M. Aurelii Olympii Nemesiani Carthaginiensis. T. Calphurnii Siculi Bucolica. Nuper à situ, & squallore vindicata, nouisque commentarijs exposita opera, ac studio Roberti Titii Burgensis. ..

발행: 1590년

분량: 233페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

71쪽

In Bucolica Nemesiani .

carent. Horat. Et vitens uiduas ducit ad inbores. item. platanus . caelebs Euincet ulmos. Catuli. Vt vidua in nudo uitis, quae nasci et x arvo, se extollιι, numquam mitem educat uuam

tur, quasi dicat ἔδιναπι esse Thraciae frigora, Libiae aestus perferre. Horat. Memphim carentem Sytbonia niuae. item. σ niaue candidam Tracem . rursus. carens Sythonia niue sed idem percommode utramq; plagam describit. Pone me pigris ubi nulla campis Arbor aestiua recreatur aura; modiatus mundι nebu- ω , malusq; Iupiter v et . Pone sub currum nimium propinqai Solis, in terra domibus negata r quem locum fuit imitatus Franciscus Petrarca quadam Ode : Catullus alicubi Lybiam tο-

siam vocat.

Hermes potabut aquas .Filiae Nerei, hoc est Galatheae, per quam mare ipsum intclligit, cuius aqua potui amarillima est. Varg. Verine Galathaea thymo mihi duYιor Hybla . . Taraq; nocent si De hac arbore s upra nonnihil attigimus; Piura Misuper dici possent, quae cosulto a me praetermittutur. orom gramina vincet J Sardoae herbae malignitatem superabit, nec quodlibet presentissimum venenum haurire dubitabit: de herba Sardoa meminit Virgilius . Imo ego Sardois

a tuear tibi amarior herbis.

Elisa Marmaricos J Marcum Antonium illum triumuiriim currui leones iunx ille traditum est, quod insolens factum Cicero velle menter insechatur: ad epithe tum profero Senecae t stirnoniunt huc in Hercule in Oeta. Iuxtaq; impavidum pecus. Seuit Marmaricus leo. rursus. Agamemnone. Marmaricus seo Morsus cruentos passus audacis leae . ab Africae regione leonum teracillima; uc etiam Getulit leonem dixit Plautus Menaechmis . Gego hi-c proteram leonem Getulum olentem, edentulum. I'hilostratus de vita Apollonij .Ferro proordia durentJ Ad tolerantiam se comparent. Hc-n a. 4 Μ . TibulL A bis,non tua

sunt suro praecordia ferro UMcta, nec in tenero stat tibi corde si . DVcatq; diu patienter amare J Saeuitiam amasii dili perferre assuescat. Tibicli. Ses ne te capiant primo Ῥι forte negabit δε-

4 E uti iis iuga colla dabit.

72쪽

noberti Titii Coniment

merseret, o fastus J Qui formosorum proprius est , unde ait

Catullus. Dum tibi me purgo nec possum fietibus vllis Tantis tum Nectrae demere sevitiae . facit huc alitent Maronianum illud. Nonne furtotius tristes tamaryllidis iras, is superba patifastidia 4 no e Menalcam SimodoollicitosJ Appellat amantes sollicitos, quoniam dI-xerit Ouidius . Res es sollicitι plena timoris amor. quam eadum sententiam posuit Heliodorus in libris Aethiopicorum: idem

sibi voluit Maro, cum cecinit. Omnia tuta timens. Loquebat ut autem de Didone Aeneae amore insaniente ; quem tamen locum perperam quidam interpretati sunt. Ter vittisJ.Virgil. Esteracru mollicitae haec altaria πitta. de numero ternario plura scribit Macrobius ad somnisi Scipionis. Virgilius sic. Terna tibi baec primum triplici diuersa colore Licia circundo, terq; haec altaria circum TIMιιm duco,num ro Deus impare gaudet. & in Ciri. Terq; novena ligat triplici diuersa colore Fιla; ter in gremium mecu , inquit, despue Nirgo, Sespueter virgo, numero Deus impare gavdet . Tibull. Ter cane , Ier dictis expue carminibus. Theocrit. E e τ ις άπα πονδε , κά τtis Itin Ber νια consule Aristotelem libro i. de Coelo. Frondesacra J Verbena scilicet. Virg. -ρtηλRes, O mascula thura . vel ramo alicuius alterius arboris hisce lacrificijs adhiberi solitae. Thcocri t. imi in Ori

Cinere*: auersa J Et hoc quoq; ex Marone sumptum apparet, qui dicat: Fer cineres Amarylliforas, riuoq; luenti, Tra qἰ

caput iace, ne respexeris . is porro ex Theocrito utendum accc

enim ritu S antiquorum purgamenta, & sebrua abljcere, nos respicere, veluti docet Aeschylus: ad quem ritum allusisse creditur Euripides Andromacha dicens. δ' tax-

crepitantes 'rere loros J A natura seliorum lauri epithetusumpsit, haec enim igni imposita crepitum edere solent, a quo Veteres omina sumebant Tibuli. Visuccensa sacris crepitet ben laurea flammis: Omine quo fortis, ct sacer annus eat . Lucretius ulla magis,quam Phabi Delphisa laμrus Terribili sonitu

73쪽

In Bucolica Nemesian I.

summa crepiisse crematur. lianc fragilem ipsam appellauit viringi linis: fragiles incende bitumine lauros. quomoilo LucretiusIra: Iilem sonitum chartarum dixit: Et fragiles Ionitus chartarum com- meditat r. Propertius de herba Sabina dixit. Et crepat ad 3 et res ber, i Sabira focos caeterum de lauro s acris adhibita memin t Theocritus oc αν - ἐν ἀ-ἰ -Aι 2..

lius dixit. Dapbnis me m.ilus Hit, ego banc in Dapbnide laurum

Versicolariasila J Vel , si ex simi vestes pictae Cypriora

lingua, ut quidam cusent: vel dictum est imitatione Virgilij. Terna tibi hae primum t iplici diuersa colore Licia circundo . de in Ciri. Terq; nouena ligat triplici dimersa eclore Fιla. circumtulit artesJ Q ichini legunt herbas, de ignotus', vel Lycidae, vel quod paucis cognoscantur, exponuntiaosIliuni timet J Ea carenina murmurauit, quae lunam coe Io deducere posse credita sitiat. Virgil. Carmina νci coelo possime deducere lunam. Horat. Per atq; libros carminum potentium fixa coelo deuocaresidera. rursus in fine illius Ode. An quae mouea. re cereasimagines , Ut ipse nosti euriosus, oe polo Deripere lu-nam νο ibus possum meis. Tibuli. Cantus ετ d eumru lunam dea ducere rentat . Propert. deductae quibus en fallacia lunae. rursiis . Et iam luna negat toties descendere coelo. Ouid. Carmina sanguineae de lucunt cornua lunae . Aristophanes in Nebulis

cur autem creditum sit veneficarum incantat onibus lunam coelo dcripi , causam incrz uetus quidam poeta, quem nonnulli Varronem Atacinum csse autumant ; cuius vectus citat

Adrianus Turne is Aduers lib. I 9.cap. 3. Quo rumpitur anguisJ Vim Frigidus in pratis eantando rumpitur anquis. Ouid. Vipereas rumpo Verbis , ct carmine fauces. Lucillius in Satyris. Iam disrumpetur medius, iam ut Marsicolare Disrumpit cantu uenas, elim extenderit omnes. Tibullus verb dixit. Cantus irata detinet anguis iter. Murant fataJ Vniuersa propemodum haec aliquot carminum complexio e Virgilio iunipta est; vividimus, neq; etiam

hie locus inde non est petitus. Oftq; satas inquit ille ὶ aliδ uidi

traducere messes. inualuit autem apud antiquos opinio haec, ut fruges ex uno agro in alium carminibus quibusdam, magicis que incantationibus transserti posse crederent,cm in comm do no-

74쪽

Roberti Titis Comment.

do nomothetae occurrentes legem promulgarunt In haec Veseba . Qui malum carmen incantasiit, frugesve ex ηtasit, coerceter ω

extat nobile Furij Cres ni exemplum, cui a Sp. Albio dies dicta fuit, propterea quod fruges alienas In suum agrum migrare incantationibus quibusdam adegerit ; vide Plinium liahro I 8 cap. 6.Tibullus ait. Cantus uicinis fruges traducit ab agris. Vellitur arbos Ouidius d e Medea dixit. conuulsaque robora terra , E suas moueo. fabulam Orphaei sunt qui huc referant, nam feras, & arbores ad se trahere creditus est magicis Incantationibus, quas sub dulcedine cantus, lyraeque intelligi volunt se Plus tamenJ Vt ars magῖca plura pnusitata, atq; admἴrabilla ficere pollici, longe tamen adhuc praestat Idae pulchritudo, maioremq; vim habet; ea namq; aded in intimas medullas mihi penetrauit, ut nullis carminibus inde eximi potuerit k in quam sententiam dixisse videtur Tibullus. Non facit hoc uerbis, facie, tene μή lacertis Devouet, ct flauis nostra puella comis. consule etiam Heliodorum in Aethiopicis. De Incredibili amoris, ac pulchritudinis vi plura extant apud Graecos , Latinos'; scriptores testimonia, quibus recensendis consulto supersedeo, ne a meo breuitatis, quantum potest, ac res patitur, retinendae instituto scicns, volensq; recedam: illud erit instaroninium, quod legitur apud Anacreontem Ode quapiam.

Atque haec ad Nemesiani Eclogas dicta sint; nunc operami

75쪽

In Bucolica Calphurnil r

quis properant alce notauit.

o. Aspicis, vivirades etiamnunc tittera rimas i

Ornite fer proprius Iua tamina. tu potes alto Cortice de iptos citius percurrere versus, Nam risi satis patre inremia largus di peracem, dedit mater non inuida corpus. OR. Nonpasor, non hoc triuiali more viator, Sed deus ipse canit. nihil armentale res tat. Non montis sacros di inguunt iubila versus. Co. Mira refers . rumpe moras, oculos'uaci .etuam primum nobis diuinu relege carmen Oκ. iis, quis tuas tueor satus auere Farauus Haec popum ventura cano. iuuat arbore sacra Laelapatefactis incidere carmina magis. Vos .praecipue nemore audete coloni. . Vos populi gaudete mei. Get omne vagerar Securo custode pecus, nocturna polor. Claudere axinea notitpraesepia crate: Non tamen is Fas aedator ovilibus uris Asseret, aut laxis abiget iumenta capsens e Aurea securam acere si Iur aetas: Et redis ad terras tande qua ore , μάAlma Themisposito: iuuenem beata uuntur Secuti e maternis causam quilusit talis , Dum populos deus 'se regere dabit imgia iunctas Post tergum Besiona manus, potiata telis Insua manos torquebit viscera morsus: Et, modo quae toto ciuitia di utit orbe, Secu-belia geret . Eos iam Roma Philippos i Defigit, nusios ducet captiua triumphos.

Omnia tartare digentur carcere besti; Immergent caput tenebris, iacem timebunt. Candida pax aderit, ne Aram candida via ,

abs saepe is, quae Mera Martemo se, a domito procureone: Iamevrassantibus armis e Publica di di tacito disi ordia serra.

Omne

76쪽

Roberti Titii Comment.

sin eprocul citiumsimul aerae cedere pacis' Iussit: se insanos clementia condidit enses. Nusia catenati feralis pompasnatus - . . Caere cum lasasit opus: ne ariere pleno Infoetix raros numerabit curia patres.

Plena quies aderis qua micti nessa ferri

Abera Saturni reuocet Latialia regna, Astera te a mimae qui primus ovantia caede 'Agmina Romuleis,inadhuc ardentia castris Pacis opus docuit, iusit silentibus armis Inter Iacra tubas, non inter besia senare. Iam necari rati scien mercatus honoris, Nec vacuos tacitus fasci se inane insunal Accipiet Consule legibus omne reductis Ius aderit, more fori vultums priorem Reddeir afflictum melior deus auferet auum. Exultet quaecun nothum gens ima tacentem, Ε rectum colit boream, quaecun vel ortu Vel patet occasu, medio esus aethereinuit. Cernitis ut puro noxiam vigesima caro Frigeat ' ut placidum radianti luce cametem

Proferat ρ - tiquidum nutet sine misere dus 'Aunquid utrun polum sicut selet igne cruento Spargit ' er ardenti misia omne lampas tAt quondam non talis erat, cum Caesare rapto. Indixit miseris fatalia ciuibus arma: Scilicet ipse deus Romanaepondera molis Fortibus excipiet sic inconcusia lacertis, Vr ne transtiti ita fragor inionum Iis, cprius ex meriris definctos Romapenates Censeat, occasus nisi cum respexerit ortus, Ornite, iamdudum velut ipso numine plenus Me fuatit, Hr mixtus it inter gaudia tererer Sediona cundi meremur numina Fauni. Carmina quae nobis deus situlis ipse canenda

Forsitan augustas fru haec Meldarus ad aures.

Duilia

77쪽

ROBERTI TITI IC O M M E N T A R I U SIN PRIMAM ECLOGAM

Philippo Iuncta codicibus anno Partae salu-.tis. I O 6 . Solis equosJ Eorum nomina prodit hςc Ouidius .. Duerea volucres P1rois, Eous, thon Sesis equi, quartusq; Phlego' lannitibus ras: Flammiferis implent. sensus autem est . Nonium aestatis calor se remisit, licet ad autumnum vergere incipiat ouo tempore vindemia facta vinum in lacubus ex

primi consueuit .. , ,

Et spument raucoJ Non aliter serὸ Virgilius. Spumet plenis vindimia labris.Nemesianus sic. vindemia frues collibus moxn-mis. dicuntur vina spumare, cum post vindemiam in dolijs conduntur. Lucan. Indomitum Meroe cogens ' mare falernum. Iuvenal. Summusindomitum,quod despumare alernum Sulmiat. Properi. Dummodo purpureoniment mihi dolia musto. Luttis explicuere genina J Haec Pastoribus umbram praeber, apud Virgili fauces, humilesq; genista, Aut illa pecori fron-dcm, aut pastoribus νmbram Suffesunt. cuin non succedimus νmbue J Sic etiam loquitur Virgilius. Aut tecto os eius coluber succede re, o νmbra. nec longe inferius . Quam procul aut molli succedere saepius νmbra . aliqui legunt vimis, sicut Ecloga, quae hanc consequitur . ct easdem JArid sub visos Conueniunt. Defendimus ora galeruJ Pileo, quo utimur ad solis calorem propulsandum. Statius. Obnubitq;.comas, ct temperat astras

78쪽

Roberti Titij Comment. 67

frater cor donJ Tale est, quod alibi dicet. Si placet antra

magis, Vicinaq; saxa petamus; Saxa quibus virιdes stillantι νeιιere musicus Dependet, & reliqua. sic Nemesianus . has νιmos potius, fagosue petamus. appellat autem mirem ob amoris abu- dantiam a Vnde Horatius indiani fra ternum rumpere foedus dixit, clim firmissimum, ac sanctissimum Intelligere vellet. Patris Fauni J Vocat Faunum patrem, quia pastoribus, Nagrestibus praelit. Virg. Et Nos agressum praesentia numina Fama. Ouid.1ic quatiens cornua Faunus ait: Dij sumus agrestes, qui cum dominemur in altis Montibur, arbitrium en insua tecta Iouι. Calphurn. Uos ὀ praecipud nemorum gaudere coloni , Vos populi Iaudete mei. Vel communi omnium Deorum epitheto usus Iuli, pater enim diuinitatis nomen censetur, Vnde Maro. Huc pater ὀ Leneae ueni Da deinde auxilium pater. S . Fortia corpora νobres Tybripater.&. Da nunc Tybri pater ferro,quod mi sile libro. & . Da pater hoc nostris aboleri dedecus armis nius de Fauno ipso. Faunusq; pater, Satyriq; bicornes. aliquando videtur nomen esse dignitatis, ut cum inquit ide Mato, cum pater in ripa, gelidoq; his aetheris axe Aeneas tristi turbatus pectora bello Procauit. rursus ibidem. Tilm pater Aeneas puppi sic fatur ab alta. qua verb ratione pater de vIris dictum est, eadem mater de taminis usurpari animaduerti. Virg. eassae ducebant sacra per νrbem Pilenus matres in mollibus r hinc Luna maiarer, mater Matuta.

Rapidoq; eapM J Aduersus lolem caput extollit: caeterum pueriliter admodum explicat hunc locum doctus alioqui vir, dum levat caput interpretatur intercludit omnem viam Phoebo ct aditum. subditq;. caput accipitur pro aditu, quo occluso nullus en locus Phoebaeis radiis. Ineptissima explicatio: ego accipio eo sensu, quo dixit Virgilius. Verum haec tantum albas inter capuι extulit urbes , Quantum lenta Iolent inter viburna cupreβι.

Bullantes ubi fagus aquas J Bullas excitantes ; lic etiam Ioaquuntur Plinius, & Celsus: Apuleius ait. Desummo verticeas flares bullis ingentibus scaturibat. - Quδ metumq; vocan T Θιatse serme est virgilianu illud.

Pervia eo nigeriJ Signi t Corydon se a Venere ab uinulis I 1 se, atq;

79쪽

m In Bucolica Cayphur nil.

R. atq; iccirco nulla religione prohiberi, quominus nuntari crisinteresse pollit, impuri enim, qui te, recente cum muliere concubui sient, a sacris arcebantur . Tibul I. Quidue piρ dum Iacra colis. ρurdque lauari Te memini cu puro Aecubuisse toro . item alibi. Vos quoq; abesses procul iubeo ; discedas ab aris , Cui tulit externa gaudia nocte Venus . Ouidὶ Annua venerunt Cerialistem ora Dcri; Secubat in Nacuo sua puella toro . de . Sie epulis fuasti, sic dat a corpora stomuo, Et positis iuxta cubuere tονis ι causa repertori vitis, quia cacra ρarabant, uuae facet et putricilis 'ret orta dies , Porphyrius οιαν A

habere, ut aliquot supra ius citatis exemplis Hare perspicitur, fra omnium optime deci arat Plautus Asinaria.. Si fort8 p M . valle habere dixerit, Tot reddat spurcas, quot puras babuerit. Priapi sacra duntaxat hac religione ituta filis se docet ille ipse deus Eudecasyllabo quopiam qui inter lusus ei liis templo assi. xos olim spectabatiir. Mutura docilis J Neque enim calamos ex quibus fistula cona. formari debebat, nullo demporis discrimine, nullaq; obseruatione pallim cedere oportebar, sed certis quibusdam temporibus, ut docet Plinius lib. I 6.cap. 36. quod hic maturum est .apud Virgilium dicitur tempeHiuum . Aut tempestiuam fluis .

euertere pluum.

Et iam captat a J Virg. etiam pecudes umbras, ct frigo-

ra capiant.

Descripta est pagina Theocr. Γραμματα δ' es φλ ειοῦ γεγρα- .

ProperaηnfalceJ Ipse properans Blce descripsit ; sic dici.

mus properanti calamo.

Nondum stlaxet hiatuJ Rei natiiram aptissime expressi sicast Ilar enim exhausto humore laxat, quae humor coegit, & quodam quasi glutino copulauit, hinc terra lautia dicitur, quae ra- dijs 1 olis percussa rimas contraxit. 2 am tibi longa J αἰτιολονια, cur possid Ornitus carmina insego descripta commodius legere : per internodia veris tibias

s by COO

80쪽

Roberti T iij comni est. cy

vocas. videtur, qui hoc corporis habitu prς ditus ef i. Sed Deus ipse canisi Faunus videlleet, euius lucum subieratripa ut d post. Qui iuga, qω θluas tueor fatus aethere Faunus Hac

populis νentura cano.

Distinguim iubilaJ Rust eas cantIones accipe, est enim iubia

lare, ut Festiis notat, rustica voce inclamare, undc iubilum: respeNit autem canentium morem , ad quem pertinet etiam. Horatianum ilhid . Imbelli cythara carmina divides. Rumpe moxasJ Virg. Era age, rumpe moras. Salus aethere Faunus J Aethere genitum Faunum esse dicte quonIam ex Aethere cucta oriri creditum est; hinc Nemesanus υmniparentem ipsum appellauit: rectὸ autem huic Deo vaticinium tribuit Calphurnius, quoniam a fando, id est vaticinando nomen ei factum osse volunt, vel odii ἰ ἀe quod vo-- , nondignis futura ostenderet; auctore Seruio Gramatico.

Patefactis incidere c.f. J Cortice fagorum signato, falceque

notat .

Vos populi gaudete meiJ Agrestes, quibus Raunus praeest,

alibi diximus. Claudere fraxineaJ Ad luporum, imq; rapinas arcendavxirgiI. trans flumina lata, Aut intus cMusos satura ad praesepia servit. Apuleius. Insurgitoeluncie, qua margines montanae desnt, . rurris arduo caulae firma, fotidis eratibus, pirati Rabulatione comm da porrectis νndiq; lateribus: omitto Iacobi Sanazarij testimo nium ex opere, 'uod Arcadia inscripsit. Praedator ouiliousJ Vel est vG κασι e lupi, qui assidue gregi insidiatur, unde Virgilius. Ni lupus insidias exploratombaci cum, Nec gregibus nocturnus obambulate Horatius idem de v se dixit. De vespertinus circum gemit ursus ouile. Vel quemlibet furem intelligit: recte autem paulo post utitur verbo ab gere, quod proprie sisnificat armenta ex pascuis subtrahere; de cuius notione ita scriptum reliquit Vulpianus Iurisconsulurus. Abgei propriὸ θ habentur, qui pecora ex pascuis, Nei armentis subtrahunt, ear quodammodo depretantur, π abigendi studιhm,qua' si artem exercent, equos de armentis, oues degregibus abducentes. Et redit ad terrasi Tale est Maronianum illud. Magnus ab integro seciorum nascitur ordo a Iam redit irgo, redeunt Saturnia regna ἔ, Iam noua progenies caelo demitritur alto. per Themim autem Iustitiam intellisit, quae ex Themide, & Ioue

SEARCH

MENU NAVIGATION