장음표시 사용
51쪽
erunt demonstratoria ac scientificae. Id me exacte copertum habere confido,& maxime de aceto. Nam quod sit arvirisque sint rationes probabiles,tum iis qui frigidissimudemonstrant, tum iis qui calidissimum, non paruum indicium est,ipsum utriusque esse particeps. Admodum tamen dissicile est ratione, contrariorum participationem probare, cum non liceat sint,stantiam eius aut soluere, aut scindere velut in lacte facimus, Maliis compluribus,quae omnia sermonis progressus aperiet. Proinde euidentius o magisque periculo vacans principium optamus assequi. Porro ut milii quidem videtur, indagandum illud principium est ex naturae tum tenuitate,tum crassitie, de qua
dictum quidem supra est,uerum nunc quoque copiosius de illa disserere expedit quandoquidem Plato de principiis longum haberi sermonem oportere prodidit.
Quo passiderem dica1nus tenuium esse paratium, ta nec omnem ignem esse tenuium paristium , nec quicquid tenuium est partium,es, se ignem. caput m IIII
7 Gitur nemo aerem non dicit esse tenuem, quod vi infli in delicet in tenues facile partes comminuatur, lusid di ς's que per corpora densissima expedite penetret aut si ex aliare quapiam tenuitatis vocabulum illi attribuant, clare nos doceat. Nec enim e corpusculis exilibus tenuibusque,vt alterius secta principes asserunt, cnos quoque aerem constitui fatebimur. Nam continuus 3 est,totusque unus, nihil usquam in se vacui continens. Porro in eiusmodi corporis natura tenuitas intelligitur ex sola in tenuia diuisionis celeritate Verum si ea ratione aer est tenuis, haud omnis ignis tenuis iudicabitur: quippe cum aes ferrum, lapis, lignum, atque adeo quic quid in carbonem verti potest, sit ignis non tamen quam
antea tenuius: flamme tamen ,cum aliud sint ignis genus, re uera tenues sunt. Quocirca no omnis ignis est tenuis,
neque quicquid tenue, protinus Mignis fuerit. Siquidem p runa ignis quidem est, sed nou tenuis Maer tenuis,
52쪽
veram non ignis. Quid ergo tam in promptu habent hasce propositiones utrasq; tum medici, tu philoseph pauIominus omnes,omnem ignem esse tenuem, 'uicquid tenue sit esse igneum Namsi acrius quis attenderit,animuinq; diligenter aduertat,haudquaquam dixerit, prunam aere tenuiorem. Memoria nanq; repetamus ambientis nos aeris puritatem ac partium tenuitatem in vehementi frigore loreali constitutione,ipsamque si lubet cum ferro componamus ignit, manifesto enim ex illiusmodi exemplis cognoscemus frigidum quid esse quod sit exacte tenue:& calidum quod sit crassum.
Non omne quod mordax est,tenue esse,
Vocirca haud concedendum arbitror quibusdam, qui acetum ex mordacitate sua, tenuium esse partium calidumque esse colligunt. Nec eni in quicquid tenue fuerit,id calidum est forte vero nec quicquid mordax fuerit, aenue . Verum in praesens id illis detur:tametsi adferre liceret niuem boream, quam frigidam,non oculis duntaxat,sed Mulceribus,&raris corporibus omnibus mordaces . viii Hippocrates inquit, viceribus frigidum mordax. Verumetiam si quis illud, ut dixi,concedat,quicquid mordax fuerit, esse tenue nostatim xcalidum concesserit.Itaque nec acetim proinde quod mordax sit,calidum fuerit,sed tenue,vtiae borealis,non tamen calidum.
Q gomodo cetum obscure uideatur afacere. caput XVI. UN in igitur quibusdam obscurae cuiusdam ca
liditatis sensus oboritur ZFortassis,ut ante dixi, ex contrariis facultatibus compositum est , perinde vi ac Forte vero caloris ipsius reuocatione. Pos sit autem,cum asperum molestumque habeat trasitum,dolorem inde ciere atque eum in locum calida elicere fluxione.T Siquiduid palim est,partibus dolentibus f 0ppiam
53쪽
i qilippiam influere. Verum multum influere nequeat;
quandoquidem acetum quia frigidum est, proinde id quod influit, repellens. At quod plane tenue est,id medicamentiansas effugiens, praeterlabitur neque in parte figitur: haud etia a retrorsum sicut id quod crassium est, I πο Mν/repulsum. Sane ad unguem tenuis quidam effloresce Abo uisurrerubor in partibus ab aceto irritatis conspicitur Forte vero alia causa est quae compraehendi nequeat . Nam
ob id ipsum procul ordiendam facultatis explorationem o prohibuimus, quia in naturalia incidere problemata necesse est eaque no leuibus ambiguitatibus perplexa Nobis igitur haud statutum est,sicut iis qui naturam rerum
scrutantur, omnes omnium rerum causas exquirere, verum medicaminum facultates cognoscere, quo illis dextre uti, toni compositorum euadere artifices possimus. Nam quod sit impossibile aut probe ipsum medica.
mentum componere , aut eo quod ab alio compositum est, idonee vii, antequam simplicium medicaminum facultates perno ueris, abunde in libris tum De curandi ra. a. tione, tum De medicaminum compositione conscriptis ostenditur. Cum ergo is nobis in hac tractatione propositus sit scopus, ubi primum quaesit nobis ab illis tilitas inuenerimus , a physicis problematis recedendum est qua innumeris dubitationibus sunt intricata quip- pecu in qua in uniuersum teperatura, aciditas, dulcedo, lentities, amaritudo salsedo,austeritas, acrimonia, aliarum qualitatum singula prouenire sunt natae, physici viri scrutari nituntur,haesitationes tum plurimae, tum maximae in oratione existere assolent. Has ego non se 3 cus itandas censeo, quam quaedam praecipitia,cum praesertim ad manum sit via regia, qua medicamenta iudicare liceat. Primumque quod paulo ante praecepi,perpendendum nudam in ambiguo esse facultatem eorum quae vehementer aut ex calfaciunt, aut frigefaciunt verum de quibus ambigitur, neutra sint necesse esse. Deinde ploraque, ut ad sensum simplicia, expugnantibus conitare facultatibus. No enim solum ac,sed etia sulfurofae, bituminosce,nitrosae,5 quaeciaque eius sunt generis sponta prouenientium aquarum,ex pugnati v facultatu mistura
54쪽
nascuntur. Siquidem aqua ex sua natura frigida est humida: bitum autem ulfur,misy, chalcitis, eius generis alia,calida. Meminisse vero etia oportet,calidorum haud pauca crassa esse essentiae, nec pauciora frigidorum, tenuis:ac secundum haec plincipia tuto de medicaminum viribus pronunciare. Sat igitur fuerit, tenue refrigeratorium , exiccatoriumque acetum dixisse , omissis de eo rationibus nimis physicis,quaeque magis ad naturam rerum scrutantes attinent. Nam ex illorum scientia,quo pacto aliis medicamentis misceri ipsum licet, cognoueris o
Veteres medicos perperari indefinitam reliis
quisbe facultatis eiusdem generis medicamen ramentorum qualitatem. caput XVII.
Vocirca no possum eo no culpare,qui de viribus eius prolixa quaedam nugantur garriunt magis etiam medicos fere omnes, quibus curae non fuit simplicium omnium medicamentorum in maioris mino sor1sque ratione vires discernere ed satis eis fuit, haec quidem, verbi causa,calfacere dixisse, illa vero refrigerare: tum haec humectare,ista exiccare Nec enim absolute sienouisse expedit,sed quatenus psyllium refrigeret, quate . et Quanil nussaolnum, aut is candix aut cerus a,aut portulaca, aut
Dic Gra lactuca. Tum quatenus ex calfaciat casia, quatenus inciis codex amomum, aut amomum,aut cardamomum,auti maios eundi rana. Sic in humectantibus .exiccantibus pharmacis. I, 5et,ia non enim utile est generale solii nouisse, veram quid pri-1nenlego mum recesserit asymmetro medio cotrariorum faciat codum uide talibus: deinde quid illi proximum: tum tertium, quartia,tur fu ix quintumque si fieri potest, recessum siue ordinem planis i Mi ρα limitibus discernentem definire oportet ouandoquidem κ' in tali facultatum notitia tum artificialis simplicium usus constitutus est, tum a ratione proficiscens ac methodo copositio Facitq; praeter haec, ut quae composita iam sunt, rite usui accommodare possis Sane id quidem dissJcultatis atque laboris plenissimum est, multamque poscens si diligentiam,tum sum ab experientia vero auspicari in id genus
55쪽
id genus omnibus necesse est, velut iam propositum est: tii in tuto ac diligenter colligere,ambiguis quaestionibus se implicare cauendo. Loque mirari quispiam possu eos qui talia exquirunt, cum illos sese suis manibus implicate multis quae quaerunt scribunt, videat, quemadmo-
Perperam superioris seculi homines a compostis medicamentis orsos,eorum quae in illa inisi, grederentii implicium pharmacorum iudiis casse facultates. caput XVII LIquidem ab omni vetustissima compositorum me dicaminum hi si oria oria ad expendenda quae in illis sunt simplicia transeunt. Ac quoniam his, exc-pli causa,calfacientibus medicamentis admistum inueniatur acetum, proinde ipsum esse calidum contendunt. Neque enim an recte admistum fuerit, constare potest: priusquam eius seorsum vim totam perspexeris. Neque si
id detur, etiam nota est componendorum medicaminii ratio,per quam iudicantes inueniemus, qua ratione multis ex calfacientibus medicamelis unum admistum sit frigidum, aut certe refrigerantibus quod calficiat. Porro, ubi etiam latentes affectus memorant,ad quos congruere videantur,ac deinde dogmaticis opinion abiis para logismos connectunt,ex quaerendis quaerenda, ex obscuris obscura inuicem colligentes, tum profecto vel maxime aliis suas produnt ineptias ac nugas.' mod c Empiricis contradicendi praebeant occasionem, qui citra iudicium ac disicrimen simpliciter compostis omnibus facultatiabus fidem bulent. caput XIX. y compositis facultatibus otii Iasa Di
nibus bde habeant,tan qua fieri non posset, ut pars cere irri
magna earum errore non vacare perperaque esset omitto eos
composita,talia iactando, Empiricis reprehensionis locu Empiricis
56쪽
GAL. DE II, 11 L. MEDIC ' ruodue si exhibent. Dicἴ enim, arbitror,sicut sane dicunt,
reprehen stranos primas effectricesque cuiusque medicaminis Dasor Asto cultates exquirere,cum ab experientia inuenta tam an is este tea sit tum compositorum tum simplicium medicanaen-re crudd torum innumera multitudo,quibus ripsi dem habent propte qui frustra primas facultates exquirunt. Quippe ita
is,ssa ticulares eorum usus omnes comperti sint,eosque nanaculiatibus iter omnes praedicent: caeteram de causis ob quas Et fidem nondum conueniant liquet non ex primarum faculta-hean tu tum notitia nedicamentorum tum sum, tum compoti oquam se tionem esse inuenta, sed ea composuisse experientiam:
vin pos atrationem nihi taliud quam probabilitatem consequi. fit ut Haec atque eiusmodi alia multa, qui experientiam ac v- pars me sum profitentur medici, rite in illos dicere videbuntur, gna cara qui omnibus quomodocunque conscriptis pliarmacis fi-crroren dem habcre non verentur probabiles causas tamen in- vacaret, cierim titulis virium ac promissis eorum aptare nitiatur. perperas At eoo nec ii id quoq; in illos addere grauabor Hero- esse com dotum alias sectas omnes praua reputante, praeter eam
posita quae spiritibus omnia tribuit α υματα. Graeci O mcat): Metrodorum omnes pr te Asclepiadeam: Zenonem praeterquam quae ab Herophilo inuenta est, 5 Hermogenem praeter eam quae Erasistratum autorem habet, a lunai atque alium omnes damnantem extra sitam: len αβῖασα compositis tamen medicamentis et citra iudicium atqueias aes experimentum scriptis omnibus fidem tribuere , siue a
seditie sitae hominibus sint scripta siue diuersae,siue etiana a quopiam ex plebe: quin vero etiam causas subinde reddere conantur probabiles medicamentorum pessima ratione compositorum, quod hoc est mirabilius etia finullum eorum quae laudant,fecerint periculum,sed aliis duntaxat credant quemadmoducia quidam nuper mirificas multasque podagrici medicameli laudes iactasset, atque eo etiamnu loquente fori brtuna aduenisset podagricus quidam,qui tam mediocriter laborabat, ut incedere etiam posset, nosque iussissemus in illo primum praeberet experimentum,ille acquiescens pedi pharmacum apposuit. At vir ille noctem totam insomnem egit, ac postero die tantum abest ut commode sicut antea incederet.
57쪽
cederet,ut ne gestari quidem posset. Adeo citra ullam explorationem, ac temere iam aliis quidem fidem habent, tum alios aliis cientes ac sponte fallere gaudent. Porro
etiam si omnes medicamentorum quae memorant, compositiones probe essent comparatae, verumtamen speculationis eorum sum iis Quae factitant euertunt Aiunt enim ad praeparanda medicamenta composita, eaque rite tenda, simplicium facultates inspici ac considerari inque eorum testimoni una tantum non omnes veterumio citant,Erasistratum, Heroplitium, Philotimum Diocle Praxagoram, ipsum etiam Hippocratem . Porro ubi ad exploranda ea accedunt, ita nobiscum a tant,ac si omnes perspectas iam haberemus facultates compositas.
Atqui inquiet, opinor, ad eos quispiam: Quo pacto non frustra simplicium queratis facultates, si omnes compositorum iam noscitis mam si quarum gratia simplicium facultates inquiritis, eas omnes iam nouistis, superuacaneum est illas exquirere. Caeterum si vel hoc quoque quis illis concedat saltem id quod S supra post uinest quo pacto perferat:cum pugnantia cum rebus apparentibus,prolix is rationibus adstruere conantur
Sensitis haud contemnendos esse,ian: quam ad explorandus simplici
tim medicaminum facultarutes sint insufficientes.
I quidem in quendam etiam iam incidi tantae stupiditatis hominem, ut contemnendos esse sensus existimaret. Quem cana rogasset quin, num ipsi piper album videretur calidum, cita, ut par erat,annuisset, rursumque alter percontaretur unde id sciret,ac ille responderet,iale apparere merito ab iis qus praesentes erant derisus est,qui quod diceret non intela ligeret. Ipsum enim hoc apparere fidem haberi ab illo sensu indicabat,quem paulo ante tanquam fallacem co-
58쪽
tempserat. Nam per deos, unde ignena scimus calidum, aut quo syllogisino docti, aut qua demonstratione persuasuTum unde glaciem frigidam esse didicimus, tuam ex sensu ac postea reperientur qui ipso sensu neglectophysicis problematis libros impleant. At non illo ex ge
nere est qucitra ob causam acetum terram fermentat Li
cet enim nobis dicere quod nos lateat, sicut alium problematum pleraque.Si vero quis prompte dicat,quia aut calidum stit,aut frigidum utrumque enim dicunt in m.
biguas obscurasque rationes seipsum coniiciet.
Vtrum in Oxγcrati potu acetum admisi uinyid taxiat, ut aquam deducat: an etiam ut ipsum quoque refrigeret. caput N LMPς mi xx probe actum putem, si quae sen
uti apparentibus vicina unt,atque propiu lxio posita,exacte inuenire possim, discernes in eis ac separans quod ex se est, ab eo quod ex accidente prouenit: velut aestiuo tempore Oxycratii sotu quidam plane refrigerantur atque e pertes sitis per
manent sed nondum constat, an id aceti gratia eueniat:
pauculum siquidem eius copiosae aquae istum, noli calidusii, sed quam fieri potest maxime rigidum bibunt: et alias te nam dixerit forte quispiam quia a tarduiscula sit aqua,
gitur ar/ pthirimum temporis moretur in hypochondi iis , nec dii scule deorsum concedens,nec in corpus se diffundens, idcircorci m et ili iacetum misceri tanquam in omnem partem ferendae futurum vehicu in . Sic etiamsi cum vino bibatur aqua, sitim efficacius extinguit quam si sola, scilicet vino ipsam co7ποιηκ ad distributione mi promouente. Itaque refrigeratione, Ovντρs sitisque sanationem ab aqua prouenire , ut quae rigidae naturae sit tumidae: caeterum adminiculo esse, ac velut alas illi ad omnes corporis partes permeandas addere au 'inum,tum acetum,quae ipsa nequaquam frigida sunt humida. Siquid praesta e sic sola exhiberi potius quam cum aqua,quando ea facile pre tenuitate in corpus digerantur,ac ab hypochondriis recedant. Porro quonia semel in hunc sermonem deuenimus, nihil obstat quo mi
59쪽
nus omnem exacte perficiamus. Nam quod fieri posisit ut laquam acetum deducat, nec tamen ipsum me refrigeret,&no deducat solum, sed etiam refrigeret,et cer Ist Vito certius est. Verum tru cum veritate coniunctum sit, ρυι in id considerationem postulat Distingui autem id pos λop. sit tantummodo, si cui exhibeas acetum vinum,utrunque seorsum ier se. Apparet enim a vino homini semia per sitim increscere, ab aceto vero epoto interim quidem augeri,interim vero sedari.
uippe cum sitis duplici ratione prouenire soleat, partim humoris inopia partim caloris copia. mobrem mirum videri non debet, si prioremi quidem sanare nequeat,alteram possit. Siquidem humectare nequit,at refrigerat non instrenue. Quapropter neque a sicca dispositione prouenientem sitim, neque a calida xsicca,unquam sanare queat epotum acetum. At Qquando in unum coeant humiditas atque caliditas,eiusce quidem sitis optima medela acetum est. Rara sane eiu modi assectio est,in quae inter cutem affusionibus αο su χυess Graeci vocata; nonnunqua in proueniens: congesta nimirum inventre falsi humoris copia tum etiam si quibus pituita salsa ventri illita inhaeserit. At qui alitersiti premuntur, puta in febribus ardentibus,& adustis omnibus, quiqiae aestate laborant,ac intraui aestu,compo sita iis est allecti , ex caliditate videlicet, siccitate: quare non iniuria composita illis medela est acetum, ut quod strenue refrigeret, quouis expedite permeet:&aqua, quae supra quam quod refrigeret, omnium sit vel hiimidissima:nihil est enim aqua humidius.
Medicamentum quod in iudicium uenit: non missum ei implex et oportere.
Vemadmodum ergo haud satis secura est procul a sensu ducta de explorando medicamento ratiocinatio. ita nec ipsius alteri cuipiam permisti usus.
60쪽
siquidem ipsum per se solum quod iudicandum venit, exis pedere oportet tum in sanis corporibus, iisque temperatis: intemperatis,tum in morbo alicui obnoxiisa teperatis quide,velut supra positum est: In inteperatis,sicut di 'Lib. 3. xit Hippocrates,naturis picrocholis,hoc est,quae ama- de morb. rae bilis succo abundant,utilissimum esse acetum qui ve- acutis in ro temperaturam sortiti fuerint melancholicam, aduerca de o sissimum. Porro in morbo aliquo affectis, si simplex fue xycietur rit,in simplici exploretur affectu Sin mistum alicui, necesse est quod conaiscetur,temperatura sit medium , sicut in aqua&cerato simplici superius declaratu est . Rationabile quippe arbitror,quod nulli diuersi te peram cti sit mistum,sed quam fieri queat medio coniunctum ipsunt eorum quae perficiuntur, causam existero. Nam simplici cerato quod neq; calfaciebat,neq; refrigerabat, aqua admista frigida ,refrigerauit: quippe quae temperiem habebat frigidam. Quod si ex calfacietium quippiam eiusmodi cerato commiscuisses, profecto calidum id medicame- tum euasisset: quemadmodum in affectibus compluribus
saepenumero euphorbium aut castorium temperauimus. sie si acetum simplici ad amussim cerato commisceas,cerato ipso longe frigidius medicamen effeceris: tanquam nimirum quod admistum est, si frigidum. Eritque tibi id remedium vel optimum ad erysipelata,phlegmona , herpetes, carbunculos. Sin autem quod mistum est, tanqua simplex expendas nam id etiam moliuntur longe maxime hallucinaberis Nam ulcerum glutinatorium no acetum, sed Oxy cratum dicendum est, aliam multo naturam ab aceto obtinens. Siquidem quemadmodum carnem producere nequit aerugo,sed ceratum exiguum quiddam habes aeruginis: ad eundem modum neque acetum cogi utinat, sed aqua aceti pauxillum accipiens Apsum vero per se ac ratio 7 Πς xuii . t tum, ulcera quae glutinationem deside- rarit, mirum in modum exasperat, utpote tenuitate erOdens, ac dolorem excitans. Quamobrem haud merito. nec conuenienter talia dictitant, nec melius item factu