장음표시 사용
301쪽
hccedit, quod Procuratores plerunq; Prin-eipalibus suis omnia, quae acta sunt referre eogantu TVt ergo hoc rite fiat,copia ipsis c5- municanda est. LVide ad hoc sem. r. hoc tit. JIn cocipienda aut sententia, praeter praecepta, uae supra de Iudice decernente Commis. onem tradita quae hie accommodida sunt; quia huc spectant.per . dilecti. de iudiciαὶ il- 4 lud singulariteri notandum, in hisce Sententiis semper Commillarios nomen suum adiicere consueuisset &recte, ut ex eo, illos Iudices delegatos esse euincatur. Speculat. de
sintent. limer. 7. Si autem plures sunt Commissarii, omnium nomina apponenda. QDirso seri id e Commillatii. Debent enim simul ct semel proferre sententiam. Laevo ex tribus. de re iudic. cap desinit tua. a. quaest. 6. Si ta. men unus absit, id caeteris non praeiudicat: tune enim aliquando soli praesentes. Specu latas. qua iter. num. 2. pronunciant: quilibet enim eorum in solidum iurisdictionem habet. Concludendo ergo hoc caput, monendum est: Si quis contigerit casus, qui in hoe Tractatu non sit expressus, Commiliarium adsimilem rasum re icere; & s nee is extet; ad ea, quae supra libro 1. dixi, se accommodare de oet. Ita enim pauca obuenient, quae ipsi dissicultatem in concipienda sententia fini paritura. Videbit quoque Coma missarius, ut in loco congruot sententiam ferat, ne ex eo nullitas causetur, per scripta Benedicti Curtii, in Arrest. Amor. Aresi primὸ,
C A P UT XIII. De Appellationibus.
I3 Decossium. δε momento ad momentum eo urari fenditur. 14 Inscriptis appetundum. is Gravamen in specte inditaniam is Causa quales esse dis xl. ae reiiciatin in Camera WEArist. a inpetrationu beneficio abutentas puniunturi
P Artes aliquando, vel ex imperitia, vel ex
protervia , Commissariorum sententiis perperam latis grauantur: quibus ut obuiam aliquo remedio cant, solent ab iis , meli ris iustitiae consequendae causa , appellare: Appellatio enim est theriaca contra ven. x num iniustae sententiae. Purpurat. in ι I. ume ro 87. Cod. de piatu. Et defensio, Stesian. de Benacurs in consiI matrim. 1 3. numero is. J quae aduersus Iudicis iniuriam oppressis datur.
struation. 28. numero i. f Dico oppressis: Aliis enim non conceditur, sed ii, ut i abutentesmi plectuntur: quemadmodum ex aliis recenisset Petrus Cornel. Brederod. de apyllarion.
parte i. titul3. J An t autem a Committario iappellare liceat, quaeritur Et videbatur dicendum, quod non . Primo enim, tui se- ιpra libro primo deductum; Commissarii sunt
Executores: at ab Executore appellatio nouadmittitur. I.ab exemtore.de anillation. Ab exe cutione. que um appellat. npn recipiunt. Rota deis cision. 346. Zoareet. in Thesaur. recepto. fient Llitera A. numero i99. O Lir. Coler de Processex culpari.Α .cap. 2. numero Ι 8. Secundo, quia sententia Committarii si inplex interlocutoria est , a qua non potest appellari regulafiterileg. ante sententiam 2. in M. de appellation. r cip. tapertissimi. Cod. de iudicia. Et hane sententiam videntur approbare Decisiones, seu raeiudicia Camerae; in verbo Commissarii, vi assirmatur. si Coae millarius fines Comis missionis , vel mandati excedit ; non opus
est appellatione ; cum salua sit exceptio nullitatis post publicatas attestationes e Ita procelliis denegari, in causa 8ram Z.
tamen i non attentis , Appellationem de iure Civili in hoc casu permissam pu to: Supraenun
302쪽
enim libro primo Iudici delegato compara, in hos Commiliarios et diruina. Iuris autem est, a Delegato polle ad Delegantem appellari. leg. Papinianus. haec appellatio. Cod.de .ppellations unic. Od.qui prossa iurisdictio .ur a.dfquis O a quo. Vbi dicitur ad eum appellandum esse, qui Delegatum dederit. capit.μper quaestione. de σί. delegara Pue maxime in De legato Principis obtinet, Ioseph. Gonzaira
c trouersquastion. cap. 8. libror. t Secundb fita matur id hoc argumeto: Quod Appellatio, nisi expresse si prohibita, censeatur permiLfa. late post alios Vestr. in praxi. cap. num ro I. libro 7. Quia ergo, a Commissario ne appelletur, nusquam prohibitum est, recte admittitur. Et haec sententia a Doctora b. approbatur. Mynsing obseruat. 29.centur. . Glosita θ-lam Curia Parisiem pari. 1.de modo co Vnd. proces Commis folia i s. f Pro qua etiam faciunt alia adducta a Petro Cornelio Brederodio M
verb. a Commissariis. J Atque sic quotidie in
Camera recipiuntur oppellationes a Commissariis , ut in sequentibus libris in specie exemplis demonstrabitur. Ita in causi Tam berg eontra su blirgi r . Septembris, Aia. ito So. in instrumento Appellationis accii latus suit Cornmisiarius, tanquam suspectus, ratione intimς amicitiae,quam habebat eum
atis; gna dccingcretimes. Secundδ,quia Commissarius fine, Commissionis excellerat. Citauerat enim Partes ad reassumendo Tricini. Si illidi. Cum tamen de eo in Commissione nulla fieret mentio. His & aliis grauaminibus dicto instrumento insertis, Domini moti, Citationem & Compulsoriales de-7 creueiunt,Jt Nec his obstant contrariae Pa tis argumenta : Nam ad primum respondetur , inter Committarium & Executorem, multas esse differentias prout supra libro primo demonstrat timest. Secundo, dato com-pirari per omnia Commiliarium de Executorem; tamen adhuc dicendum Appellati nem elle permissam; quia plerumque in ap- pcllationibus a Commiliariis, excessus Com-
missariorum taxantur. t At iuris est, ab Exe- lciatore licere appellare , propter excellum. Vestr. dicto loce.ct ibidem Grauat in annotation. numero 43 Contard.in lag.vxic.limitat. is fusi Cod.de momentan. posscs per cap. nouit. De V- peltat. Lite Brederod. Lisco. recto Executor. rem
sic.appellari itaque. vel si iniuriose quid agant, cap.quia μί'GL hqitali I.capsi quis prouecatione. de appellar. JHine dicitur: In omnibus causis, in quibus de sua natura non admittitur Appellatio, ratione excessus eam licite interponi. Ita post Ang. & Felin. tradit Duenn. regul. I. ILmirar i. Parisceolio 28. numero Ιχ. libro 4. R land. a Valle consilio r. numero c. O 8. libro I. Botta. consilio A. numero s. Secunda ratio munus stringit, quia de iure t Canonico ab ,
interlocutoria appellari potest. . nen ita. a. quaest. 6.cap.c m Romana. cap.cordi, de sp alarum et Quinimo illa regula etiam limitatur, visi i , gravamen irreparabile immineat, licitum sit appellare.Orcinar.part 1i tui. 29. 3. q. Guid. Pap.decisione io. Cacheran.decisiones. Schurffcon o 7 .numcro viti m. centur. 3. Quod se picsime defere semper in pronunciatione Comia missarii fieri solet: nis enim tale quid contineat , processus in Camera denegantur; pi ut infinitis exemplis demostrari pollet, quorum aliquot infra. in specie proponentur.
t Viso an appellati possit; considerandum irdeinceps , ad quem appellandum sit. Et λCommiliariis Camerae, ad Cameram committentem tantum appellari certum est, per supra tradita. & docet egregie Purpura
cens iis o . I Brederod. larissime Goco.J Circa quod notandum , t in his re Appellati, iinibus satalia, vel solennia protroeationis, ut vocant. in I.II. Cod. de administrat. tut..Cuiae. cap. 4. obstruar. libro 12. aut tempora prouocationis. lega,. 4. l. de hv qui noranIur irs m. non
m mus quam in aliis obseruari. Appellabit ergo intra decem dies. NoueP. 23. f. l. authent. hodie. Cod de appellat.cap.cum dilecti ni fine, de Homon. capsign se m r.de 'Obm. qui hic non secus. ac maliis casibus de momento ad momentum Parti currum. dict authent. hodie. d. c. quod ad tonstitutionem. de sientent. o re radicata.
Quod i ita computari Practici volunt, ut ini- i O o tium
303쪽
rium eius habeatur hora illius diei, qua lata sententia: finis vero eadem hora diei sequentis undecimae. Quae quoque sententia, quia in Camera probata, merito a Cominmissario sequenda: Neque sibi obtrudi patiatur aliorum dogmata, qui vel lege, vel consuetudine undecimum otem volunt computari, quasi integra etiam decima dies Appellationi seruire pollet. Error enim illorum manifestus est; quia iure communi expresse statuitur , a die sententiae fieri computati
ne in .l. I. g.btiluum. f.qκomodo appelland. ct intra quod tempus. d. authent hodie. Quo attento; si aduerta sententia obtineret, non decem, sed undecim dies, contra d iura, maxime authent.b die. O Nouest. de appellat. 6 1. concederen-24 tur. Pars quoque t appellare volens, id inscriptis facere debet. Est enim sententia interlocutoria: a qua alias appellationes, nisi in scriptis, siue in continenti, siue ex interuallo, fiant non admittuntur cap. oest. ΔΗ- II pellatitan.numero s. Requiritur et etiam ut gravamen in specie exprimatur : nec appellanti sui se it, in genere illud alic gare. Quinimo
nec per relationem ad acta, ut per Francum traditur in cap con uluit. Σ.de appellation. Cardinat . in Clement. appellanti.in 2.9 3. quotien. eod.
titui. bi ait non susticere, si diceretur: Appello ex tali causa,aliisque suo loco & tem p re proponendis: quod & Francus, ubi sit praquoque prodidit. Hoc tamen ita intelliges: nisi aliquas causas Appellans expresserat, &deinde ad acta, quoad caeteras causas, se rotulerit , illaeque in actis appareant: Nam hoe casu essicax erit Appellatio. Per ea, quae in si-ntili de sententia traduntur, quod valeat, licet ad quantitatem instrumento cententam, Iudex se retulerit; si tamen tale instrumentum in iudicio productum fuerit: veluti prodidit Angel. in *: Curare. numera 4. Instit. de action. Et haec opinio flicet a nonnullis in contrariam sententiam itum fuerit in vera est, di communis, vite statur post Iasonem V n-tius in tractat. de Nullitat. ex defeci. processnumero
in s. Sciendum iniit per est , quod grauam iniim causae, quamuis notoriae sint: tamen exprimi debeant. Rota drison. 2. altas T. in nouu.
auest. Ad quam renian hac Appcllationis
specie maxime animaduertendum erit. Nam si causae non exprimerentur; interlocutoria,
elapso decendio, in iudicatum transiret, prout egregie scriptum reliquit Socin. consilio 4s. Angei. consilia D . Causa i tamen allegati is grauaminis iusta eiIe debet, ut Appellatio recipiatur. Non enim propter levem quemlibet sumum interponenda. Quia tunc processis in Camera denegantur, ut factum in
dea contra den Shiirbirllen ἱu GEan. In qua eum Cominii Iarius fines Commissionis exiscessiliet, eo, quod articulos ad probandum recepi fiet, qui in Camera nondum producti, nec ad probandum admissi erant, appellatum fuit; sed processus denegati, eo, quod ius Actori vel Appellanti saluum sit, opponendi exceptiones nullitatis, etiam post publicatas attestationes. 17. Octobris . Anno 1 o. Appellans autem interpositam appellationem, intra sex menses, in Camera in
C A P V T XIII LDe attentatis de Inhibitionibus.
QVia non sufficit, Appes lationem intem
posuisse, nisi de effectu doceatur: Quae .rit ut primo, ' An Commiliarius, ficta ap-t pellatione subsistere , 3e examen suspendere debeat Et sane, quia, pendente appellatione, nihil in nouandiun, ac cum veritimile est , Iudicem ad executionem promit rum , inhibitionem decerni debere, Iura tradunt, toto ritui. rt lit. pendent. idem in nostro Commi Srio obtinere videtur. Nam quod attentata attinet, ea non minus hunc, quam ordinarium ludicem vitare debere , ex eo contuit; quod in omnibus casibus, ubi Rppellatio permilla est, etiam Rigula ne quid attentetur: locum habere videatur, cum sit
genetalis. Et tunc in specie traditur: Quod ii
304쪽
Commissarii procedant , non attenta Appellatione ; reuocari qui equid actum fuerit post Appellationem , etiams friuola manifeste appareat Appellatio. Et hoc, inquit, de stylo Curiae obtinere. gloss ad flum Cum Parnsio parr. a. de modo conficienti procos Commissa sel. is t. t Eo tamen non attento, solent Commiliarii, interpolita Appellatione . sic interloqui: vorgen omniener Commission sci,
vcri abren dicrdcii solst. Hoc est: In coepta causa Conunissionis inter N. & N. decernitur, Testes t interposita Appellatione non o stante, solito iuramento, & promissione in continenti adstringendos,&in caeteris quoq; iuxta Comissionem Caesaream Procedenduelle. Quod confirmatur iis, quae tradit Re-biissis tractat.de Inquisit r. ct mmmiis artic. I .ct εI. numero I. Praeterea , inquit, disponit: Partis appellatione non obstante, Commi Liarium posse audire testes,& testimonia com
curat. Clem. Testib. de Tesb. Vnde constat, valde errare Commiliarios , qui hoc nomine Cameram consulunt, an procedere debeant, necne. Cum ius commune ipsis hoe dictet:& ideo, eum hoc faciunt, eum dedecore re pullam patiuntur, prout exemplo supra libro 3 3. parm. cap.de media via. Ostelinim est..t Ad hanc autem interlocutoriam annullandam,
solet Pars in Camera pro Inhibitione suppi
care, maxime cum damnum sibi imminere,&per sub-& obreptionem extraiudicialiter Commissionem impetratam videt. Illa tamen petitio non inucuit locum , sed regulariter solet denegari. maxime in Commissi nibus ad perpetuam rei memoriam,&in causis litigiosae possessionis. Receg. visitationu, Anno is 68. 3.a. alsiilich. J Ratio, quia est sententia interlocutoria . in qua non admittitur Inhibitio. Deinde . quia inhibendo Iudex tolleret, quod semel commisit, hoc est, iri in Commissionem, quod inaudita est
ra Parte, fieri non debet. Hi ne de iure Communi Parte citata est decernenda. I de reo quo que. re iusiata. L nam ita Diuus. de adoptianubis. Gabriel Roman. libro sicunti.de Citat sono clusisn. .ampliuMinumero gi. Dixi plerumque.
non autem semper: quia ludex potest in hibere, si incontinenti de maxima ui iustitia. vel gravamine doceatur. Verum cum haec infra magis in specie tradantur, hic diutius . non erit immorandum: cumq; rarissime tales Inhibitiones decernantur , longius quae ad hane materiam Inhibitionis pertinent, hic persequi non est animus.
C A P V T XU. De Protestationibus.
ΡRotestationes aeque stequentes, si nonisequentiores sent ipsis Appellationibus: Visa ergo Appellatione, de Protestationibus
pauca adiicienda. t utraque autem Pars proeltestatu r, fDe quo videatur formulariu meum hoc tit.J maxime autem Impetrans in instruis mentorum productione , si scilieet tantum Ο Ο a uastr
305쪽
instrumentum illud, quatenus pro se facit,
producere: alias praesumeretur, omnia contenta sateri, post alios Anguilol. a. consilio i4 3.
rvit Pars contra quam, non soli lin aduersus personas adhibendas a Coni miliario, sed ipsum etiam Commissarium extra iudicialiter
decretum seu constitutum eas interponere consueuit. Ang.de Vbald. coUVII. nu. Io. vers. x qua attrem iniquitas. Debet ' autem illa protestatio fieri in ipsa publicatione Comillionis.c .anthent. ι Testu product-C.de Tesib. Rebuffin DEI. e restibatis. .cts. Vbi tradunt,usque adiurametrium Testium hoc extendi. Et huicaon enit Dd.traditio, qui volunt fieri Protestationem ante actum non post. Ita post mul. tos allegatos voluit Crauet t. innot s. num. is. Quod tamen alii intelligunt, ut usque ad finem exclusue fiat: statu ut enim interponendam, quando nondum est perseetiis actus,vel cum adhuc aliquid agendum restat. Iin is itast adstiptum i q. & ibi Batt.de Actus enim consideratur in ultimo momento, & vltimis verbis. Bald. intsuq::i.de Testam. Quo-3 modo autem et debeat interponi Protestatio, an generaliter, an in specie, inuestigandum a Videbatur quidem generalem susticere: habet enim Protestatio haec, clausulam praeseruatiuam facultatis specificandi exceptiones, in genere datas, in omni parte iudicii. Vestr. 6 in praxi .caninas. Id. 6. Contrarium tamen ;t quod nempe generalis Protestatio non susti ciat, ex eo probatur, quod absque causa non debeat fieri, eoque nec valere videatur, nisi consensus Partium & Iudicis accedat. Panor. in c praestentium.de Testib. nu. q. Ioata. Cron de T IE aeg. 38 6. verssio .Et magis in sipecie dieitur, non valere protestationem, in qua saltem reseruatur facultas opponendi contra personas Testium. Nam per hoc non dicit,Testes ma-Ios: sed tum vult sibi reseruare facultatem opponendi: Vnde ad hoc,ut valeat; debet dicere , quod vult repellere seu reprobare Testes, tanquam non idoneos: quo casu non erit neces Iarius consensis Iudicis, seu Partis: quia - aperte dicit, se velle reprobare Testes.Panor. 1 & Crol. d.loco. Vis t autem huius protestatio-6 nis est magna. Prima generalis: et Protestationem videlicet hanc reseruare ius protestanti.
Ieg. 6. in venditione i BirisI. in princi quibis modis pignuι vel h potheci Castrens consilio sit.
Crauet t.consilio 33. numtro I .ct consilio TO. numero 6. t Sic per talem protestationem rese uatur ius oppon edi,&excluditur tacitus consensus.ar um l. t f si filius.gniandatι. Petrus de Moncad. in ad sit . ad Crat. de Testib.part. .dium.
ir . t Secundd, in proposito nostro, hunc ha- sbet effectui ,ut tanto liberius publicato Rotulo excipi possit, quod alias non liceret, ni si iureiurando praestito adlereret, se citra vllam malitiam hoc facere, vel ostenderet ea, quae contra perlonas dicturus est, post ait stationes publicatas, ad suam notitiam prius perirenisse. d. s. prastentium. in .cap. pastor
lv. Extra de exception. Ferrar. Montan .d.c. s. g.
sed O. libro secundo. Termin. de inimegalerosioi o .hu clausula. et Alii tamen volunt, si Iu- sdici videatur; no obstante protestatione, posse deserti iuramentum Parti; quod malitiose ad hoc non procedat, & id quando Iudex habet Partem producentem suspecta in e alias
autem non e ebere eam cogere ad iurandu m.
Sed hoe totum est arbitrarium. Anton. de Butr. in cap.praestentium. de Tesibiu. C tot. Goco. Tertius effectus est, et quod Testis, contra Iouem Protestatio interponitur, nullam faciatdem, nec quidem indicium, cum alioquin secus sit, ut dicit Hyppol. Tvlar. lys. Imberti in IVir.Forrescap. 4 O .in verbo, protestatur. Habetur enim eo loco, ac si Testis nunquam etiset auditus. post alios Rebusside Testibus numero s. ' Videre tamen debetis, qui vult pro- II testari, ut caute agata. non enim solum praedictum habet effectum, sed & quarto sequentem:quod Testibus, dicentibus aliquid in fauorem eius, qui intendit illos improbare, n5eredatur, nec detur fides, pro reprobante, arr-gum. cap.ex eo. de regulis iungist . 9 DOcter. in Le.
praesentium de Testibus. RebuE dicto loca numtra c. Id tamen alii intellisunt. ita demum locum habere, nisi ab ea desistat. Quando autem desistendum, tradit Felin. in dii cap. prae . sientium. Imbert.dcap. o. Sin vero non solum quis pro testetur; sed etiam ad actum reprobationis progrediatur , eum rn dubitato id obtinere. Panormitan . in aecap. Untium. Io- . Campeg. I sit in regul.387. Ego hete tune
306쪽
demum procedere puto; si in genere prot statum; si autem in specie sit dictum, protestor contra illum, quia ex tali de tali causa est inhabilis: omnino pro eo non probare. nisi ita eoncipiatur protestatio, in quantum, &quatenus Testes contra Protestantem dicant,ra Be non aliter. J Ad t euitandum etiam hoc discrimen, Pars inter protestandum recte facit, si dicat, se protestari, ut sibi sit licitum obiicere contra Testes , si bonum ei videatur: Tite enim testimonium eius poterit illi pro-delse. Innocent. d.cap praesentium. Rebustasilis 3 loco, numero 7. Has autem t Protestationes omnes Commissarius, eo, quo factae sunt modo Rotulo inseret, de si non facit, tenetur 34 Parti ad interesse. t Licet autem iam dicti effectus in Camera cellare videantur : cum sebtilitatem magis , quam substantiam respiciant. Gai l. libro primo. obstruatιon. 87.uum Toyθ6. ct obstruat. ios numero i7. Quia tamen ad minus adhuc aliqui ex illis restant, negligendi non sunt, nisi dicamus, integram pro- testationis materiam non amplius in Carne-: ra frequentari, quod dicere nefas ellet. Et haec quς dicta sunt; in specie, cu Partes citatae protestantur, locum habent: Et quae despecificatis punctis sunt tradita, etiam ad simi- 3 les casus accommodati pollunt. t Solent aurem non solum Partes: sed etiam extraneae
persenae siepe protestari .: Quod uno exemplo, quod in facto non ita pridem contigit, illustrare libet. Si oeularis inspectio fiat in t
eo, ubi Tertio ius competit; ix finita oculari inspectione conllieuit, vel Notarium cum Testibus, vel seriptam mittere Protestationem, in eaque protestati, tali actu se in suo iure nihil sibi derogatum este velle, petere- :que , ut haec protestatio Rotulo inseratur. Cumque opus non sit, eiusmodi protestationem solenniter fieri, sed selennitatis loco sit ficiat, eam a Commissatio Rotulo examinis is inseri r An Commissarius eam Rotulo in serere cogatur, non incommode hic quaeri potest 3 Videbatur quidem, quod non . Prim , , quia est res inter alios acta, & ideo aliis non praeiudicat. Secundδ quoniam in Commissione eius rei nulla fit mentio : impune ergo a Commissario omittitur. Terub Com-
missarius frustra Tertii praeceptis grauattir, quo tamen non honoratur. Et ita, stricto iure inspecto, hoc denegari possse arbitror. Quia ramen res haec est modici praeiudicii, puto illam Rotulo inseri polle: ita tamen, ut Producentem huius rei certiorem faciat; quo is, s velit, contra protestari, eiusque contraria protestatio una etiam Rotulo inseri pocst. Dubitari t praeterea potest, An Parti, i 7 contra quam , eiusve Adiuncto copia huius protestationis concedi debeat 3 Et videbatur, quod se ; praesertim si neutri Partium quid iuris in loco illo a Protestante tribuatur. Cum ergo sit communis causa , etiam producta debere est e communia conueniens est: Et quia parum in hoc situm, id sine vitio facere potest Commissarius, quamuis rigore inspecto ad id non teneatur. Cum non sit illa protestatio de examine ipso, ideoque nec Partis aduersae multum intersit, eam habere. Saepissime tamen Commissarius interloqui solet: Non obstante protestatione, in ca se procedi debere. Vt factum in causa Petitifcimb contra lidens leui I de quo videatur
CAPUT XVI. De iis, quae Commissarius, in ipso i
actu, in genere obseruare cogitur. s V MMA R IA.
In quorumprasentia a sua persciendus. a Diliransirim adhibendiam in ipso actia. 3 Error M con ictu. Commissarim as Adytinera, eum corrigere debet. 4 Adiuriis aliquid eontra istorem priori. melabaamaroso quomodo obuian m. Familiarisas nimia etim Adiumeto virandis.
ntibitim ab Ad tincto motum magni momenti, ad Cameram referen m. 2 In ipso actu. qua etim ι. omnaa dAbgonso araena
Hada. Θ Rotuti inserenda. u Personis. quarum iuramenta rativisa sunt, qAid Commissa=im indFeara vibrat stto statu in sine aerus Commissario consideran m. a Rostilias quomodo conseribo tib fviandasti en sin iam Commissionis.
INfra in specie , quod Commissarii sit on
ficium, in ipso acta Commissionis, explica-
307쪽
i bitur, hoe tantum t hic monendum, primbactum ipsum semper perfici in praesentia Adiuncti Notarii, quibus frpe aliae personae accedunt,utpote Periti de Testes, idque secundum varia Commissionum genera. Secunno, a vi Commissarius maximam diligentiam ladhibeat. Rebu Tin tract.itis Inquisitor. Omnia enim hactenus tradita, videntur tantum su- ille praeparatoria eorum,quq deinceps Com-
miliario nostro expedienda sunt. , Tertibanimaduertet, ut D in ipse actu Commissionis erroris alicuius forte ab Au iuncto admoneatur , illum sine taedio corrigat: omnes enim labi possunt: & ideo dati sunt Adiuncti,
ut labentibus Commistitiis, aut aberrantibus eos erroris admoneant, & in viam redu-Α cant. Si vero i cernat Adiunctum quid intiquam , vel praeter Commissionem e Sagitare, illum, quantum fieri potest, humanitate
ab errore reducere tentabit: qua Τn re als ctus omnes remouendi. ne ex eo odium sequatur: quod si fiat, nihil in toto actu dissicilius habet Commi starius , quam talem Adiunctum , ad quaevis etiam de lana caprina controuersiam mouentem : quales plurimi reperiuntur, qui in id solum incumbunt, ut eum Commissatio omnibus quasi momentis, de fumo altercare gloriosum sibi esse reputent , etiam scientes, nihil eo se proficere; sed tantum tempus inutiliter de frustra tere- 1 re. Vt i autem huic obviam eat Comini Diarius ne se a principio nimis familiarem Adiuncto faciat, suadeo: Ex eo enim contemptus,&per consequens altercandi licentia se-6 quitur. t Si vero Commissarius calumniose quaedam ab Adiuncto proponi animaduertat, suam sequetur sententiam ea facultate Adiuncto reseruata , ut post finitum actum 7 Rotulo id, in quo erratum t esse putat, inserat. Si autem tale dubiu ab Adiuncto Commiliario proponatur , quod & ipsi scrupulum moueat,& inter se conuenire nequeant, ad Committentem, iuxta modum suprap I situm, i recurrere non inutile erit. Quared, omnia quae peι aguntur, bene mente concitet, ac eo modo, quo prolata sunt, del)tuet: rem quoque, prout inuenerit, delinea.
bit,idque breuibus, appositis , dc perLmenti-
bus verbis, post scriptionem relectis iis, quae
iam dictata ac annotata utrinque stat, ne i ter collationandum postea inter Commissarium & Ao iunctum, nouae litium occasiones ei lascantur. fBald .in ι inaleta valere, quod agitur. Id enim est firmius, quod repetita lectio
cordant partidae Hispanicae, ubi Lope E. int. 26 p.lyt L ιn rerb Hazacr, ker.J Et huc faciunt ea, quae egregie tradit Damhoud. in praxi uiti. cap. o. numero 32.9I3. his verbis: De- politiones omnium i Testium debent con-icribi, aut iri certam scriptionem redagi,
lioquin Curia aut Iudex non posset quicquam ex depositis legitime iudicare, & pr cclIus haberetur vitiosus , de desectuosus. Com missarici h benda prudentia , & diligens cautio, ut in scribendo linguam, idi ma, de modum loquendi Testium s&ali rum personarum quam proxime poterit, imitetur, & iisdem utatur terminis. quibus
Testes vel illi) in deponendo usi sunt. De
quibus infra deTestib.plenius dicetur. COncordant hilae, quae docuit i Flamin. Catar. a
practu. Imerret libro 3. cap. . numero p. hisce
verbis: Iudex cu rare debit, prout & ipse N latius debet animaduertere, quod verba Rei respondentas scribat, eo modo, quo ab eo proseruntur, siue lat ine, sitie vulgari sermone loquatur. lta seruant boni Iudices timentes Deum, ne eorum dictatis, Reus aliquod ex verbis dictatis, quae eius verba praecisa &pro pria non essent, praeiudicium patiatur. Et ita faciendum elle decreuit Paul.III. in suo Mota proprio, in favorem pauperum. Persic. iidem Iurices, 1 bi & illud decreuit: quod in examine Rei linguae alterius, & idiomatis adhibe tur, vesNotarius illius linguet,& idiomatis, vel in te pres. Quod ut observetur, statim Reorum verba dictari, atqui ex ore eorum exluerunt. Nec ideo tuta est eorum practica, qui prius totam audierunt Reorum responsionem, quamuis longissimam : ut quando narrant,
aliquod factum illiusque seriem: postea eam ipsi Notario dictant , secundum sensum,
quem tenuerunt': non etiam secundum verba, quae non tenuerunt, nec tenere potu
runt: &putant eorum muneri satisfecisse,.
308쪽
POST TRADIT. COMM. C A P. V L T. 29s
dummodo ita sensium tenuerim , quem tamen eorum dictatis, interdum corrumpunt, atque interuertuntaVt ergo a Reo verba proseruntur, dictanda & scribenda sunt propria,& praecia, ut praecipit stim. ille Pont. in datin Motu proprio. Et si Rustici, idiotae,& rudes,eorum cogitationes interrupte explicabunt, multiplicatis interrogationibus, quid extorquendum sit,explicare cogantur.J Iis autem' ncipersectis,personis, quarum iurameta relaxata,vt Domino, iuxta pristinum iurame tum,obedientiam praestent, monebit. Multi
enim Rustici praesertim ; sibi plane persuadent, nisi hoc fiati mad lic threni Dcrren ividerium, init deni vori. JtIi ei di md ι lugeretcscia
lucr den I te non teneri Domino obedientiam
praestare. Postremo habitis gratiis personis,
quod ad mandatum imperatoris comparuerint,eos omnes, codi O ipsis procurato viatico, dimittet,& ipse se domum conferat: ubi prima omnium cura erit, ut ex Prothocollo,
1 o tomnia, quae persecta sunt, describantur per Seribam , quem ipse Commissioni adhibuit: Si tamen, vel ob eam causam, quod Pars cx- peditionem Rotuli ibi licitet; vel quod Scriba ipsius in morbum incidat, non possit, licite
alios adhibebit. Ita tamen,ut hos iureiurando
in praesentia Ad uncti adstringat ut factum in caula rie scia contra Anchiae. Quibus omnibus ablolutis. finem imponit ipsi actui Com-b missionis, nisi forte morbus t aut bellum incidat. Tunc enim potest aliquatit per hoc negotium suspendere, & interim aliam Comia missionem perasere : Aut si Testis quidam
contumax se absentauit.& ille,ut suis sumptibus,coram C5inissario de Seriba in loco domicilii comparear, citetur: poterit apertum Rotuluin secum sumere, de nostea Obsignare,.Vti hoc anno ipsemet seci. J
CAPUT V L T. De Rotulo, eliisque eonsectione, eollatione, subscriptione, sigillatio
ne, B transmissione. s V M M a R I A.
Commi ram. a Conrνa Adiam Eum , nsi rem eo arare ad sora t sonandum. quid agendum. s I. Camera aliquanua manuata diramuntur contra Ad tintium. io L modo caltassa perficiendis.
Committarii prima cura erit,ubi domum
ventum, ut omnia, s maxime circa attestationes,& examen. Ita enim vocantur dicta testium. Lesciit .de Test. exam. c. . numeri I. ubi& ego notaui, J recte describatur. In quo primo diligente cum elle oportet. DLicet enim
regulariter non iuretavi stipra monui; tana: diligentia adhibere cogitur, peregregie n lata adDecian. in apolog.ατθ.numero ψo .i Nam negligenter conscribens attest.itiones , pia nitur. Hinc refert Gail ro primopbinuat. I .
rentium RosElerum. 19. Nouembris, Anno Isso. Cameram. Iudicem a quo: quia dicta Testium negligenter conscripta erant, Procuratori fisci in duas marcas auri puti condemnasse. f Sed an idem dicendum : Si mancas t edat' Haee quaestio in decisseu praeiudi- acio Camerae. in verbo, Acta: sequenti b.verbi
tEn , contra causa est fetidalis in fine sententiae fuit adiecta seques clausilla, mu
309쪽
punitus Iudex inserior fuit , ob non legitime descripta, in duas Marcas auri per rex. in cap.
ii. Vide sententiam i8. Ianuarii, Anno 7 . inter emicias orlcn appelIdmemicontra hos nostros appellatos. Alii tamen Domini non pu .niendum Iudicem censuerunt: Sed integram otius a fi orum editionem , iniungendam. maioribus placuit, cum mulctandum es. O.Et sic Anno i377.1 . Februarii, in expendas. e V condemnatos , ut in causa inraiiii
contra tacria iii Icia dii vibicetulit Dominus. Et in causa Pepcnε contra Dores. J Secundo, i fidelem esse decet Comitiarium, ine in tracscribendo quid addat, aut detrahat. Rebilis. de Inquisitos Hine Gabriel de Monterros in
rati.it. de tabilitud dicit, Commissariu in non
posse dici persectum, nisi sit fidelis.J Et hue
apposite quadrant, quae tradit Tatius in instit. Cancctar.solio i I his verbu: Oportet Cancellarium esse fidelem, & cum omni integritatefacere situm ossicium ; noi 3 mutando res, quas iussu Rectoris debet in scriptis concipere: sed ad intentior em Rectoris respiciens,
scribat ea mente, qua ordinatae fuerunt, nec
patiatur sibi persuaderi ab aliquo, ut in praevidicium veritatis quid statuat,&c. Et mox: Aduertat Cancellarius, ne unquam instigatione alicuius erimisueatur, ut actus praetOrios alteret sed scribat fideliter,&e. Breuemb quoque eum esse decet i non nimium para-logis ante.Nam illud in omni Reseribente est deictabile; Vt de eo conqueritur Gabriel de Monterroso in practi caluitι ct mminat.tructati rimere: Cuius verba omnino videnda sunt. Nee temere quid per Scribas extendi faciet, per ea,quae neruole tradit Coras ad Arest. Tοδ is an. annor. 74. J Praeterea in consectionet Rotuli, rescribet Imperatori, sibi traditam Comissionem . illamq; se eo quo iniunctum, modo perfeci sse, Rotulumque huc clausum; transmittere. Huic statimCommissionis eo
piam lubiicit, Nam Commissio in actis regi
stranda est. Innocen.& Felin. in c.cium in iure dae c. delegat. Bald. in Lin nos,um. C de testiment. Hyppol. in verb. Commissar. num. 61. de Bannit. t Deinde ponet articulos; nomina Tettium, copiam dilationum, Citationis item cum cxecutione Nuntii; Ac subsequenter.ilite grum actu eo,quo gestus est modo describet, Nani alioqui multae dissicultates oriuntur: verbi gratia, si relationes Nuntii troia adiiciantur, ut suprad:ctum est. Si autem hunc ordinem negligat ad initar Iudicis, acta confuse scribentis. puniri potest: ut Anno is 6 9.factum in causa Charici contra tande I ubi Iudices hoe nomine in poenam octo Marcarum argenti condemnati lunt. t illud tamen notandum, sdesgnationem dierum, quibus qu:d actum, assignare non esse necessi tatis: sed impune mitti posse, prout quotidianus stylus obterii. Et habet id etiam sua commoda, de quo inst de Tobb.part.2. plura dicentur. Si comis sio diei lententiam no vitiat: si is ex actis constet , De quo infra, de interrogatoriis circa
sententialia agemus. Et in arduaq udam caula Commissionis id notatum scio.J t Delcri cptic ne persecta, de nunciabit f perim matri culatu in si fieri potest t Notatiu, si duo sint e
Comi uillarii, Primum unus Comissarius alteri:Sique alter eorum venire t nequeat, mitis diei mandatum procuratorium suo Concommiliario: uti factum in causa Sicili bilrg contra a seni urg. Secundo,J Adiuncto, ut in loco collationis copareat, in quo sequentia ipsi consideranda. Primo, ut in tepore nat; ne sorte aliis negotiis impeditus, venire non possit. Secudo, cura circa ipsem locu erit, ut talem religat, qui utrique aeque vicinus, ne una lyars prae alia proficiscendo, senaptibus gravetur. Quado autem locus in medio habeti nequit, tunc Comissarius propter d ignitatem, eum,
qui sibi magis oportunus est, eligere licite potest. Quid autem: si moriatur Comissarius,t evel Adiunctus ante collatione Eius rei exemptu ratione Comi Crii extat, in Salen Eulvali geli contra Drecis est turb.itae posscssi nis, ubi ciuitas Norti ingensis Arctv g amataei tanqua Comissarii prothocollum ad alium Concsimiliariu misit,qui cu Adiuncto Not rio collationauit;& deinde clausit & fgnauit. Simile
310쪽
Simile in adiuncto legitur in Salen Danaiveontra Ereffacit P. tertii mandati T. obgcsprui te garii iret refcndi. Vbi cum archigrammateus ciuitatis suillet adiunctus, Commis. sitius seripsit diuitati; ut in archiuis retineret scripta adiuncti, & statim in Camera supplicauit: Quia Comes urgeat persectionem P tuli ; ipsi autem, sine Camerae decreto; quia nouus adiunctus iurameto adstringendus:&quarta dilatio finita esset; id sieere no liceret:
ut Camera decerneret modernu archigrammateum, vel altu i senatu in prioris locu sub rogatum iuramentoastringendum. Ad quod tale decretu ro.Iunii, anno t. suit redditum:
tes inter se conuenerunt,ut in praesentia noui adiuncti rotulus collationaretur.JQuod si au-3 tem 'ad hune actu comparere nolit adluctus; hoc casu citatione pereptoria ad collation adu& subscribendu emittet, in qua sub poena, vis copareat, ipsi iniunget. Aliquando i partes in
Camera supplicationem pro mandato, con tra adiunctum decernendo, exhibent, votiq; compotes fiunt; prout huius rei exeplaaPud S l. Anno Is 8. 12. Nouebr. extat his verbis:
datum decretum, contra adiunctum Notatarium,quod adsectam oblationem Glutio-tionis iuxta arbitrium Camerae faciendae, rotulum attestationum, uti decet, collationare, subscribere,& praedicto inradi debeat.Inro ipsit collatione, originale leget Commisistius; Adiuncto & Scriba protocollo tenentibus: Siq; inter eos non conuenit,& error, qui in te praesenti corrigi possit,commissius sit, illum Commi starius cum adiuncto , aliis etiam persenis adhibitis, corrigere potest: durat enim adhue sua commissio. Rebus autem serite persectis, Commissarius se subscribet, ut ii & t Adiunctus. An autem Scriba etiam sub-
scribere debeat quaeritur ZEgo id indifferens esse statuo. Bene autem claudendus test rotu ι2lcs; per Liuiles.de ibi Dd.ac glosi C. D. insis.
nu. 3. J ac sigilla pyxidi. instulpta appen deda.
clauderet eum : sed mitteret per nuntium fidelem. allegat ad id Socin.in l. t. insin. f. de osc. assess. de Purpur.ibid.num. is 7. Quod tamen in Camera non procedit; An autem aperto tro- ftulo dicta testium vitientur, explicauit Farin. ἐ.loe.nu. i . hisce verbis: si tamen eas mittat, non clausas, non tamen dicta testium vitiantur,Campeg. post Cyn. Roman. de alios, quos allegat in reg. 188.in io. casu. Vbi amplius dicit; quod licet pars aperiens tales attestationes sine iudice, puniatur poena Alsi,& amplius non possit opponere cotra testes, de inhabili late, vel Distate: non per hoc tamen eorum dicta non valent. J Ratio autem, quare regulariter elaudi debeat rotulus, hςc est;quod attestationes debeant esse secretae partibus. l. nullam. C. de testib. Lansean.in cap.quoniam in virb testium. de probat. vi & testibus; ne unus sciat, quod alter deposeit. Rebuis Luc. nu. II. Asia in praxiiud. f. 2 V .nu. I. ct nu.ψ.resert post Iacob. de
Nigris,& Riminald attestationes non sigillatas,non secere fidem. Et id post longam diculationem obtinuit Ie dicit. Si autem pluresnt Commissarii, omnes sigilla appendent: uno autem absen e,alter solus subsignat,indicato nomine eius qui discessit. Ita factum in
puncto elisuoru in. Quibus peractis t iam ve- i, re dicitur Rotulus, secundum stylum Came rae,quem quidam Rotulum, in neutro genere appellant: Rectius autem fortassis Rotula, in sceminino genere cum primitivum sit Rota; cuius genus derivativii recte sequitur appellaretur. Eoq; sic consecto ad Cameram transimittitur,aut ipse Commissarius adfert procuratori. Et haec etiam iuri sunt consona; quo traditur iudicem examinantem testes sub se
habitantes, rotulum debere transimitere tuis
diei, & quidem in hoc casu delegiti. Ioseph. Ludovici deris. 7sin. 2 par a. t ubi processus agi-Pp tu