimiis:singulis tamen decem diebus purgare conueniet corpus, cum catapotiis quae lentos humores & crassas seces empellere possint: quales eX Aloes, collocynthida S Elleboro componiatur. Alii praebent siliquam indam cum dia catholicone , quod ut minus utile est, ita magis tutum. Habet autem praecellentem inter sui generis me- dic menta uim haec radiX, in emendandis capitis ac cerebri uitiis: seu ob tenuitatem , seu ob proprietatem quandam. Et quanquam haec ita sint,
candide lector,non tamen tantae uictUS tcDMitati seorsum praesertim pur
gationibus frequenter adhibitis, parum ad curandos consimiles morbos tribuerem. Quo fit ut Gallicam hanc pestem inter frigidos affectus cola locauerim.Sic humana solertia in dies inuenit quod iam inuentis merito praeponi possit. Vidimus in claro uiro Μartino Chiaues Hispano post modicae quantitatis haustum nam in eo periculum primo fecimus crasesam atque sanguineam materiam a naribus descendentem: ita ut propteros quod intermedium est miraremur, quanquam ulcera aliunde usque ad os penetrantiaba descensu diuerterent. Constat autem Indicas res maiori praeditas esse uirtute, etiam pro qualitatum ratione.
Sed de hoc a nobis in libello de Subtilitate dictum est. Nunc autem quoniam ita sit, solum intellexis. sufficiat. Quodque generaliter peregrina
medicamenta plus agant: aer autem,
473쪽
D I o L. ILLUSTRIS S. AC EXCELLENTIS S. FLORENTIAE DUCI S. P. D.
Posτ peractam libri fecundi Contradicentium medicorum dissutationem,uisium ess mihi utile pauca addere pro exemplis conjsiliorum, nouorum auxiliorum, tum etiam morborum. Selegi autem morbum meo iudicio dissicillimum , e re occasione nata: tum etiam medicamentum ualidistimum:
consiliumq; morbi obscuriseisi, quod tamen forte mihi quadam exarandum uenerat prioribus diebM. Ergo iam rem exordiar.
RV Μ EPIDE ΜΙΟRvΜ, Q. V Ο S OLIΜ AGENS IN SACCENSI OPPIDO CONSCRIPSI,
lv M Calendis Augusti anni M. D. N L v. Mediolanum e Papia reuersus essem, Princeps optime, ac sapientissime, ad pristinam medendi exercitationem me contuli .atque in ea sblita ossis felicitate, praeter duos diutino morbo sub aliis medicis conflictatos, neminem penitus morte amisi: cum tamen quingentis ac etiam pluribus ad Aprilis usq; Calendas aegris manus admouissem : tantum potest uera ars si ad hos fucatos nebulones conferatur, qui non artis praeceptis intenti, sed conspirationibus atque calumniis, bonos quidem infamia , ciue autem aegros morte afficiunt. Sub Calendis Aprilis tamen quibusdam manus admoui qui omnes cum uno ac eodem morbo laborarent, X X. die sub initio periere, nec ullus celerius aut tardius eX languentibus. Quinimo adeo constanter eam diem obtinuerunt,ut cum,quaedam mulier Anastasia in domo illustris uiri co mitis Ioannis firmi Triuitii aegrotaret eo morbo, a prima statim uisitatione Iibere affirmauerim eam proxima diei Dominico succedenti nocte perituram, quod esset ea noX XX. diei initium. ego autem xv. die morbi uocatus sum, reliquo tempore in manibus fuit medici experti amicique nostri, ac recte in arte sentientis. Cum igitur quinque sic periissent,nec uenae sectio nec purgatio, nec uinum, nec uictus tenuis,nec Uini abstinentia, nec cataplasinata, nec ea quae cordi conserunt profuissent: sed eodem morbo laborantes iisdem symptomatibus eodemque modo ac
eadem die perirent : uisum est mihi dignum munus, si qualis hic esset
474쪽
morbus adeo letalis conscriberem. Primum quae laborabant omnes fuerunt iuuenculae uirgine S, atque hoc mirum, dolor aderat super umbilicum, assidua nausea dc cibi fastidium. tum deiectiones corruptae male olentes. & quibusdam diebus plusquam conueniret, uenter demittebat,
aliis autem mediocr1ter sistebatur. non tamen decretora a erant haec, nec
diebus decretoriis,spiratio ipsa paululum densa Sc non omnino naturalis. calor eXrerior moderatus adeo ut uiX persuadere possiem astatibus quod febricitarent: pulsus tamen duri, ueloces,parui ac frequentes, ualidam febrem ostendebant. lotia qualia fanorum ferme. nebulae aliquando suspensae in his, aliquando sedimentum. Mens continue constans, uigiliae doloras perpetuitate consequebantur: nec tamen semper dolor somnum uincebat. sub xi. diem omnibus omnia uisa sunt mitiora. Pulsus tamen aderat cordis,dc singultus: sub X v II. omnia adeo manifeste intendebantur,ut morbi magnitudo ne ipsos lain tunc lateret astantes , a X IIII. die uenter totus ub1 uentriculi regio dolitabat, cum ipsis lateribus, tum etiam intumuit. XIX. oleosum quiddam ac quasi subnigrum euomebant. Initio d1e X X. moriebantur. mortuis ungues liuidi ac subnigri Scuenter, ut uter inflatus. dum uiuerent bene semper sperabant dc nunquam delirabant. X 1 X. dissicultas spirandi ne ipsum latebat aegrotantem. die XVIII. omnes aluum copiose demittebant. Haec fuit morbi saeuissilini enarratio,quae tamen paucissimis aduenit.Nunc igitur uidendum
qualis nam fuerit morbus: atque ut emissimo Haec clis positio est Ventri
lib. s. ad Al- culi phlegmon , inquit enim Rases ut quidam de nominibus soliciti di-masOr- ς cunt:Si cum dolore uentriculi febr1s fuerit,& apostema manifestum cum sensu caloris in tactu aeger eX basilica iecoraria solemus uocare sanguinem mittat, haud dubie quia phlegmonem adeste intelligit, ut etiam Matthaeus Ferrarius in eXpositione docet, dc Plateamus, docentes etiam trac.6 .cap. I3. generationem e X mente Gentilis si quidem, quod fiat per infusionem Divis z6- bilis in tunicas eX concauo uenientis. Et patet, Quod Symplomata secundum illos praeter propria etiam signa conueniunt: dc sunt, Doloris uehementia, aestus magnus,pulsus cordis, syncope, fragiditas eXtremi latum, sudor frigidus, deiectio appetentiae, corruptio eXeuntium. Quod autem dicunt de stupore,alienatione,conuulsione aC subeth, non apte ponitur , nam cataphora laborant,atq; sic subeth eXponi debet, cum sub ethseu grauis somnus a frigida causa S plerunque humida fiat, carum uocant Graeci. Reliqua non sunt signa propria nec etiam uera persaepe, nec secundum rationem. Nam licet sit in membro neruoso quia tamen eXtenditur ab omni parte, non sit uera conuulsio sed singultus cap .ss. qui species est conuulsionis. Sed ut ad Rasem iterum reuertar, ipse
posuit suam curam meliorem in libro Diuisionum per lactis potum de
475쪽
DE RADICE c I N A. 469 compressionem: sed hoc cum iam fuerit suppuratum, quod in phleg-mone continetur. Sed & quae ad pulsum attinent, his consentiunt quae a Galeno in quarto de Praesagio eX pulsibus scribuntur. Pulsus duri atq; ς'p si creberrimi in uentriculi phlegmone sunt. Sed si in ore eius sit phlegmon, adeo duri esse nequeunt. Dilucidius etiam dum de Causis pulsuum loquitur eX Isagoge. Nam si inflammatus sit duntaXat, ita mutat pulsum, ut neruosi corporis diXimus inflammationem solere. Si comprimatur,uellicetur, languescat, singultiat,uomat,nauseet, fastidiat, doleat pro genere symptomatis. Subiungit languidi parui paulo celeriores, & admodum crebri evadunt pulsus. Superius autem declarauit quod pulsus inflammationis partis neruosae parui sunt,duri atq; serrini. Itaq; de signis satis Couenit,licet parum apte ea disponant recctiores. Sed quomodo fiat hoc apud me uehementer dubium est. Nam quod eX infusione fiat chili ac nutrimeti, uidetur ferme impossibile, videmus enim omnes phlegmones fieri ex uenaria tumore,quod etia sensisse uidetur Galenus libro de Inaequali inteperie . Quomodo aute fiat eX uenis quae ab hepate prodeunt adhuc dubium est. 1llae primo in eXteriorem tantum tunicam uentriculi ingrediuntur. Quod si eX caua uena prodirent non mirum esset fieri
i. At Ves alius osted1t eX stelechia soIa nutriri uentriculum. imponit autem Galeno quod uoluerit etiam eX caua uenas ad illum per 'D S ς p 3-
uenire. Sed hoc Galenus no cesset.in seXto enim Anatomicaria aggressionum qu 1 locris a Vestalio addacatiar,inquit. Atq; uena qusdam eX iecinore ad lienem pertinet cuius processus an uentrIculum deferturieius uero
pars quaedam, postquam Omnibus lienis partibus propagines transmiserit,in uentricuti gibbum ascedit.Et anfra paulum, Vena portae quam recentiores,qubd aliarum supple quae ad membra nutrimenti deseruntur quasi caudex sit,sελεροοαιαν uocant. ubi manifestum est de portae uena italum intelligere,atq; ob id minime uenam secare oportet. Hoc nanq; auxilium praetermittunt AleXander & Aetius: Paulus autem curae non meminit. At dices Rases sanguinem mittit, & Au icenna ct AuenZOar: libri .eap. ij. Respondeo morbi magnitudinem inspeXere. Sed non est cura propria. 13.3Mirac, Mirum est ig1tur uel quomodo fieri possit eri porta uena tra' Thessis i ,
hente,multoq; magis quomodo curari,cum nec sectio cta.is.cap 1. uenae nec clysteria nec inedia aumilium afferant,cum etiam inedia dc multomao is medicamentum Omne
uel etiam leniens non αleue inserat de
476쪽
N casu huius eruditissimi uiri laboratis erosone gingiuarum S dentium : concussione facta eX humore calido & a cuto:quaesitum est an radicis Cinae exhibitio coferre possitΘRespondeo quod iuXta Principem medicina experta melior est quam non eXperta. Et manifestum est φ in phthoe cum aliis auxiliis curaui fratrem Petrum Martyre : & filiam Bartholomaei ephippiarii:& filium Gabrielis de Rigamonte:& Hieronymum Ti-boldum : ct filium fabri lignarij habitantis sub porticu porte Tonsae: &mulierem iuYta sanctum Marcelinia, omnes eX phthoe exquisita deploratos,& ab alijs ut breui morituros medicis relictos : cum quibusdam eorum,nec uiuentis effigies superesset,alios etiam innumeros curaui es eodem morbo tribus illis vijs regijs narratis in libello EXperimentorii quos Iongum esset reserre,praesertim cum eX his plures non essent, adeo ut hi quos ego narraui confirmati. Et nunc a biennio citra omnes pr ter unum curati sunt,aut eκ toto:aut ut posiant pluribus annis superuiuere. Quare non uideo cur mihi cina fit eXperimento in phthoc cura tentanda: tum magis quod generosi quidam medici nostri uoluertit in cura illius The saurario Martino illam exhibere,eonspiratione eripientes illum e manibus meis,cum nondum cognitus essem in tam praeclara eXperientia, spe huius notii medicamenti, & intra menses quatuor miser ille uitam finiauit .nostri autem adhuc omnes etiam uiuunt,uideturq; potius omni alio morbo perituri quam ex phthoc. Sed nec in gallica lue ligno fancto potest coparari, nos enim cum plusquam centu nobiles eX ea curauerimus nunquam cina indiguimus. Quare cum minus ualeat in quibus maxime probatur,quid in hoc sperandii Vt tame aliquid de Cinae natura ac uiribus dicam.Est illa quidem radiX non parua,crocei ac subalbidi ferme co-
, ', pallidd , subacida,odoris ferme nullius, ut quae sit quasi ii
L gnum.adeo efficaX ut nullum aliud medicamentu ne uenenum quidema possit ei comparari.Nam primo uel septies cocta uel etiam plusquam dein, cies, vim praebet medicamenti egregii: & aquam ut pulli ius efficit: Suncia eius incoquitur aquae unciis cc.ferme donec ad lo. redeant. Nihil μ autem es quod tandiu uim suam posset ac in tam magna aquae quanti
477쪽
tate impartiri.uehitur ex India e regione Ciniana ut existimo. Scinditur in subtilissima frusta lataq; ut coronati aurei atq; ut diXi .cc. aquς unciis, uncia una in nouo lebete terreo lapideoue immergitur feruetq; donec ad LX U.redeat, intecto semper uase ne fumus possit eXire, inde ab igne detracta proxima igni costituitur,circuliolutis pannis ne uel quicquam eXire possit fumi, aut repente refrigerari. Purgans decoctii reddit dimidia Ganti drachma quae Aypi est radiX.In singulos aute dies renouatur de- Coctu, amarescit enim ut pro XXIII1.diebus XXIIII.uncte sufficiat. Bibuntur summo mane ut calidissimi decocti unciae XIII1. pannisq; prolicitur sudor:inde licet post tres horas bene contectum pannis etiam si non sudauerit e domo eXire. Seruatur interim calida usq; ad uesperas bibiturque cum cibo nec aliud omnino quicquam , sed & interdiu,non tamen adeo feruens sed quasi tepida. abstinebit a uenere,meridianoque somno, cibis etiam omnibus acribus,salsis amaris,acidis,laete,hisq; em lacte fiunt,tum iuribus ac fructibus utetur pane ac pulli carne elixata in singulos dies bis.
a cibo autem etiam melle hoc enim huic decocto maxime couenit. Post
XIII1. diem aute pullis assis uti licebit,absq; condimentis.Si morbi gallici causa eXhibeatur,lauentur hoc decocto singulis diebus optime ulcera, S panni eκ illo madidi imponantur,absq; ligatura .licet etiam post VIII. dies semel,si uirtus admodum sit debilis uini aliquod decocto hoc lymphati bibere,atq; ita interdictis duobus diebus repetere. Si aluus non demittat decocto oleo rofato melle & sale enema fiat,nec aliud alterius geoneris.subducit enim altiurn egregie. cogitur autem aluus plerunq; a VII.
die ac in posterum suppressa manet:quo tempore etiam incipiunt in gal lico morbo faeuissim 1 dolores scilicet a V Π.die, sed hi ut pluri mu ad XIIII. terminantur.alui autem durities manet usq; ad finem dierit, quibus decoeto utitur.Peractis XX1m.diebus colligitur lignum quod relictum fuerat in singulos dies ac in umbra siccatu exacte, denuo comminutu in eXiliΟ- res partes tantunde aquae incoquitur,sed ut duae unciae ligni CC. aquae imponantur.redeant aute ad LM. ut prius, eXhibeturq; eade ratione iisdem prFeptis per duodenos dies. interim aute licet ludere spaciari,contectum pannis, negociariq; serenis traquiliisq; diebus.Manifestu est autem quod natura S proprietate hoc agit Cina,aduersus gallicum morbum,non autem licet uictus tenuitatem, ut in ligno sancto in causam curationisadducere. Neq; siccitate id agit sola. impinguantur enim accipientes. uis igitur eius eXiccans,& putredini tum ob hoc, tum obuim propriam resistens. habet & acrem partem ob quam ad amarii conuertitur facillime,& utentes ab acribus amaris acidisq; ac falsis arcet. ualde enim tenuium est partium,habet & partem succulentam ac dulcem & unctuosam,qua impinguat,
478쪽
-7: HIER ONY M US CARDANUS.guR: S proprietate sua iecur confirmat. Ob hsc igitur ad otiae prosit fatis eli manifestum. Hydropi siquidem, ulceribusq; malignis,phthoe,sed
alias non pauca consita condi spem amicorum laborantiumpre- cibin perseu urieas omnia ut qui nihil minin quam quodponteru mei memoriam relinquere posse i erarem, Christophoro Cribello tradidissem, medico amico meo: morte isto nobμμubtracto, nescio an fato potius quam ne et entia interciderunt, erant autem stupra decem.cum aute in hocscribelli stenere multos errare uiderem, nec esset locus ista adjciendi, debentur enim operi epi- solarum,quae asomni, monitu colligeram,libello isti addo,addamcpi inpo terum unum,tamen ne procra linatio quam damnum in re necessaria asserret ex huquae siverso atq; idem ultimum ad hanc usique diem Acriptorum operi huic inse-
I. tum ob morbi raritatem. quanqua quatuor praeter hunc qui a nobiου constitiumpet nunc tali dispositione assciatur quibus nunc opem assero.dum autem quasiιalontes eiulans curarem ipso meliud quoquomodo habere uidebantur, cum abali' partim laesi partim 'ru Ira curati uiderentur: atq) in hoc solo prae lare illis
uidebap. Nunc laborem hunc ob negotia mihi perdocilem susecepi. cum enim uix si icerem curassis aegris, in quod duobus diebus absoluissem alias,nunc XI. diebuου nec sine laesura nocitu ualitudinis, sine accepit.ob quam causiam non quod melius reliquis elaboratum, bed quod laborauerim in eo mam hoc unum inter omnia huic adjciendum felegi. Caeterum ad hanc us; diem cum nulla eis qui hoc morbo detinebantur stes salutis apparere duo ex his plene curati sunt: qui consilium a nobis exegit, aliaue meliustule se habet, alius nullam ex hoe
opem sensit.Sic in his fortuna etiam sues sibi uindicat partes. tque
ut uideo mulieres facillim ab hoc mor
479쪽
I et patiens iam a quatuor annis citra,patitur dolorem quedam in partibus uentris ac pectoris : cuius initium fuit eκ potu uini acerbi & austeri post laborem uehementem auccedentem coualescentiae eX febre tertiana. Et primum coepit in partibus uentriculi: deinde per auxilia recessit,&remasit inquiete per tres aut quatuor menses,ut ipse mihi resertidemum reuersus e si dolor eodem ferme loco, & sensim ad alias etiam partes declinauit modo ad uentrem usq; ad pectinem: modo ad partes superiores,usq; ad gulam,& furculam superiorem. & aliquando in directo spinae dorsi saperius parum quam e regione ensis mis furculae. &aliquado diacit in colli parte postrema.& etiam aliquando ad latera, & quandoque e regione lateris dextri, usque ad collum per costas. & nunc praeter dolorem sentit quandam dispositionem quae quamuis non sit cum dolore, attamen est cum magna eius molestia. & sentitur supra umbilicum perquatuor digitos pulsatio ingens,non lata tamen sed uelut eX arteria magna. & feces sunt quasi naturales.& insomnietas non parua,& attenuatio corporis,& urina cum nebula uel sedimento, sed tamen substantia S co lore aqueo,ut ipse resert. & torquetur dolore ante cibum, & etiam post:& aliquando tamen quiescit: & eXassumptione cibi in hora doloris qua-doque leuatur,quandoq; grauatur: S ipse sibi persuadet quod duritiem
habeat iuxta ensiformem furculam,quam nOS cum pronum tangeremus, tum etiam resupinum percipere non potuimuς. Uririam autem non ut
dimus, sed illius dicto acquievimus. nocetur ab aqua, a difficilis concoctionis cibis non leuiter. Amarorem oris non sentit, nisi raro,uomitu frequenter ueκatur. in quo tamen parum aut nihil evomit. Sitim quandoque ualidam, nonnunquam nullam sentit .toto hoc tempore praeter febrem unam ephemeram horarum X VII I. nullam aliam passus est . qua etiam Ceuiente, dolor cessauit, cessante autem rediit. Iecur ut illi uide tor calidum, quod coniicit eX calore palmae manus, cum etiam grauitatem & tensionem e regione deritri lateris iuXta costas sentiat , aluus astricta: aliquando etiam dolor ad spatulas eXtenditur. interdum etiam multa evomit. haec sunt quae eX ipsius aspectu & narratione habentur, interim tamen fluunt haemorrhoides natura eiuS seu temperatura sanguinea: aetas iunia XL. annum. Igitur cum morbus hic non possit esse
480쪽
Io. artis uir. cap. s. & II. eius de cap. 2o
a mala temperatura sine materia: nam accidens non migrat de subiecto 1nsiibiectum ut colligitur quarto Physicorum, dolor igitur si mouetur causa eius necessario mouetur. 3c si dicas quod causa multiplicatur sicut ignis: tunc necesse esset ut dolor non transiret nisi per continuam partem ad aliud eXtremum . hoc autem ei non contingit: quare relinquitur, ut dolor hic non sit a mala qualitate tantum. Nec etiam amateria quae sit humor: nam si est aequalis, impossibile est ut laedat adeo uehementer nisi per magnam solutionem continui: quare uel phlegmonadestet & sic febris, dicebat enim Galenus, phlegmones uiscerum febris comitatur: uel etiam aliarum partium. Si uero non faciat phlegmonem.Oportet ut magna sit moles eius, quare in solutione doloris appar bit semper humor ipse per uomitum aut in excrementis: horum nullum iam diXimus contingere, quare causa doloris non est humor solum peccans in quanto. Sed neque in quali, neque enim adeo intensa frigiditas aut calor,aut amaritudo apparet qualis esset necessaria bile flava atra ueuel pituita peccante. Rursus mirum esset quod haec pituita uel bilis ad pubis ossa, modo ad collum usque extenderetur: intus eXtra & ubique. Cum igitur causa non sit sola mala qualitas, nec humor aliquis quantitate sua, uel qualitate, relinquitur tandem, ut sit satus. Cuius etiam indicium est quod non adest pondus, tum quod subito seluitur. dicebat enim Princeps loquens de signis doloris capieis Iri Aolore facto eκ salibus eκ- tensio augetur et grauitas minuitur aliqua do est cum punctione,quandoque etiam cum corrosione. Sc in flatuoso dolore quidem grauitas nulla est. Et quandoque etiam cum ipso fit permutatio doloris frequens de loco ad locum. Sed de subita fanatione,de qua dixi, habetur teκtus etiam a Galeno in v 1 I. Artis curativae dum flatuosum dolorem curare docet.
Et quamuis illud fiat arte, idem contingit etiam natura. adest igitur Ectertium signum de quo dicebat Princeps scilicet subita permutatio de loco ad locum, & quartum quod est tendens, S aliquando pungens, Scquandoque corrodens. Hoc genus doloris credo descriptum esse a Principe cum dixit: Et flatus est quandoque in tunicis membrorum Sc uillis, sicut in colica flatuosa, aut in tunicis musculorum Sc sub membranis , Sc super ossa: aut in circuitu musculorum inter carnem mollem Sccutem: aut est in ipso membro latitans, ut musculi in pectore. Et ipsius quidem resolutio seu subita sit, seu in longo tempore fiat, erit secundum multitudinem aut crassitiem materiae, & membra densitatem: ac horum contraria. Sed Albucastis hoc genus morbi ad unguem descripsit:& uocat eum Nachir. Differentia tamen est dupleX. prima quod ut ibi narrat, hic morbus est solum in membris eXterioribus ac manifestis.