M. Aurelii Olympii Nemesiani Carthaginiensis. T. Calphurnii Siculi Bucolica. Nuper à situ, & squallore vindicata, nouisque commentarijs exposita opera, ac studio Roberti Titii Burgensis. ..

발행: 1590년

분량: 233페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

61쪽

8 In Bucolica Nemesiani.

Iubripuisse P sit bripere voluisse. cognitus Ubicli Hrege boue

i Rosio Sylenus cymbia mino J Superius appellauit pulpurea . de Sylenis qu piam reperias apud Senecam Oedipo : sed Se Diodorum adire potes libro Non viribus J vel impar ad poculum sustollendum evel non ferente stomacho tantam vini copiamr eamdem locutionem reperias apud Maronem . nec inribus aequis Nube caua eripui. rursus alibi. Ut propius cernunt non viribus aequis. at lib. 1 o. dixit. si qua fors adiuuat ausism Viribur imparibus . contra eod.libro. magno discors aetbere ventis iralia ei tollune animis, ct viribus aequis. rursus ibidem. gmina concurrus ducia

ι ς, o viribus aquis. MareduleiJ Sic appellat modb vinum preciosum. Hessereoq; grauisJ Manifestbde Virgilio sumptum dicente . Inflatum boerno venas, ut siemper, Iaccho. talis autem fin-aicSylenus ab Euripide in Cyclope: vide Pansania in Atticis. ' Deus ille, DeusJ Repetitio haec emphasim auget:tale est Lm cretianum illiuL deus Eefuit, dein inci te Memmi. necnon illud Maronis. Deus, ecce Deus. Bacchus inuocatur ab eodem poeta Georg. a. ut nudatis cruribus lacum vinarium Ipse quoq; in- Rrediatur, Vnaq; uvas calcet; non ergo turpe filii huic Deo huiusmodi sttidio vacare: Virgilij versus apposui. Hue puer o aenae veni, nudataq; muno Tinge nouo mecum direptis cruris

coiburnis. δ

De vitibus bustas J Thyrsi qua Virgilius quoque

esus fuit dicens ..Pampineo'; gerunt 4ncincta pessibus hastas. neq; aliter Statius. Tampineamq; quatit ventosis ictibus bisus sic etiam propemodum Catullus. Horum pars tecta quatiebat cuspideri yrsos . Properti Et medius tecta cuspide flacebus erit. alloi ait. Hae hederas legit in thyrsos. fuit autem thyrsus Bacchi telum. Horat. Exoe parce liber, Parce graui metuendae thyrsb. vide epigramma quoddam inter lusus Priapit nec etiam Macrobium omiseris Sarum. lib. I .cap. 3 9. Sed & Phornuisi consulere poteris, item Diodorum libro 3. in quibusdam Neme- .sani codicibus erat legere baurius pro baiias: verumtamen Papinius ita loquitur. er saeuas miserantibus ingerith stas. Et L e/J Rhod eis alterum animal Baccho consecratiim , nam superius tigris meminit poeta: sic Virgilius . Quid lynces Bacchi variae hoc animal vinum appetere dicitur.

Sparsus donec ovisJ Palantes: huic aisne est, quod legitur

62쪽

Roberti Titij Comment. δ'

rapud Mamnem, Leeteri doneo oues stabulis, numcrumq; referre Iussit, e r inuιto proe sit vesper Olympo. Uberibus suadens J Bis die pecus mulgere solet pastores petae statem; quare munus suum verbis adornare volens capraxius ille apud Theocritum inquit. - τρις xu i λε - , A I: πο m με fi TM Tri Mari quem

locum Virgilius ad vitulam transtulit: tempus vero pecoris ad meschram admouendi erat pauid post otium, pati idq; post occasum ; nam eo mediunt coeli spathirii obtinente id facere non erat cautio. Virg. Cogite oves pueri; si lac praeceperit aestus , Vt nuper , frustra premabimus ubera palmis. utriusq; commodi temporis meminit id esti poeta. Q odsurgente die mulsere, hortoque diurnis, Nocte pr munt, quod iom tenebris, ct Hle cadetiPrdub lucem exportant calathis. necnon Calphurnius. At , si fotidvaces, dum matutina νAaxet Frigora , sit tumidi primet tibi mQ-ctra papillis. cetera sunt in ptomptu: de tempore,& hora mutagendi pecoris extat etiam nonnihil apud Varronem, Columellam, reliquos .

cogere glebasJ Caseos consermare: astringere est lae coagulo densare, quod lacteus fici humor praeter caetera praestare solet, auctore Plinio, apud quem multa etiam ad hanc rem legere potes: nec pauciora reperias apud Columellam . lib. 7. cap. 8. ubi casei faciendi rationem pluribus docet, qliod praestat etiam Varro lib. 2. Rei rustice cap. I 8. hic autem & de coagulo intelligit poeta, & de ratione casti astringendi, manuq; comprimendi, densatur enim manibus, ut sit diuturnior, faciliusq; aetatem serat, qua ratione Verbum premere , de ab eo derivatum pressum persaepiὶ usurpari comperi. Virgil. Pinguis, ct ingratae premeretur ecleus urbi. rursus. sunt nobir initia poma, Castanea modes, ct pre si copia lactis. idem. borisq; dium is, Puto ae premunt. ιῆς. de mella. O spumantia cogere pressis Melia fauis . quod tamen exprimere valere crediderim. Calphurn. rursusq; premetur Mane, quod occidua mia vira redegerit hora. quos duos locos iterum modo produxi.

63쪽

ECLOGA IIII.

Interlocutores.

Mopsus, ET LYCIDAS . O PVLE A LUAs, necnon , --bus in umbra Pactores , catimis, ac verse doctas:

uterque, Nec triuialesonans proprios cantabat amores.

Num Mopse Meroes L cisti crinitus Iolas Ignis erat: parilis furor de d paresexu 'Cogebat trepidos totis discurreret tuis: . Ini vicem dulces cantu iuxere querelas . . ' .

Hos puer, ac Meroe multum luser urenteis: Dummodo condictas uuant in vallibus ulmos ,.

Nun agos placitas giunt,promissa rasiunt Antra, nec es animussoluos astuderesnteis. Tum tande est, quos lusus ederat j nis , Sissuades iis nudarunt vulneras Iris,

In vicim dulces cantu dixere querelas. Mo P. . Immitis Meroe, rapidis figacior Euris,. Cur nostros calamos, σpauoratia vitas, Carmina' quemve gis ' qua metis/gloria victi' a.d vultu metem premis racsse rant renam, Tandem dura negas ' Non 8 umno e negantem. Cantet, amat quodqui g., uuant se carmina curas. LYC. Respice me tandem puero crudelis Iola. Non hocsemper eris .perdunt Ograminassores: Perdit ina rosas: nec per lilia candent: c longum tenet uua comas, nec populus umbras: Donum forma breve siri nec se tibi commodat annis. Cantet, amat quodquiri, leuant se carmina curas Mo P. Cerva marem sequitur, taurum formosa iuuenca :

E Venere ensere lupae, sensere oenae

64쪽

ntoberti Titii Comment. Ir

o ,genus aereum, molucres, ammea imila, Et montes, Fuae4 - halet amor amores: Tu tamen una gis: miseerum tu perdis a antem. Cantet, amat quo quia leuant se carmina curas. ΣΥ c. Omnia tempus alit, tempus rapit: usio in arcto HI. Ver erari: or vitulos vid ub matia sistis; ut nunc pro niuea coiere in cornua vacca. Ei tibi iam tumidae nares, iam fortia costi: Iam tibi'is denis numerantur messibus anni. Cantet, amat quo qui =: leuant est carmina cinas. Mop. Huc Meroesormosa veni. vocat actus in umbram. Iam pecude ubiere nemus: non vlga canoro Gutture cantat auiso Iorto non Aqua mea tractu Signat humuserpens e stas cano. me at omnis Disa: nec aestiuis cantu concedoricaaes.

Cantet,amat quod quirit: leuant se carmina curas. LY c. Tu quossaeue puer niveum ne perde colorem Sole sub hoc: slei hic lucentes urere malas.' me age pampinea mecum requiese sub umbra: Hic idi une siluens fons murmurat. hie se ab iamis Purpureae fortis dependem vitibus uuae . ntet, amat quod quisisse leuantocarmina curas. Mo p. I. iugerit Meroe a dia longasuperbae Sithonias feret Age mura, Libycos, calores :

mespotabitquas: Iaxis nocentis Non merueisuccos: Sardorum gramina vinceto tEt sua Marmaricos coger iuga ferre leones. Cantet, amat quodquus: uant carmina curas.

L Y c. tau quis amatpueros crro praecordia duret: properet, di s diu patiemer amare, Prudentes animos Ieneris non spernat m annis. Perferat σέ ius sc olimgauia sumet e. Si modo iratos alluis deus audit amantes. Cantet, amat quodquisi: leuant o carmisa curas. Mop. I id prodest, quodmepagani mater Ammia Ter vittis, ter frondesacra, ter Mure vaporo

I. a

65쪽

In Eclogam Quartat .

Ros Hoc est Amatorius, siue Amor tituliis est huic Eclon in illis ipsis exemplaribus,de quibus superius memini. Populea Lycidas J No aliter Maro - Qualis . popul a moerens Pisilomela sub umbra . vita. quae supra adnotauimus ad Eclogam prima calam sJ Sie est apud Theocritum .

e mutati sonansJ Nec ita canens, ut indocti quidam , ω rudes in triuijs apud ignobilem plebeculam facere contii euerunt. Virg. non tu in triuiis indocte solebas Stridenti miserumstipula disperdere carmen . est enim triuiale, quod ad triuia pertinet, sumiturq; pro re vili, nulliusq; precij. Iuucnal. commu-nι feriat carmen triuiale moveta. Calphurn. non hoc triui se more lator, Sed Deus ipse canit. Siletonius in Augusto. triuiales ex circo ludios interponebat. hoc est rudes, Sc imperitos. Aristides in sermone τοῦ - τοις ἰκ πιῶν τριοδου mea o

IrηiseratJ Amatores quos amant ignes suos appellare i terdum coiuuenerunt: SOctae certe ita loquuntur. Virgil. -

66쪽

Roberti Titij Comment. Π

antiquos puerorum amoribus indulgere, hinc Alcaei, Anacreontis, Horatii, Catulli Virgilii, multorumq; insuper aliornamores celebrantur. Propert. Hostis si quis erit nobis. ameti repue lac, Gaudeat in puero, si quis amicusfrit. si uissimum eat Catulli ePigramma de Caelio, & Quintio, ubi Coelij amori praecipue finiet poeta, qui Auphilenum puerum deperibat. videndus autem est ad hanc rem Plutarchi miratorius, & Luciani Disputatio sub Callicratidis pcrsisna ingeniose magis, quam vere cum Charicla habita; sed & Plato quoque nonni

hil attigit de hac re. -, Inq; vici mi Hunc versum: tamquam si positItium, & ex proximo perperam inculcatum deleri ilibeo. Lusere furentes J Decepere, & prom lubrii vanitate duxerciet Dum modo condictas J Ecce quomodo amantibus illuserint. Ouid. adoptaq; vultu Peruenti ad tumui,dictaq; sub arbo; est Q. Hunc fastos placitas J Sic. malo', quam placidas , ut erat in quibusdam libris, Agnificat enita fagos, sub suibus ex condi- conuenire debebant; & sic placuerat, ut sub illis conuenim turi Virg. placitone etiam pugnabis amori Alludere fontes J Pro ludere ad sontes noti inima figura.. Quos lusus ede να ignisJ Forte reponedum est adederat, id est ignis deceptos corroserat, δc iam ferme consumpserat. Desertis nudarunt vulnera sybus J Consistatio eli impotenter limantium querelas suas montibus, & sylvis.exponere, quod Virgilius inane nudiiιm vocat. Tantum inter densas νmbrosa ea- cumina soluas veniebat , ibi haec incondita solus Montiabus, ct 0luis studio iactabat inani. Athenaeus ex Theognete poliacta comico hos Versus citat. γη λαλων. Cla ουδεν εμν ἐπιμελέη των σοῖν λογαδε . Vidς Properti Elegiam, cui usinitIum. Haec cert/deserta loca. & Heliodorum in Aethiopicis sed insigne testimonium reperias apud Plautum Mercatorem Charini adolescentis ore positum ibi, Non ego idem facis , vaalsos ιn comoediis Amantes vidi facere: qui aus nocti,aut die, Auι Soli, aut Lunae miserias narrant suas , adras pol ego credo humauisquirimoniis Non tanti facere . quid Vetiui , aut quid non velinν.

Cicero quaest 3. Tusculana hos Euripide versus profert a se

67쪽

In Bucolica Nemesans.

latinos factos. Cκpido cepit miseram nune me presoqin carti, Et que terra Medea miserias , plura etiam exempla extant apud nostros poetas, Petrarcam, inquam, Tallium, Areostu, alios , quos poteris consuleret sed interim haec sufficiant. Inque vicem J Vicillim, vel aliernatim. Horat. Nos canubi iamus inuicem eptunum, o virides Hereidum comas. ad sena sum inquit Maro. Alternis dicetis, amant alterna camin . alicubi scriptum fuit Inque Hera, ut dicitur per lara .res leuis, non .insisto.

Rapidisq; fugaeior Euris J Mirificam celeritatem significat . Virg. friit ilicet ocior Euro. iterum. fugit ocior Euro. metiui gloria νιcto ὶ J Interrogatio , quae resoluitur in

uuid multu mentem premis J Recha scriptura, &est simili

sententia Maronis. Spem viati sinulat, primit altum eorde dolorem . quidam sinistri correctores fecerut veniens ex mente nutrita sententia, atq; omninb perperam, meo iudicio. Tandem dura negasJ Postquam multum, diuq; tergiversata es ; in hoc autem dura, quia negas. diximus supra. duractius are parentes. caeterum sunest reconditus sensus verbo negare . Tibuli.Sed ne te capiant primo, si fortὰ negabit, Taedia. Martial non dat non tamen illi negat. Ausonius. Patri negauι iam tu . non expedit huius verbi notionem pudicis adolescetibus planius explicare. cantet, amet quod quisiq; J Cantum ad tarditim minuendum , quod ex amore percipitur plurimum valere docet Plutarchus in Quaestion. Conuiu. unde recte dictu est a Theocrito. o δω

ἰ m-ςν. H'mia πυλι. c. hic noster Eclo. a. Tum vero ardentes fammati pectoris astus cammabus dulcique parant releuare querela Horat. minuuntur atrae Carmine eurae . Hetruscus lyricen. 2 emcbecautan io si duolse dilacerba. neq; hinc abludit, quod est apud

Marone. Interea longu cantu solata laborem r neq; no illud. Ipse cauasolans aegrum testudine amorem . virliisq; enim rei eadem cst ratio, quam penes Alexandrum in Problematis notatam re perias. hoc argumentum fusius prosequitur Hesiodus in Thcogonia, quem consulere poteris: est autem hic versus Intercalaris, qui aliquot alijs interiectῖs identidem repetitur. Graeci Vocant ἰm M. ιδ iux, quemadmodii metestatur Scho diastes Theocriti; talis est Virgilianus 4lle. Ducue ab νασdomum

68쪽

Roberti Titii Comnient

selaum mea carmina, ducite Daplarim. plures etiam huius genearisto

hanc sententiam, qtiae non est libitum hic adscribere satiet tis vitandae gratia , clim Theocriti carminibus res abundὸ percipi possit. l eo longism tenet vuua eomasJ Vuam dixit, clim vitem intelligat ε, vitis ergd non diu soliis ornata permanet,haec enim arborum comae appellantur. Horat. Ditfurere niues, redeunt tam gramina campis, Arboribusq; comae. Calphurim graciles νbi pia madensat Sylva comas ' rDonum forma breue est J Posuit hanc sententiam I crates quoque in Parenesi ad Demonicum his verbis. κανα ---

ferente Stobaeo. Ouidius sic. Forma bonum fragile est,quiniunctet. accedit ad annos, Fit minor, σ Jati Marpitur illasuo. Properi. 2 sc forma aeternum, aut cuiq; est Drtuna perennis. appellauit auritem formam donum Horatij exemplo,cuius illud eli. O crudelis adhuc , ct Veneris muneribus pote . . cerua marem sequiturJ Argumentum ab induistione, ut vocant ε, livic simili utitur etiam Ouidius in re gemina. Cerva m rem sequitur,ferρens serpete tenetur: Haeret adulterio cum cane ne xa canis. & in Faltis. cum pare quoq; suo coeunt volucrinq; feraq;. Atq; ahq'am, de qua procreet anguis, habet. Et genus Mereum J , Luculentum extat hac ipsa de re Lucretii testimonii im, dum ait. Aereae primum Volucres te, Dea, tuumiue Significat initu percussae corda tua vi: Inde fera pecu ies pers hae pabula laeta: de reliqua. Aristotel. de Historia anim. lib. 6. scribitam malia fere cuncta propensiora esse ad coitu verno tepore. Squammea turbaJ Pisces ; Lucret. edere squamigeris latices nitentibus . aut etiam serpentes. Virgil, EIl etiam ille malus Cala bris in saltibus unguis Squammea conuoluenssublato pectore terga. hic nostet non multo infra. torto non siquammea tractu Sixnat

humumserpens. sed modd pisces intelligemus , cum statim sequatur. Et montes,ssuaq;. quibus verbis angues significari ni-

h il prohibet.

Perdunt, gramina flores Hic locus totus cit ex Theocriai

69쪽

.In Bucolica Nemetiani

. suos habet arbor amorra J Videnda in primis sunt, quae de apalmis scripta reliquit Plinius lib. 13. ciapit . qui de aliatum

etiam arborum inter s. amicitia, mutuoq; affectu Passim e renata pira commemorat: Ioannembaptistam Portam etia adiare praestiterit in libris, quibus titulum fecit Pi liog nomon ia. 9mvis tirnpus alui Sic ferme Virgilius . Omnia fert aras . annmum quoq; . Plato quodam disticho . Αι πἀνm φ,'

us in arctoen. J Praeceps est occasio, ω quae semel Ha

se, nunquam reuertitur: notum est Ausonij epigrama in hanet sententiam:vel exiguum teni potis spatium relinquitur ad res utendas. Ouid. Vtendum est aetate, eito pede labitur aetas; . Nec boηa, tam sequitur ; quam bona prima fuiscui nunc pro niuea J Hic portentosa est eruditi hominis in 'terpretatio, inquit enim', eo ere in cornua , idest tauri fau sunt reibus coact:s, quod sit tum est aetatis virilis, dicuntur enim eoire cornua in taηro, quoniam in se refectuntuν. mihi sententia planitia sima videt nr, si accipiatur ea mente, qua dictum fulta Maro ne . nec nemorum patitur m mimo, Mec herbae, Dulcibus ista quidem illecebris, saepesuperbos cornibus inter se fabigit decernere amantes, Pascitur in magnasylua formosa iuuenca e illi alteri. iantes multavi praelia miscent V ubieribus crebris, imitasser eornua sanguis si Versaq; in obnixos urgenturcornua vino Cum g mitu. &. pingue'; in gramine uto Inter D adruersis luctatur comnibus haedi. quod feresiamptum videri potest ab Aristotele lubro 6. de Historia animalium ; cuius h ec sunt verba.

tem sunr quae pati id ante haec verba Illie leguntur. Tam fortiora colla J Translationem puellae accomodat Hol ratius . Nondum subacta ferre iugum valere Certime: nondum munia comparis Aeqnare, nec tauri ruentis In Venerem tolirare pondus. collum robustum notauit Catullus dicens. HeIlerno colluo poterit circundare flor quem ego tamen locum aliter, quam caeteri hactenus secerint ι sbleo interpretari. . rantur mestibus anniJ Diximus supra. Vocat astus is νmbra J Aestiuo tempore commodisti in si est siti, alicuius arboris umbra ad sblis ardorem depcllendu quiesccre. Virg. Antefoctim, si frigus erit, se mesis in νmbra. PGudessubiere minus J Persius si clatula pecus oesub ulmos.

70쪽

Roberti Titii Comment. 37

AEa canoro J Cicad ae, non aues medio diei aestu cane

resolent. . ra

Torto non squam mea tractu J Non dubium, quin ex Virgilio semptum sit, ille enim sic ait. Nune etiam pecudes νmbras, Ersistora captant I. Nunc virides etiam occultant spineta lacertos. Theocr. ἰε verbtractum dixit, quomodo Horatius. Rumpat o serpens iter in Hi- tutum. Si per obliquumsimilis saeuiae Terruitmannos.

Mennat omnis hi J Sic Ecl. q. Te nunc rura Ionant. caeterum quod de cicadis suoncit, quamquam ad canendi diuturnitate referri potest, de silailitate tamen accipere malis, namque de hinc quoq; cicadae laus non mediocris accellat decente

δί-M . -ο. Μαν ωσι. sed de Platone illustri Ohilosopho lioe Timonis carmen refertur a Laertio, & Hesycnio cognomento Illustrio . Tῶν παντων/ίνει

consule praeterea Anacreontem pulcherrima illa Oda , cuius initium. M τί8i '. necno Philostratum de vita Ap-polloni j lib. .cap. s. notillima est fabula de Eunomo cytharedo, cuius meminit, praeter caeteros, Clemens Alexandrinus in principio Orationis ad Graecos , & Strabo lib. 6. Cassandra penes Lycophronem τοῦν σοιA; etri se uocat. Viue m ne perde colorem J Hunc sensum ita expressit Virg. fruamuis ille niter, quamuis tu candidus esses: O formose puer nucium ne crede colori r .alba lignustra cadunt, vacuita nigra teguntum. hac de re vide Alexandrum in Problematis. Lucentes urere malas J Nitidas; ita ferme Horatius . Tibi telas , operosaq; Mineruae Studium oderi 2 cob de, Liparet nitor Hebri. M. Me Glycers nitor urit. Hic ab ulmis J Quibus nimirum vites marItari iolent. Virg. Quid faciat latas segetes, quos ere terram Virtere M coenas, ulmisq; adiungere uites conueniat. & . Semipulata tibi formosa uitis in ulmo en . quomodo dc populis. Horat. Ergo aut adulta uitium propagine Altas maritat populos. dc . Pomisne, an pratis, an amicta natibus ulmo. Catuli. At si forte eadtm vitis est ulms coniuncta marito. hinc uidua tum arbores , tum vites dicuntur, quae nullo adminiculo sustinentur, quaeqi vitibus

2 . Id carent.

SEARCH

MENU NAVIGATION