De simplicium medicamentorum facultatibus libri undecim / Theodorico Gerardo Gaudano interprete

발행: 1543년

분량: 487페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

401쪽

FACULTATIBUS LIB. IX. 18 g

riir quibus animus prurit accusandi libidine Jc si inter lapides ponas, lapidem esse negabui: ac multo minus ter- ram esse concedent, nec marinorum habet quodpiam vo lent. Atqui alicubi tamen de illo dicedum est: quippe qui

in sarcotica indatur medicamenta δε ea quae dentes ex- tergut,partim stione non expertus , par trin etiam stus, quando videlicet, aliis omnibus combustis similiter,s ub- statiae efficitur tenuioris Caeterum ustione quiddam ac- qui xit acrimoniae quam ursiim lotione exuit Videri au io tem poterit splendorem cociliare non tantum facultate, sed etiam asperitate velut etiam si sinit in aut testam,aut hoc genus quippiam tritum admoueas Quae certein ipsa splendorem afferunt, forte utroque, tum quia detergendi habeant faculi uena, tum quia asperitate. Eundem in tuo

dum cornua deusta dentes splendidos efficiunt. Conia Lixiuium ex ciuere.

Lixiuium . abluto cinere sit lixivium Cinerem autem, vstorii in corporum reliquias Latini nuncupant, siue natura sint lapidea, siue arborum animaliumve particuliae. rit ergo lixivium pro eius quod eluitur natura eius quidem quod empyreuma siue igneam naturam habet acerrimam , ipsum quoque acerrimum est , eius quod a. I non est etiam moderatius. Quare 3 septicis vocati facultatibus commiscetur, utpote causticam caliditatem possidens sed propter substantiae tenuitatem citra dolo

rem adurens.

Cyanos siue masculino, siue foeminino genere pronunt clare velis. hoc medicame acri faciat te est tum detrahendi, quam καθαρετικκὶ vocant, tum digerendi potentiore quam Cinnabam. In est quoque ei nonnulla adstrictio.

Lepis D in f uma aeris C feret.

Squama alia est aeris, medicamen uillo utilissimur alia ferri stomomatis inaidam vero nominat de helit in lepida, siue squamam. Omnes sane vehemeter desiccatu Atinter sese diuersae sunt, tum quod alia magis, alia minus exiccat tum quod alia crassioris, alia tenuioris sit esse nistiae qu6dque plus minusve adstrictionis sint participes. Aa iiij Helitis

402쪽

Helitis certe principe in desiccando locum obtinet na de subtilissimae omnium substantia est:nimirum luar 'ruginis nonnihil assiimpserit Maiorem obtinet adstrictionem squama ferri,& hac etiam maiore stomomatis: qua-obrem ad contumacia ulcera meliores sunt quam squama aeris. Detrahit liquat carnem potentius squama aeris,&hac etiam valentius helitis omnes autem squamae non instrenue mordaces sunt. Ex quo clarum est, quod essentiae ipsarum consistentia non admodum tenuis est , sed potius crassa. siquidem inter quae eandem vim obtinent, miniis est mordax quod est tenuius ceu superioribus libris ostendimus.

Lithargyrus desiccat quidem velut alia omnia metalli- ei lapidea terrenaque medicamenta , vertim omnium idemcit moderatissime: dc secundum alias tum qualitates,tu facultates quodammodo in medio est neque manifesto ex calfaciens, neque refrigerans: modica tamen adstringedi absterge lique facultas ei inest: quamobrem inferior est de sarcoticis medicamentis, quae mediocriter extergenti ostendimus, contrahentibus atque adstringetibus. Car- rerum ad inter trigines femorum utilis medela est quadoquidem utriusque iam dictae facultatis leuiter est particeps Iure itaque medij ordinis in metallicis habebitur. Proinde ea frequenter utimur ceu materia iis miscentes quae valentem facultuem obtinent siue mordicantem,siue adstringentem sicut in liquescentibus ad pleraque medicamenta ceram adhibemus tanquam materiam, quia scilicet de ipsa quodammodo medium ςnet eorum quae valentem faς ultatem possident. Nitrum dictum est supra in medio esse aphronitri 3 salis viri anu ceterum ustum propius ad phronitrum accedit, utpote exustione tenuius redditum: desiccat itaq; ac digerit:&si intro in corpus sumatur , secat extenuat rassos lentosque succos potentius multo qua sal Aphronitrum vero nisi grauis urgeat necessitas, leuorandia non

403쪽

FACULTATIBVM LIB. IX. Is

tiam litro incidit. Sane ad fungos suffocates, rusticus quidam uti eo assolet:& semper profuisse probatum est Caeterum nitro usto simulac non usto,& multo etiam magis eius spuma in talibus uti consuevimus

Nelanteria

Melanteria ex medicamentis est multum adstringents-bus,cum hoc quod omnia propemodum adstringcti a te.

nuitate e Xuperet. .

Atramentum quo scribimus, admodum ipsum desie cata qua solutum: ulcera autem igni ambusta protinus iulitum iuuatiat si acetum quoque habeat,multo magis.

Misy in metallo Cypri,cuius modo mentionem feci in montibus Solorum .domus erat ingens,cuius ad parietem dextrum, sed ad nos utique qui ingrediebamur sinistrum descensus erat in is sum metallum,in quo quasdam cospexi in longissimum porrectas veluti zonas alias super alias numero tres: infima erat ipsus soreos uper quam erat altera chalciteos, suprema misyos Caeterum id temporis pr fectus metalli, his commonstratis: Sicut inquit, nunc aduenis in cadmiae fornacaria inopia , ita horum trium admirandas has vides diuitias. Itaque ego ingenti eius accepto pondere,primum quidem in Asiam , deinde Romam attuli S usque modo habui, et apsis iam annis plus minus triginta. Et forte quadam absolutum fuit hoc opus adus', octauum librum ante annos viginti, nec ad- lectu fuit nonus. partim quod lapides quosdam nondum conspexissem, partim ob alia negocia quae mihi interea

temporis obuenere , Nunc autem cum nonum hunc li-b una caeteris addere pararem,interea forte fortuna mihi accidit res spectatu longe pulcherrima, ac si quispiam cistudio ac industria magno cum artificio effecisset. Nam cum misy opus haberem ad medicamen quodpiam praeparandum, bolum eius accepi, quam fere plena manu teneas, qualem sane consistentiam is non admodum solet habere, cum in parua frustula diuidatur Miratus itaque

404쪽

GAL. DE SIMPL. MEDICA

ataqtie insolitam eius condensationem, bolo fracta extim im quidem misy circum quaque reperi eius quod natus erat velut efflorescentiam . Porro sub eo, inter chalcitin videlicet misy, quiddam erat medium vergens ex chalacite ad misy ex dimidio iam comutatum irincipio eni in

bolus fuerat chalcit eos. caeterum quod in alto erat,perfecta erat chalcitis, nullam dum alterationem experta. Hoc

igitur ubi vidissem,cogitatione repetens in metallo ita super chalcit in nasci ipsu misy,Vt aerugo super aes, in metsi subiit inspicere quod seruabatur adhuc apud me reliquuipsius soreos , nunquid Mipsum ullam accepisset mutationem in balcirin: xc uaedam certe apparuit suspicio,ve videretur ipsum forte longo tempore mutationem in chalcitin posse accipere. Itaque mirum non est tria haec medicamina eiusde genere facultatis es e fori dico chalcit in , misy , tenuitate& crassitudine inter se diuersa. Crassissimum enim est inter ipsa sori, tenuissimum misy,

inediam utriusque facultatem habet chalcitis. Adurunt uniuersa haec tria escharas quas vocant eis clunt Attamen etiamsi urant, nonnihil quoque adstringunt. Cae s . terum misy ad motu corporibus duris minus chalcite mox dicat, tametsi ea non minus sit calidia: verit in id habet beneficio tenuitatis. Porro cum utraque haec in decoctionibus fundantur,4 magis chalcitis quam is , sora tamen non liquescit,sii mirum quod lapidosus sit ac vehementius compactum: sicut rursum misy quia cogenito calore elaboratius est ac proinde siccius chalcite, idcirco nae

rito quoque aegrius liquescit.

Molibdaena similem lithargyro vim possidet tantum a media temperie ad frigidius paulum quid recedes , sed

nec abstergentis facultatis est particeps, Vtraque autem haec medicamina liquari possunt,ac no ut lapides, cadni a Marena liquationem respuunt, sed celerrime liquatur, ubi oleo additum nonnihil aceti est di quantur tamen etiam admista aqua, sed diutissima coctione. Porro ceu in Cypro Cadmiam , quae in montibus rivis nascitur

accipiebam, quae & ipsa lapidis, ut dixi, species est: ad

eunde ni

405쪽

eundem modum Molibdaenam multam cum aliis proiectam Lipialibus conspexi in via quae ad Ergasteria ducit a Pergam . Vocatur autem Ergasteria pagus quidam in quo metalla sunt, ita ter Cy7icum de Pergamum quadringentis inuadraginta stadiis distans a Perga

Plumbum facultatis est refrigeratoriae. siquidem noni inodo multam habet substantia humidam a frigore congelatam costamque sed Maeream, paucam autem terream. Igitur quod plurimum habet essentiae humidae anio ore coactae, indicium tibi esto, quod ubi admotu ni est igni , celeriter fundatur fluitque. Quod vero caereae sit particeps, hoc habeto signum On nium quae

nouimus, unicum plumbum t Ummole ipsa, tum pondere augetur, si condatur in aedibus subterraneis aerem habentibiis turbidum, ita vi qua' cunque illic pona natur,celeriter situ colligant. Tum etiam plumbea statua rum vincula quibus earum pedes annectuntur, Ppe-- numero creuisse visum est, ct quaedam adeo intumuisse

ut ex lapidibus dependerent crystalli modo verrucς. At que hae probabiles quidem sunt humiditatis eius frigi

ditatisque notae priusquam experiaris caeterum scientificar certae per experientiam cognoscuntur. Praeparato igitur mortario simulque pistillo, utrisque ex plumabo in si inde quemlibet liquorem Gitaque terito ut Si pistillus. plumbeum mortarium succum quendam reddat id quod ex utroque constabit, multo erit frigidiusquam liquor ipse fuerat. Licet autem v aquam &vi-3 num tenue aqueum , Ole; in iniicere, aut quidni eius modi. At si etiam bis efficere succum voles refri cra torium, oleiim omphacinum sit, aut ros acetim, aut melinum, aut myrtinum Porro si succo qui proueniet uti voles optimum habebis remedium de ad phlegmonasin sede cum ulcere aut rugis, Mad eas quae in pudendis . testibusque' uberibus consistunt similiter adii eris caeteras omnes fluxiones incipientes, quae aut in inguina, aut in pedes, aut in alium quem uis articulum

406쪽

GAU. DE SIMPL. MEDICA

decumbunt. Sed Mulceribus rebellibus utile est. Nam ad

Cancros eo utens,virtutem medicameli mirabere. Quod si celeriter multum succi plumbei voles colligere conare an sole terere, aut quocunque certe modo aere ex calfacto. Multo autem utilissimum habebis medicamentum, si adfuso refrigerantium succorum quopiam eras,ceu semper vivi,cotyledonis,in tybi,lactucae,chodriles,psiiij, omphacis,portulacae. Porro si qua horum non facile in succus lutatur,velut portulaca, misceto illis aliorum succorum quempiam, velut omphacis,qui ipse per sese praedicto mortario inditus,medicamentum euicit refrigeratorium longe piarcherrimum. Quin in laminam diductu plubuipsum per sese athletarum sese exercitantiu lumbis insternitur,ubi Veneris somniis vexatur sciliceimimirum haud obscure eos refrigerans. Sed tractea tenuis probe an-glio illigata plane ipsum dissipat illigabit autem probe quisquis ab Hippocrate didicerit in ipsam noxam potius

firmandum,quam hinc vel inde. Mirum ergo non est,'si plumbum crematum,ac rursus ablutum,refragerantis efficiatur facultatis, cum ante lotionem mista fuerit. Et hoc ipsum medicamen ,nempe plumbum combustum,bonum est ad ulcera rebellia. Vbi vero lotum fuerit,multo optimum medicamen est ad ulcerum impletionem dc ad eadem cicatrice obducenda. Conuenit, Chironeis quae vocant ulceribus, cancrosis omnibus, putredinosis, tum ipsum per sese,tum medicaminum ad cicatricem perducetium,quibusdam commistum,quale est quod ex Cadmia conficitur. Caeterum soluendum est principio ,s copiosast sanies quotidie: si minus,tertio aut quarto quoque die.

Verum foris spongiam imponito quifrigida ,qua sed

siccetur,rursum mergatur. Sechaec Iustus quam pro instituto diximus,plusculum sermonis affinitate prouecti. At

tempus iam est sequentia deinceps persequi.

Testa desiccandi vim possidet, atque abstergendi, in xime quae ex fornacibus est , quod videlicet tosta sit. Quocirca Emplastrus quam vocant Heph.stiada, ex hac

Praeparata

407쪽

praeparata videlicet, optimum est medicamen inducendae cicatrici.

Pompholyx sic in aeris fornace,veluti Cadmia: sitque&dum in ornacibus Cadmia ritur, ut in Cypro. Cum enim praefectus ad aeris fornacem instructas res noli aberet, prccepit ex ipsa Cadmia praeparari praesentibus atque insuectantibus nobis pompi, olyga videlicet minutis Cadmiae fragmentis in ignem coniectis, qui ante

aerarium iacebat follem. Camera erat incurua nusquam

pertusa sed integra,quae egesiam ab ista Cadmi fauilla excipiebat quam ubi collegissent, habebat pompholyga. At quod reflectens in pauimentum recidebat,spodos est quam vocant, quae plurima ubi aes in fornacibus ritur colligi assolet. Quidam eam spodium neutro genere proiiunctant Cui videtur similem habcre facultatem quod vocant Anti spodium. At ego illo usus sum tauquam cum large inibi semper po phol x suppeteret Nec enim quicquam ubi haec adsit, spodio uti velit nedum antis podio. io si autem pompholyx medicamentum prope omni liquet citra morsum desiccant, si elota fuerit, praestantissimum: quamobrem ad ulcera cancrosa idonea est,& ad alia omnia maligna. Itaque inditur collyriis liab ad oculorum

imponii tur fluxiones, quaeque bullas siue pustulas in eis natas curant. Praeterea ad pudeaulorum ac sedis ulcera o ptimum est medicamen, nimirum sine morsu desiccans

sed non est huius negocij in istis diutius immorari. Sutidarace.

Sandarace urentis est iacultatis, ceu Arsenicum quod 3 vocant. Merito itaque eam digerentibus facultatibus conliscent,atque extergentibus.

Sandis.

sandix qua sit facultate praedita,in sermone de psimythio explicabitur. Scoria. Scoria omnis resiccatorium medicamen est, potissmuautem ferri.Siquidem ad laetiorem redigens ipsam in aceto quam

408쪽

loquam acerrimo, posteaque decoquens, ad aures duae logo iam tepore pure fluxerunt, ea utor pro medicam eisto maxime exiccatorio adeo ut mirentur qui praeparan. tem me vident, Mante rei periculum fidem non labeant aures tale posse ferre medicamen. Porro algenti scori .unproprie helcysma appellant. Verum emplastris quibusdare siccatoriae facultatis commiscetur.

Stimini.

Stimini. ad facultatem desiccantem adiunctam habet hoc medicamen adstrictionem: quaobrem Sc ocularibus omedicinis commiscetur, S illis scilicet' us conformantur in collyria quae vocant,6 siccis, quae utique sicca collyria

cognominant.

Alumen Ola, rotundum, e humidum.

Stypteriactauius medica nacti nomen ab adii rictione deductum est mam adest illi vehementissima. Caeterum cuna sit crassarum partium tenuior quodammodo est quae vocatur schiste ,hoc est fisi dis: proxima est strongyle.& astra qgalote. Admodum aut crassa est tum liquida,tum placites, Splinthus appellata. Titanos. a T. Calx,uiua quidem,quae δε ista Graece dicitur, vehemeter urit,adeo ut crusta es sciat: extincta vero protinustiam crustam molitur ipf, at post diem unum aut a terum manus urit, minusque inducere crustam potest. At vero temporis progressi prorsum nec crustam quidem gignere queat, tametsi etiamnum calfaciat , carnemque liquet. Porro si lauetur in aqua ,suam mordacitatem exuit, efficitque nuncupatam Graece κονία . . latine lixivium. Ri ipsa absque morsu re siccat: ac si bis terque,aut amplius abluta fuerit, plane mordacitatis expers constituitur, ac frenue absque mordacitate exiccat.

Hydrargyrus non est ex sponte nascentibus medicamentis ed ex his quae praeparantur, velutismythium, aerugo

409쪽

aerugo, psoricum,lithargyros . Nullii in autem eius feci periculum, neque quod interimat,si deuoretur,neq; ubi foris admota sit.

chalcanthos AtramentAmsutorium.

Chalcanthos. Forte fori una et chalcanthum in chalci tin transire conspexi. Asportaui enim ex Cypro huius medicamenti ingente copiam. Extimum eius omne post annos plus minus viginti chalcitis enectum est, intima eius parte chalcathi peciem seruante. Quamobremi usque in hunc diem quod sic mutatur, asseruo, obseruans dum ad initim usque voluentibus annis procedat mutatio,ceu chalcitidis quoque in misy,ut est antepositu Caeterum mirari ubi de hoc medicamento, quo pacto vehementissimae adstricti ni admista est caliditas non instrenua Constat ergo quod omnium maxime condire seruareque carnes humidas potest , nimirum caliditate humiditatem absumens atque adstricitione substantiam contrahens atque constipans: hoc enim opere non nihil etiam humiditatis ipsius exprimit. Constringit ero desiccat, atque contrahit in sese totius substantiam ear 'nis. Porro quo tempore in Cypro diuersabar, hunc innaodum medicamentum hoc colligi conspexi. Domus crat magna quidem, sed humilis, ingressiti in metallum obiecta . Ad parietem autem domu sinistrum, qui ratingredientibus dexter , ei sus erat specus in continen tem collem ea latitudine, ut tres sese viri in eo contin gerent, tanta vero altitudine,Vt viro summe procero re cto liceret incedere Specus hic decliui quidem erat sedilon planus, verum multi locis prae .uptus. Porro ad finem uis quasi in stadium porrecti lacus erat aqua viridis&crassis calore tepenti. At in toto descensu c)lor similis qualis in primis balneolum aedibus percipit ar quas, quod ne scorpora praemolliri soleant, proma- lacteria appellare consueuerunt Aqua vero quotidie guttatim ex pertus colle destillans, quatuor de

410쪽

G'AL DE SIMPL. MEDIC viginti horis totius diei ac noctis colligi as let ad amaphoras Romanas quasi octo. Eam vincii quidam in piscinas quasdam quadratas fictiles in domo ad ingres una posita vias efferebant,in quibus paucis diebus concrescebat fiebatque chalcanthus. Mihi vero ubi ad terminum effossi specus descendissem, ubi videlicet tepida haec viridisq; aqua colligitur,aeris odor visus est suffocans, tolerat cidiim citis .chalcitin aeruginemque redolens. Et aqua quoque gustu praeferebat qualitatem eiusmodi Ea proptero nudi, Scum summa festinatione amphoras vincti exportabant, nec longiorem illic moram perferre poterat,

sed celeriter recurrebant. Accensi autem erant meca, ribus in specu interuallis lychni qui nec ipsi longo tempore durabant, sed celerrime extinguebantur . Hunc ergo specum pedetentim excavatum multis annis, ab iis tunc didici. Hec enim,inquiebant aqua viridis quam vides ex colle in lacum manantem, sensim se ipsa minor cffici assolet. At ubi prope adest ut desinat, rursum vincti, quod cotinens est ipsius collis, perfodere pergunt: euenitque ali. quando olim ut subito quicquid perfossum esset,concide

ret,omnesque ad unum Occideret,ac totam viam corrum

peret. Id ubi fit, alio fori inini fodiendo eo usque insist tint,qiload rursum aqua illis adsit. Ha chabui quae tibi de chalcantho exponenda censerem sane fortasse nonne celsaria, aeterum quae scire praestaret quam ignorare. Memineris autem quod ad sinistr in manum ingredientibus conspectum nobis dixerim metallum reos, chal cit eos, S misyos: ut ex his coniicere liceat, quam pluuia totius collis terram illam colluere atque abluere, ex qua

sponte quidem fiebat sori, misy,& chalcitis: S per forna. ces aes,cadmia,pompholyx,spodium,S dii riges.

chalcitis.

Chalcitis dictum de ea est in sermone de Misy nunc autem tantum dixisse sufficiat quod in istas habeat adstringentem acremque facultates. Caeterum vincit acris. vi quae adeo est vehemens, ut carnem rat, Vocatamque

escharam efficiat usum hoc medicamen minus quidem mordicat,caeterum non minus desiccatve iri ad si ridi ionisii 5

SEARCH

MENU NAVIGATION