장음표시 사용
461쪽
eκierint sint celerioris incrementi,& celerius ad ueneris usum perueniant masculis. primum enim est ob abundantiam humidi. secundum,quia semen foemineum illa persectione non indiget qua masculinum. indicio autem est non esse obcaliditatem,nam celerius fiunt etiam impotetes ad generatione. SI celerius longe senescunt masculis. Ratio autem mestrui sanguinis, est quod non contraxerunt tantam caliditatem, id est,aeque perfectam in iecore,ob id transmittit,& etiam quia humidius est, ideo plus de sanguine generat. indicio est quod a suppressione mensium celerrime
transeunt in hydropen, natura non ferente tantam uim sanguinis imperfecti.cum igitur uirtus effingens membra generationis fuerit maior in semine masculino, generatur membrum simile masculo, quod si uincat
pars seminis foeminei quae delegata est generationi membri foeminei fiet foemina. si utrunq; semen par fuerit, cum non possint haec membra esse similia ut in corde 3c iecore dc pedibus generabitur Androgynus:habens utrunq; membrum. Et quia ad conseruationem foeminei seminis uterum generantis iuuat multu semen foemineum delegatum generationi iecoris ac cordis, ideo generatur hepar conueniens foeminae, quod resecet multum de sanguine,& ita cor etiam proportionatum. aliter uincitur semen foemineum uteri causa aliquando a semine delegato coli generando, non merito eius, sed merito cordis, & tunc generatur homo audaX,sed ad uenerem impotens. Sc si uincat semen foemineum uteri,S semen masculinum cordis & iecoris, generatur mulier moribus uirilibus, dc carens menstruis, ac plerunq; sterilis. Nec minor,imo maior est differentia foeminae a masculo in humido,quam in frigido. Et ita haec octaua opinio nostra omnia seruat apparentia. Et quia calor iuuat ad conseruationem uirilis seminis magis, ideo masculi, ut bene dicebat Hippocrates, fiunt magis in dextra parte quam in sinistra, bc a testiculo deXtro quam sinistro, dc a calida & sicca testiculorum temperie, quam a frigida dc hu- dapo mi da,ut diXit Galenus secundo Artis medicae. non igitur male diXit Galenus aut Philosophus aut Hippocrates, sed sollim imperfecte. Constat
igitur quod ad generationem multum confert ut mulier eXiccet corpus, Ec uterum, comedendo phia & artemisiam per aliquot dies. purgatio etiam cum turpeto confert. dc ideo plures steriles post morbos conceperunt. Eodem modo haec conferunt ad generationem masculorum, dc in coitu pendeat super dextrum latus, Sillico complete post absolutam uenerem,mulier se super ipsum uertat.& hoc multi experti sunt,qui non poterant habere masculos filios.Iuuant& ad conceptu pulegium dc sicandix Sc castorei modicu. Sed Sc uenus a tergo iuuat multum ad concipien- lib. 3. c. τ . indum,teste Paulo. Ratio est,quod semen non tam facile diffluit:neq; enim ultimis uerruanterlor uteri pars tot uenas excipit, sinuosoq; uesicae ingressu obstaculum
462쪽
4 HIER. CARDANI CONTRADI C. ME DIGculum fit aliis ob prauam imaginatione uehementior seminis eiaculatio. Sed hic cadit dubitatio,an testiculi foemime possint esse calidiores masculis: dico quod non. tametsi possint in libidinem pronae esse magis obseros in partem Sc renum ac circumiacentiu partium caliditatem. quanquam perfectio seminis in masculo non fiat ob calorem, sed ob refractionem, de membrorum generantium formam atq; figuram. Caliditas tamen ac siccitas temperaturae testiculorum ad generationem confert, cum talis temperatura crassiim habeat semen,& sit foecundissima iuxta Gale- eap. o. ni sententiam secundo Artis medicae. Sed quomodo calor Sc siccitas cogunt ξ cum quarto Meteororum attentient. propterea&sanguis qui in arteriis continetur,tenuissimus est. Respondeo, quod concoctio incrassat ubi nulla fiat separatio uelut in semine. Sanguis autem arteriarum non
est subtilis ob concoctionem, sed quia transit per septum cordis densum, Apho isci. dum e X deXtro in sinistrum uentriculum trahitur. Sed maior evoritur post medium difficultas: nam quinta Aphorismorum cum diXisset Hippocrates, quod ς ἔμ' mulieres non concipiunt uel ob nimiaiacaliditatem uel siccitatem uteri, Galenus in Commento dicit hoc idem uerum esse etiam de temperie testiculorum. Quapropter,inquit, oportet, ut Plato ait in Theoeteo,tunc tales mulieribus iungere contrariam qualitatem uteri habentibus. quomodo igitur calida ac sicca testiculorum temperies foecundissima esse poterit 3 Respondent quidam, quod comparata ad uteros frigidos dc humidos:ista responsio non satisfacit,quia hoc esset per accidens. Dico igitur quod aliud est ratione qualitatum, aliud substantiae. merito qualitatum, calidum,& siccum semen est inisecundum, ut habetur in autoritate
Aphori simi adducti. sed quia ad caliditatem dc siccitatem testiculorum, sequitur seminis substantia dens a Sc concocta, dc spiritu plena: ideo tale semen his de causis est foecundissimum. Quod si postmodum in uterum incidat frigidum Sc humidum,nihil potest esse foecundius. eap. . Superest modo difficultas, quonam pacto parentibus filii assimilen
tur. Galenus in secundo de Semine inquit, quoniam Sc menstruus san guis aliquid agit,& semen masculinum aliquo modo Sc patitur,& materia est. age igitur, uincat masculinum semen, tunc patri assimilabitur: si autem foemineum,atq; cum illo menstruus sanguis matri. Sed fatis mihi uidetur obiter tam difficilem tractasse quaestionem, cum in aliis facilioribus tot uerbis utatur.Sed a dii ueritas illa sit:quomodo oculis patri assiimitetur, naso matri, non explicat8 Sc rursus, cur auo materno, ut ego qui
Iacobo Μtherio materno auo moribus, ingenio dc corpore sum persimi- . lisZat decebat magis patri. uidetur etiam difficile, ut inquit Philosophus, hoc tueri nisi utrunq; semen ev toto decidi affirmemus. at non deciditur.
Neq; si decidatur,fieri potest ut simul dc mas sit dc matri persimilis.Ergo'
463쪽
LIBRI IL TRAcr. VI. 4s Philosophus ipse tria supponit .primum quod motus alii actu alii poten- . degenera
tia unicuiq; insunt. Secundum quod cum degenerant in contrariu abeut. xione cnimal.
Tertium quod in proXimum. Igitur Socrates & hic homo est, & mascu 'P i lus,& homo & animal & uiuens. Si igitur semen sanguinem matris euice rit,procreabitur puer patri persimilis. Quod si paulo defecerit, paterno
auo. sinautem minus adhuc ualidum est patruo. tum uero si multum D incitur ut dictum est Demina procreabitur. at si adhuc minus possit nones humano genere sed solum animal, atque ideo monstrum. at si minus, uiuens tantum ut mola. At uero quomodo mas matri similis aut fiae mi na patri ρ Respondet motum qui a patre S ab uniuersalibus causis semini inesse actu : potentia autem qui a matre atq; auo. residet enim uis assimilans in matris sanguine ipsi matri,tum auo materno,atq; auiae.& in semine patris potentia motus aut ac auiae paterne caeterorumq; maiorum D orum. Cum igitur semen a proprio uigore destituitur, quod potentia est agit ad assimilandum. formas enim plures ueritus actu ponere,potentiam finxit. uelut intellectiva quae sensitivam habet ac nutritiuam. igitur in proximam sermam mouentem transit, cum a ualidissima destituitur. earum autem formarum nullus est ordo ob id alii aliis similes efficiutur.
At hqc Philosophi ratio dubia est:nam quomodo patruo similis efficitur
cum nullum semen potentia patrui sermam aut fratris contineat. Deinde quomodo referet quod iam diNimus pedibus & toto corpore patrem, delineatione autem uultus ipsa matrem Z Tertio quomodo cicatrix patris uelut de Chalcedonio uiro diXerat in filium transibitPtum uero quonam pacto si uicit semen ut masculus fiat, nunc etiam uictum matri aut alii assimilabitur3Deinde si non eXciditur a partibus quae iam consistunt, sed a nutrimento, unde illi causa similitudinis P an in corde totius corporis similitudinem contraxitξ dissicilia sane haec & prorsus miraculis similia. Beneq; meo iudicio fecisse uidetur, qui tandiu selutionem quaestionis distulit. nam cum in primo libro eam mouisset in quarto soluit. Dicamus igitur quod quilibet tam pater quam mater constat ex utroq; semine suorum parentum. & in diuersis membris est utrius alterius ue seminis superabundantia. Cum uero deciditur semen a patre,si quidem ualid omnes partes fuerint decidetur ualidum atq; filius patri assimilabitur. Si autem semen quod eX patre deciditur capiti pertinens inualidum fuerit, uincatq; ibi matris semen quoniam processu temporis paternum est debilitatum caeteris autem in membris ualidia sit, generabitur puer aut puella similis patri in omnibus membris,solo capite auiae paternae assiimilato. Quod si ex toto semen paternia quod a capite deciditur debile fuerit,uincatq; UXoris semen,natus matri capite,caeteris in inebris patri similis erit.
Quod si semen quod ex patris capite deciditur debile fuerit: patris tamen
464쪽
ac matris eius seminis uis ualida,natus caput simile patruo paterno habebit. Nam patrui caput eX paterno & materno compositum est, uel altero uincente. eodem modo si imbecilia omnia eX patre fuerint exinanitaque etia in illo maiorum uirtus, natus pro membrorum ratione in quibus semen matris, aut patrui materni aui uel auiae uincet persimilis erit. Sicut igitur in anima est uis imaginandi & ratio & memoria, & sensus, ita in corpore sunt multae forme,no solum natura sed loco distinctae. Velut cor meum assimilatur in natura patri meo &auo paterno Antonio Cardano. & ita proauo facio alteri S atauo Aldo cum intercesserint ab illius ortu ad hanc usq; diem anni C C XX. fuerunt enim omnes uiuacissimi ,135
tamen ut audiui forma similes. Sed dices hic relinquuntur quinq; dubitationes. prima quomodo possit cicatricis uestigium transire eX patre in filium. & Hieronymus Cardanus medicus affinis noster habet in brachio sinistro uestigium nigrum pilosum in parte sylvestri radii seu cubiti, quod contraXit ad unguem ab auo paterno Iacobo. Secunda est quonam pacto cum semen non decidatur a toto neque a partibus in actu,sed sit solum nutrimentum quomodo potuit efficere sibi simile P Tertia si masculus a masculo fit quoniam membra genitalia uincunt, oportet esse genitale filii semper simile genitali patris. Quarta quia si corrumpitur forma membri aut debilis redditur quomodo potest ibi esse forma seminis alicuius parentis ualida ξ Quinta quia poterit patruus Dialli parentum suorum assimilari, & tamen natus patruo assimilabitur. Addunt aliqui eκ quibus est Avicenna, quod ob imaginationem filii etiam alienis assimilantur.& adducitur exemplum de Iacob qui decipiens Laban socerum suum, quotiens uellet procreari agnos albos ponebat baculos decoriatos ubi pecudes bibebant, nam ibi arietes cum eis coibant: nascebanturque agni non parentibus sed ligno quod prae oculis habebant dum concumberent persimiles. Et Philosophus dum reddit rationem cur minus filii hominum quam belluarum parentibus suis similes reddantur, in hominum imaginationem refert. Sed hoc responsum est secundum uulgi opinionem, ut pleraque quae in Problematibus continentur. Illa autem opinio ab adulteris inducta est: quippe cum impossibile sit tamen maxime si quid sit in patre praecipuum boni, aut perspicui mali, quin uel moribus uel membris aliqua eX parte filius Mon reserat patrem. Quod uero attinet ad sacram paginam mihi ut medico curae non est . ad dubitationes, igitur dico quod quamuis semen non decidatur a membris, impres sionem tamen ab illis recipit, quoniam mutatur, sed nondum mutatum est ideo potest efficere simile dc non simile. Sicque patet ratio duarum
primarum dubitationum . illud adiicito quod quandoque trahit aliquid iam assimilatum membro secum , tuncq; fit, persecta assimilatio. & si di
465쪽
LIBRI II. TRACT. VI.cas est homogeneum semen, ac sibi eX toto simile, respondeo, quod se bastantia simile quidem est, aliter parte pereunte homo mutilus non raro nasceretur.Sed tamen in qualibet parte mixti esto tota uis, quae postmodum distribuitur. De genitali filii respodemus si a corde vel 1ecore, ut diximus non iuuetur simile efficere. Sed repatitur etiam a semine matris Ec a sanguine. Sc quandoque debile est, sed uirtus paterni seminis ipsius patris in eo uincit. has omnes ob causas frustratur similitudo. Corrumpiatur autem forma membri generantis semen, quia ab aliis uincitur foramis. nec est necesse ut si uictus uincitur, ut uictor etiam uincatur. de patruo parentibus non simili si filius fratris ei similis fit, casu accidit. Memento tamen ut in solidis ac seminalibus membris filius plerunq; patrem refert,sic in carne matrem. fallitque hoc delineamenta saepe. Quae quando multum confunduntur a multisq; maioribus secudum diuersa membra capiunt similitudinem casu quodam,licet non saepe, citra adulterium alienum uirum eYquisita similitudine referunt. Sed dubium est cur semen factum sit in animalibus perfectis a natura: dicebat Averroes duo
decimo primae Philosophiae,& in disputationibus quod a putredine ge
nita generantur a corporibus coelestibus, uitamque ab illis sortiuntur. Verum secundo de Generatione animalium & in tertio eiusdem,& ru sus in quinto de Natura animalium,ubi differentiam posuit eorum quae semine & quae sponte generantur subiectam materiam loco seminis ponit : alia enim eX aliis insecta generantur. Ut maXime in quinto de Natura Animalium multis e Xemplis docet. Calorem autem syderum causam
esse uult. Verum quomodo illud est intelligendum quod ab Auerrodscribitur septimo primae Philosophiae si a forma separata animal generatur, igitur absque materia. Themistius itaque in eXpositione secundi de
Anima dicit, animalium duo sunt genera, quorum enim perpetua est generatio, ut quae semine procreantur, illorum est particeps magis natura immortalitatis: quae autem solum ex putri materia ortum habent, cum illorum non sit adeo perpetua generatio, nec erunt talia immortalitatis adeo participantia naturam. Ut quae solis ac statis quibusdam temporibus appareant sintq;. Vnde liquido apparet, semen esse ob perpetuitatem generis & immortalitatis speciem quandam. Philosophus autem dc eius interpres Averroes diXerunt quod tam animata quam quae
anima carent,ab eXteriori mouentur motore, tametsi animata uideantur sponte moueri. lateatq; quomodo animata ab alio moueantur.nam quod
per se mouetur simile est mundo. Sed Avicenna quintodecimo de Animalibus eXistimat omnia animalia ex putredine posse generari. dc dateXemplum de Bombycibus qui peruenerunt in urbem Sce alicam: Sc est quasi dicas sancti seminis post pluviam magnam, dc tegebatur tota ter
466쪽
6o I IER. CARDANI CONTRADIC. ΜEDI c. ra & fecerunt sericum. Et hoc animal fuit cognitum etiam Philosopho
quod nos nunc putamus nouum quinto de Natura Animalium. refertq; e p- ρ primam Pamphilam Platis filiam in Co insula eκ illorum cotto texuis se telas, atque inde uestes. ergo non hoc nostrum sericum est quo utimur, neque dum sericum erat in pretio apud ueteres fuit. Igitur ut ad propositum reuertar Avicenna aliud dat exemplum de scorpionibus amici industria genitis qui alios generauerunt, tum de piscibus in noua aqua. quod nos singulis eXperimur diebus, magna etiam piscium iactura Lucius innascitur. cum nemo tam amens sit qui illum cupiat inesse ubi redditum sperat eX piscium prouetu. Sed quod maximum est de Fibro animali enarrat historiam, hunc Castorem quidam uocant.Hic genitus uidetur eX putredine, cum uisus sit solus in prouincia quae multis millibus passuum distabat,ubi ea animalia procreari solent. mitto quod
lepores & capreolos in Aegypto procreari post Nili fluminis inundationem plerique fidedigni historici,non solus Avicenna affirmant. A uer-roes tamen ut di Ni duodecimo primae Philosophiae contra Platonem ac Themistium inuectus, inquit, non esse sormas separatas quae animalia possint generare, aliter possent generari absque agente eiusdem rationis seu semine. Sed dicit in utrisque animalium generibus sufficit sola materiae praeparatio. Dicit uirtutes igitur hae sunt in utrisque similes, nisi quod praeparatio in materia putri est a solo sole, sed in semine a sole &a patre. ista igitur praeparatio inquit, a sole ipso in utrisque ad actum reducitur generatioque ipsa perficitur. nec requiritur ad hoc forma se parata. Cum igitur animal eX semine genitum primo a natura intenderetur , non potuit sol supplere solus ad materiae praeparationem, sed proprium agens requirebatur, cuius Ope nunquam cessaret talis praeparatio. aliter non primo ac principaliter, sed casu quodam uelut quae putri natura constant, animalis huius conseruatio a natura intenderetur.
Qui igitur posuerunt ideas, ut Plato & Themistius atque Apharabius Platonem sequentes, sustulerunt praeparationem hanc. quoniam poterat idea non solum quemadmodum solis calor educere, quod erat praeparatum ad actum : sed ipsam praeparationem sine proprio agente
perficere . atque ita non solum Omnia animalia eX putri materia generare, sed eX qualibet materia quodlibet animal. Differt igitur opinio Platonis ab opinione A verrois in tribus. primum quod non omnia animalia possunt sine semine generari. Secundum Piod Idea non est sufficiens sola in genitis a semine inducere praeparationem . Tertio quod agens incorporeum, utpote Deus benedictus, licet contineat in se uires omnes, non tamen agit quicquam nisi medio corporis. &idem
467쪽
LIBRI II. TRAc To VI. 461idem de Ideis erit statuendum . primam enim causam omnes formas continere concessit Au erroes duodecimo primae Philosophiae, pro eom. his autem explicandis, licet eX Themistio&Auerroe multa postemus adducere, haec tamen sufficiant. Reliquum est: tandem, ut paucula his adiiciamus materiae necessaria, uelut de senibus, diximus quod similes sibi procreant: quoniam non solum ut dictum est,multum seminis effundant,sed etiam quia concoctum. si tamen humidius sit , foemina generabitur. non enim , ut diXimus,ma-o is consert ad masculi generationem calidum , quam siccum. qui autem multum concubunt, aut foeminas procreant, aut sibi dissimiles filios. In eXpellendo autem semine hic ordo seruatur, ut ualidissima pars sit iuxta Galeni sententiam,ut dictum est quae primo elicitur,debilissima quae ultimo. ob id qui arctsi habent uirgae foramen, ut adolescentuli,raro generant,& foeminas,& infirmos.plurimum etiam ad generationem obest, si non inteius coles ualde sit,sed flectatur. accidit hoc uitio nerui cuiusdam sub cole existentis, qui glandem ad se inflectit dum membrum tenditur. frangitur autem in coitu bona fortuna quibusdam,aliis autem integrum manet, impeditq; generationem magna eX parte. debilesq; procreat natos.Haec igitur tot ac tanta de his dicta sufficiant.
i I9 n i 0 qu m multa mibi, licior candidissime , circa ea quae bla
o ci psint. commvnu hic timor siuerit hcribentium,ex eis pleriq; , inter quos Galenus extat, libros suos acculi BE - sationibus excusationibusq; citra artis utilitatem, sed non citra
legentium taedium atq; iacturam referserunt. Honestiorem ego sane arbitratus sum orationem illam atq; utiliorem, quae nec lectorem nolentem vexaret, nec
mora ludi' afferret, simul cum praesentium calumnia a libro ipse excinderet. Sic enim praesentibus me satisfacturum puto, nuζα hae ad ρο Ieros non
deferentur.nec immixtae libris nostris illorum ordinem conturbabunt Scripsiι-
mus alias de Consolatione libellos tres, CP de Propri' libris unum, in quibus m m 3 quant
468쪽
quanto calamitatibus afflicti fuerimus, quam forti animo rem literariam nixi fuerimus augere edocuimus. Neq; noli , quod sibi pleris nosserorum tempo, maffuisse oriantur,mecoenates ulli unquam 'erunt:utinamq; non magis uissent qui obessent. ita ut sine auxilio, ita etiam sine impedimentoDissem. Solvi Sybn-dratus Cardinatu annu ab hinc tribus aut quaruor non mihi leui fuit auxilio: ita tamen ut ob fortunam meam potius propulsaκerit iniuriam, nes tamen id parum fuit quam evexerat. Fuerunt qui ad Murologiam impulerint, non ram,ut reor,quὸ liberarent, quam irriderem artem, quaprorsus uana σ habebatur, σ erat. Nempe in tum absurdo labore nihil contulere , ut neq; alius quis iam. Fortun Ae id acciderit mea,an temporum ultro,non sat scio. merum mihi cum illo non secus ac Herculi cum Euri Ibeo contigit. Qua maccesa enim sterabat,ad illa mittens mundum a multis incommodis liberauit. Sic nos aliquas e lactati, dum iri incerto vagamur labore, Arithmeticam complevimus,
1 Irologiam quae sutura praedicare docet in lucem eruimus: docuimus nullamabam artem,nec medicam ipsam,minus esse salticem. Ex centum enim indici' sim temporum, tum singularium hominum, mensibus ab hinc decemocto nam uix duo annistunt, quo tantum absoluimus laborem editi3, nullum irritum suit. Verum priuatim ab initis,non tantum quod metueremus infamiam,sed ob indignationem potius isti prosequebamur. Suntq; huiuste rei in edito anno praeterito libro, non pauca experimenta. Di, boni,quantum potes inuidiat olim cum medicus essem, Antrologiae ueris ignarus , pro MCLIrologo habebar, pro Medico non habebarinunc defervescente paululu inuidia Medicus sum ex toto non prologus. Ergo ea de caus ut essem quod non essem,no essem quod essem quasi ludibrium de me agente Fortuna, liberalitatem Alph si Muali Principis expertussium. Qui quandiu no alieno e uo uixit arbitrio, σ1 lendidus liberali, uirtutum amantistimus fuit.Pontquam ut in pingui selo inutiles spina creuerunt, obrutus alienis consilist,natura propria retinuit obta munia non obluit. Ergo,ne quis diuini ingeni, Principem damnet,donec se illo meliore o tendat. Interea i lustristimi Senatus uotis, tum primu PrUidu Iacobi Philippi Sacri uiri singolaris uirtutis Uonbat ;, cuius nunquam memoria meo excidet animo, Ioanndisci. ngeli Aracimboli autoritate ad Medicinae lecturam traductussium. Nuper uero ijsdem ferme consiti' a iuuantibusq; optimis e no tro coli io: iterum Papiam redi, Quare non est,ut cum baris strme potius, quam hominum uoluntate adiutinuidear,tam pauci; de me bene mereantur,ut uel ueritatem timore si*primere, uel blandiri cuiquam indigno, uel fortunae uarietatem formidare debeam Nam mutuum scabere etiam mulis datum es. Nos quod nullis succresce
469쪽
re uoluerimus a multis ob id odio habemur. Sed quanto fortuna nobis magis obsitit,malorumq; hominum cons iratio, eo Diuinus nos quidam stiritus, non
berantes clarius tutatus est, σ adiuuit. Qin ergo est, cur timeam ea amittere , quae mihi dono in sterata aduenerunt' Nec tamen omnes odio habui ed laudaui Andream Velabum ob virtuteminam hominem nondum e facie noui: mshi hoc certe commune es cum illo,ut pro ueritate ipse quandoq; Galeno aduersatus silm. Sed, en,impium es Galeno aduersari' Heu fluite,ac miser,an non ille homo fuit an non flum omnibus suis praedecessoribm,lino excepto Hippocrate, contradixit' sed etiam eos,per quos profecerat, magistros ignorantiae arguit En,audi quid dicat dum medicamenta ad pingulos morbos conscribit. At uero Archiqenes,ut sit quis alius,quae ad medicam; eculationem attinent,diligenter edisicere suduit,atq; ob id quam plurima rapta memoratu digna reliquit. Non tamen in omnibus sane quae tradidit irreprehensibilis mihi ridetur:merum uelut si pleraq; eorum uirorum a quibus adiutus euasit optimus,reprehendit char es ipsum delinqaentem a nobis pos teras redargui. Difficile enim es, ut qui homo sit, non in multis peccet: Quaedam uidelicet penitul itnorando,quaedam
male iudicando,quaedam tandem negligentius secriptis tradendo. Sic nos rationem ac experimentumpraeponentes, in reliquis Galeno, ut par silu'siam caeteris alijs omnibuου tribuimus. At qui omnia isti tribuunt, non tam illius esse udiosi ridentur,quam reliqua omnia ignorare. Quod sit modicae pecuniae causa siliquam Indam manna saccharum, rhabarbarumq; Galeni medicamentis σHippocratis relictis amplectuntur: quaenam, rogo, impietaου est, ubi error Galeni multorum hominum morte pensatur, ubiae experimento ipsi contradicit, istum uel infensis a tris tueri uelles Ergo illa ex toto, reliqua Galeno ignota relinque medicamenta,tunccs, prorsim te credam esse Galinicum. Verum, dicis non
adeo feliciter mihi res in medendo buccedent, relinquenti me homines. Itaq; non te Galeni amor detinet, sed praeceps inuerecundia. Quid enim prohibet sit in maniferiis multa Galenus ignoravit,in occultioribus longe plura nesciuisse' At dices,singulares rerum sipecies ignorare potuit,medica ars praeceptis generalibus constat: quae ille non solum sciuit,sed etiam tradidit. Sed si tradidit,non peruenerunt: θυ autem non peruenerunt, flunt ac sii non tradita nobis suissent. Cum enim multa,imo plusquam dimidium striptorum fluorum perierint,si non illa repetiyt acfruntra secripssit,necesse es nos omnibus his indigere. Deinde sit pergeneralem rationem regulam illam intelligis,quae docet,contraria contrari s Curari: o sane fateor omnia tradidisse Galenum: sed σ ante eum Hippocratem, nastri, huius causa libro indigemus.Sedisi singulorum morborumsigna,modos,
470쪽
caus Implomata, auxilia:tum corporis partium numerum, situm, tibialem, qualitatem , intelligimuri necesse est etiam inscriptis Galeni multa uelut inter illius medicamenta, ac maxime necessaria deesse. Quamobrem nec his duobus libris tantum ed decem alijs i Iasium prosecutus. Veruntamen tres proximi,qui flequentur, iuneta uix hunc unum stuperant magnitudine: Sextus inritam habet magnitudinem: succedentium illi nullus primi magnitudinem aequat. Quo ι in ponterum Mecoenas aliquis assul erit edentur: siι nou, seupprimere eos consilium est Nam primo edito satis prouisum es ex arte ad necessaria uitae hoc aurem secundo ad gloriam. Simul j experiemur, an fortuna nos ira psit Principum optimam naturam severare. Neq; enim ego ille sium,qui impressorum lucestu inhiemrquinimosepe oblatos renui tis mihi est,quod certatim ab illis expetantur usq; ad contentionem,quod i maxima cura illorum in lucemprodeant. Quod etsi multi deste sis fluis i laboribus glorientur, nonier hic tamen rerum nos tra-mm contemptu confessios no gloriose plus secum habet forsan exintimationis quam multorum qui sita inaniter iactant. Nobis nontra contemnentibu , alios Wccusantibus pros era magis in dies fluccesserunt. Quod non inuidia, aut iniuria, in quenquamuel buore, uel odis,non ambitione, fled moru Mim temporis improbitate id essecerim. Ergo hociatq; primo edito libro,Piferme rotis operis
contradicentium medicorum tertiam partem magnitudine AEquant, quantum rei
medicae accession facilumpit,tute licitor extima absis livore. Neq; tamen quenquam laudibus 'setiam praeter Hesebum raudaui. Manardum coaecim sum
improbare, quod nihil inuenerim in eo quod laudare queam . facit hoc sudium atq; ingenium no trum, illius conatibus ex toto contrarium. Ille ut uideretur magu quam quod esset, diceret potius eleganter quam uere diligenter cauilinos ut uere potiusquam eleganter scriberemus esse , mallemus,quam uideri. Eo forsan facilum es,ut quibusdam obscuriores uideremur. Sed tamen clara haec quantum artis Aubtilitas pontulat,nontra sunt. Qui exintimant artem sucilioratione tradi posse se istam ignorare satentur: qui persuaden deceptores sunt. Qui cupiunt,molles,atq; etiam illius exercitatione indigni. Qui enim non longe difficiliora scriptis his potest intelligere, hic ut plures aegrotantes occidat ignorantia fluat necesse est. Ergo dissicultatis quantum arti fuerat necessarium, aciu-
ratis quantum ad discendum conueniebat immiscui. Arabum sententiam,rationes,experimentaq; non spreui. An decuit eruditifimos uiros,optimos Philosophos,ob solam uel lingua asperitat uel rudes interpretes Ubernare Quosdam Graece obganientes,nec Philosophiae,nec medicinaegnaros, bolum nomen Galeni,
ramq; igud Hebraeorum ineffabile Dei quodsieptuaginta duobus elementu conflare