장음표시 사용
41쪽
i ere.Verum his quidem suffeceriti mea sententia an euidentibus duntaxat versari,paucis attactis communibus rationibus siue epilogismis. Itaque causam quamobrem non ex calfaciunt corpora humanae quae crassa adlii-bentur etiam si natura simi calida,iis duntaxat qui rationem assequi valeant, lictam eis reputent, sibique satis esse persuadeant, quod euidenter sensibus apparet. p paret autem euidenter crassorum ommum nullum priusquam ad unguem comminuatur extenueturque nequero apsum a corpore nostro quicquam perpeti, neque rursum in nos posse agere. Nec enim solum in pipere napy anchry, caeterisqtie Omnibus quae nos ea calfaciunt ita seres liabet,sed aeque item in facultate frigidis. Nam ii qui, radicis mandragora corticem an magnas partes confractum cuti imponat,aut illinat,aut deglutiat, plane nihil esticiet: at si admodum sit comminuta,re si is erare potest Sic etiam papaueris semen, G cicutae tametsi laoc stom-nuun refrigerantium valentis sinum tamen antequam tb π: te comminuatur, cui nostra impositum plane est ambecillum. Ne te ergo magna teneat admiratio, quod calami aridi pilique,tametsi accendi promptissimi sunt non tamen nos contactu ex calfaciant quippe qui planέail iro calore mutari nequeant, ut sic recalfaciat: quod videlicet pollinis ritu comminui non valeant quandoquidem calamus Indicus,quem 'doratum appellitant cum tundi,cribrari, ac plane magis quam qui apud nos
nascatur,comminui valeat,clare nos ex calfacere pia spicitur sicut uno ore omnes qui aetate nobis maiores sunt medici,confitentur.
Quod corpora rarior citin ab igne dcocenduntur, quoi qui es t si ij ora caput tali II
orro considerandum est quemadmodum pro posu0 non solun crasi arum sit partium,an tenuium, explorandor uin medicaminum substantia, Inrid rati eructram rarine, an spis a densave 7 Voco sane rum
42쪽
rarum cuius partes patiis inanibus interceptae sunt In telligentibus videlicet nobis, ac semper recordantibus, quo pacto dicatur spatium inane ab iis qui unitam esse dicunt substantiam:non quemadmodus picuro inici piadi est visum: Imo aere plenii est in raris omnibus corporibus spatium inane. Vbi ergo eiusmodi aliis multis corpus fuerit distinctum,facilius quam spissum accenditur, etiamsi quod ad caliditatis frigida latisque attinet te- periem similiter illi sit affectum. Nam qui in iis spatis 5
tinetur aer, cum sit ad patiendum promptissimus primo ssatim ignis occursu accenditur atque inflammatur una vero secum corpus uni nersum accendit, nam quanque ius partem nimirum occupans. Ergo si parua corpora,
cingente ea circunquaque flamma prompte accenduntur nam id clare conspicimus non sine ratione corpus raruceleriter accenditur, utpote cum profundas eius partes omnes flamma contingat. Sic itaque calamos aridos agnis celeriter exurit tametsi minus sint alia substantia calidi, idque ob meatuum multitudinem, quos aer quidem oc-- cupabat: ubi vero ignis contigit,fama depascitur. 7 Aeri 'g' enim accensus flamma est: terra vero,carbo Porro quod
plenos meatus ni ultos aridus calamus obtineat, iu- hq mum argumentum est ipsius leuitas. Nam siccum natura corpus leti e esse alioqui nequeat,nisi inanitate sit praeditum. Eundem in modum pumex spongia sicca, atque omnia adeo quaecunque fistulosa sunt, multumque vacui obtinent,pondere sunt leuia Sic sane calamus non eo
duntaxat quod siccus est,sed quod plurimi aeris est particeps propte accenditur. At a nostro corpore aegre proinde calfieri potest quod essentiae sit crassae. Quando igitur medicamenti cuiuspiam ex ignis commercio temperiem colligentes, scrutari statuimus an aduersum nos eodem modo se gerat,substantiae eius respicienda constitutio est. Nam si tenuis quidem sit sed sibi ipsi continua,eadem&in nos naturam ostendet, quam prius in ignem, sinautem rarasit irassa, fieri potest ut ab igne quidem perfacile alteretur,non tamen a calore nostro, ac proinde nec nos recalfaciat. Aquam
43쪽
Aquam tenuium esse partium,nec unquam nos ex sua natura excesfacere. caput in V.
post ζ quam igitur haec uin modii desinita sunt.
rursum ad sermonem de aqua redeamus. a quod tenuis sit essentia,argumento est quod promptissime per pilos testimenta perfluat. Nam propter humiditatem mollitiem, quodque nihil habeat ad luctu viscositatis, diuisibiles partes obtinet, quae facile in minimas possint distrahi. Talis cum sit,tamen neque nos ex sua natura calfacit, neque proprium est ignis
nutrimentum, immo omnino contra aduersatur,4 dissi
det, atque extinguit,ut quae illi sit aduersissima. Nec mi rum est,si cum igne naturatum calidissimo, tum siccissimo, pugnet aqua,quae frigida est humida Coniectura igitur, dictum est,etiam ex ignis sumenda commercio, quo pacto quodque medicamentum in calore frigoreque se habeat: non tamen protinus existimandum,tale ad nos videri,nisi tenuium sit partium,&spissum. Sic leuciametsi facile in flammam vertitur,non tamen admodum celeriter nos ex calfacit,nimirum lenta crassaque substantia sua temaciteriis inhaerens quae primum contigit proindeque longissime omnibus perdurat quibus fuerit illitii, scilicet nec ab ambiente facile aut extenuari, aut digeri
potens,nec intro in corpus prompte transumi Aqua vero econtrario xcelerrrime in halitum soluitur,atque expedite digeritur. 7 Proinde etiam si in idem vas coniecta aquam oleumque decoquas, prior tam ea qua absumitur. Sic item si lithargyro, aut cerus a,aut id genus aliquo cuaqua diligenter commisto simul, mi, decoquere Ole , , Θόutis priorem digeri quam experiere.
Non impliciter quod citius ab igne accenditur, '
id ad nos quoque apparere calidium. caput m V L
on ergo simpliciter tiod citius accenditur, proti- nus id etia ad nos apparet calidius. Siquide ante Ostesum est, ut calefacietiti ali iid simpliciter erat ca- lidum:
44쪽
Iidit,ut ignis: aliud exuperatia calidii, velut qui in nobis est calor:sic eoru quae facultate fiant calida,aliud esse eiusmodi ut ad id quod primo Mabsolute est calidum aliud vero ut ad id quod per exuperatia dicitur. atianaobrem non ab solute ab ea quae aduersus ignem est in iudiciti invenientium medicaminum dispositione ad nos transire expedit,sed adiecta limitatione proposita.
Noli quod citius ἰ rivi e convuscit, eo quod tardius, solute friIdi m existimare lice α
re, sed interea qui parem sortitassint conu
I. id ισ- ' Adem haeca limitatio itidem necessaria est, quan do ex eo quod quid facile conglaciatur, frigidum esse colligimus. Nam in iis quae eandem habent
aut tenuitatem, aut crassitudinem consistentiae, quod Ocyus a frigore congelatur, temperamenti est frigidioris. Nam si alterum sit tenuius, puta exempli causai Anti arvinum: alterum crassius,ut oleum mon est necesse aut cio uti in tius,aut magis concrescere quod est frigidius. Versim si te proba quanto alterum est frigidius,tanto alterum quoque cras-be aravi iussiti. similiter ambo concrescent. Caeterum magis con- cretum videatur ipsa videlicet consistctiae duritia, quod fuerit eis entiae crassioris. Nam rationabile est,reor, similiter congelatorum quod crassioris fuerit essentis , itidem fieri durius. At si vel alterum sit frigidiusquam re-IAlias liquum essentiae crassioris,aut c5trai non frigidius qui-rninus dem alterum,sed alterum crassioris essentiae, haud etiam pari tempore haec cogelascere est possibile verum quod est frigidius quam alterum essentiae crassioris , minori temporis spatio quod vero minus est frigidum quam reliquum essentiae crassioris, maiori. Sic magis minusque alterum videri durum, id pro excessus portione euenire est necesse.
45쪽
Aec ergo memoris madare oportet, tum quod non idem sim congelari testa gerari,d quod illud maxime a restigeratione proueniat. Narefrigerari est frigida accipere qualitatem. At T congelari est durescere prae frigore Ergo quaecunque et ii corpora tenuis sunt essentiae, cum iacit perpetiantur, Ari meis,
prompte tum incalescunt, tum refrigerantur:at noxque lib. prompte congelantur, ut aer,&ignis. Nam hic planen mete congelatur: ille autem, nempe aer, non perinde ut vitru Vt pix, ut cera,resina,bitumen:tametsi bitumen sit vel ea 'lidissimum i verum essentiae eius crassities ac terrenitas ad congelationis celeritatem adiuuat, ac si tetigeris cali dum etiana num, plane tamen congelatum reperias: sicut puto plumbum in annum non aliter concreta sunt etiamnum feruescentia sic aquam 7 Hippocrates, ouae iceleriter&incalesceret&refrigeraretur, semper esse te sis citissimam retulit. Nam quanto tenuior fuerit, tanto a lis
i promptior est. Atqui qua tenuior est minimum lia ' Τ
belli in terrestris. Non ergo absolute, nec temere ex materiae passionibus ad ignem coniicere eius ad nos facultatem oportet, veriam adluctis limitationibus supra positis. Quare nec aeque securum iudicium, quam id quoad nostrum corpus quid examinamus. At qui hoc etiam ulterius transeunt , plane in multis errorum periculis
versantur. Quanquam id faciunt medicorum complures,
alij omne quod viscosum est,calidum asseretes,ali qui et 'quid adstringit,ia 6 nulli quicquid est dulce,quid a vero e tia quod austerii acerbii ve est. Suni aut1qui singulis illo-3 rum cotraria defendat. Sed qui in istis errores comitatur, postea narrabo. Nucaute presente sermone cosilium est absoluere, nepe ut si quis ex ignis commercio materiai u Uicare volet,no absolute,neque citra limitationem id faciendia, neque perinde ad igne n homine habere quicquid iudicatur,putadii. Nam aqua igni aduersissima est, ut quae facultate sortita est frigida&humida Muria vero,marina, bituminosaque, sulfurosa aqua,non aeque: quippe cum id genus omnes ab aqua ad calidius recesserint. er de sponte natis aquis Graeci ο υτο pi, vocant
46쪽
vel haec sufficiant. Siquidem ubi medicaminum uniuscuiusque, quorum qualitates accipere aquam ostensum est, sermonem singillatim tractabimus:si nunc aut obscurius quippiam aut imperfectius sit dictum,id tunc adiicietur. De aceto.
Fd ad reliqua nuc liquidorum medicaminum tra- sibimus inter quae vel maxima est controuersia de aceto,aliis frigidum,aliis contra calidum adstruen- , tibus 'nonnullis calorem quidem quendam illi c6cedentibus,sed quendam etiam auferentibus, velut qui acetum vinum esse mortuum asserunt. Nam hi propriam vini caliditatem perdidisse quidem, verum ex putredine assumpsisse aliam quandam contendunt Atque ego sane non multum abest,quin illorum laudem sententiam,in eamque prompte accedam,proque hac assertione atque opinione pericula omnia subeam squam machina aut artem inuenire queam,sicut in lacte contrariari pa tium separationis, ita hic quoque. Nunc autem quod lacvniuersum non sit homoeomeres similare,neque unde Oxi eis quaque sibi idem, clare monstrati coagulatio excogita qua uoce ta videlicet multis hominibus ratione, qua partes caseos aeuo u in a serosis separari possint. Atqui neque tale quid repertum res est, neque manifesto demonstrare possis, quod quantumuerit se eius est tenue,atque exacte humidia,hoc refrigeret: quod ruratio. vero secundiami cis substantiam in eo desertur, velut in vinis,calefaciat. Nam ea solum ratione aperte quis probauerit, ex contrariis facultate ipsum partibus consistere sicut lac. Sane in omnibus liquoribus, quos expressis fructibus confici uut,crassum defertur quippiam, quod tu poris spatio subsiditi. st vocatur in vino, in oleo autem
7τρu amurca. Sed in omnibus aliis inest quod illis propor
rex tirni tione respondet, tametsi proprium nomen sortitum non
a u. I sit, quod velut faex est in illis Vtique&in aceto est ei uia sex ici, modi quippiam,& forsan ipsum est quod caloris est par-οmurca ticeps: quod vero frigoris,id quod tenue est. Fortassis vero cin ipso tenui exiguum quiddam defertur multo tepore praeparatum,alterius naturae quam ipsum sit totum. Nam
47쪽
FACULT AI U , . LIB. I. ii Nam quod maiori parte frigidius sit quam calidius liquid iis apparere arbitror, tui vere facultatem eius expenderint.
Perperatu multos cauteri in Eriacetum proin nunciasse fidum. caput ππ.
ξ s xi mirari duco,qua ratione ducti quidam,
usqueade calidum est acetum pronunciarint' ut cauterio ipsum assimilarent. Nati ac, inquisit ratione sanguinis eruptiones αιμο αcία Graeci vocant)reprimit. Primum eum tanta caliditas sensum nostrum non fugeret. deinde ad illorum calidoruimaginem omnino utique crustam efficeret, calidis medicamentissimiliter. Nam id plane in iis conspicimus, ubi per ea sanguinem sistere statutum est, crustam relinqui haud exiguam. Si quidem nisi crustam effeceris, sanguinem haud te presseris. Nam ea velut opercubim fit corporibus sanguinem profundentibus. Proinde sane etia cau- teri plane candentia illis applicare consuevimus compertum nimirum habentes quae non sunt eiusmodi, praeterquam quὀd nihil proficiant,insuper laedere, ac sanguinis profluuium irritare. Nec sane ignis ex sua ratione,aut quod calfaciat, ipsum sistere potest ierum idcirco, quia cum Vrat quae contigerit, quod existione reliquum est, Operculum subiectis partibus relinquat,id quod Graecis appellari consueuit χαρα. Latini autem crustam vocant. JAt acetum haud perinde ut crustam facientia me-Gacamenta, sed potius ut adstringentia citra crustam,san guinis fluores cohibet. Itaque hac quidem ratione no excalicere summe,sed refrigerare putetur . Praestat tame, Vis supra monuimus, talibus coniecturis recedere utpote quae iudiciu adsensum haud referat, neq; ex pro Ta' '
PQ post β aut vicinis,sed elonginquo a longi, lemma tas siue sumptionibus rationem colligant. Aperiam au tem copiositus illarum absurditatem in libris sequetibus. ut
Qua methodo cognoscere liceat, an cesidum sit acetum.
48쪽
Os autem sectandum mella odiam, siue ratione ab initio positam vim eius experiemur: primum in iis quibus inculpata constat sanitas, mox in in temperatis deinde in egrotatibus. Itaque po-giam aut lanam aceto madetem cuiuis sani corporis parti superponemus: deinde, ut ante est positum,
protinus rogabimus , idiotas scilicet, atque ex plebe ali- quem nam illorum in istiusmodi lincorruptiun erit iu o dicium, quia nulli videlicet dogmati seruiliter sunt ad y dicti iiiiii ii id calorem an frigus percipiant. Id vero sa- ir; constat, quod illud nec summe frigidum nec calidum admouebimus. Nam delioc supra verba fecimus. Sanὸ si tale fuerit quod applicatur accium,potissimum si non
admodum inueteratum neque extrem acre, manifestu
principio frigus percipient, itidem post nam , dua
tresue horas postea vero post sublationem scilicet, sensim nascentis in parte caloris phantasiam ac opinionem liabebunt. Porro si vehementer acre acetum extiterit, .so hoc etiam refrigerari se principio dicent celeriter tamen recurrentem calorem sentient,inon autem longo post tepore,velut in recentiore ac non valde acri aceto. Ex quibus constat omnino frigidum quidem esse acetum , sed quendam etiam obtinere calorem, qui acrimonia ratione per accidens spatio temporis mediocriter corpora ex calfaciat tametsi id non ubique sed in quibusdam un- taxat possit est icere' nam laxis ac doloris expertibus tu na Oribus,neque protinus, neque postea caloris sensum aceti usus commouet mordicatio tamen in illis quaedam so
ib., olus. ζrcipit Ur Ob quam saepenumero iis uti diutissime, tuntur,tenuis quidam recurrit rubor. Itaque neque pri- Iul. epe mario, neque proprio Pordine exceti racere videri possit. a ira sia acrimonia morsu irritare. Porro quandoquidem a sanis corporibus ad assectus semel delapsi sumus, suggera-7ὰlidi U, mus quae in calidissimis frigidissimis et affectibus estiacere oveat. Ereto siquis ab illita thapsia latur ardor aceto restinguitur Ad quod ,cui libitum est experientia cliscere licet velut nos profecto fecimus in nobis ipsis, quo
49쪽
accurate medicamenti potentia experiremur. Illitis en mi multis in locis tibiis,ubi post iii a tuor , quinqueti horas inflammari coepissent, i uic quidem parti acetum, illi aquam inspersimus:alii vero oleu,alliros ceu inunximus: aliis atque aliis alia atq; alia, quae aut acrimoniam laebetare,aut calorem refrigerare credii tur: scd eorum omnium acetum compertum est efficacissimum circa manifestum est, non eo quod acrimoniam,ac mordacitatem obtundat, sicut oleum doro facetaminam id praestarellaec possunt sed quia refrigeret, tale esse. Quippe si excitatas a laapsi phlegmonas aliter sanare non potest acc-tum,nisi aut refrigerando, aut morsum siue acrimoniam obtundendo,nec alterum illi insit,necesse est ut per alterum sanet. Alias porro reliquas calidas passiones omnes, Phlegmonas puta, herpetes, phygethla,erysipelata cari unculos, alias phis, alias minus refrigerare consueuit. Quapropter nisi vehemctia illi atque asperitas facultatis inolesta inesset, haud alio sane utendum ad refrigerandum foret.
Quibus rationibus fuit si muli quisurum ὀcalidum,tsi hi qui summefrigdum esse acetum pronanctarunt. caput in XII. Thmς siquid in reperiantur, qui maximum id
ipsum caliditatis uis argumentum constitutat. Non enim, inquiunt, nectite acre , neque mor' i a X , neque asperum, neque erodens foret, nisi
astatim illi inesset caliditas. Nam sicut frigidi est contrahere ac densare, ita calidi secare atque dii idere id quod an primis efficere acetum valet quippe quod secci atque crodat, non modo animantium corpora , sed & grumos, callos,lapides,fictile, aes,serrum, plumbum,ac tantum no Velut agnis cuncta pervadat ac penetret, nec ulla possit substantia penetrationis eius vehementiam aut sustinere aut illi reluctari ac resistere. Nam subtile haud secus esse atque igne, huius rei non parui testimonii tacti nolo tu esse, sed gustatibus tale apparere in per subtilissima iiij vestinae n-
50쪽
ipsum acetum iis verbis quam ignem pronunciant Non aliterquam qui frigore grumos ipsum soluere colendui, T rixit premendo videlicet, ardensando, ac omnia undequaquestringendo,ac si quis digitis amplectens compresserit. Nahi rursum adeo excedunt, ut liue frigidius ipsum adstruant. Sed utrorunque castigad immoderatio est. Neque enim ut frigidumst, iam niue frigidus:neque vicalidum omnium calidissimum pronunciandum est siqui dem nisi iuxta medium foret, ac longe ab extre inorum utroque dissitum non lata incidisset de facultate eius co-trouersia Nam de a cicutae aut Mandragora viribus nemo ambigit, neque de nasturtisi, dea catachryos,verum illa omnibus medicis in consesso est facultate esse frigida, haec vero calida. Eundem in modum altercum mecOniu frigida,piper napy calida. Ad haec innumera sunt alia quae aut esse calida, aut frigida, uno ore medici omnes fatentur.
Aod acetum neutrurn esse dicimus,ut adjunitam cesida, insumme Ida, quia neutrius X- tremorum est particeps. caput rata III.
6 x xum cetum,sicut Vticue rosa ceum, neque esse summe calidum, neque rursum summe frigidum vel ex ipsa dubitatione satis constat. Neutrum enim horum sit necesse est. Siquid ecum neutra tripliciter dicantur uti diuisit Herophilus,
paruae, partim amborii extremoria aequali participatione,partim neutrius, partim nunc illius, nunc huius: cmnino in a caut aliquo significatorii,aut aliquibus, ex neutroru natura fuerint. Mihi sane magis videtur utriusque extremorum participatione: quod nunc sensibiliter calfacere videatur,nunc rursum refrigerare. Sic ergo eurra dici possint,acetum rosa ceum. Quud si quis ea neutra oste-dere conetur, quia neutrum participent, ne illi quidem etiam forte probabiles quaedam rationes deerunt,sed noerunt