장음표시 사용
81쪽
inata fingiti Ir: vel Dea est, quae essicit , ut pacta conuenta Internos cilliodiantiir, scruentiarq;: videndus est Aratus in φαινe-μἰ, re ab illo versu. Εἰ τ' ο- ὰ reias κδ. . & reliqua; nam
huie Calphurni j loco illustrando mirifice confert. causam qui tulit Iulis 4 Sunt, qui ad Germanicum reserant, cui dicauit Ouidius libros Fastorum, quos cum causis inscripsit, putantq; allusin m ad ipsius stirpem maternam,eius enῖm mater fuit Antonia Oe auiae Augusti iroris ex Antonio filia,& ex Iuli j Caesaris prosapia: liaec illi: sed mihi non displicet
legi in ulnis pro Iulis ; ut ut sensus t, qui causas orauἰt, cum adhuc inter matris ulnas versaretur ', pertinet hoc ad Nemesiani laudes artistificandas, ut is dicatur tunc temporis adeb ingenio valuisse, ut iam causas orare meditaretur: de Germanici eloquentia extat Ouidij testimonium hoc. Quaesit enim culti facundia sensimus oris , Ciuica pro trepidis cilis tulit ama reis . Scimus, ct ad nostras cum se tulit impetus aures, Ingenis currant flumina quanta tui. Deus ipse regesJ Ita Reges, atq; Imperatores vocabant Veteres, ut est auctor Ioannes TZetzes: hine ait Horatius. caelo tonantem credidimus Iouem Regna re , presens diuus babebitur vultus. Virg. Illemihi semper Deus . Dabit impia iactisJ Vel etiam vinctas nullo sensus discrimnne. Virg. Ecce manus iuuenem interea post terga revinctum. rii sus. & centum vinctus ahenis Post tergum nodis fremet horridus ore cruento. hic noster. tu prior illi Vinctas tende manus, exprimit autem captiuorum habitum: mirum tamen videri possit, quod Dea belli seruitutem seruitura si i Virgilius de Furore id extulit Aeneid. i. quem locum, quia huc plurimum facit, consulas velim. InsuavesuosJ Simile est carmen LucanI. In sua victricem conuersim olnera dextram.
26illos iam Flyma Pbilippos J Philippi urbs fuit Thessaliae, I qua campi Philippei Pompei primum, deinde Bruti, & Calaij
exercituum Clade percelebres . Horat. cum Philippox e larem DI Sensi relicta non bene parmula. rrursus. Vestris amia cum fontibus , σ eboris , P In me Pbilippis Hrsa acies retro , Devota non extinxit arbor. &.Vnde simia primum me demisere Phia lippi Decisis humilem pennis. Virg. Ergo inter sese paribus eo currere telis Romanas acies iterum ridere Philippi . consule Dionem lib. T.
82쪽
t captiua triumphos 4 Tartarus enim tenebrarum plenus si
elut etiam Catullus docet Endecasyllas quopiam'
unde Virgilius nigram ipsum appe lauit, 'quasi dicat tenebraco sum . bis nigra videre Tartara. est autem care r inferorum,.
ut ait hic noster, & confirmat Tertullianus in Apologeticor vide Apollodorum in Bibliothec*' P . i. acandida pax aderitJ Vera, non fucata, qualis fuit aliouando inter Caesarem, & Pompeium: fingebatur autem Pax alba veste amicta, Petron. Arbiter. Pax prima ante alias niu os pulsata laceri s Abscondit galea victum caput. idem de fide dixerat Horatius. Te sms, ct Abo rara fides colit Velata panno. quamquam eandidum absolute prolato, & iucudo persaepe accipitur. Horar. Qindstes Asteris , quem tibi candidi Primo restituent vere Fauoni'. Tibullus . oelint eandida fata tua. sic nisuum pro eodem. O niueam auae te poterit mihi reddere lucem. &. fulf rit hic niueis Delius alitibus. Cornelius Gallus Elegi a nuper ab Aldo iii-niori sermis representata. O niueas luces, ὀ tσου dulcia. extat sexceta alia exepla de hac re, quq nihil opus est huc adi iocare . - .uuo domito procul hoste J Etenim cum hostes omnes debellassent Romani, tunc demum in seipis arma conuerterunt; itaq; ait Horatius. Sed ut siecundum vota Parthorum oua Vrbs hae periret dexterar Altera iam teritur bellis ciuilibus aetas, Suis ipsa gyma viribus ruit . vidit autem hoc Onomademus ille in Chio faction Is princeps, qui victoria potitus diuersarum partium viros haudquaquam exigendos censuit, quod vereri se diceret, ne sui inimicis omninb liberati cum amicis dissen
Tacito discordiaferroJ occultis conspirationibus, S consilijs de seditione excitanda : vel ideo tacito, quia bellarite non indicebantur, utpote iniusta, & nefaria . . clementia condidit ensesJ Sut, qui hic legant dementia ex antiquis codicibus.
ulla cathenatii Cathenis vincti,& per hoc captiui. Horat. Seruit Hispanae vetus hoIlis Ora cantaber I a domitus cathena. I Oelix raro J Vel raros patres ob amisis filios. Horat. Audiet pugnas vitio parentum Rara iuratus senatores. ob eorum numerum Imminutum in bellis ciuilibus. Altera Saturni J De aureo seculo videnda sent, quae seribit
Hesiodus, & Ouidius: redeunt satumia regna inquit Virgi
Altera regna Numa J De Numa videnda sunt,
83쪽
Iiuius labro primo, Dionysius Halicarnalladius, & Plutarchus
in eius principis vita. Inter sacra tubas J Tubarum ustis ante Regem Nirminam In castris tantummodo cognitus erat: Numa Pompilius sacrificia .plurima, eo riimq; ritus instituit, in liis tuba canere cepture de tuba in sacrificijs adhibita sic.ait VirSilius. Et tuba com ms-δες medio canit aggere ludos; illic enim sacra manibus Anchisae
celebrabanturia varro in Armilustrium. Armiti rium δε iumreat apud R'manos, quo res diuina ammati faciebant, ac, da sacria. Mabant, tubis canebant. magnos honores ethbicinibus a Numa
fuisse habitos docet Plutarchus in inaestionibu Romanis
duo reges alius Asa via, ille bello, hic pace riuitatem auxere inquit, Livius. de tubae in praelijs usu, res est notissima. Ennius. Ad tuba terribili tonitru taratantara trusit . quod carmen sic fuit im latus Virgilius. At tuba terribilem fouitum procul aere canoro I crepuit. rursus: Exoritur clamorq; virum,clangorq; tubarumHoratius. O lituo tubae Permissus sonitus . consule Vegetium de Re m ditari. . Faciem mercatus bonoris J Ambitum notat, & Inanem Ma-giltratus speciem . cum omnis ipsius auctoritas penes facinoarosos ciues resideret: ceterum per bonorem ves quemlibet Ma
gistratum simpliciter intelligit, vel particulatim κατὰ Praeturam ipsam, quae proprio quodam iure honor dicta fuit shine ius bonorarium, inquit Iustinianus, Hiemus appellare, quod honores gerunt, ιdeIi magistratus auctoritatem huic iuris Praetorio 2 dederunt; &. Praetor honoriuus vocatur ab Ouidio. baq; bonoratus libera praetor habet. Nec vacuos tacitus fascesJ Vanum, atq; inanem Consularum, re sq; vlta iurisdi &auctoritate, sesces enim
insigne Cousulatus .fuerunt, per quos honores ipsbs significat. Lucret. populo sces, ova'; secures Imboit. rursus. pulchros fasces, euasq; secures Proculcare. Virg. Illum non populi fasces, non purpura Flextim Flexu rursiis alibi. uir Tarquinios reges, animD; fuerbi Vltoris Bruti, fusicesq;.ridere receptos ς Horat. Cuilibet hic fasces dabit, eripietq; curule cui
volet importunus ebur.at rursus . visi Detularit fasces indigno Λ em.' figura uiνων, μικcςodem modo dilium est ab Horatio. 2 e ροηit, ot fumis secures Arbitrio popularis aurae 3c a Propertio. Cum tibi Romano domitas ιη bonorehcuresά. Vultumq; prioremJ Hoc ideo . quia statim docerat. Iam nec
84쪽
Humbrati facum mercatus honoris. & nihilominus vultus a sa-cie disteri. Sallustius. Trorsus in facie, mituq; uereclindla inerat. consule Nonium. Melior DeusJ Numeriantis Carini filius: ita loquitur Virgilius . O Meliboee Deus nobis haec oria fecit, cum Augustum intelligat; antiqui distinctionem habebat inter Deos, ut unus alio melior esset ; hinc etiam maiorum , minorumq; ginium Deos zeperias, patellarios, atq; huius generis notae, ac deterioris etiam plurimos ex fusae illius religionis persuasionc . iErectumq; colit Boream J Ex Pythagoreorum sententia locutus est, illi enim supernam coeli partona polum nostrum statuebant, infernam vero an tarticum, id est .aac , , Vt Vocat Plato,
unde fortasse Noti ape ellatio derivata est. Aristoteles tamen Pythagoricis se aduersarium praebet, cura; ab ipsis dissentiat, r. ationem affert lib. 1. de coelo. Virgilius Dc. Mundus ut ad Scy-rbiam, Riphaea'; arduus arces Coi surgit, premitur Lyblae deuexus in Austros; Hic uertex nobis semper sublimis, at illum Sub pedibus Hyx atra videt; manest; profundi. qui locus ad Arati no
Mediovesub aethere seruit J Fortasse femetr zonam torridam intelligit, quae falsd inhabitabilis a veteribus credita est: de quinq; zonis videnda sunt Tibulli carmina in pocia latio ad Messalam ab illo vessu. 'cam eircumfuso consi tit iu aethere tellus , &caetera, notillimus item est Virgilii locus cx primo
Georgic. Quinq; tenent caelum zonae . & reliqua. sic etiam Varro citante Itidoro quisis; aethereis Unis accingitur orbis, Ac Nastant imas hyemes, mediamq; cadores: Sic terrae extremas inter, mediamq; coluuior, Quam uelis ualido numquam uis auferat Cne. Lucretius . Inde duas porro proρὸ partesseruidus ardor, At dv- usq; geli caseus mortalibus aufert. consille praeterea Ouidium NIctam. lib. I. & ex GraecIs Dion usium Afrum.
Radiantι luce cometem J Alii legunt radiatum luce, quod non respuo. sic flixit Seneca Hyppolito. tuq; sidereum caput I adtate Titan. porro hic cometem intelligit ex Iouis, ac Vcneris planetis coagmentatum, qui laetorum succestuum praenaucius esse consueuit, ut admonet Serulus ad illud Maronis. Ron δε-- cus ac li1 uda si quando in nocte cometae Sanguinei lugubra rubent. non cile autem cometem insertuniorum semper indicem vii detur ἰndieato Plinius lib. 2. cap. 23. his verbis. Cometes in uno totius o bιs loco eo tur in templa Romae admodum faunus Diuo Au-
85쪽
I uΠo iudicatus ab ipso. idem confirmat Seneca Quaest. naturilib. . sed nullum otian inb cometam foeticia, aut secus portenderet certum est, idq; nuper longis dimputationibus ostenderut eruditissimi viri Squarcia lupus, Erastus, Dudithius, Grynaeus, Malij, qui fatuam , de anilem vulgi opinioneni solidit limis rationibus ab ipsis fundamentis conuulserunt. & nos in nostris libris de Vnivcrsis diuinationis genere haud inanibus argu mentis, ut puto, labe fictauimus: verumtamen consulas licet Cornelium Gemmam de Diuinis Charactetissimis: quod si
radianti legere malumus apud hunc nostrum, conueniet Cum Marco Tullio, cuius illud est . mdit'claro tremulos ardore co-- metas: scintillant enim haec sidera,& lucem quodammodo vibrant, quod hic noster vocat deinde nutare, ac mox scintillare.
Sine uulnere sidus Qiuid nullam caedem, seu bellum po
tendat praeter eius sideris communem , Ut putant, naturam ἔsolent enim cometae atrocia, dc tristia significare . Virgil.'necum traIles arsere cometae. Tibuli. Haec fore dixerunt belli mala signa cometa . Lucan. crinemq; timendi Sideris, O terris mutantem regna cometae . Aristoteles cum de his ignibus diligeterdita putet lib. I. μέ risit. de huiuscemodi praedictionibusne verbuquidem . I'tolemaeus is fuit, de reliqui astrologi, qui haec pro-
2 qumquid utrumq: polum J Testantur docti viri scribendum
hic esse ex integro codice. non per utrumq; polum. caeterv ignem cruentum vocat poeta, scut Virgilius sanguineos cometas : persimilis locus re peritur apud Lucanum , ibi. 23 unc ιaculum longo . . nunc sparIo lumine lampas Emicuit coelo. At quondam non talis erat J De prodigijs, quae mortem Cae- .faris consecuta sunt, multa Virgilius Georgic. I. & Horatius Carm. lib. I. Od. 2. vide etiam Plutarchum, & Suctonium .
indixit J Bellum publice, & palam denunclaui , arma etenim pro bello hic sumitur. Virg. Arma, virumq; cano: de belli indicendi ritu consule T. Liuium t, & nos qtiippiam adia tauimus in nostris libris Locor.controii. manae pondcra molis J Negocia Romani Imper j, sc enim appellat Horat. Cum tot sustineas, o tanta negocia solus Res Italas orn s. molis igitur hoc est magnitudinis. Virgil. Tanta
molis erat Romanam condere gentem.
sic inconci sia lacertis J Alludit per transcursum ad fabulam Herculis, qui Atlanti successit in coelo humeris sustinendo.
86쪽
porrb per transi tum orbem nequaquam Romam euersam Intelligit, ut quidam somniant, sed Imperis administratio nema Carino ad Numerianum translatam.
Oecasus nisi cim resspexerit ortus J Quod nimirum numquam
eueniet ob terrae globum interiectum, & sic argumentum est απο τῆ οἰ εκτου. Manilius medioq; tumore Eripiunt terra coetu, uisusq; coercent. deinde. Sic Bellis glomerata manent. de reliqua. item. Sed quia per teretem deducta eIn terra tumorem, His modo post illis apparet Delia terris. mudi duae si in t partes, Vna quae nobis perspicua est, altera quae aspectui nostro subtrahitur, contrariamque mundi oram incolentium oculis sub ljcitur.
Me quatit J Talem fere describit Sybillam Virgilius lib. 6.
Horatius ait. Non Dindymene, non adytis quatit Mentem facerdotum incola Pythius. Lucanus vero sic. quippe nimulo , fluctuq; furoris compages humana labat, pulsuque deorum concutiunt fragiles animas . videndi sunt Cicero de Diuinatione , &Plutarchus in Commetario, ubi quaerit, Cur Pythia versibus resia pondere deserit. Inter gaudia terrorJ Non nactus, qui spei opponitur, tametsi spes metui coniuncta esse potest, sed veneratio, quae terrorem incutere solet: sic Virgilius horrendam Sybillam vocat, id est venerandum, & tectum horrendum eadem ratione. Faecundi ueneremur numina Fauni J Vel quia multa in pectore clausa gerit, ut apud Maronem. Foecundum cocute pectus. vel quia pecoris foecunditatem, uberemque frugum prouentum
pollicetur: bona verb nwmina dixit, hoc cst amica, propitia, ut, sis bonus, foelixq: tuis. Foisitan augustas J Ad aures Caesaris : salluntur autem, qui hoc loco per Augustum Octavianum ipsum accipiunt, cum de Diocletiano, aut Numeriano intelligendum sit. Meliboeus peribriam sustinet alicuius potentioris amici Calphurnu, qui apud Imperatore gratia polleret, cuius amici opera sperat fore poeta, ut se in Caesaris familiaritatem quandoq; insinuet, tale quiddam Virgilio eueniste memorant, sed & de seipse quippiam simile narrat alicubi Horatius.
87쪽
NT ACT AN Crocalenpuer Ashacus puer Idas, Idas lanigeri dominus gregis , Aphacus horti , Dilexere .firmosus uteri sita imam l
Voce ans. terras, hAcumgrauis ureret aestas,
Adgebido ontes, dr easdem forte seus ulmos
Conuenium: dulos ulcontendere cantu, Pignoribus Zarant. Hace hic ut vester e cm,. Illa siui victus ne me marendicet horti . Et magnum certamen erat sub iussicae N s. Misi omne enus pecudum,gm s omneserarum, Et quaecum agis alatu erit aera pennis. -Gnuenit umbrosa quicun sub ilice lentas Pincit oves, Faunus flater, Savriά bicornes. Assueruntsicco Drya es pede, Natades vis, Et tenuereseos properautia mina cursus .. stunt tremuos incurrere frondibus Euri: ruta per totos feceresilentia montes, Ommaces abant: neglecta pascua tauri Calcasante istis etiam certantibus ausa es Daedala nectareos apis intermister ores. Iamgsub umbrosa messius considerat ulmo Thy sis, o, Opueri me iudicepignora, dixit, Irrita sint, moneo: satis hoc merce is habeto, Si laudem victor, en onrobria victus. fEt nunc, alternos magis ut di inguere cantus . Possitis: ter qui manus iactate micantes. Nec mora: discrevit digitus: prior incipit Idus. Me S luanus amat: docisis mihi denat auenas. Et mea
88쪽
Et me afrondenti circumiat tempora teda iaue etiamparuo hoc disitanisinontiue carmene Iam leuis utiqua resis tibi iis canna. Λ s. Et mihi FIora comas parienti amine flargit di .ci lEt matura mihi Pomona flab arbore ludit. Accipe, dixerunt Nymphae,puer: accipe antem . . Nam potes irriguis mutare canatibus sonos. ID. - docet i a Palesciatu regis e is niger asiae . LTerga maritus ouis nocenti mutet in agna :
Onesi diuersi periemseruareparentis Possit, y ambiguo testitur Gruns colore.
A s. Noominus arae mea mutabitis induit arbos: .. Iunota rondes, o non gentilia poma Ars mea nunc malostrea temperat, se modo cogis Insita praecoquibussu eperversica prunis.
ID. Me tenerassalices iuuat, aut olea a putare, . AEt gregibus portare, nouas ut carperefrondesicindi fiant,primo recidere gramina morsu e Ne depulsa vagos quaera Eturvarentes. AN. Ei mihi cum luis radu bus arida testas . . . U IPanditur: irriguoster naetur area fonte . iEt satiatur aquaouccos neuerte priores bLanguida mutata quaerant Hamaria terra. ID. Osi quis Crocalen Deus asserat: hunc ego terris, . . AHunc egosideribusseolum regnare fatebor. Dicam nani nemus: dicam ub arbore numen Hoc erit. Ite procul: sacer es locus: De prophant... Λ s. Vrimur in Crocale quis mea vota deorum l diar: huic mitis, virides qua gemmeus undat i ns agit, or tremulo percurrat litia rius , Inter pampineas ponetur faginus ulmos. ID. Ne contemne cavas, se pastorasa tecta.
Rusicus est mateor sed non es barbarus Idas .
Saepe vaporato mihi cespisepalpitat agnus: Saepe cata me is deuota Patilibus agna.
89쪽
Mittere primitias, ct figere tiba Priapo 'Rorantes fagos damus, or Druentia melia: 'Nec fore grata minus, qua caper imbuat aras . Io. Misu sita uberibus balantes pastimus agnas rToH. Tarentinaepraesent mihi Desiera matres: Per totum niveus premitur mihi casus annum. Si venies Crocale, totus mihi seruiet annus. As. χι numerare vetit, quam multasub arbore nostra Poma legam e citius tenues numerabit aristas. Semper olus metimus: nec bruma, nec impedit fasiam venies Crocale, totus tibi seruiet hortus. ID. anuissiccus ager languentes excoquat herbas: . Sumo tamen calataeos nutanti lacte coactos. Vesiera tunc da mus, Humprimum tempus apricins
Surget, o a tepidis et tonsura Calena s.
AS. Et nos quos etiamprisorrida muneras aestis .mi MAge renuenti duimus tibi cortice Chias, saneas nuces totidem. Haem se e Nouembri Maturis nucibus virides rumpentur echini . I D. Numprecor informis videor tibi' num grauis annum.'Dccipiori miser, quotiens modiis ima tango Ora manu 'primig siquor vesima floris Nescius ' segracili digitos lanugine Eo 'As. Fontibus in liquidis quotiens me conspicor esse, ... Admiror Iotiens. eten sic flore iuuentae fiuduimus uuisus, ut in arbore saepe notaui i re u tenui lucere Odoma iana. ID. Carminaposcit amore ne sula cedit amori: .rri Sed si ecce aeus: reuocat Ab crepuscula veser. Hinc u Daphmgre res, istinc agat Alpheiabarus. As. Iam resonantfrondes: iam cantilus olybepit arbos. Iproculo Dorida,primum reclude canalem: Ei Gne, iamdudum sitientes irriget hortos. mx eas ierant: seniorcism talia Th7rsis. Esetares, se ob hoc concordes multe. nam vos Et acor, o camus, oramorsociauit, Oinas.
90쪽
c TAM Crocalem J Integram, Ut lo- a quitur Horatius, & Catullus, non imminutae pudicitiae, sic etiam utitur hac dictione idem Catullus. Sic virgo dum intacta manet , dum caraJuis eri. Virgil. cui pater intactam dederat. Horat. Sunt qu/btis unum opus eIt intactae Palladis, urbem. Carmine perpetuo celebrare. ab hac Crocale nomen est inditum Eclogae in exemplaribus Florentiae excultis. Idas LanigeriJ χαλιλογα, siue αἰαδ 'arie, veluti apud Virgilium. vos haec facietis maxima Gallo, Gallo cuius amor, dc caetera. rursus .sequitur pulcherrimus Assur, stur equo fidens. Sed impar voce sonans J Formosi quidem, sed non eius pulchritudini par vox respondet, ut sit aeque formosa, hoc est bona: de canendi peritia sic in fine dicet. Este pares, ct ob hoc concordes νιvite, nam Nos Et decor , ct cantus, est amorsociauit, ct aetas. Nemesianus dixit. Et non tam tenuisito de voce sonarent. lidos fontesJ Virg. Hic gelidi fontes , hic mossia ρrata Ly- cori.considera num hic locus imaginem prςsegerat illius The-
Pignoribusq; parantJ De pastorum consuetudine, qui saepὰ
Inter se pignore deponto certare introducutur, velut exempli gratia, apud Maronem. tu dic mecum quo pignore certes. hic autem superfluere videtur enclitica , neq; enim parant contendere cantu, id est alter alterum cantu superare,& pignoribus, sed contendentes cantu superare pignoribus positis . Vellera septem J Oues; dixerat cnim superius. Idas Lanigeri dominus gregis. Et magnum certamen erat J Tantum non ex Virgilio ad verbum huc transsatum . Et certamen erat corydon cum Thysde