장음표시 사용
221쪽
CAP. II. Resictionis appellatione, ampliatio seu penitus destructae Ecclesiae ronouatio an contineatur.3 V MM ARI V M. ν Verba in legatusunt stricte accipienda. α Aulliuio ct Reparasio Ecclesia quomodo disserant. 3 ampliatio F clesa an psit seri inuitis paroch axis.. VI u luar anpositi proprietatem meliorem facere. QUONIAM vero reficere dicitur, qui quod corruptum est, in pristinum statum restaurat, ut superiore capite latius demonstratum fuit: alia quoque hinc nata est quaestio. An igitur refectionis nomine,ampli tio. extensio,& noua Ecclesiae destructae aedificatio non contineatur, scilicet ut is ad quem onus reparationis pertinet, amplificandae quoque & de nouo aedificandae Ecclesiae sumptum agnoscere debeat necne Et sane ut omissis multis verborum lenocini js, breuiter dicamus quod res est, in ea versor opinione, odsi quis vel ex conuentione ac stipulatione aedituorum, parochianorum, seu aliorum , vel ex defuncti testat risum tintate , ad reparandam & reficiendam Ecclesiam non penitus euersam obligatus est, neque ad nouae Ecclesiae in locum veteris extructionem, neque ad
antiquae ampliationem urgeri potest, id eis quod tam in stipulatic aibus, quam ini Iegatis,uerba proprie & stri- accipienda sunt, &semper, nisi aliud appareat,ad
id quod minus est, reseruntur.ι quicqaid ,1. de veriurum δε- ιέ t. l. nummis.l. non ariιer, FG lagra. tertis. I.Apud Iulianum. tofis legat. i. Decim in Lintestamentis. numero A.1. de regia siκrii. Id quod eleganti exemplo, de eo qui reparationis seu refectionis promissionem fecit, ostendunt Iason
222쪽
REPARANDI s. upriὰ autem & stricte loquendo , sicut teste Neratio adiud est tueri quod accepimus , aliud de nouo facere quod non habuimus:l UUr,ctuerim naaam,fd V umitaquoque longe aliud test reficere & reparare,aliud ampliare,& de nouo facere. Illud enim ad id quod penitus destructum non fuit,refertur, inquit Alciatus visc
id quod vel ab initio non fuit unquam, vel si fuit,amplius reparari non potest, di plane collapsum est l. aes
reficiens Ecclesiam funditus Φstructam, dicitura .m de nouo facere,& quod actus, qui sine licentia Princiapis ab ioitio fieri nou potest,sine illius consensu refici
pol est. Sosi in c.cum arcesiissent de constit. In eo vero, qui ex iuris dispositione, vel ex consumtudine loci,ad Ecclesiae reparationem seu refcctionem obligatus est,respondendum esse censeo, quod pro ratione suarum facultatum,de quo inferius dicemus,tam ad nouae Ecclesis instructione, quam ad veteris Ecclesiet augescente & crescente inco laru multitudine, amplia tionem tenetur, nisi vel contrario regionis more, vel communi Ecclesiae statuto, vel amicabili & contraria pactione aliud receptum sit. Id quod elegater olim re
dis Eoq; modo in summis Galliarum Praetorijs seruari asserunt:& eodem quoq; modo accipi potest,quod is d.
l. 3. .siquis aedificium αδ ff.de noui Oper.nunciat. ait Ialon,quod is qui de nouo facit &liat,improprie reficere dicitur. Et hanc opinionem sequitur D. Cardina. addiciis , iade Ereissed frui. notab. dicens quod clerici tenentur ad fundadas Ecelesias de nouo,si populus crescat, vel alia iusta causa subsit.& si ad alios hoc onus translatu no sit. -- 8 inii nimb
223쪽
vltrb& sponte Ecclesiam , et rem ampliare velit, id inuit saliis ei permittendum sit necnet Q iod intelligo non qu i do istiusmosi ampliatio, aueto subditorum Se inhabitantium numero, incipit esse t necessiaria,quo casu neque inc' laetem ei e contradicent, neque
contradicentes facile xaudiendi essent, sed quando
cessante necessitate, is ad quem onus refectionis pertinet, benc uolo in Ecclesiam animo, nouis eam a d sic ijs ornare, atque celebriorem costituere instituit:id quod olim quidem,post initium nascentis nostrae religionis frequentius accidit , nunc vero in deterius vergente mundo groh dolor rarius contingit. Arbitror a uicio, ferendam non ei se eam ampliationem, nisi de expensis futurarum atque in posterum faciendarum, illius noui& ampliati operis reparationum, prouideatur. Nam canit usu fructuarius, et i in si melioren, domini causam facere videatur, neque nouum aedificium construm re,neque antiquum ampliare possit d. l. hactenus d.l. Us ramarim uacam nulla utique est ratio,cur id ei qui reparationis onus sustinet,magis indulgeatur, cum in utriusque persona hic eadem subsit causa quod licet in praesentiarum conditio proprietatis&Lcclesiε melior esse cxistimetur pro futuris timen temporibus crescet onus te sectionis, quod succestor, cui, si haeres non sit, regem imponere non possumus , πιψ
forte agnoscere non vesit, adeoque Ecclesia quae mutitorum fausti, de hilari acclamatione aucta, seu ampliata fuit,plurimorum scadato,detestatione& obloquio, resemone destituta, ac rui iis demimata collabetur. etiam ipsis incoli , in hac pietatis seuectute seu frigidi.
rate, ain deserentibiis, S in Diistis vocibus obmurmurandibus, quod reficere debenti in aliorum praeiudi. cium jeu gravamen, ampliatio permitti non e beiad.f. esic re. d. n. i via
224쪽
SUMMARI VILDamni irati restitutio ex iure diu uirinaturas ct moli est. a
Ecclesiapolluta reconciliatur expensis polluentis. aEnimpla Regum qui allotiatione templi essinuerunt ut exta ablata resiluerunt. 3 empla ira diurna instoliviores Ecclesiarum. . ' ia D reparationem seu resectionem sanctissimarum& Catholicarum Christi Ecclesiarum, ornament rumque earum, primo loco voco, ac si velit Ecclesia conueniri posse censeo impios iconomachos, sceler tos temploru euersoles, & eos qui diuino timore pomposito, sacrilegas suas manus,domui Dei immani furore ac rabie in ieceriit, & id quidem tam ex iure i diuino, quo unus qui sque damnum quod intulit, alteri restitue- '
re cogitur Leu ι.s.Exodar. ar .cap. quam ex iure naturae,
quod dictat damnum ab alio nobis illatum,refundi,ter. Pod EphesJ εο qu diem loco.& secundum leges scriptas atque Canonicas sanctiones.Nam ut ad Catholicos Episcopos scribit Ioannes Octauus Pontifex Maximus: ssi qui monasteria ia alia loca Deo dicata &Ecclesias infringunt, depositaq; vel alia quaelibet inde abstrahunt, damnum nonies componere debent, & veluti sacrilegi Canonicae senteliae subijciunturJ:.s inuentus. f. i.17. . Haetrursus paulbante in c. i'u,air non. Si qu sE Gesiam combusserit, quindecim annis poetiiteat, &se- 'dulo restituat.Jinio modo&Gregorius Nonus, per E clesiasticas cesuras ad illatorum damno i um reparati nem, plEnisi imamq. & absolutam satisfactionem eum compelli voluit qui venerabilibus Ecclesi;s,earumque1ςbiu cladem attulisset a. cis aestas ἀεθσοαmpei. Et in si-
225쪽
mil quem sequitur Felinus.as c. accedentes,de Praeserip. quod
Ecclesia violata debet ' recociliari simptibus eius, qui eam violauit, vel causam dedit pollutioni &violati
ni. MI.c. Sican kH deo sic.Ordiciu 6. Et antiquiis noster FIorianus ad aestimationem decimarum in eum actionem concedit,qui segetes ex quibus decimae debebantur E clesis, exussit. Iul aequis im .ffractaarias j de Astact.nntellexit hoc sane olim Rex Masinissa, cuius cum praes ctus classis Melitam appulisset,& e phano Deae Iunonis dentes eburneos eximis magnitudinis sublatos, ad eum pro dono attulisset, ut comperit unde aduecti essent, quinqueremigi reportandos Melitam, atque in templo Iunonis collocandos curauit, insculptis gentis suae ib. teris, significantibus Regem ignorantem eos accepisse.
Intellexit hoc Cornelius Sylla, qui dimidium Thubani agri Ioui Olympio & Apollini Pythio consecrauit, ut
ex eius fructibus, pecuniae quas ex ipsorum templis ad alendum exercitum abstulerat, ipsorum templis resibtuerentur, non ignarus sacrilegium saepius uniuersi eraercitus & Imperatoris exitio expiatum, atque eo grauius, quo tardior poena secuta esset. Intel lexit hoc et iam Thymasithaeus Liparitanorum Princeps, qui excepta a ciuibus sitis in freto aurea cratera, incitatoque ad eam partiendam populo,uti excepit a Romanis Pythio Apollini decimarum nomine dicata,eam Delphos perferendam curauit. Author est Valerius lib.I. capa. Neque hoc latuit Pompeium Magnum,qui ut lib. 14.ca. s. antiqui--am scribit Iosephus, tametsi victor effectus, pecunias templi retinere non voluit. Et de Millesi;s lib. s.cap. r. r fert Alexander ab Alex. quod oraculo moniti,uberiore impensa templum incendiis ac ruinis deformatum restaurarunt, ita ut ob magnitudinem fastigio extruendo nullae contignationes suffecerint. Tenatur etiam Titus I iuius Romame historia lib.i. quod eg estis urbem Albanis, Romanus miles passim publica priuataque omnia tecta
adaequabat solo, unaque hora quadringentorum annO-
rum opus quibus Alba steterat, excidio& ruinis dedit,
226쪽
R s p A R A N D I s. templis Deorum sita enim edictu ab Rege suerat tem- . peratum est. Ad ijcimus etiam his Signat dum Aruern aetim Praefectum, qui ut testis est Ganguinus invita Res dAbriolicentia dominandi elatus, posteaquam multa ab idolis suri ipuit, villam Buchealensem, quam Tetra. lius Ecclesia diui Iuliani donauerat, occupauit, inopinanter captus mente, non prius sui compos fatius est. quam villam reliquisset, compellatione exhibita earum
rerum, quas temere abstulerat. Et ut idem Ganguinus invita Marii recense ) Clotarius Franciae Rex, non prius
anim. uietus fuit, quam cu Ecclesiam S. Martina, quam, propicr hostem in ea latitantem nec prodire volentem, a se una cum eo exustam. reparasset & refecisset.Possent
multa alia &similia exempla hoc loco adferri, & ad confirmationem huius nosti et sententie adduci,sed rem per se claram Seuidentem, & tam multis testimonijs probatam, sufficit vel nudis oculis indicass/. Ex quibus etiarii facile intelligi potest, no futilem, vanam ac in nem esse praesem emissam disputationem, nec semper viles ac pauperes fuisse & esse eos, qui hoc sacrilegium committunt, quasi inanis sit actio, quam eorum inopia
excludat.l.Nam is f. de dolo. sicut etiam palam & publice notum est, calamitoso hoc tempore fuisse aliquos sum- rno loco natos, quos cacadaemonis inspiratione i K fiammatos, non puduit sanctissima Dei templa adire, praesentia sua sceleratissimorum hominum audaciam cO firmare. Cuperem sane his euenisse,& adhuc euenire M
eleganter commemorat B. Ambrosius lib. r. s.catizo. his verbis: Dilud sane de diligenter tuendum est,ue
leposita viduarum intemerata maneant, sine ulla se uentur offensione: non solum viduarum,sed etiam omnium. Fides enim exhibenda est omnibus, sed maior est viduarum c usa,& pypillorum. Denique hoc solo viduaria nomine s sicut in libris Machabaeorum legimus
zommendatum templo, omne seruatum est. Nam cum
iudicium fastum esset pecuniarum,quas in temploHi rosi lymis maximas reperiri posse sinum nefarius, An-sioch.
227쪽
xus ad templum venit, &summo sacerdoti aperuit Ii dicii inuidiam,&aduentus sui causam. Tunc sacerdos' deposita esse dixit viduarum victu alia & pupillorum, quaedam autem Hircani Tobiae viri sancti , eaq; demon- .strauit. Argenti talenta quadrigenta erant, auri vero ducenta. Quae cum Heliodorus ereptum ire vellet, de Regis vendicare commodis, sacerdotes ante altare is
Oauerunt se induti sacerdotales stolas,& Deum viuum quinepositis legem dederat, flentes inuocabant, cust
dem se praeceptor si praestare suorum.Vultus ve o&co lor summi sacerdotis 4mmutatus declarabat doloren animi, & mentis intentae sollicitudinem. Flebant on nes quod in contemptum locus venturus foret,si nec in 'Dei templo tuta fidei seruaretur custodia, accinctaeque mulieres, pectus, & clausae virgines pulsabant ianuas, ad muros alij currebat per fenestras alij prospectaba Gomnes ad coelum tendebant manus, orantes ut suis adesset dominus legibus. Heliodorus autem nec his terri. tus,quod intenderat urgebat, & satellitib. suis aerarium sepserat. Tum subito apparuit illi terribilis eques, a mis praefulges aureis:equus autem eius erat ornatus in- igni opertorio. Ali; quoque duo iuuenes apparuerunt in virtute inclyta,decore grato,cum splendore gloriae, specios amictu, qui circunsteterunt eum,& utraque ex parte flagellabant sacrilegum sine ulla intermissione coni nuato verbere. Quid multatCircumfusus caligine in terram concidit, & euidenti diuinae operationis ii dicio exanimi natus iaccbat, neculla spes in eo residebat salutis.Oboi ta est istiti a metitentibus,metus superbis, deiectiq; quidam ex amicis Heliodori rogabat Oniam, ut vitam posceret ei, quoniam supremum gerebat spiritum. Rogante itaque sacerdote summo,iidem iuuenes iterum Heliodoro apparuerunt,ijsdem amicti vestibus, de dixerunt ad eum Oniae summosacerdoti gratias age, propter quem tibi vita est reddita. Tu autem expertus flagel la Dei,vade & nuncia tuis omnibus, quantam c
enoueris templi religionem,& Dei potestatem.His db
228쪽
Qis non comparuerunt. Heliodorus itaque recepto spi- ritu , hostiam Domino obtulit , Oniae sacerdoti gratias eg i t,& cum exercitu ad regnum reuertitur, dicens: si, quem habes hostem aut insidiatorem rerum tuarum, iuluc eum dirige,& flagellatum recipies eum. J Hactenus ille. Quo etiam pertinet id quod ante Koo.de plures amnos in haec verba scripsit sanctissimus ille Uiban. ΓHae fratres valde timenda sunt & tremenda, quia res Eccle sae non quas proprii sunt, sed ut communes &Domino oblats,cum summo timore,non in alios quam in praefatos usus fideliter sunt dispensandrine sacrilegij reatum incurrant, qui eas inde abstrahunt, ubi traditae sunt, ne poenam & morte Ananiae & Saphyrs incurrant, de quod peius est, anathema fiant, & si non corpore ut Ananias &Saphyra, ut est Actuu capite quinto, mortui cecid v, rint,anima tamen quae potior est corpore, mortua & aa eonnrtio saelium alienata cadat,& in profundum ba. ratrum labatur.
, CAP. IV. Ecclesia virum habeat tacitam hypothecam in sua bonis, qui eam laesit,definitat vel spoliauiti lar MMARIUM.' Cautis certior est in rem quam inpers m
, ciuitas an habeat in hypothecae.' Bona Pralati osint taι ite hypot hecata. Iin canonicumserua:urmmoqueoro inebio pyn D cuin fugam capientibus, aut Iatitantibus huius: modi holsinibusDeo&pijs omnibus odiosis, de quibas proxime diximus,plus cautionisi sit inrem quam in
ηρὴ importune hic quaeritia i Au Ecclesia in bovis ii l
229쪽
rum, qui eam aut confregerunt,aut exusserunt,aut spo liariit, ius aliquod tacitae hypothecae habeat nec ne Dubitationem enim facit, quod i ciuitas, cuius iure Ecclesia in casu specialiter non excepto utitur. dii in f ci emauib. De non alis. tacitam hypothecam non habet. sed hoc secudum terminos iuris ciuilis verum est. Aequitas autem iuris Canonici, quae&animae fauorem res cit,3ceius liberationi conlulit, pro restitutione rerum abi tarum damnoque allato,bona delinquentium tacit hypothecae supponit,& tam contra haeredes eorum, quam contra alios quoscunq; eorum possessores, persecuti nem concedit, ut aiunt Salicetus & Baldus & alij Doct.
quo tanto minus mirandum est quod in simili videmus bona clerici coiugati, quem Ecclesia obligatum habet, itemque bona hobi talarij, orphanotrophi, praelati de
gna iuris Canonici dispositio praeualet. Quod in dispotis ad pias causas, in utroque foro l absque dubio seruandum est, ut reiecta Angeli sententia ad I. Illa institutio. fohaeredib.Iustii.unus ex multis eleganter decidit Tiraquellus is iract.de pia cau. priuileg. i63. id quod podus ac momentum habet. Nam sicut ex expressa hypotheca rei pers cutio est, & qui tempore praecedit, potiores partes su
ita quoq; α in tacita hypotheca ius persequendi manet, di qui tempore prior est, posteriori praefertur, I. hae eLaali. . bis succin ibi.BridaοI. Ii.c.desecuta. nut. Et sicut d bitori succedente creditot eiusmodi creditu non confunditur,
230쪽
REPARANDIs M funditur,ciabilior. si rioli , Alexand.sfias. c. Treberi maxime quidem si aes alienu vires haereditatis excedat r. ita quoque si spoliatori suςcedit Ecclesia,eique satius cicosultius sit, damni illati restitutionem persequi, ouata haereditatem huiusmodi amplecti. CAP. '. V.
Ecclesiae tacita hypotheca quam habet in boniselo
qui illam dest ruxit aut spoliauit, an inseratur hypothecae uxoris
SUMMARIUM A . et Mulieres quaremtpriuilegiare. Correctio legum est euitanda. Ecclesia, sestia cares,quiparantur. Dotium duarum conditio aqualis est, nisi alteraut1-ι
- Iudicandum es in dubio pro dote,ct Ecclesia. 6 Fisius quando acquirit im ad bona delinquenti6 'sicus quando habeatur loco haeredis.' i risius quando postponitur irato. '
DROBABILIs verb dubitatio est: An taetra istiust
modi hypotheca, quam in bonis eius qui Ecclesiam 'oliauit, laesit aut destruxit,constituimus,lacitae hypo. thecae uxoris,quam pro dote in bonis mariti habet,proferri debeat nec ne, si forte versemur in ea region in qua priuilegium fiscum exeludit,seu si dotis&inuas nis tempus difforme fili Et sane cum Iustinianus tant i peremulierum t misereatur propter obsequia, qui ma- eritis praestant,propter partus periculum,& propter idi Iam liberorum procreationem,pro quibus multa in logibus nostris inuenta sunt priuilegia,ut velit eaa omni-b