장음표시 사용
381쪽
desiccet, cicatrici inducendae liabile est. Porro omnium ex iis aptis stina sunt ad ulcera quae in summa cute consistunt,&ad ambu si a illa quaecum citra morsum exiccant, tum neque manifesto ex calfaciunt, neque refrigeiant. Qui circa terra Selinusi xterra Chia pulcherri in sunt ad ambusta ulcerum remedia : Exposcunt enim ea moderatissime extergctia medicamina absque insigni, aut calfactione, aut refrigeratione: quod utique inest tunis et inusia tum Chiae,tum Samiae terra . Ostensum est au
tem quod huius species est Aster quem vocat reliqua
terra hoc praestans, quod viscosum quiddam ac tenax obatineat. Quocirca quod cum ad alia ulcera, tum ad ambi sta pertinet, at iis terris quae tenacitatem non habent, conferendus non est . Siquidem substantiam tenacitas magis reddit emplasticam, quam ut sinat abstergere scilicet ubi nulla utiq; alia adsit acrimonia viscoso tenaci l corpori, ut in visco cernere est . At anten Chii Selinusia terra inferiores sunt Samia ad phlegmonas in mam millis testibus, atq; inguinibus incipientes: tametsi ubi inopia est aliorum qu summe prosunt,nec ipsae plane inepto e sunt&incommodar. Porro Cimolia chim iste sit facultatis, par tam refrigerat,partim etia digerit, sed leuiter proinde dula uatur hanc iacultatem deponit atq; exuit Absu; eo secundum utrasque agit ficultates, ceu alia quoq, compositorum medicamentorti plurima digerentia pariter ωre percutientia . Porro utramque facultatem facile indicat dum illi misceritur humores naturae cotrariae. Nani si mi sta sit repercutientibus refrigerantibusque, lutum quod ex ipsa Millis conficitur, refrigerans repercutiensque enficit. Sin digerentibus, ipsum digerens . Sic ambusti, conuenit. Atque idiotae quidam protinus aceto macera tam illinunt. Sed in tali usu non impense acre sit acetum oportet. At si tale sit, aquam miscere praestat. Et illud mihi semper memoria teneto, ceu commune omnis terrae leuis. Omnes enim ambusta iuuant,continuo illi tete ex aceto , aut oxycrato , nimirum bullas existere prohibentes. Caeterum contemplandum insuper est, corporis curandi quae sit natura siue habitudo, durane an mollis: id in uniuersum prae oculis habendo, corpora mollia valenti uin
382쪽
medicaminum vim haud posse perferre, lura vero posse.
Sed haec huius instituti non sunt, verum copiosius exponentur tum in tractatu De componendis pharmacis,tum in libris De facile parabilibus. Praesens autem narratio a principio id studuit, ut generales inueniret facultates. Quibus animii in intendens quispiam complura habiturus est ad particularis usus copiam, utique si utendi ora viam, ac rationem insuper adiunxerit atque edidicerit. Qitare immorandum non est.Veriam quod antea dictum
est, nunc in memoriam reuocare oportet, nempe terram
ipsam expertem mistionis substatiae generis alterius vim habere citra morsum desiccandi Atqui clam nullii reperire corpus queas mistionis ad unguem expers, inspicienda item est eorum quae illi accidunt tam mistio,idque secundum leuitatis aravitatis disserentias easque quae in gustu visuntur. Nam si qua eluceat adstrictio tantum assumpsit frigiditatis, quatum habet,& adstrictionis sinetiam acrimonia quaedam appareat, tantum inesse scito caliditatis quantum lacrimoniae. Similiter in leui&graui videndum cum leuitas illi inde proueniat quod larga de copiosa in tota eius temperie aerea insit substantia: grauitas vero quanto maior sit, tanto itidem syncerior terra existat Terrae proprium est , quod igni ad-naota non fundatur aut liquescat id quod accidit plumbo, stanno,argento,& auro itaque clam terram audis ab argento nominari argyriten nam ita nuncupant quidam illa quae ex metallis sumuntur haud putes per totum terrae immist in esse argentum, aurum,aut ferrum sed contingere,coniunctasque esse paruis terre particulis immissas particulas paruas in chrysite Midem , quae ab auro
dicitur, auri: in Tyri te,quae ab argento,argenti in siderite,quae a ferro.ferri: easque ab igne in fornacibit fusas,
coire adinvicem. Eundem in modum quae vitrum continet terra, arenosa est. In arena enim potissimum eiusmodi substanti frustula reperiuntur saepenumero parua. Et
qui earia rerum periti sunt,conspectis arenis talibus haud difficulter cognoscunt, quantum ex eis colligi queat vitri. Sed auri quoq; frustula exigua frequenter non paruo numero in quibusdam inueniuntur arenis Vertim noe quavis
383쪽
ex qua uis arena, qui negocio huic sunt dediti, aurum via trumque extrahunt: sed eas eligunt arenas quae quam mi- imo impendio plurimum cogerunt. Siquidem post mul eos sumptus quos in fornacibus instru endis facere neces se est,si paulum modo colligeretur substantiae, lamno naad ipsis esset. Itaque cum in phirimis arenis auri vitrique frustula parua cotineantur, qui talia callent, no ad quasi
uis accedunt. Ad eundem modum neque aes, aut arpen, tum,aut ferrum,aut stannum, plumbumve ex' qua uis ter-
colligunt. Nec tamen ubi dictorum quodque ab admi- sta terra separauerint,quae reliqua est,aliis terris est simi lis quas passim sic ab omnibus nuncupari proposui ouae
communem habent notam, quod irrigata facile soluantur in lutum nam terrae qua in metallis est, reliquiae lapideae fiunt,nec macerari rigarive possunt. Dico autem rigari, per totam substantiam humectari madescere veri extima tantum superficie madefieri, haud etiam in altum penetrante humore: illud τεγγερ ω, hoc βρεχερρα Graeci appellitant. Sic fit cadmia,quam vocat, lapidea nec ip sa rigari potis. Sed de talibus corporibus infra di eretur.
Nunc rursum ad medicaminosam terram reuerto , quae proinde quod aqua irrigata facile in lutum soluitur, terra appellatur. quia vero ea utimur velut aliis medicamentis,idcirco non iniuria graece pharmacitis, latine aedicaminosa sola vocatur nempe quia aut sola est eiusmodi aut euidentiorem vim medicaminosam possidet. Id quod sane verum est. Nominatur autem ampelites, non quod vitem in ea serere praestat, sed quod viti circulit interimat nascentes in ea verna es, quos sci ipas apud nos vini-3 tores cognominat. Nascuntur porro hi ineunte vere climgerminare vites, turgere que earu pars Vnde germen exit quem oculum nominant incipiunt. Hos igitur oculos scilipes depascentes, non leuem viti noxam afferunt lac proinde oculorum istorum radices qui haec sapiunt inungunt ac illinunt. Hac itaque rationeam pelites pharmacite id genus terra appellata est, vel ex eo quis dictit-pas perdat quantum habeat facultatis medicaminose indicans. Sed I reliqua terra, qua ad curationes utimur.
inultum diuersa est quippe qua prora me ad lapideam iij perue-
384쪽
perueniat:quamobrem misceri eam in medicaminum scriptionibus comperie ubi exiccare atque digerere quid opus est . Nec enim mordacitatis expers est, nec moderata nec mitigandi vim obtinet velut Chia, Samia, Ie-linusia . Atque de Cimolia quidem dictum est, quod illis
paulo sit valentior, veruntamen etia morsus expers,maxime si elota sit. Cretica vero terra istis quodammodo assimilis est verum admodum imbecilla est multum habens substantis aere inest tamen ei vis extergendi: qua- ob rem ea homines vasis argenteis sordidis splendorem recuperant. Itaque haec tibi usui fuerit ad ea omnia,ad quae alias sine morsu extergentis idoneas esse posuimus. Harum omnium Lemnia valentissimas vires obtinet siquidem Ladstriinio ei quaedam inest . Porro Eretriensis hac etiam valentiorem possidet, hactenus tamen ,ut nondum mordicet Q iod si lauetur, valde moderata emcitur, non secus atque supradictae Expedit vero hanc terram non semel, sed bis terque lauare, ut Mimoliam. Quina vi unt eam quidam quo videlicet essentia reddant subtilioris lacrioris ut ad digerendi potentiam
transeat. C terum si usta lauetur,tunc deposita in aquam aerimonia subtilitatem qui dena quam ex ostione acquisiverat, retinens, te siccantior constituitur. Quocirca climvstionem non experta communi ratione terra cuiuslibet, ulceribus sit accommoda , magis certe iam congruit, ad ea qiuae carnem sibi restitui aegre patiuntur,4 ad ea quae ad cicatrice disti culter perueniunt, si postquam combusta fuerit, abluatur . Porro cum duae eius species sint, ea quae colore est cinericio illi duae admodum albida est praefertur. Est Malia terra dicta P nigites, tota quidem facultate Cimoliar assimilis caeterum colore diuersa. Fst enim atra perinde ut Ampelites. Porro viscositatem aena citatem non minorem quam Samia terra obtinet, immo nonnunquam etiam maiorem. Caeterum durante hac
immani praui peste , allata ad me terra est ex Armenia ea quo Cappadocia fini trina est,etiam siccantior,colore pallido Lapidem qui donarat, non terram appellabat promptili mE i in laetiorem soluitur,ceu etiam calx . Dc enim videlicet nuncupo petram combustam . crum
385쪽
vi nec in illa arenosum quippiam admistum est ita nec in Armeni a. Nam postea quam in mortario pistillo comminuta est, adeo est leuis, nec plus est lapidea , quam aut
calx,aut Samius aster: tametsi non aeque ut aster leuis est,
Itaque illo etiam magis conspissata est minusque aeria, quamobrem opinionem ac phantasiam prςbet iis qui negligentius intuentur, quasi lapis esset. Caeterum quod ad praesentia attinet,nihil interest, lapidem an terram voci tes,si id modo teneamus,quod summe desiccat. Siquidemio ad lysenterias ientris profluuia,tum sanguinis expui. tiones, catari hos ad haec ad putrescentia oris ulcera in prunis competit. Quin eos magnifice iuuat uibus ex capite in thoracem fluxio decumbit quamobrem illis
qhribus ex tali occasione asi dua difficilis est anhelitus valide prodest . Sedis eos qui phthoe laborant adiuuat.
Ulcus enim eorum desiccat ut haud etiam tussiant, nisi in victu peccetur non leuiter , aut ambiens de repente ad intemperiem recidat. Ac mihi videtur, quod sicut in fistulis saepe conspeximus, non in aliis partibus duntato at, sed in ipso etiam ano, ut citra collyri immissionem quod sordem callum auferret, ilis o duntaxat desiccante medicamine contraherentur a clauderentur, ita quoque in pulmonis eueniat ulcere . Siquidem 3 ip sum ab exiccantibus iuuari medicamentis perinde conspicitur, utique cum mediocre est , non admodum magnum itaque visi sunt quidam eorum qui talia habebant, prorsum esse liberati. Acquidam qui Roma in Lybiam tale ob causam profecti sunt plane se sanos elise credidere: sane usque ad annos aliquot inculpate transigebant postea vero cum non pari degerent cura cautione , reditus morbi apparuit. Hos ergo , ut dixi bolus armenia uidenter adiuuit Q n eos qui Romae agunt qui assiduo disti cultate spirandi discruti alui; r,magis et i a Porro in magna hac est e, cuius ea deficies fuit atque eius quae bucyd dis memoria grassabatur, quot quot hoc medicam bibere,celeriter curati sunt. At quibus non profuit, omnes inter eres, scilicet cum nec alio quouis iuuarentur . Vnde colligitur quod iis duntaxat non fuerit auxilio, qui Phine erat dit in curabiles. Caeterum
386쪽
GAL. DE SIMPL. MEDICA bibitur ex vino albo,consistentia tenui modice diluto, si
aut plane febri careat, aut leuiter ea teneatur: sin grauis
febriat . admodum a lueo. Non tamen calore vehemetes
sunt febres pestilentiales Porro de ulceribus resiccari postulantibus quid attinet dicere quantam vim habeat bolus haec armenica Liberum est autem utcunq; appellare velis siue lapidem, ut is qui mihi donauit: siue terram, ut
ego,quandoquidem humidis rigari patituta
E sp0nx natis corporibus sunt δἰ lapides, hoc di
uersi a vulgo nuncupata terra , quod rigari non. sustinent. Vires habent partim secundum totius substantiae proprietatem partim secundum qua- Iitates effectrices. Porro ut haec differant superius docui. Nunc autem sermo nobis esto de illis, quae secundum ensectrices agunt qualitates in quibus sane est , tendi radtio ac methodus. Siquidem, ut ostendimus,facultates quet proprietatis totius substantia ratione insunt, a methodoacr.uine alienae sunt, per solam noscuntur experien sotiam. Nam cur hic lapis tacto vulnere, unde sanguis prorumpit, cursum eius reprimat ac sistat, haud nouimus. At cur lapis quem Haematiten, in oculares facultates indatur haud latet. Nam id rationis inuentum est. Si enim in cote oculari eum teras cum aqua donec mellis crassitiem accipiat,adstringentem facultatem percipies. Atqui didicisti quod phlegmonas etiamnum gliscentes, potissimum quae contingunt in partibus neruosis rest ringentibu s medicamentis repere utere oporteat alibi haud etiam anguis in partem affluit adstringentibus medici. nis, quae digerant di instere ac sensim ad ipsa sola transire. Atque de huiusmodi quidem facultatibu in lapidibus disseremus ubi ea prius in memoriam reuocarimus, de quibus fise locuti sumus in libro contra eos conscripto, qui instillant iis qui voce soloecismum committunt. Nam borum quidam i ob qua vox lapidem Graecis si-nificat)masculino genere efferri non sinunt verum siicas, i ucstra of το, ἰαὶ το κυνα, non aliter vociferalitur, quam si ipsis in caput lapis effetioniectus velut
387쪽
etiamsi quis dixerit τον δρυ quercumsonat)exclamant tanquam fuste percussi. Itaque si quis eorum suasu consueta medicis nomina mutare in animum ducat dicens τκν λ: ον , τηρβιματὶτην , ,κ ηuρίτμ', ,κ γαλακτ1-τκν. των χ)ςd , ut curiosus sane solidus damnabitur: nimirum chim veteres ex more omnes masculine esserant eorum differentias, ciματίτην, πυριτην, αλακτaTην,
a feri dicut Attamen Heraclides Tarentinus, alij non- nulli, non ex quouis lapide calcem fieri volunt sed ex se la petra, nuncupantes ita per excellentiam solum qui sit lapidum durissimus Equidem ego vel ex industria studio consueui mutatis inuicem nominibus utroque modo talia efferres, de quibus inutiliter nonnulli rixantur, id
re ipsa commotistrans, nihil offendi enarrationis claritatem viro uas modo quis dixerit. Caeterum mirandum non est, qui ignorant enariationis naturalis aut nam solamiaque habendam virtutem, ipsam scilicet perspicuitatem aeclaritatem, aut certe omni u aliarum primam principem que atque optimam, si ad tantas vertantur nugas. Itaque de iis lapidibus primum disseram , qui mortarij aut cotis attritu in liquorem succumve soluuntur.
Caeterum si pumex inter lapides recenseri potest de ipse eiusdem est facultatis, quod certe ad abstersionemio attinet velut etiam figuli Hatesta, ac multo magis ea quae fornacium est . Sed miris acrimoniae quiddam obtinet: proinde causticis desiccantibus facultatibus additu eisque quae curant ingiua laxas,ac mollitie sui das. Pu me autem si comburatur, haud erit inferior eosdem ad usus S mire.
De lapidibri qui in ponIis reperiuntur.
Lapides qui e Theriuntur in spongiis, frangendi vim obtinent, non tamen ita validam ut lapides in vesica com
388쪽
minuat:& qui id scriptum reliquerunt, mentiti sunt Verum qui in renibus cosistunt rumpunt,velut qui ex Cappadocia convehuntur, quos in Argeo nasci aiunt. Soluuntur autem hi in succum colore lacteum ex quo liquet, quis i extenuandi vim obtinent absque ut signiter ex calfaciant.
Porro ostraciten vocatum lapidem praedicare quosdaaudio quasi desiccandi valete facultatem obtineat, temperatam ex adstrictione lacrimonia, velut Geoden no omine pupillas expurgare,&iberum testiumque phlegmonas sanare, ex aqua videlicet inunctum Attamen Cotis Naxiae ramentum mammas virginibus suo tempore prohibet tumescere,&puerorum testes, tanquam videlicet particeps facultatis restigeratoriar.
Sed ophites quem vocant lapis extergendi confringendique vim possidet, ceu etiam vitrum . Admodum enim ipsum ex vino albo ac tenui epotum lapides vesicae conterit atque confringit. Verum ipsum in lapidibus quispia
Proprietatem nonnulli lapidibus quibusdam testimonio suo adscribunt, qualem reuera nabet aspis virens, nempe stomachum adhaesu ventrisque os adiuuans . Ac nonnulli quoque annulis inserunt calpuntque in eo draconem radios habentem velut rex Nechepsos memoriae prodidit in sexto Vecimo libro sane huius ego quoq; lapidis abunde feci periculum Torquem enim ex huiusmodi lapillis confectum a collo suspendi,ita ut lapides Os Ventris contingerent. Apparebant autem nihilo secius prodesse, etiamsi sculpturam non haberent quam scripsit Ial. orbi, ecbepsos. Porro lapidem romphati ten vir fide dignusten reuera iuuare orsos a vipera suspensum retulit. Sed eiusmodi facultates extra usum sunt methodo constantem: velut etiam cum Hieracites Indicus profluentem ex haemorrhoidibus sistunt tanguinem.
389쪽
sed & sapphyrus ictos a scorpio potus iuuare creditur.
Et apbroselinus quem vocat,comitiali morbo vexatos: non tamen nos experti sumus, Sunt vero Malij lapides nonnulli, qui aduersus quaedam suspenduntur. Caeterii in quidam characteres quosdam cliteras inscriptas habet: sicut qui haemorrhoidibus congruit Hieracites: cuius nos fecimus periculum. Sed non est nunc tempus de illis disserere,qui sola experientia fidem habent, ac no rationali quadam methodo in sum veniunt. Aliud de his tempus erit S locus. Nunc autem ad id quod toto opere propo
omnium diciorum lapidum valentissimam vim habetis qui ex Aethiopia affertur,qua dantenus subviridis, ut Iaspis quem vocant. Soluitur hic lapis in succum colore lacteum. gustu vero acrem, ac proinde illia nemo ocularibus miscet facultatibus, nec fluxiones repercutientibus, neqtae ulcera sanantibus ted tantum ad purgandum in abstergendum quae pupillam offuscam absque phlegmone ex quibus sunt cicatrices recentes, quas attenuare potest:sed oculorum ungues Graeci pterygia vocant utique si non admodum duri fuerint. Iudaicus. Em alius lapis viribus valentioribus in pali estina Syria proueniens,colore candido,specie concinna,lineas ha bens ceu torno ductas .appellitant eum a loco in quo nasci consueuit, Iudaicum: utunturque ad vesice lapides in cote soluetes, Me aqua calida tribus cyathis potui prae bentes. Sane in quibus nos expelli sumus, profecit nihil quod ad lapides vesica pertinet: vertim ad eos qui iii renibus haeront,efficax est. P rites. Vnus eorum qui validam facultatem possident, est Pyrite quem uocant, quo utimur digereti emplastro admisso:
390쪽
saepenumero. consistentia grumosa in spatiis interm diis musculorum nata, per halitum digesta sunt.Caeterum ubi in sum vocantur lapides admodum vehementer c5tusi,atque ad quorem redacti sint oportet,similiter atque ea qua in phthalinicas facultates admiscentur. Etenim nisi pollinis instar comminuatur, adeo ut in profundum corporum quibus applicantur subeant, assimiles manent istis marinis,& fluviatilibus arenis, quaein ipsae communem omnium lapidum uim possident. Siquidem exiccant tumentem ab aqua inter cutem carnem,uidelicet laborate in eis excalfactis decumbe temo tamen ad aliud quippiam eis utimur tanquam praedictis, puta ad ophthalmicas istetes tum sanguinem , tum muliebre profluuium facultates,praeterea ad glutinanda ulcera cicatrice claudenda. arne implenda. Nam qui ex eis actes no sunt, ad haec omnia sunt utiles velut lacres quorum posterius mentionem faciam, ad detergendum abstergendumque, tum detrahendum,extenuandum,digerendum, valentErque siccandum, colliquandum. Huius facultatis habetur, phrygius quem vocat sed eo semperitor combusto quidem ad ulcera putrida, idq; aut ipso per se,aut ex aceto, aut Cenometite,aut oxycrato: ad oculos vero medicam etiam siccum efficies quod multi nunc acceptum a me obtinent. Miscetur ei talia quaepiam. Dicetur autem de ipso in opere de componendis pharmacis. Nunc satis est degenerali eius facultate explicuisse valide enim desiccat, habens quiddam adstrictionis simul hordicationis. Dictum vero superius est, ea esse omnia optima medicamina, plurimique usus,quae mistas in es hasce facultates habent, nempe repercutietem,&digerentem.
Est autem lapis geratus quem uocant,quo tuntur coriarij,facultatis minae,adstringentis scilicet, digerentis.Sed de sola adstringente considerandum . Iuuat quidem euidenter columella phlegmone grauatas: non ta