M. Aurelii Olympii Nemesiani Carthaginiensis. T. Calphurnii Siculi Bucolica. Nuper à situ, & squallore vindicata, nouisque commentarijs exposita opera, ac studio Roberti Titii Burgensis. ..

발행: 1590년

분량: 233페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

51쪽

H In Bucolica Nemesiani

Concava saxasi perproperant. Vindemiaseraei Collibus insinmis: crebro pede rumpitur usia ;Nuda purpureo sparguntur pectora muso. Tum Satyri, lasciua cohors, i pocula qui obuia corripuit, quod fors dedit, hoc capita usis,

Cantharon hic retinet: eorna bibis alter adunco e

Concauat iste manus, palmata in Ucula vertit: Pronus at is lacu bibit, Hr crepitantibus hauris Musia labris: alius vocalia embia mergis ring alius latices ne sis resupinus ab uvis Excipit, at potissitiens liquor ore res ratvumeus, inά humeros, σ pectora die is humar. Omnia ludus habet cantus, choro F licent eis,

Et Venerem iam v isa movem. Raptantur amantes

Concubitu Satyrifugienteis iungere I mphas :Iam is P efalsis his crine, hic veste retentas. mprimus rosea Silenus Ombia musto Plenasenex auiae non aequis viribus hausit. LEx Lomenas in ius nectare dulci iHesernos grauissemper ridetur bracto. uin etiam deus Age, deus Iove natus as ipse, Et planetis uuas premit, o de vitibus hastas Ingerit, Hr lynci praeset cratera bibenti. Haec Pan Marnalia psuros in viali docebat: Sparsas Mnec meis campo conducere in unum Nox iubes, uberibus denssiccare orem Uris, ct in niueas Mirinum cogere glebas.

52쪽

3'COMMENTARIVS

In Eclogam Tertiam .

Acca Vs inscribitur haec Ecloga ab argi

mento.

I illas, atq; MyconJ Non dissimile habet exordium altera, quae hanc consequitur, Ecloga ; est aute imitatio ex Virgilij Sileno. Torrentem patulaJ Torridam aestatem appellauit Maro. iam venit actas Torrida; de patulam agum, ibi. Turyre tu patula recubans sub tegmine fagi Syrusrem tenui Musum meditaris auena . sic Papinius in Hercule Surrentino. parula defendimus arboresolem .sed torrens sol est , quem Ium vocavit Cicero ; Plato , ni fallor: sic torridum aerem appellat Propertius, & torrentissimum axem Papinius-- .cam T J Sic etiam Theocritus . ΟἰΘἰμα ω ποιμας τε πι-

psi, quod est in Sileno'. chromis, ct Mnasylus iis antro Syl nutri puerismno videre iacentem; & reliqua: Velim etiam inspici principium fabulae Aristaei comemoratae a Virgil. . Georg.. Pendebat stula ramo J Teretem olivam reperi apud Marone. Deumbens tereti Damon sic cepit oliua: sed' alibi ad mentem ii ius nostri inquit. Hiς arguta facra pendebit Ilida pinu ad verba sc . . Solamenq; mali de collo filula pendet. Tanquam predum J Sumunt fistulam loco pignoris, quam

pro Dignore habeant, &. ita Pana ad canendum adigant; cui sensui conueniret predem , sed nihil determino contra omnium codicum, quos viderim, consensum. Sed nee resonare eanorum J Tale quippiam obseruaui apud Anacreontem Oda prima. in quibusdamlibris legebatur ea- ηοrem, &futarat ero fuerat, quod sane rectum arbitror: illam dictionem usurpauit qlioq; Lucretius. Paruita νt en cycni melior canor, ille gruum quam clamor in aethereis dispersus nubibus.

53쪽

o In Bucolica Nemessant.

' auci canor increpat. habet autem analogia a verbo exel plo illorum, sudor, elamor, error , marcor , candor , algor ,s or , Bridor, ardor, atq; huius generis aliorum.

Multabitidi naJ Supra Eclog. i. nuperna camine victvir calamos, ct dissona flamina Mopsi. ExeusiusJ Plenὰ Virgilius. Excutio omno. Stridentis auenae J Stridentem stipueam appellat Maro, quod Idem valet. non tu in triuiys indone solebas Stridenti miserum stipula disperdere carmen. Calphurn. camen inops, ct acerba stri

dor auena.

Iamq; vidensJ Somno excussus. Virg. iam; 'videnti Sanguineis frontem moris, o tempora pingit, Irae canamJ Virgil. carmina quae vultis cognosiite. ad as ego Mrnali δε Sub antris Moenali montis Arcadiae, qui

Pani dicatus est. Virg. Pan ovium custos,tuasi tibi Maenala curae. quod autem ait cicutas feceratoniungere, antiquum Panis inuentum respicit, de quo Virgilius. Pan primus calamos cera coniungere plures Illituit; Pan curat oues, oviumq; magistros. consule Achillem Statium libr. 8. De amore Clitophontis, & . Leucippes, ubi modus occaso inueniendae s stulae traditur. ordine detexam J No persistit in metaphora semel suscepta, Persisteret autem, si diceret. Iamque ego Bacche tuos ortus, Osamina uitis; quamquam orsa dicendum esset: excusabim tamen licentiam aliorum pCetarum exemplo, qui eam crebrδusurparunt, veluti alicubi ostendimus in Assertione pro nostris libris Docor. controuers. Debenno ea ina BacchoJ Ex Marone, qui dixerit. debentur cammina Threbo - Monti,Mus Pard -- Lucret. Namq; eanes vi montivagae persaepd ferat' viribus inueniunt intectus fronde quietes . pabula laeta Montivago generipo sit praebere ferarum. Camil- Ius nemorivagum surpatiit in Galliambo. Vbi cerua 6lui iatrix, νbi aper nemorivagus de Pane vide Luciani Dialogum ,

qui ab hoc Deo inscribltur, ubi ipse & Mercurius loqui in

troducuntur.

Hederatafrontri Hedera coronatus ; est enim haec planta Baccho dicata, vel quia, ut canit Ouidius, Nysiades,ompha pueris quaerente, ouerca, Hanc frondem munis circumposuisie ferantur. vel quia contra ebrietatem facere putatur', vel quia Cysius rues unus ex Bacchi conlatibus cum Satyro quopiam saltans s

54쪽

Roberti Titii Comment. 4 i

sillans,humi laetaliter ammis est,& I Deo in hederam trans

formatus, quae &-Graece nuncupatur, unde & Baccho cognomen inditu. Homerus In altero ad Dionysium livmno. Κιασοκὸμ . Tibuli. Sed var' stores, et 'frons redimis corymbis.Propera. radida laxatis onerato colla corymbis: vietq; de Baccho loquiiure sie etiam reperias apud

cognomἰnatum scimus: eo mbi autem sunt hederae racemi. Virg. D usos hedera vestit pallante corymbos . de Baccho viae Plura penes Macrobium Saturn. lib. I .cap. I 8. Vitea serta plicasJ Nam & vitis quoq; eiusdem ἰnuentum esse creditur, unde vitis consitor, & vitisator nucupatur. Ouid. genialis consitor uua . Accius . O Dionyse pater optime vitisator Semele genitus Eule . plura sunt huius Dei a vino ducta cognomina , quae penes Orpheum, & Homerum in Hymnis reperias: Aelianus de Varia historia sic inquit. O'τι τὸ πολυυ σχοῦν

nostris videndus est Ouidius initio quarto Metamor. ex Graecis Diodorus libro 3. sed & Gyrat dum consulere praestiterit. Palmite tieres J Hoc enim animal Baccho sacrauit antiquiatas, itaq; ipsius Dei currus a tigribus duci fingitur, quoniam, ut si ribit Fulgentius, omnis vinolentia feritati semper Ins stat; sed & panthera Baccho tribuitur, quae &ipsa tigris est Decies, propterea quod animal sit calidii limum,& ut Bacchς, saltant, lynces quoq; , & pardi huic Deo sacrati sunt. Horat.

Hae te merentem, Bacche pater Vexere tigre1 indociti ingum cssio trahentes. Ouid. Inq; capistratis tigribus alta sedet. Seneca in Hyppolito . Tigres pampinea cu*ide territans. Propert. Lyη- cibus in caelum νecta Ariadna tuis. Ouid. tu bim am pisis insequia frenis colla premistyncum. vide tamen Philostratii in In Iconibus : ducis autem palmite, id est vitea virga moderaris, vel uitis liquore mulces ; tigris enim vinum maxime appetere dicitur.

Otiruto perfusus collaeapillo J Hesiodus cundem χρυσοχiulis appellauit in Theogonia; sed hie noster ex prellius illius Dei

mollitiem notat; molles enim εἴ delicati comam unguentis delibutam gerebant. Horat. cum quo morantem sep/diem mero

55쪽

pii Uicolsca Nemesiani. .

coronatus nitentes . Malobatbro Syrio capillos . talem autem ii gi consueuisse Bacchum satis constat. . Vera Iouis ρroles J Quoniam Semele fulm ne tacta Bacchus: superuixerit, ut hoc non leui indicio Ioui stilium se esse pro uerit, praeterquam quod in ipsius femore iustum dierum ad .nδscendum numerum est consequutus. notum pst omnibus. poetarum figmentum. Postsi era coeul Praeter sydera, quae assiduὰ Ioue intuentur. . Sola Iouem SemeleJ Nam relique mulieres, quae a Ioue compresIae dicuntur, verum Iouis vultum nequaqtiam aspexerit

Europa, inquam, Leda, Danae, Alcmena, & si quae sunt aliae, uni Semeli concessum fuit videre Iouem Iouis ora professismet fabula extat apud Ovidiun, Metam. Higinum, Diodorum lib. 3. & . Apollodorum ; alios et .vide etiam Philostratum in Imaginibus.. Iusto produxit tem'ore J Cain videlicet Semele abortum se cillet. Ouid. Imnectus adhuc infans genitricis ab aluo. Eripitu . patrioq; tener, si credere dignum est . Insuitur femori, materna Ne tempora complet . Theocritus M. Δi , -κ , is co

hinc ipsum vocatum scimus. quid verb sub huius tabulae inuolucro texerint veteres, docet Diodorus libro 1. via de India loquitura Vos etiam VI J Has Nymphas P Nysa Cptheronis vertice, dictas quidam volunt: Diodorus a Nysa talicis Arabiae urbe derivat: earum nom na seruntur haec, Cisseis, Nysa, Erato, Eriphia, Bromie, Polyhymno, vel ex aliorum sententia haec , Ai sine, Ambrose, Bromie, Cisseis, Coronis i alij aliter scri- 'bunt; veluti Pherecides, & Hesiodus: Homerus altero in Bac- chum hymno ... Oν , loquitur de ipse Baccho , τρισον οῦ κ:μοι

σαν, Propert. Indica Nysaeis arma Natach rub. dictus est autem Bacchus a Nymphis nutritus, quoniam , aqua infusa vinum augeat, teste Athenaeo lib. II. Ouid.

siales πιχρba puerum quaerente nouerca Hanc frondsm crinis , circumposuisse feruntur. ριysq; procacesJ In Venerem propensi, salaces, libidino-h, quod ipsum nomen arguit, dicuntur enim, ut quibusdam 'placet, ae, o die, id est ab inflammata rei Venereae cupidit te, vel a membro virili, unde salax ille capraesut apud The-

56쪽

oerItum dicitur a Satyris, vel Panibus genus ducere . E. t.' ω

Aeliani verba operaeprecium fuerIt adscribere,ut res tota melius cognoscatur, ait letitur ille Variae Historiae lib. t. στι ιι

δυσαφιςου. α reliqua. Uuid. Metam. tu ιjugum pictis, insegnia frenis colla premis lyncum et Bacchae, Satyris si quuntur, 'uviq; senexferula titubantes ebrius arius Suflinet, o pando non. fortiter haeret Uesto. vide uniuersam Properaij Elegiam ad Bac-xchum libro. 3. & Philostratu de Vita Apollonij lib. 6. cap. I . Sustinet ulnisJ Fuit enim Sylenus asumnus, siue nutricius

Bacchi,huius autem moris meminit Terentius. Quem ego mo- do puerum rantistum in manibus gestaui meis Catullus ad Colo- 'niam . nec sapit pueri instar timuit tremula patris dormientis in ulna . Herodianus in Oratione Commodi de se, & Marco patre loquentis . φεῖεν ἀ-νοιον Am. πως γεέραις co Motuq; quiTtem J Somnum inuitat cunar, siue brachiorum crebra motatione, cuius quidem effectus causam reddit Alexander problematum auctor dicens iccirco id euenire, quia humores ita fusi cerebrum moueant; ipsius verba visum est

verbis N emesani, quamuis dictio quieum valeat hic somnum ipsum, ut apud Virgilium. placidam per mimbra quietem, Irrigat. rursirs. Placida laxarant membra quiete. Tremulis quassaterepitacula palmisJ Martialis votauit siLtra. Si qms plorator collo tibi νemula pendet, Haec quatιat tenera ga ruta si ira manu . Haud hinc abludunt, quae leguntur apud Alexandrum problemate quopiam, dum quaerit, cur infantes nutricis canticum audientes vagitum sistant, mox verb etiam dormiant ; verba ipsa qui volet, habet unde petere possit. Auri s a fringit acuta4J Fastigiatas, in acumen collectas ', t les enim fuisse Satyrorum aures auctor est Lucianus in De . F a rum

57쪽

a In Bucolica Nesiae si an L

rum Concilio appellans ipsas quomodo accIplendum , arbitror Horatianum illud. est aures Capripedum Satyrorum

quod posterius declarat illud alterum in nostro,mutilum caput, est enim mutilum, pilis carens: nam Sylenus quoq; 6 pingebatur: vel mutilum parte aliqua cornuum de-. truncata, comminutaq;. Varro de Lingua Latina. Smiliter ut se quis viderit mutilum bouem, aut luscum hominem, clavdicantem equum, negas in comibus bovum, hominum, equorum naturam. smilitudinis proportione constare. Columella. o idipsum aliter curatur mutιlnm. er raripilum, aliter cornutum, o setosum, qualeen in Cιlicia . Horat. O tua cornum i foret execto βοηs cisquis quid faceres, cum Sic mutilus minitaris . Ouid. Turpe pecus mutilum. leue autem mentum Vocat ob pilorum raritatem. Porrb ad uniuersum huncilocum intelligendum mirifice conducunt Callimachi versus ex hymno in Dianam, quocirca eos hic appingere libitum est. R ορα, A A προπιρω in τηιι-t:o

Etsi nias teneroJ Talitrum exprimit, quod Pollux describto his verbis. M Ji ἰςι, m ὐπὸ τῶ ασελυτι, τba: serit. πα- . eius ludi meminit Sueto-nIus in Tiberior haud quaqua mihi displiceret si reponere tuo as α,τι του summas: ctenim hanc narium formam tribuit Syleno Lucianus codem Dialogo- .h sinquit μαλακt e

σιμι e tuo μινα,εη; Veverem tamen scripturam non damno.

Tumurrunt tempora eo uJ E cuius fronte cornua iam se promere incipiebat. sic Horatius. Cras donateris haedo, citi frons turgida cornibus, Primis, o Venerem, σ praelia demnat . G ratius de Venatione . teneraq; extrudens cornua fronte. Claudi mis de Raptu Proserpinae'. ct paruo signantur tempora cornu. Pitues autem rationes a scriptoribus asseruntur, cur Baccho cornua sint tributa, nam vel eo corporis habitu Deum illum fingi volunt, quia Ammonis filius crederetur, cui nimirum cormia tribucrit antiquitas, aut quia primus boues iugo copulauerit , ut sit idem, qui Osyris ; aut cornua audaciam d notant, quoniam quidem audaces essiciuntur, qui liberalius

biberint: aut ad cornu referri debet , quo pro poculo usos fi

58쪽

Roberti Tistii Comanent. As

Isse veteres constat: aut aratrI Inuentionem denotat. videndi sunt Diodorus, Phormitus, Porphyrius, Athenaeus, Nicandri Scholiastes , Philostratus, Euth ichiux, ais; ex nostris Gyral-dus,& Natalis de Comitibus:hinc factum est, ut Bacchus mo- db rουεμ et φκ, modo κερ- , modb modb ταυρο ἰ φκλοζώmodb mod, τοιο ae; die. modb Aουκη e, modb δήηκvocatus nerit. Hin acus de Baccho loquci. Teriit infla sceria. berio aureo cornu decorum. Tibuli. Baccbe νeni, dulcisq; tuis Aconvbus πω Pendeat. Properi. QPod superest νisa per te, eae tua cornua vivam , Virtutisq; tua Bacche polita ferar. Ouid. Accedant capiti cornua, Baccbus erit. Seneca in Hyppolito.

mitra bibens cornigerum caput lTum primiam lenesJ Aliqui malum laetas; sed ego nihil muto, nam pauid post sequitur. o sat ri maturos eamite fructus . deest versus ad imitationem illius Virgiliani conirmatus

Heu mald tum mites defendit pampinus uuas. Et dona L et J Et hic malo dona, quomodo scriptura reperita cunctis, quae viderim, exemplaribus, quam poma; ita enim loquitur Maro, ad cuius normam totum se fingit hic noster Tuis bie omnia plena Muneribus. Loquitu Dautem de Baccho. rursus. atqui non Massica Bacchi Munera, non issis epulae nocuere reperta. sic Aen. 8. onerantq; canistris Dona laboratae cer

risia de cognomine Lenaei videudus est Diodorus libro Ignotos pueri J Sae etiam Tibullus. Illi iucundos primum matura sapores Expressa incultis uua dedir pedibus. Et portant calathis J Tale est Virgilianum illud. Sublueem

exportant catastis

concaua saxasuperJ Periphrass lacus vinarii, cuius memianit non longe hinc. Prorsus at ille lacu bibit. Tiouli. Oblitus msso feriet pede rusticus uuas, Dolia dum, magni desistuntq; laacus. iam quod sequitur. vindemiaferuet. Ωmptum est ex Vir gillo. 'umas plenis uindemia labris. collibus in summisJ Vbi nimirum vises melius prouenire solent. Virg. deniq; apertos Bacchus amat colles. & . Liber pamρ neas invida cossibus uuas. rursus. o quo Duceret apricis in collibus νua colorem.

Rumpitur u J Calph. Ut nudus ruptas fallat caleatur in uuan Purpureo spargantur p. m. 4 Gaudent enim qui Vuas calcat, se mutud pro luere, sed &simpliciter ab eo, quod est necesse, dixit Tibullus. Oblitus oemsto feriet pede laus uuas. Pro Perta

59쪽

In Bucolica Nemelia ni.

pere. D modo purpureo spument miti dilanissiο Et noua pressantes intamnet πω pedes. vide etiam Moisium Alamannum poetam Floretinum de Cultu agrorum . hinc Baccho fi-

ταρ ἰρ. eis o hinc etiam Propertius; Dummodo purpureo spumeta mihi dolia musso, Et noua pressantes inquinet νua pedes. ContriuTibullus. veloci eandida mucta pede . Lasciuacb Ors J Per appositione ; & est allusio ad eth ' mon ; unde Satyros etiam veluti Sathunos, qudd sint in libl. dinem proni, appellatos opinantur, inquit Macrobius. vide superius. Cantharon his retinetJ CantharoBacchum filisse usum tradit Plinius de Mario loquens. Virg. Tigrauis attrita pendebat cam

cornu bibit astra ad eo J Dixi pauid superlus veteres Ioco

poculorum cornibus quandoque usos fuisse , quod testatur Athenaeus libro. II. hinc verbum κοα vi quod est vinum aquae permiscere, & κρατῶρα ἀποτοῦ quasi κεῖα πρα , dici voluit. Ambrosius libro de Elia, de ieiunio. Preeomu etiam fluentia in fauces hominum vina decurrunt, 'si quis respirauerit commissum flagitium , soluta acies, loco motus babetur. hic tamen apud Nomesanuin eornu significare potest buccinam, propterea quod statim praecesserit, quod sors dedit, Me capit Uus. concauat ille manus J suod expeditissimum est poculi genus, itaq; Diogenes ille Cynicus omnis ociosae, stiperuacane-

aeq; suppelle hilis valdὸ abhorrens visis puero, qui E sente ea-tiis manibus aquam ad tabendum hauriebat, ligneum poculum, quod in pera gestabat, Raqua instrumentum minime ne cessariu abieci te nesceto an huc respexerit Lucretius eo versu. Et sedaresit privss,quam pocula natum. Propertius certe non alio mentem direxit clim cecinit. Et cauasuscepto flumine pal- mafates. Ouidius ire. Recto erat manibus hausta duabus aqua. quid sit autem τό concauit ille mons, docet id, quod statim se 'uitur, in poeula uertit: est enim declaratio prioria sententiar: hune locum Imitatus est Polit anus in Rustico dicens. Ille manu panda pronas bibit, alter ab ips fugit mysta lacu crepitantibus bausia tabellis r Hic suas pensum reo imis in ora racemum Exprimi hi Ocb parat; irrci ut vivius, ἔrriguum ἐ

60쪽

mero sordet mentoq; , sint μοῦ. crepitantibus haurit J Ostendit poeta Eoc sermone nimiam , Satyrorum in bibendo auiditatem ; tale quippIam innuit Iuuenalis illo carmine, de quo multus circumtertur sermo . Si trisa inueris crepitum dedit aurea fundo. Vocalia cymbia mergitJ Non cofensi int codices In scriptura huius loci, nam sunt civi Mocalia cymbia legant , alij venalia nonnulli vocalia cymvati praesegcrunt, quod rectum puto ob id, quod pauid ante praecessit. Iibi pociri Obura corripuit , quo fors dedit , boc capit Uus. ficit ad hunc locum quod 'scribit Clemens Alexandrinus Adhortatione ad Gemes, ibi .

ἰηιλειμα προ-- . Propertius cymbala rauca appellauit ab incondito ipsbrum strepitu. Fundet ad Idaeos cymbala rauca cbo os . Cornelius Gallus, si modb is est Cornelius Gallus , ait. Hic ego per totum vidι splendentia corpus cymbala multiplices edere pulsa sonos. Catullus gentis huius instrumuta refert haec. Plangebant alty pr eris Impana palmis, Aut tereti tenues tinnitus aere ciebant, Multaq; raucisonos efflabant cornua . bombos , . Barbaraq:J orribili Bridebat tibia cantu .

Omnia ludus babet J Vini largior potus haec omnia parit; Virgilius di citi hilarans couuiuia Bacebo: notissimi sunt Ouidij iverius in hanc sententiam . Et Venerim iam vina mouentJ Euripides ait. O ου μή παρπ- Tres ἔκ- κυπρα. apud Athenaeum δεε νανοῖ . lib. 6. hoc spectatatur epigramma. Est et, κυα τἀν κ α ων 46ῆς σψκ ta, πma is

ώπ-Grι δ' ἔ r sed de epigramma hoc adscriptiste non fuerusnutile. Uν-, ' A vis κα ce Pαoxqvirae εκ ωςινα κοδ in his ita in Graeco collectaneis hoc legitur carmen. δω σε δ χκ καὶ . unde hausit Terentius sententiam a se in Eunucho positam. Verbum bercle, hoc verum est , sine Cerere Baccho fuget Aristophanes citante Athenaeo vinum αφραδίνη γ λα nominat, P eo libido alatur . .

Fu:ientes iungere NymphasI Eas enim assiduὰ persequi fisguntur, quod Diana conqueritur apud Papinium: de Fauno dictum est ab Horatio. Faune No boum fugientium amato r. .& reliqua.

Iam iamque elapsas i Elabi cupientes; sic dixit Propettiux ,

SEARCH

MENU NAVIGATION