장음표시 사용
451쪽
LIBRI II. TRAc T. VI. 44 sin hominibus nam mola sine cocubitu fieri nullo modo potest. uerum etsi se me stemineum aliquid ad generatione conserat, non nisi tame masculino immiκtum, ita ut masculinum primo moueat, foemineu autem aliquam leuem uim ad formationem habeat, nihil tamen per se. Averrocs 'φ' autem secundo Collectaneorum,& primo de Generatione animalium in
Paraphrasi declarat quasdam Philosophi rationes ac diligentius ut primo illam quod foemina posset sine masculo generare. nam si dicas, inquit , non generat, quia seminum miXtio necessaria est, dicit ille, mixta
haec habebunt rationem materiae, quare etiam formam erit necessarium
inuenire.& sic uterus formae uicem subibit. Superaddit unum,quod mulosophus non diXit eo modo quo Auerroes interpretatur, scilicet, in quo mulier concipit semellae semen effluere. Adducitur autem subtilis ratio ad hoc ab Auerroc quae talis est: si generatur caro eX fanguine, &nerui,& uenae eX semine matris,neq; enim active concurrere potest,quod& Galenus ferme fatetur, essent enim unius rei duo activa principia, alia uerb membra eX patris semine,essentq; haec membra similia,etiam in generatione priora instrumentis. Et sic animatum ex inanimatis componeretur,ut uolebat Empedocles. Ad hec Galen.diceret,uel loqueris de tempore,& sic non est necessarium ut similia praecedant composita, quamuis& Philosophus ipse faciat cordis generationem praecedere generationem
aliorum membrorum.Si uerb de natura loqueris omnino concedere congeris similia membra praecedere composita. Diciti, si semen muliebre est semen,non sunt menses: si menses, igitur non semen. si utrunq;,igitur alterum superfluit. Galenus ad hoc respondet, quod non oportet negare apparentia sensui ob rationes sophisticas,sed concessis apparentibus quaerere rationem. Concedit autem Averroes facta esse membra in mulieribus similia uirilibus ad generandum semen, aut serosam partem generationi tamen inutilem,sed solum delectationi. Contra hoc instat Galenus, 1.de SemineeXectis testibus in foemina tota permutatur, ut mas castratus, igitur testi ς'piflsi culi habent uim manifestam in foemina, ut etiam in mare. Ad hoc dicit Averroes quod habent uim magnam, ut tamen in oculo talpae solum deest una pars parua , ut aranea membrana, propter quam prorsus oculus ille non est oculus, quia non uidet, ita in testiculis mulieris ac seminariis uasis, una modica res est, per quam solum generat serosum humidum,
non autem semen. Solum illud uellem intelligere ab A verroe & Philosopho, quid est, cum disputatio sit de corporis forma quod det formam ouo hypenemioξ cum non sit ibi mas :&si dicunt quod materia, igitur materia se effingit. Propterea Philosophus concessit in secun ς- postpri. do de Generatione animalium quod corporis forma a materia procedere potest: sed utinam docuisset ipse uel eius expositor Averroes modum.
452쪽
4 6 HIER. CARDANI CONTRADI C. BIE DI c. Ideo Galenus dixi quod forma ou non est forma generati,sed materiae, ac seminis: nec potest hoc modo sine maris semine fingi animal, imo nec mola,& hoc quia non uidebatur semen in auibus foeminis, igitur haec ui ctoria est in magno fluctu. Nam hypenemia fiunt sine semine maris i foeminae, & tamen sunt similia ovis prolificis in totum : ideo dicit Galenus,quod non sunt primum intentum a natura,sed pullus. At dicet A ristoteles, Suffcit mihi quod absq; semine potest dari forma in substantia,
dc etiam in figura Sc delineatione. Dicet ad hoc Galenus, quod cum Gallinae in coitu delectentur, habent autem testes, aut aliquid illis simile, i uasa semen generantia. Alteri rationi Galeni Averrocs respondet, quod propositio 1lla effectus communis duobus fit ob causam communem initIis duobus inuentam, uel intelligitur in eodem genere causarum, dc sic non est generalis, uel in diuersis,& sic est generalismam si dicas, Comunis est causa efficiens, falsa est, non enim mater ut efficiens concurrit: si autedicas, Est aliquid commune in matre dc patre,quod potest assimilare, uerum est: dc in uno est efiiciens, in alio materia. Quia igitur menses deciduntur a sanguinis ultima concoctione ipsi continent potentia omnia membra, ctim igitur semen masculinum non uincit, in illis generant par tes similes matri, ex quibus postmodum totum uidetur ad matris simili- eap. . tudinem delineatum. Sed Galenus ad hoc diceret, Istud non susvicit,quia delineatio est opus ueri agentis Sc non materiae, primo de Facultatibus
naturalibus dicebat clare, Substantiae ad materiam pertinet, delineatio Ecforma ad aliam uirtutem. Addit unum eXperimentum Averroes quod
per se concluderet si uerum esset, scilicet quod ab initio embrio totus est sanguineus sine ulla dis inctione, sed hoc diceret Galenus falsum est, Scin principio- ideo potius oppositum concludit. Dicente Hippocrate in libello de Naatura foetus: quod par& eXtima quae membrana erat candida fuit: igitur oportuit eκ aliquo illam candido generari,Sc non eX sanguine, igitur eX semine maris aut foeminae. dc quanquam intus rubrum totum appareret, diceret Galenus quod Sc uerum est album nec syncerum nec multum latere in rubro multo atq; syncero: breui tamen apparere etiam se- vigesima te minalia membra, dc illorum substantiam. Avicenna uero dixit, quod tit,trare .c 3 membra formantur a foeminino semine,& quod ipsum concurrit fingendo etiam dc ut agens, sed tamen cita prius uim a masculino semine receperit.Et ita facit semen uiri ut formam primam, menses ut materiam,semen foemineum ut instrumentum quoddam. uisus est autem medius in-i,. de Animal. ter Philosophum dc Galenum ob id ab Auerroe reprehenditur. Sed c.3. alibi diXit, quod semen foemineum est semen imperfectum, dc medium inter menses dc semen uiri: dc ideo semen uiri agit in semen foemineum
respondet rationi Philosophi dicentis, quod aliquae mulieres concipiunt
453쪽
LIBRI IL T R A c T. VI. 44 7 absq; emissione proprii seminis,dicit,quod primo potest aliquando emitti absq; delectatione. Secundo, quod tale semen potuit esse effusum ante coitum: S sic mulier non potest concipere absq; effusione proprii seminis. nam ipsum est materia generationis membroru & mediti inter menses & semen uiri. & interim dum formantur membra eκ semiues Oemineo,sanguis mensium paulatim transmutatur ad naturam seminis foeminei &ad corporis substantiam inde, ac membrorum seminalium . quod
autem transmutari non potest, efficitur caro: eYcrementa autem e X pelluntur. Addidit autem unum,quod inueniuntur otia quae carent albo,&habent semen masculi, & quod ex his pullus generatur. Sed cum album
oui referat foemineum semen, uidetur haec ratio potius contra Avicennam. S ideo, ego lego potius cum negatione, & talia ova non generant. Neq; enim auctor unquam ubi uerbo tantum sensus deficit culpari debet. Nam si uelis affirmative legere praeter id quod contradicit dictis ab
eo, non est etiam Herisimile, quandoquidem ut X possit de hoc sumi certum eXperimentia. Sc tanto magis quod in superiori Contradictione ostedimus, oui album esse membrorum seminalium, uelut Sc in mulieribus emineum semen, materiam constitutionis: igitur otii candidum seminis materiam reserat, luteum mensium, genitura genituram uiri. His uisis ostendo semen foemineum esse generationis partem agentem, ut enim dicebat Philosophus 1n secundo de Generatione animalium : si quod eX e. .
uulpe dc cane fit ineat canem: ac rursus genitum canem foeminam, tandem dicit corpore canis eXquisite euadit: quoniam corporis forma a matre essicitur. si igitur corpus habet canis,aut etiam operationes,aut non. si
operationes habet uulpis, contradicit his quae disit in primo de Anima. t.c.s3. nam nihil prohibet fieri transitu animarum eX uno corpore in aliud ut uolebat Pythagoras Samius, quadoquidem anima uulpis erit in corpore canis. Si uero habet animam canis ut consentaneu est, Sc ratio docet & eX- perimentii ostendit, cum pater primus vulpes fuerit,atq; ideo anima primigeniti uulpis,atq; ideo secudi,necesse est tandem ut d1cas forma Sc animam sicut & corpus ab ipsa matre contracta ac immutatam .igitur mater ipsa effective concurrit, ac non solum corporis,sed etiam animae causa est. quandoquide videmus pueros non solum forma, sed etiam moribus plerunq; matribus similes fore. quare necesse est tande fateri semen foemineuin generatione Ut agens concurrere, quod est propositu. Nec in omnibus animalibus,eade enim esset capt1o que de test1culis,sed solum in perfectis animalibus in quibus mater senae elicit. Sed S ut materia quod eX membrana circumgenita illi geniturae ab Hippocrate uisa demonstratur.Illud solum superstitiosum uidetur quod Galenus es tribus mediam illam intestinatem elegeri cum nec rationi consonum,nec demonstrari possit ar- .gument
454쪽
gu mentis uel experimento.Sed ad Philosophum redeo 'Forsan dicet animam producti animalis aliam esse ab anima canis ac uulpis, S si ita est, uel semper mutantur, eruntq; duae animae adhuc canis,& illius animalis formae similium corporum,id est , caninorum. dc species animalium infinitae, quod prorsus naturae repugnat. Vel dicemus, quod a primogenito eadem seruatur species, quanquam neutra, nec canis, nec uulpis: palam autem est quod de sic corpora eadem a diuersis animis reguntur. Sc quod eri commiXtione duarum specierum tertium genus non producitur. Haec itaq; atq; alia ex his absurdiora sequuntur. Rursus,si semen scemineum generationem non ingrederetur, castratae steminae concipere possent. at non possunt: sic enim experimento deprehensum est: eas non minuS masculis steriles evadere. EX his habentur quaedam corrotaria non inutilia ex Aristotelis ac Galeni sententia: primum, licet mulae non concipiant, muli tamen possunt generare. eadem enim ratio de his ac uulpibus procreatis a cane foemina dc masculo uulpe, licet facilius parua generent animalia quam magna. Secundum,hinni sunt animosiores mul1s,quia hinnus ab equo dc asina generatur,& multis ab asino Sc equaanuli autem hinnis maiores erunt is i ista ' t s robustiores. mulae tamen non generant,ut autor est Aristoteles quoniam uterq; parens a sterilitate parum abest.Tertium,filii tauri Sc equae',
hies ξάν P si Πx URMς robusti atq; audaces:assimilatur enim patri. Quartu,progene-
iuxta finem. Hido multum confert,quod protinus mulier menses finierit. Nam siccus uterus facit ne foemineum semen a sanguino corrumpatur. Sed ipsum
foeminae semen transit illico in foetus substantiam: atq; interim singuissensim accedit, nec fit mensium impetus antequam confirmetur genitura. inintiam,si mulieri multum fluant menses,in ipso fluxu iuxta finem
facile concipiet: sic enim quantu oportet relinquitur. si autem parum,antequam effluant. quaedam autem concipiunt in ipsis mensibus, quibus os ut i a purgatione concludi solet. retinetur enim ob hoc semen iniectum purgationis tempore. quod si morentur Occluso utero, non concipiunt ob id pauci cum uxoribus , ob temporum omnium occasionem, non concipiunt.nisi uitium in mare ipso fuerit.SeXtum, iuuat igitur plurimum ad concipiendum ut foemina prius semen emittat ante marem, atq; illico mas sequatur. sic enim ad cornua uteri semen maris annectitur: facileq; nutritur foemineo,inde concrescit. Septimum,semen foemineum
concurrit ut agens, debile tamen. praebet autem materiam membris seminariis, neruis, uenis, arteriis non totam, sed commixtam masculano. siluit etiam eX utroq; semine duae interiores membranae circumam bienteSsoetum, emtima uero ab illis ac sanguine. Sed dubium est an masculinum semen ut materia quaedam concurrat: uidetur hoc quaesisse Amstoteles
455쪽
LIBRI II. T R AC T. VI.teles ac breuiter pertransisse his uerbis. Hoc inquam geniturae semen dis.
soluitur in spiritumq; uersum evanesci cum naturam humidam acaqus persimilem habeat. Quamobrem qu rendu no est an semper foras eXeat, neque an pars ulla sit forna e constitute,ut neq; de succo a quo lac cogitur, quaeri tale quid conuenit. Nam is quoque mutat,& nulla pars constitutae magnitudinis est. Huic sententie hae rationes suffragantur. ouum generat pullum,& semen quod in eo est,eXiguum adeo est ut nemo iure dubitare debeat, quin ipsum non sit materia aliqua membrorum. In cartilagineis quoq; ut iam dicturn est,nihil in foeminam mare immittente fit generatio , non igitur in illis materia eX mare subministratur . esset etia ide efficiens ac materia,imo duae materiae corporis,imo tres,semen foemineri meses & semen masculinum,atq; haec compago inartificiosa, & non naturalis. Adducunt in oppositum quidam eκperimentum Hippocratis in libro de Natura foetus, ubi in sex diebus uid1t membranam albam circii ducta, quare cum illa eX sanguine gigni non possit,relinquitur ut eX semine maris:sed hoc non cocludit,nam posset eX sanguine etiam gigni, & ex semine foeminae ut censet Galenus. Igitur Galeni prima ratio in primo de Semine habetur,animalia & mulieres si concipiunt retinent seme, & si non retinet n5 c5cipitat,necessaria igitur est genitura masculi ut coceptus materia .Responderet Philosephus, quod retinetur, sed in spiritum couertitur. Contradiceret Galenus cum aqua in acrem uertitur, ampliorem occupat locum,quare fieret uterus spiritu plenus,quod tame non cernitur. Ad
haec Philo phus posset dicere, quod uel insensibili modo paulatim spiritus soras exit,uel semen ipsum superfluis immiscetur atq; cum illis una foras eiicitur. Contradiceret Galenus uel sanguis ille menstruus permutatur in uenis,& sic non indigeret seminis uirilis uirtute,uel extra uenas:&sic euaderet trum bus& res sine forma. Ad hoc Philosophus diceret quod uirtute seminis primo in uenis post eXtra sensim immutatur. Rursus diceret Galenus si resoluitur semen,igitur generatio est uiolenta,quia
imbecillior perpetuo actio euadet, agete corrupto eX parte donec totum
finiatur. Responderet Philosophus ad hoc quod duobus modis actio ualidior fit procedente tepore,primo quia eX spiritu spiritus genitivus efficitur,ut etiam in ignis propagatione, unde copiosus spiritus ad onerationem magis facit. Secundo quia materia ipsa magis est praeparata : ideo a debiliori agente magis tamen immutatur. Galenus ad hoc diceret si spiritus gignens eX alio gignitur,nunquam cessabit haec actio in corpore. Responderet Philosophus quod cessat quia adeptus est fine. Alia Galeni ratio natura nihil frustra agit, sed materia seminis cum sit tenas & candida est aptissima generationi neruorum & ossium, igitur non debet illa cosumere ut eta sanguine producat postmodum haec membra. Ad hoc diceret
456쪽
Philosophus quod natura non facit nisi ea quae potest,sed quia semen concurrit active, ideo non potuit esse materia,quauis fuisset melius hoc si esse potuisset. A d hoc Galenus diceret quid prohibet quemadmodum in seminibus plantarum,ne duae sint partes spiritus generas dc semen quod sit
ut materia PNam dc triticii sine terra producit germe,nec incouenit materiam esse ageti iuncta,bene esse non potest ut ages Et materia sint ide,quia
idem ageret in seipsum. Ad hoc Philosophus diceret quod postqua uidemus quod sanguis couertitur in neruosmeq; enim possent ex solo semine in tanta crescere magnitudine quod prohibet ne statim ab initio ex sanguine nerui Sc ossa procreentur.Quod uero de seminibus adducatur ese-plum. Responderet semina arborum gerere uim maris ac foeminae simul, ideoq; parte illa quae germinat mestrui sanguinis uicem subire.Causa autem quod semen plantae contineat natura foeminae maris est, quia non poterant simul congredi cum motu carerent. A dducitur alia ratio in primo de Semine mebra seminalia uocata ut os dc nerui praecisa no regeneratur,sed sicqd eX sanguine generatur pr cisum eX sanguine regenerari potest ut de carne apparet, igitur ossa Sc nerui e X fanguine minime generatur. Assumpta propositio habetur in sexta Aphorismorum. Hic inquam
Philosophus resecteret argumetu, si non regeneratur os quia generationis materia deest,igitur etia nutritionis , quadoquide ex iisde quibus generamur nutrimur.Ideo diceret Philosophus quod uocantur feminalia a similitudine tenuior enim ac purior sanguinis pars eX toto a semine euicta in illius similitudine transiens ossa dc neruos effingit. causa aute quare non regenerentur haec membra in hoc libro iam declarata est. R ursus semen est materia utilis Sc naturae dilecta,sanguis mestruus est excrem tum,igitur mebra eX semine magis quam eX illo sanguine fiunt. Hic Philosophus respondebit semen esse nobilius, est enim agens: uerum sanguis menstruus est superstitis ratione indiuidui, non autem foetus. Quaedam enim sunt minus utilia nobis ut lac in mulieribus,quae tamen sunt pr statissima.Est&nostra ratio:Semen uel cogatur trahens aut non trahes, aut
quocunq; modo contingat non cogitur. Si ab initio nihil trahit manifestuest prima membra es semine ipso generari. Si autem trahit ab initio ac cogitur, adhuc manifestum est eX semine ipso aliqua mebra generari. Sinon cogitur Sc diffluit continuo uniuersum, nulla prorsus fiet generatio, cum neq; sit agens. Rursus igitur quod solum reliquum est maneat di nodiffluat nec cogatur, aut ig1tur sanguine non impletur atq; sic generatio
erit ab e X teriore agente non naturalis.Si autem impletur aut non evanescit atque sic partes corporis ex semine constabunt: uel tandem evanescit postqua opus absoluerit, Sc tunc a quo sit haec resolutio non a calore cum
sit humido coniunctus. Sc etiam quia pars terrea resolui nequit, aliter ut declar
457쪽
declarauimus,daretur retrocessus in aetatibus. Et etiam in generatione Scnutritione quaelibet pars partis fluit S refluit. Alia ratio nostra est quod
homo non nutritur ev semine perfecto ut superius docuimus, cum sit at terius speciei ab eo quod erat pr paratum nutritioni membrorum,sed ex eisdem nutrimur eX quibus generamur iuXta Galeni sententiam , igitur non generamur e X semine laquam materia. Et sic uidetur opinio Aristo telis adhuc stare. Responderet Galenus quod generatio sit eX actu tali &nutritio eX potentia tali, modo illud quod nutrit est semen imperfectum& potentia semen generas igitur nos generamur eX materia seminis. Pro Philosopho etiam facit argumetum Averroes de semine foemineo quod lib.,. de testi deducit ad Empedoclis absurditatem. Turis anus in artis medicae exposi- culis agens.
tione sequutus est: Philosophum in utrisq; quaestionibus, eXistimas quod
foemineum semen non concurrat, quia magiS concurreret foemina masculo duplici materia & uno praeterea essiciente, sed hoc nihil est, nobis concedentibus quod plus confert foemina ad generationem pueri quam mas. ideo etiam asiimilantur magis matri quam patri. unde adagiu. VXorem talem accipe qualem optaris esse filiu1 nec tamen principalius concurrit, cum mas sit primum agens. Sicut & Sol principalius concurrat ad plantarum generationem illaru semine, cum nulla sine solis uirtute multae sine semine generentur, nec tamen plus sol in plantarum generatione confert uirium quam semen.atq; ut generaliter dicam hoc in omnibus agent1bus quae ordinem habent accidit. Eodem modo quia dicit semen putrescit in terra fit planis generatio, non ev semine nisi ut agente ita in animalibus.
Respondeo assumptam propositionem esse falsam.quinimo solus seminis corteX evanescit, quod intus est in plantae primordia absumpto. Cum autem dicat quod idem esset principium cum parte effectus, iam diXi principiu esse spiritu ,partem autem facti semen. Dico igitur quod semen
masculinu ingreditur generationem ut materia, solo spiritu generate ut efficies iuAta Galeni mente. Nam uel efficit totu semen uel solus spiritus: si totu erit aliquod animatu homogeneti seu similare, imo quod erit nutrimen tu & eXcremetu.Si uero solus spiritus, oportet ut materia seminis
non sit frustra. Diceret Philosophus quod est ad conteperandii spirit sit: sed
hoc non sum cit,uidemus enim quod natura senii generat materia proXima ageti,ut lac an foemina pariente,& primu subiectu generationis in semine plat . igitur prima actio ut no sit cu contrario est spiritus siem inis in sua materiami maXime generationi,& impressioni apta .et hoc modo agitetia in foemineu semen ultimo insanguine menstrusi que interam preparauit.& haec est ueritas ipsius rei. facile est his quae in oppositu adductitur
respodere Sed iam grauius urgemur nempe Galenus secia do Virtutia Ua- cap.3. turallu inquit,semen maris opificis natura habet, sanguis aute foemineus,
458쪽
In paraph. I. de generatioue animal
ui cera quaedam ad Phidia comparata materiae uices subit. nam etsi ossa, nerui cartilagines,mebranae atq; alia eiusmodi evanguia sint,omnia tameex sanguine ipso sunt genita. Et rursus prima A phorismorum substantia innati caloris nostri uelut & seminis aerea est & a qu ea,reliquum autenostrae generationis principiti sanguis mestruus,eXquo uidetur hunc materiam generationis illud efficies eXistimasse: cum calor naturalis no pos-siit proculdubio esse materia.& primo de Tu eda sanitate cum dixit: Sanguis semenq; genitale generationis nostrae principia sunt: ille ceu materies apta,hoc uero ut opifeX.Et Avicenna dixit,odor seminis uiri tantum ingreditur generationem iuYta Philosophi mente,uelut etia in ovis pro-lificis videmus in quibus post absolutionc a mare ros solii quida aduenit. esset etiam generatio auctio quaeda cum principita mutationis esset in eo quod mutatur.apparetq; id in artibus , ubi nunqua artisev est pars facti. Verum ut diXi, neq; ueritas est propter homine relinquenda, neq; sensus ob ratione,nec autoris opinio eX his quae obiter tractat eXploranda. Nam& Avicenna alibi fatetur seme masculinum parte esse foetus, S Galenus dum haec eX coposito tractat edocuit. & ratio ipsa ostendit ita esse. Vnde etia prima Aphorismorti inquit,tria sunt quae substantia nostri corporis ab initio complent,Sanguis,spiritus,semen eκ quibus ab initio ut in libro de semine dictu est,mebra nostri corporis solidiora costituuntiar:& rursus secudo de Temperametis inquit,costitutio nostri corporis sanguine ac semine ab initio costat.Sed Avicenna eXistimat quod spiritus seminis agat in seme,& couertat in ipsum Ppetuo,et hoc modo senae masculinu sit pars foetus,nec evanescat,nec sit materia.& quod Philosophus hoc crediderit.
quam opinionem sequitur Conciliator. Sed preter id quod non sequnturueritate, nec apparetia,cii sic natus esset semp in moribus patri similis,neque hoc Philosophus diXit,nec etia Auerroes illi tribuit, habet etia duas rationes cotra se:prima quia spiritus ille semp generaret cla sit ages naturale.na esset spiritus similis illi qui est mutatus in testiculis.& sic non posset pficere foetu,aut sipficeret generaret etia.Secuda quae difficilior est,q, posset spiritus generari sine cor .hoc aute est impossibile penitus:cu non possit esse alibi latus caloriadducit etia Galensi in manifesta cotradictio ne.Cu igitur diXit Galenus Q ossa S nerui & talia sanguine constat in libro de Virtutibus naturalibus,trerissima diXit, nec ulla ex pte iam dictis repugnatia:sigde maXima illoria pars eX sanguine mutato genita est. sed no potuisset mutari sanguis ab initio, si no fuisset prima illoria generatio ex semine.Dicant mihi quaeso cur sit quod ossa ab initio cu foetus est minimus sunt ri ibicridiora,successu aute temporis dealbamur.hoc no est nisi
quod pars quae eri semine costat teporis successu quod sibi adiectu est sibi
assimilat perfecte.at oportebat si ibi non erat semen contrarium euenire.
459쪽
LIBRI O. TRACT. VI. 4s 3 Sed iam dicamus, cur senum filii maxime patribus similes sunt: quia raro coeuntes multum seminis emittunt, quod quanquam debile sit, molis tamen ratione membra efficit similia patri.at si sola uirtus maneret,similiores essent filii iuuenum, cum robustius semen sit. ob hoc ad generatio
nem multum refert,ut raro pater coeat.
Nunc modo uidendum est, cur filii masculi evadant. Hippocrates Aphor. 8.quarta Aphori simorum inquit, foetus mares in dextris, foeminae in sinistris magis, Galenus eXponens dicit, quoniam calidior est uteri pars de-Xtra,eo quod iecori uicinior. semen quoq; a deYtro effusum testiculo foeminae, utpote repurgatum a serosa parte calidius est: ut ex dissectione satis constat. & in sexto Contradicentium declarauimus. Hanc igitur sen- cap. deUtero. tentiam Hippocratis Philosophus quarto de Generatione animalium ς p Mnprin. A naxagorae ipsi tribuit. Alia opinio eodem recitante fuit Empedoclis,
quod uterus calidus masculos,frigidus foeminas pareret. esse autem calidum uterum , vel ob iuuentutem, uel ob menstrui sanguinis naturam: contrariis rationibus frigidum. Tertia Democriti ut uictoriam seminis sequantur. Vincente masculino masculus Deminino foemina oritur.Contra hos Philosophus inuehitur: nam tapius uisum est in geminis, masculus in sinistra, & foemina in dextra uteri parte. Depius etiam masculus &s mina in eadem uteri parte, quam masculus in destra, foemina in sinistra. nec hoc Hippocrati contradicit, dicenti, quod magna eκ parte. Sed neq; Empedoclis ratio stare potest cum in eadem parte uteri, ut dictum est,mas ac foemina generentur.Si igitur pars illa calida est,non potuit foemina, si frigida mas generari. plus etiam uidetur mas a seemina differre, quam sola calid1tate. Democriti autem sententia si uera esset, oporteret masculos patribus,foeminas matribus semper esse similes.Neq; etiam uerum est quod Leophanes dicebat, a teste dextro masculum,asinistro foemineum semen decidi. ob idi obligato sinistro testiculo semper masculos progigni. hoc enim eXperimentum refellit. Quinta opinio Philosophi est in qua praesupponit: primo, quod mas foemina sit calidior: refellitq; opinionem Hippocratis dicentis, quod mulier uiro calidior est,quia fanguinem habet calidiorem. alii diXerunt, quia sanguine magis abundat. primum Philosophus ipse negaret, nam tenuior est sanguis foeminae ac aquae magis persimilis quam uiri. abundantia uero sanguinis eXcrementitii caloris ostendit imbecillitatem. in qua sententia etiam Galenum habet consentientem. Dictum uero illud in libro de Mulierum morbis Hippocratis non est.Nam ut testatur autor libri de Semine ipse etia condidit libros de Morbis muliebribus. quare liber de Morbis muliebribus, ut dictum est Polybit,aut etiam forsan,ut quidam eXistimant,Herophyli.Cuiusuis modo sit,non est Hippocratis. Igitur uincente semine mascu
460쪽
lino, inquit Philosophus, mas qui per se a natura intenditur, generatur.
ubi autem non euicerit foemina.est enim foemina mas oblaesusin contraria illi. ob id cum in cordis generatione uicerit masculinum semen, masculus generatur: si autem non uicerit, in contrarium mutatur, id est, foeminam. Ista responsio non uidetur fatisfacere,quoniam oporteret ut masculus eii et similis patri, & foemina matri. Item non datur agens fingens membra foeminae. nec potes dicere quod masculi membrum solum deficiat perfectione a membro foeminae, cum dιssectio ostendat quod in utero sunt multa quae non sunt in membro uirili. Et adeo haec ratio etiam1.de Semine mil/tat aduersus Galenum, qui posuit quod causa masculi S seeminae sit c. - CX calore. dicit alle, natura primo absoluit membrum: deinde protrudit illud soras frangendo sep ttim, uelut in ortu infantis. genito Igitur membro uirili intus si calor deficit, non protruditur foras, sed intus manet, atque ita Vocatur uterus. Si autem calor uiget, eAit membrum uirile & fit
masculus. Similitudo habetur a talpis quae habet oculos paulo uitiatos,ac ab aliis deficientes animalibus. Ista ratio est persuadens, sed non demonstrans. primo, quia nullo modo possumus fingere animal quod habeat
uterum persirnilem membro uirali quomodocunq; in uertatur.nam testes in mulieribus sunt extra scrotum,seu uterum:in uiris aute intra. Deinde, coles ipse solidus Sc uterus est inanis ac tenuis. nec potest calor esse causa. Contrarita enim potius efficeret. dilatat enim calor. & si dicas,quod inuertitur in eXeundo, oporteret ut scrotum esset magis remotum a pectine, quam coles. in multis etiam animalibus est magna differentia inter
membrum uirile & foemineum. Quod si dicas, quod aliquo modo differunt,quaerendum est igitur,cur natura ab anitio membrum uirile sormauerat,& non foemineum. Si dicas,quod ob calor , istud contradicit G leni placitis. Si dicas, quod a uirtute formam dante: igitur ubi calor deficeret, aliqua mulier haberet uterum cum testiculis intra, & ubi abunda- sol.1. ret post constitutionem uteri eXiret uterus cum testiculis extra scrotum,
quod tamen Iannquatiousum est. Alia igitur opinio fuit autoris libri de Semine scilicet, quod tam semen masculinum quam foemineum haberet uim generanda masculos ac foeminas. si igitur uincit pars perfecta ereutroq; semine partem imperfectam, essicitur mastulus, si imperfecta foemina in hoc modo uincente masculino semine sit foetus patri similis foemineo autem matri in ita perfectio seminis est causa masculim foeminae impersectio, sed uactoria seminis est causa similitudinis. Ista opinio non est uera, quia masculi essent omnes foeminis praestantiores, quod falsum est. videmus etIam aliquos bonae temperaturae qui generant foeminas &imbecilles masculos,& etiam cum frequenti coitu. Pro horum igitur si lutione respondeo, quod masculus est calidior foemina, quo ad membra geuerationis, ut declaratum est. nec obstat quod foeminae cum uterum