장음표시 사용
331쪽
' cum expensis sit petendum .Ett videbatur dicendum,utrinque soluendum: eum utrumq; caul, tangat; non enim minus ad interrogatoria, quam ad articulos examinantur Testes:
quinimo ad desentionales sepe , ut insta de praeli minariis interrogatoriis monui .Et huic videntur conuenire,quae S eueroi de remigia. I.allerit. Quapropter inquit: si Pars aduersi interrogationes obtulerit, quae includi in remissionis instruriento cum articulis debent; aequum erit, ut eius interrogatio etiam citis faciat pro parte: Hinc &Scri-
bae t laudati salarium utraq; pars praestat; ut
ea commodum ex Commissione principaliter iperat. cap suturam. I. penula. ct ibi gloss. de
rescript.1n i,. post Craueti. notat Farin. qaia hon. 7 .rit. s.lib. deos.oppositanu. ras adde Bernar. Graeu.cov. f. 9 9.per tot. Nec obstat quod Seuerol.alia rit. Nam eius doctrina ratione in- retrogatoriorum in Camera non seruatur,
sed impetrans omnia soluit; etiam quoad interrogatoria, nisi sorte ab utraq; Parte petic tus sita Commissarius,ut nonnunqua fieri solet. Ubi autem, &quo remedio talarium sit petendum, infra de ymiis Commi Isariorum, tanquam commodiori loco. uberius dicetur; quo breuitatis gratia te mittimus lectorein. Quod ad expeias de dana attinet, de illis recte hoe loco tractatur. Vbi illud notandum. In Camera de his non minus, quam ipso falario, a recte agi. t Quae autem expensae petendae,vi dendum est. Et eas,quae in equis pro se, dc sa-mulo conducendis, sunt. in coliderationem venire, non est dubium. Idque propter dignitatem,in qua constitui us est ,quemadmodum
supra de Teste dictum. Quod etiam procedi tetiamsi, cum propriis suis equis veniat. per e-3 gregie traista a Crot. Tesbb.num. 457. t Sic quoq; sumptus, quos in eundo & redeundo
fecit,ut&illos quos impendit, et si in morbuincidat, tamdiu quoad domu reuertatur, re-pὸtet, Bart. int.bi qui . 6.quamdiu. Ex qui b. sit f.
maior. Vbi dicit: Quod si Ambasiatores inficerentur in ambasiata; Ciuitas eis debet neces-
ibi. . . .. . .. e ia aut i Lim initia
seria subministrare, quouiq; redire possint. L
Salar. ιn princip. ubi de delegato iudice cui hie Commissitius aequiparatur loquitur inquiens : Quod si is propter ii firmitatem sibi contingentem moratus fuit plus in uno loco, quod illud sibi est resundendum. Crota
in ven.Ambasiator.Schneide n. in S. sancta. n. sinstitu.de rer.diuisio. Mart. Laudens in Legat. n. l. In quo tamen Iudicis arbitrium locu h bet, qualis videt. sit motbus : Forte enim ita comparatus, ut etiam domi in eum incidisset.
An aute & hi simplus petendi, quos in hospitiis pro abundanti, thonorarii loco dono da- sre solet, quod nos vulgo Drinsgeui Beu raso Itali vocant;conuiualis est quaeli iti licet hos in hanc petitionem venire debere ex eo concludendum videbatur, t quod Com' cmissarius ad conseruandam Caec Malest.& iusdem Camerae reputationem, haec honor ria elargiatur. Contrarium tamen verius p
tamus supra enim i libro primo dictum est; νEum debere elle liberalem, Je ideo de suo id facere debet.Hinc dicitur; .de tuo largire pu er.Secundo , quia hς expense sinit potius v
luptuariae quam necellariae; quae regulari tranon petuntur. Tertio, cum Commiliario o dinatam solaitur honorari um, facile ex illo ei tantum,ut de haec elargiatur, restabit.Quarto; in simili traditur, si legati Principis expendat ultra salarium iis constitatium,eos id non recipere a Principe.lademIS Labeo. . d. Mar tua. Laudent.ιn trae a.de legat.n. Di illud quoq; rhic in quaestionem venit: Si Coni miliario invia equus moriatur,aut .ilias, ratione casus a.
licuius fortuiti, damnum contingat; an ut hoc sibi reurotatur, in Camera agere possitὶ Et vis debatur simpliciter dicendu q, non.t illud e ' sitim in Camera comune est; ut Pars produces imissario stinptus seluere cogatur; qu
332쪽
non poae damnum hoc petere sibi resarciri. resu.cogitabam. Oversifecundo vero casea. QuaruBal.m LOM. huc ib.ctui. expens Philip. in ca. prior distinctio non probatur; Cum Com- P statutum. ἔφυ fendo resimomo. Ruiriptu. Se - mii Iarius ubiq; tutus esIe debeat: posterior
cundo confirmatur hoc expresto iuris textu vero ita procedere potest, ut eae res taxentur, in Linter causas.*.non omnψά .man .ubi manda- quas ratione necessitatis, & vi statui ac dirutarius spoliatus a latroni b. non recuperat da- gnitati suae se conuenientem gereret, habe
mna:quia casus fortuitus ad mandantem non bat: secus autem si alia ad hune actum inutiliari pertinet. Tertiolnotum est, Commissarios secum vehebat Martin. Lauden fiu.l.nu. 6. ubi plerunq; plus aequo,antequa deputentur; vel & hac addit, nisi ipsim et sint in culpa.Et dicit, apud Advocatos, aut Procuratores, vel ipsas eos esse in culpa, si possunt commode ire per Partes,ut in Commissarios nominentur, tolli terram,& vadunt per aqua. post But. Bart.dei citare.Tradunt autem: Eum qui affectauit a- Bald.ibid.allegat. Aliae distinctiones a Nati. d. liu rem, de damnis,ipsiim teneri. arg. d. l. inter locadserunciar, quae tamen hic non quadrant. causas 3.non omniass. mandatia. o.Qde excustu - Misq; sic positis in contrariu adducta mini- stor. q. tum tria onera.ibi.non assectaraeu. cum duob. me ossistunt. Nam Q ad primum attinet: R 12.3.damna.ct q. quidam. Probocis. nam tunc sui spondeo, non sequi; sumptiis debentur, ergo lucti causa secille praesumitur. lo qui data. Ex non damna:quia palIunt haee simul sepe e5.quib.co maior .lanasides. deposito. Quod M sistere. Non enim solum sumptus debentur, i egregie docet Natt.colit.i37.cri 68.1 Contra- sed& alia. Quamuis autem sub nomine summum tamen in praesenti nostro casu verius eia pluu proprie no comprehendatur dana:quire se, cuiuis exsequenti b.rationibus facile pate- tamdalia actione peti possint, non est dudiu.
bit.Primo enim notum est, Commissariu vile Ad secundum dico, textum illum de Procu i instar publicae personae, quae potest cogi, in- ratore loqui, cuius munus est voluntasum rstatLegati:quq ossicia nemini debent ei te da- secus in Commissario,cuius est nec ellarium,mnosa I post lv.f.g. aduocat.A. de his quib. N in ' ut supra diximus: Ethac solutionem post ve- cum postulast. . damn.iUM. Et statutu teres approbat Nattaconsis . ct consi68. Alesia Doctorib. Quod quicunq; cogitur ad a- tertiu respondemus. inod licet aliqui nonia liquid suscipiendum, ei damna omnia resar- nu nil pro officio Commissarii sellicitent, ex oenda.Nati Lisnsis S. Nec huic obstat; si dia illo tamen non posse constitui generalem re eatur licet possit compelli, id tamen no sem- gula; cu una hirundo non faciarven& abnsus per fieri: nam respondetur; &eum dici eom- substantiam rei minime tollat. Quinimo expulsum, qui potest compelli.l. novi me.& ibi istimamus, & in ea opinione periistimus: Si BMd.quoifalso tutor.Natta Aonfl68atu. a. se- Pars bibare possit.Commiliarium sollieitas le13 cundo de Iudicet traditur,ei hoc damnum a Commissionem, haee damna ipsi refundenda Partib. debere refundi.Specul.in tit. desalarist. non esse m bene futuris Commissariis notata se Isid. 1 . in princi. Siet in Ambasatori b. expreisse dum Fundamenta enim supra adducti ita coastatutu, iis debere damnv q, passi sunt, redin- Parata sunt; ut diuersitas nulla inter Commis-tegrari. Bartol.in Isisimus communi L quod re- sarios & alias personas enumeratas, Petitos ire reddesuri.inquasson de Ambactore missis a Ci- arte scit. Legatos,&c. statui nec possit, nee deis uitate.per d.I. cuduob. f.damvss. pro socio. Martin. beat: Cum ergo de hisce omni b. dicatur,nore Lauden intractatuise stratu.η. 6. NatLd.loc. Et debere esse affectata haec ossicia, ut repetitio' Nuntio damnum restituitur. Natt.d. consI61. damnorum locu habeat. Nat.ώ.loc. sequiturnu. i. st Specularer. Ac Capitaneo, qui citatus idem & hic ius statuendum.Illud autet quae- Iad aliquem locum venire, in pericula incidit. ritur: An Commissarius non prius aduersus Natta Llocn.4.Et hanc opinionem, in nostro spoliantem agere debeat.antequam a Parti- Commiliario verissimam es le existimo. Alii bus hoc petat ' Et videtur susticere , ut ipse Is tamen et distinguunt tuter locum an pericu- situm persequatur a Parte, dc eo accepto,
Iesus ista necne,idemq; uitet res. Ol. Ioc. a mea suas ipsi cedat. L penust. O l. mat.
333쪽
ET Q v AE EAM SEQUUNT. CAP. XIII. 3 H
T integri huius capitis contenta rectius,' ac dexterius percipiantur, paulo altius haec res, pauperis commissione concernens,
repetenda est.t Quaeritur ergo primu : Quis sumptus pauperi iubministrare cogatur i Et hoc ad Parte in aduersam pertinere dicendu videbatur: Cum & alias et diuites pauperib.
teneantur subministrare expensas. per tradita Paris de Puteo. deSInduat. in inb. expensa.
que maxime locum habet, cum petitio haereditatis instituta est i institura 27. g. de inoff.Testamenta. a. Cod. de Carbonio. edict. Haec tame sententia, in Camera imperiali, regulariter , in hoc pulicto, non obteruatur: quod iuri consonum est. I. Imperatores. I7. g. de tute O rati Asri Vbi Iurit consultus pupillo, petenti expensas litis a Tutoribus, contra quos agebat, respondet. Imperatores rescripulse ; Non habet rationem postulatio tua, volentis in sumptum litis tibi pecuniam subministrari. Ex quo regulatiter notat Bald. ibi: Quod nemo teneatur aduersario suo, cotra let plum, suppeditare sumptus litis. Et est etiam de mente Bart. dum ibi respondet ad iura supralia contrarium adducta: &sequitur Aretin .in . qui Testium, de Isib.& ibi Felin .ubi pro hoc ponderat text. ιn Is
Procuratorem. 6stig rorre Amandati.& tenuit etiam Boeran decision. o nu. q. qui ait, se non
vidisse seruari. id quod Angel. in sepradicto
in specie nostra Rebutfin D . de Inquisitorseu 3 Commi sart. 9.nu. h Quid i ergo faciendum 'Sane Partes hoc cas Iob paupertatem probationi b. non sunt fraudandae. Iudicis ergo est, de hisce,quemadmodum de Procuratoribus
Oc Advocatis; ut quotidie in Camera videre
licet, prospicere. Botta consc4.na. I f. Ait quo modo hoc fiat, sorte quis quaerat'Et suis lumptibus lioc facere debere videtur; quemad modum dca his casibus,cum ex ossicio proce dit: quando scit. Pars no est in iudicio. sed Iudex, pervia inquisitionis rem expedit, accitu Testes: Testes autem dicunt, se nolle venire. nisi ipsis ministrentur expensae: tunc Iudex expensas deputare de publico cogitur: Bald.
ergo Camera filicum pauperum habet, vulgo diramun cecs diaetus, in quem poeia ς Procuratorum, qui propter excessiis aut defectus puniuntur, mittuntur, recte dici posse videtur, tanti sp ex eo, donec vel ad pinguiore sortunam perueniant, vel sententiain obtinuerint, expoliendum, ac postmodum per Flicalem actionem aduersus eas instituendam elle. Et haec Doctorum traditionibus sunt conso na, Matth.de Assii L inconstitution. Neapolitan. lib. I. rubrisis 3.num.7. ubi Iu lex prouideat de expensis priuatis, late ibidem, ex aliis Hart maia. Piltor. V. i.quaita inu. vlt. Vbi in specie dicit, Dominos hanc sententiam, in materia I ellium,amplexos, inde respondentes, Iudicem pauperi litiganti sti mptus suppeditare
debere ut is Testes producere, & probationem sibi iniunctam conficere possit. In con tramium tamen inclinat Rebuit.clarui. Iudicem scilicet non suis expensis alimoniaCommissario dare debere. Et haec in Camera etiam obtinente Satis enim putat Iudex se piaestare, quod de l)roeuratorib.& Advocatis eis prospicit,ac in Camera pri sentibus, caulas que suas licitanti b. nonnunqaliquid pro limentis ex praedicta buria elargiatur. Nec nim fiscus pauperu ulterius se extendit. Quid ergo; quia ad hoc non tenetur: saciat videndum it Allegata paupertate,solent Partes pe- stere, ut iudex ordinet aliquem Commissariu,
tioni Iudex an nuit. Illa decreta in optima sor
ma Commissio in causia Dicteri o Asopprii, badi cotra spatii ludita. ubi ciuitas Hamburba geniis,
334쪽
gensis,& Bremenss,Commissarii ordinati. 3. Maii, an . II 89. cuius indicia in Formulario O nis inuentu tur. J Qualest autem personae PCommiliariis in causis pauperum sint nomianandae, quaeritur Et sane hie idem, quod in ordinario processit statuendum viderum, Ad
vocatos scit . iuratos, Procuratores,aut Nota
rios adhibedos. Hi enim gratis pauperibae Uire cogiIntur.Viu Aeci si s '.n. 2. Et quae post alios adducit Meland . ad process. Cam. Noe
apud Carpan.m suturi Mediolaneat pari. χ & latissimel sequitur post Thom. Ang. Feli. Bambat.Panorm.Rip. Alphons EneciaeEleranagina 7 parr.3ani bifol. 3 7. JQui id adeo verum esse dieit;ut si quid ab iis exigant, in foro conscientiae peccent. post Abbat. Iaso. Hostiens lin.
Caccialup.de Advorat.qMest. 3. Austeri an additi-R Mib ad Capia. quaest. 8idi Contrarium tamen obseruatum scio:cum enim an Is s. a paupere quo da aliquot Procuratores nominarentur , & ut in commissarios ordinarentur,
Steretur , denegata filii petitio in causa
nili gen e ex hac sine dubio ratione, quod cum Procuratores alias satis pauperib. in ordinariis processib. inseruiendo grauentur, iniquuesse videatur hoc onus adhuc superimponere. Quod tamen Non procedere exi stimarem; s Ad uocatus Commissarius aliam Commissionem in vicinia expediret; tune enim&ci hoc onus superaddi posset;ne tamen hoc casu pauperes desolati relinquantur, solent Ca- me tales priori decreto denegatorio, hac clausit irati ex ossicio annectere: Das Procurator
ixossi celsisHa. e. Procuratorem qHoldamagistratus& Tribunalia Testib.& causae vici nisilina Commissarios nominare, desiperq; quod iuris est, fieri debeat. Cui decreto Pars obtemperans, vicinam aliquam Civitatem, nominare Ibice, qiiae etiam postmodum d putatur; ut ficthim in causa eiitrfard 3 eg It.
nominata, seraeulat 3 ut actu indictaeano 'an Mniciis contra ici iungit 3. In qua ciuitas Neost. liensis Coni missionem a se remouere tentabar, Electore Palatino simultro ipsa intercedente ; nihil tamen effecit,ed excusationibus non Obstantibias, mandato ad id astricta suit, & recte. Ciuitas autem vel Magistratus hoc casii sitis sumptibus cogitur expedire actum Commissionis, non tamen totaliter: Nam et personae adhibendae; δοutpote Testes & smiles, operam suam similiter gratis, suis etiam sumptibus, accommodare tenentur. Sed quid praemii hi se restet, i anxie quaerunt plus aequo lucro inhiantes,& nummos plus, qua amorem proximi considerantes. J bllud unicum, quod eum ad pinguiorem fortunam perueniunt pauperes eis
sumptus restituere cogantur. Quae omnia: ne
in re aperta plus aequo prolixiores esse videamur; per sententia in d .causa latam, quae & pud Saylerum An. is s. s. Decemb. extat, plana facere no abs re elle putauimus. Est autem
sulis de Senatius Neo stadiensis, tanu orditati C5missirii petitionem,data est ulterior pote stas, Magistratiis, sub qui b. praedicti A. nominati Testes commorantiir, si opus fuerit, requirendi,&it,ss mandandi ut talesTestes per communes suos famillos seu pedellos, silmptibus eiusdem Magistratus cora ipsis Ne stadiensibus, vel Subdelegatis eorum vocent leu
335쪽
ET QV AE EAM SEQUUNT. CAP. XIIII. 313
seu citent Pariter quoq;. ut ipsi Coni miliarii vel illorum S delegati usq; ad pinguiorem Actoris fortunam propriis sume tibus prae
dictos Testes ad testimonium veri tatis quan tum ipsis constat, ut decet, perhibendum advgant,& competentia pinnis compellant. CE12 ergo Magili ratus,t Testes,item aliiq; adhibendi. suis sumptibus hoc onus suscipiunt,recte hoc nomine absoluta Comissione quam primum pauperem ad meliorem fortunam
peruenilis cognoscunt,eum conueniunt. V
is bitautem id tacere debeant, qtit ut Et Act rem tarum Rei sequi debere videtur, praesertim si pauper per sententiam dissinitivam vincens caulam obtinuit, ac ita locupletior reddatur, ac tunc iudicis Camerae ossicium quiescere. Ego tamen idem hic quod Capite praecedenti,itatui dicendurn arbitror.Idq; eo magis, quod Camera quali implicite in lententia P mittat pauperis nomine, ubi ad pinguiore fortunam peruenerit; se de solutionei prospectura. t sed quid si nunquam ad pinuiorem fortuna perueniat acquiescere de-ent hi Magistratus,&cogitare se eius one is plures habere socios. Nam & Advocati perdunt operas, ut supra dictum: Iudices t portulas.f. si tibi quos. in authentu. de niandat. princip. Anton.Vtillia L Caria. praes. . . I Decian. in apologontra astra .ru.n. i5i larisi. J Medici etiam frustra laborant. Viu decim.in .n s.ct 9.tEt egregie post Specul. An L.& Luc. de Pen
quod etiam eblata accipere non possit, per Ist. C demit. Ust Bald. Card.Dcci. Rart. Hyppol. Notarius similiter perdit operas. post Roma.
cium. J Non tamen ideo se penitus operam perdidisse, dc plane nihil cosecuturos. imagi- i. nari debent: t Sed praemium huius rei,a Deo D expectabimi; quod & iis constitutum est. Nam laborans seu stia, quoad homines, mercedem apud Dcum habet. Eseiae. 9 Persiu. I . ita tamen, quae de pauperibus dicta sunt, ad. validos t mendicantes non extendend , per Laadita Camerarii in bors uai fuit. ibas. 46. ut nec ad eos, qui sua culpa ad paupertatem peruenerunt. Hi enim non gaudent priuile- bgiis paupertatis. Ita per plura deducit Caspar
Bact.d.loc. versic. Idque generaliter verum d- ducens Bald Curi. Bart. Decium, egregie Alphoras. Enec id. pa id fol. r. versis ed quid dum dum, ubi tamen refert glos L Bald. Camp.D cium & alios pro contraria parte: Econtra vero recte etiam i ad loca pia porriguntur. D. ecian.dinu. ini. Quis autem pata per sit censen'dus Iudex t arbitrabitur glol L & Fabian. de
CAPUT ULTIMUM. De aliis actionibus, quae Commissario
contra Tertium competunt. a UMMARTA.
Upersunt adhuc aliae action es, quae Commissario competunt, de quibus quaedam;
quia infra lib.sequenti latius dicetur: brhuiter hic saltem tangendae. t Primo si laesi sint i
contra saluu conductum Commissarii, ipsuin laedente, aut eum in cuius territorio damnuipsis illatum est,conueniunt. Laedentem autestim una excutere debent. quod si non liceat, tominus territorii tenebitur restituere a
lata. si saluum conductum concesserit & promiserit Commissario. Qualis autem sit naeeia io insta libr. sequenti tradetur, ac stapra etiam expositum est. Idque in grauibus causis obseruatum scio. t Secundo, si repressalioru Liure detineantur,ad Cameram rem deserui,
Ze pro Mandatis sine clausilla sipplicant. Licet enim ratione repressaliorum impost rum,singulares constitutiones Imperii de pignorationi b. inducta sint: quia tame in Coia missatio actus hic sine controuersa, omni iure phibitus est, mandatu sine clausula in C mera poste decerni non est ambigendii, ut imsta dicetur.Posset quoq; relaxatis represtatis, Ss x ini
336쪽
iniuirum actio recte eo nomine proponi: Indigne enim arrestans iniuriarum tenetur.3 Gallan tractat. ors.cap.rit . t Tertiosi conintra priuilegi uin sori alibi citetur, & compa- aeris , alleget priuilegium, nec tamen audi tur; sed iudex se competentem pronunciet, appellat ad Cameram ibidemque se defendit. 4 Quarto i si Ledatur absens commiliarius, petit restitutionem in integrum in Camera imperiali: Licet enim apud ordinarium petenda ; ut supra dictum parr. I.lib. .cum tamen hic damnum ratione Commissionis causatust. recte in Camera Restitutio peti dicitur.
Et hi sunt casus principales, de quibus i
sta suo loeo plenius agemus. Et quae deCO- missario hie dicta sunt, etiam in ipsus simulis locum habent, ut & in Peritis artiscin iis casibus,in quibus eos gaudere hisce priuilegiis, sequenti libro, dicetur. Illo solum excepto, quod hi Periti non possint conuenire in prima instantia, sed tum demum,eu cora Commissario petierunt,&non obtinuerunt: Nam si emam ipso consequantur, frustra superi orem adeunt, praesertim cum in iniuria ita leui reali, multi lumptus requirantur ad princessus extrahendos, quibus hic parcere pocsunt,&parcant potius, quam ita processus extrahant.
CAPUT I De causis, propter quas, praemiis, &priuilegiis condecorandus Com
I. Magnu inest odias rami ramia consitur il habeti. 2 Labores proficm debent esse talaranti. 3 Diligentia prae ι iam consistitum habere Lber. 4 Mendatarauiastepramiorum levia fiunt.
s oratorum L priuilegia. Doctorum I
ad finem tradita sunt, nil nisi studium, dia
ligentiam , sollicitudinem , incommoda,. ac pericula secum serunt, quae omnia, cum naturae humanae maxime aduersa sint , de cane ac angue peius ea fugiat; de remediis sne Commii Iarius a prouincia suscipienda, vela suscepta continuanda, di abloluenda deterreatur ) quibus hisee obuiam itur. e loeo inquirendum. Quod licet quondam, ut de multa alia in apologia enarrata, re prehensuros, non ignorem , faciam tamen
id eo dilitentius, quod neminem sere in spe. cie, t svr & Ioan. Bodin. conqueritur, lib.f. de RR pubi. fol. 8 8. de hisce scripserit. J f Sunt rautem illa apud omnes manifesta, ac generali nomine piniavocantur& priuilegia fAb aliis dicuntur comoda, dona, beneficia, A prosa- btiuae&c.q tame stricte in uestigantibus,diste
QVAE hactenus longe lateque de Com-.mitatio.eiusque ossicio a principio usq;
dere licet in orationib. variis politicis fec i37. Et
337쪽
Et testatur ac luculenter illustrat Bodin .hin ι-ctat .de repub tib sfol. 8si. integrumque Trach tum de iure& priuilegiis militum conseripsit Claudius Coteraeus Turonensis lucisconsul -d tus. Et id non solum ad milites, i sed etiam aliis in rebus praecestentes irahit Plato lib. s. e republ. Prout S in specie t Consiliariorum Principam priuilegia recenset,ad Best specul.
Princiρ Boreli rub. 6. in rerb.priuilegiu. Ac praemia Legatorum t eorumq; caulas neruosissime exornat Carol. Paschal. delegat. cap. 7 6. y rg tot.qui omnino videndus. Nec minorat praemia doctis quam aliis constituta elle, ex sequentibus exemplis liquet : ut de Ludovico X I. Galliarum Rege, refert Commaelis: Eum Medico sito menstritum stipendi uiri decem aureorum millia constituit te. Et de Alexandro Magno proditum : Eum Aristoteli pro historia animalium octingenta talenta largitum mille; id est, mille quadringentos & octoginta coronatos; Xenonique Philosopho quinquaginta. Item Oct uitam Virgilio dena sestertia, pro singulis vel sibus seluille:Quemadmodum de Seuerum Oppiano pro singulis vellibus aureum donasse legimus .Et de Tha-d o Florentino Medico: Eum euocatum non prius exivisse, quam so .coronati soluerentur; ad Papam autem ituro Ioc .numerabantur. Et
smilia de Petro Apponensi Medico reseruntur : Altaq; insuper his annumeranda recensentur a Camerario in hor.smiis c. 4. Et in genere de omnibus expertis tradit Horat. M a. Aut virtus nomen inane est. aut decus, ct pretium rectistret experiens vir.
E nostras autem pula ine hoc deducit Cami l.
Boreli. adipe ut sesi .rabr. 6. Perb. merita. silc in. quiens: Semper enim virtutum merita praemio digna suere, selix seculum Alson si quondam Regis nostii, qui Anton. Panormitan obseriptum de factis, gestisque suis, librum, aureis mille donauit; Et idem etiam quingentis fecit aureis olim Nicolaus Qnintus Pontifex Maximii , Poggio Florentino; ob conuersam e Graeco in Latinum Cyri Pediartat de Ferdinando Artagoneo ministrante quotannis exsito aerario pecuniam Rhetoribus, Medicis, Philosophis, aliisque scientiarum Proselioribus,tii ciuitate Neapolitana; dici: Iovinianus
Pontan. Egregium sane factiim, ingenia pro 'sequi, virtutes ornare, & ad excolendos animos excitare iuuentutem. Inde Suetonius in
Caesare dicit, ipsum omnes Medicinae,& liberalium artium Prosessores, ciuitate donasse, ut libentius urbem incolerent. Indeque est, merita alias in poenalibus in consideratione haberi;vt de Appio Legum libros iurante, re fert iureconi ultiis in I. i. f postea cum Appiin. g. de Orig. ivr.6e in simili habetur per Nellum Ge
ris, quast. 6.ct quisse. 64.ct quaest. 6s. de Ludovic. Roman. in confit. o .in casu proposita.num. s.Vbi excellens Iureconsultus D. Horatius Mandosius Romanus, filius D.Quintiliani Iurisconsulti, aetate nostra excellenti sit mi , qui nuper
mihi prς manibus venit:ad quem ita persecte
additiones de illustrationes scripsit, quod milii non reliquerit ansam in lucem mittendi mea additamenta sit per eodem,in quibus aliquanto insudaueram; sit Deo,& ipsi Lus. Angel.de Aretio in traremales. io.in fama pub5 a.
num. Isi. J Sed etiam ad ludicra sescipienda ac
peragenda praemia constituta reperianturi, uti egregie ac late deducit Ioseph. Moncard .in rubrica. C.de publica laetitia. 3 nunc verossol mihι i8. Quis quaeso ea nostro Cominis Iario dene. ganda arbitrabitur 3 Ne autem seb his, tanquam generalibus, Commillarium nostrum comprehendi non posse quis arbitretur Breuiter caus e , quare in Commissario haec loculi abeant,in specie expoliendae sunt. Quarumis ima est, i quia proficui merito debent esse Laborantibus labores. Menoch. consircuo. nu.
Α .aci 5m lib. 6. de prasiumpi. praesii pr. vlt. d i ci Gspem praemii inuitare homines ad labores,num. i. Ac id corroboratur dicto Ciceronis r. de Oratere: Verus, inquit, iustus, atque bonestus labor praemiis ac splendore decoratur. IIdeo in id dicitur impendi L.bor,ic perici lii, unde emolumentum atquc honos speratur: Ernihil non aggre libros homines; si magnis S s 3 conat laus
338쪽
conatibus magna praemia proponantur, teste Liuio lib. . J Cum ergo Commissarios,maximos sufferre labores, constet; quis qtiaeso negabit, propter hanc causam, eos praerniis afficiendos3 Quod Sc si initi confirmatur: Quemadmoduenam Africola, non sui ipsius habens curam ,sed fructuum ac tetrae ; non absq; utilitate laborat,verum ipse ante omnes,laborum
suorum percipit fructum ita & Commillatio suis laboribus praemiumlconstitutum elle decet, quam similitudinem ab Agricola ad Doctores prodidit Ioan. Chrysost IIomi 3. Secu-3 do, et ideo praemiis dignus censetur Commi cserius, quia magnam industriam & diligentia adhibere cogitur.Ea autem,quae de labore di. ta sunt, etiam ad diligentiam & industria recte trahuntur. Ita post Andr. nouissime vine.
de Francia. indut Neapolit. Is l. m.IT. docuit. Tertio, haeepramia Coim miliariis ob oculos constituuntur; ut onus hoc arduum tanto sa-cilius perserre de sestinere possint: mandata enim ardua leuia redduntur, spe prςmiorum.' Hanc'; t sentent is egregie complexus est D.
Chrylost. 1Ornil. . his verbis: Nisi tentatio,nec corona; nisi certamina,nec bravia; nisi studia, nec honores: nisi tribulatio, nee remissio; nisi hyems, nec aestas. Et hoc non in hominibus
tantum, sed in seminibus quoq; ipsis intueri licet: in his enim multam quidem pluviam,
multam vero rubium collitionem.multa deniq; glaciem fieri oportet, si vernis spica exu gere debet; ubi vero sementis tempus, tempus de pluuiaessit idem Chrysost. tem. 8.Laboriosa Lex, de multum oneris habet; se igitur de magnam habet coronam: eiusmodi namq; laborioia magnas habent retributiones. Tu ero nequaquam laborem attende, sed retributionem considera. Sic&in vitae rebus fit.Si enim laborem perspexeris, graue atq; Onero sum, si vero retributionem cogitaris, leue ac
facile, quod subest. Sic dc gubernator; si flu .ctus viderit solum, niisquam portu scapha digredietur, sed ipsam,praefluetibus,utilitatem, commodumq; metietur, atq; ita demum innabili se credit pelago: Sic de Miles, si vulnera caede'; viderit, non iam induet thoracem, si vero triumphos prς vulneribus victoriasque, in pratu quasi cocurrit ad praelium. Quarto,
quiat Commissariu maximis virtutibus prae- hditum esse, conueniens est, ut septa traditum M.I. pari. nisi autem praemia adessent, nemo ad virtutem aspiraret,iuxta Iuvenal. 20r.I Quuenim virtutem amplectιtur Usam Praemias tollas.
Vnde Sc ICtus inquit, Primia virtutum bene meretibus tribui oportere, LO virtvt. praemia.
u GMDPrubr. 6. in urb.Pirtin nobilitat homine. Hi ne & Claudia cecinit ιn uad. Messic Panega Egregios inuitant Tamia mores.
Et ad ea inquit Thucidides lik1.qui sique contendit, ubi videt virtuti uberrima proposita praemia: Et huc apposite quadrant tradita M. de Montaig. lib. 2. Elsau. c. 1. C est este unc belle inuention,& reeoue cula plu pari des polities dum de rest abier certaines marquesvaines,& iam pris, po ur en honne reur, & re compenserta virtu. Vbi conlequenter&illa
praemia recitat.Sexto, ne dona animi,& co
poris in Comissario, hebetentur, & deficiant. Maximorum enim plerorumq; animoru vis ihebetatur, cum nec honoribus hi extollatur;
sed nee digna factis recipiant praemia, Agathςus lib. s.listor.Praemia enim bonorum, malorumque,bonos ae malos faciunt,Plinan P
. . ad Triam. Septimo, t quia iuris scientiam in Commissario supra requisiuimus,&inprimis ut sit Doctor de Practicus;qui magnis priuilegiis gaudent, de quibus Petrus Louanderi . dc nouissime otio Meland.in commen ri s. Et sinsulari bis immunitatibus de insigni sus a Tneodosio dc Valentiniano iis in specie prospectum est; quod nutila his inspectio, nulla ingeratur peraequatio. nulla operis instructio, nulla discussio, nulla
ratiocinium imponatur, nullum deniq; aliud mandatum. Ac a Constantino laudatissimo Imp. bonorati sunt legum Dd. edita singulari constitutione,quae extat in Ic.Cis Professor.=Medic Verba autem eius quoad propositu nostrum sic habent: Legum Dd. una cum uxoribus,& filiis, necno & rebus,quas tu Cnutati bus suis possi lant, ab omni functione, de ab omnibus muneribus ciuilibus Jc publicis immunes esse praecipimus, de neq; lia prouincia hospites recipere;nec ullo langi munere. nec adi
339쪽
a Nudiciu defluci, nec mimi, vel exhiberi, velim latra dari; vel, si quis eos vexaverit, poena arbitrio Iudicis plectetur. Pisil.conss. Im7.n. mubi & alia plura priirilegia recessit,& n. I 8. bis
iungit hae e verba: Quid multa; t succedentiuin imperio Principum, eoru etiam, quos non ra vidit aetas;pr cipue vero nostri etia quonda Cadisseris Augusti Caroli V. Sanctiones pragmaticae, Acinter has ctiam ea, quam dixim usvestiaria formula Doctores ciuibus omnibus,
di ipsis quoq; nobilibus , vulgo appellatis anteferentes , aliaq; honorifica in Doctores publice, priuatimque, tum Magistratibus adsidentes,atq; consulentes; & de iure responde-tes, patrocinantesque; tum subditorum in soro, sitire publico, siue priuato stipedio, seu honorario, laboratium rem, spe, vita, posterosq; defendentes, exepla,nusqua sereno apparetia,
scientiae nostrς irrefragabiliter adstipulatitur. Qu i in numero haudquaqua postremum est, quod de Sigismi indo Principe legitur. Hic enim, cu ex legu Dd. quos in vitum Reip.maioru more, non paucos liberaliteri nauti fouebar, Georgiu queda Fiscellu Equestrib. ornaCset insigniis;& is vocat' in coiiciatu horab udus, quibusna in consellii sese adlugeret, ali-iniatula circuspiceret; ac tande relicto ordine suo,nou' Eques,ad Equites inclinaret;grauis
sima de Dd. dignitate,& praecelletia sententia dixit: Stulte agis, inquies; qui militia psers; siquide ego milites mille una die secerim : Doctorsi unu,m lle annis haud secerim . Hinc etiaminime negligeda praeclara vox est, D tui Maximiliani Principis, &de quo recte dici possit Homerieum istud de Id a boni Principis:
Hic enim ; ut tradunt historiae; de Patribus quibusdam nostris adhuc est alta mente repostum, non tantum patronus literatoru sui teximius; veru etia amare eos, prae caeteris pu
blice contestatus est: quadoquidem, illos natura ipsa caeteris praesurre voluisset. Viderunt hi profecto, viderunt re expericlia reru magistra compertu habuerut αυτ ροτερεα, Omnium axime iustitia elle, uel thronu firmat; quandoquide Sacerdotes, simul ac milites illius, caete. Iis, quavis etiam Imperio tuedo, vel uti ibus,ves etia necessariis, ameseredos in honoribus
esse eensii erunt; praemia scilicet labori b. aequa lance compesantes. Scio haec Caterario cuida Claudio Docto romastygi no usquequaqi pro bari. Nec obscuri sent Stetorei Pseudo-TDe logorum quo dam lectili nostri imo clamores quibus ex iuris perditorum, non peritorium corrupto ru,atq; con culcatorum, non consultorum; dolorum, noDoctorum;Iurgistarum, non Iuristarum: luia catoriim,rabularumq; no Advocato ru, ausPatronoru foresiu, qtiorunda vitiis occasion:
quac unq; , per fas de nefas arrepta, piis ac sanis omni b.venerabile Iurisprudenti et nomen, dcipiam adeo Deo grata,& Reip.salutare, ICtoru prosessionem, publice, pro sacris etia concioni b.priuatimq; calumniose ae seditiose debacchado proscindunt,atq; traducunt: bellissime scilicet SS. Dii .nostri Iesu Christi Ecelesti instruxisse & exornasse putates, impurissimi sacrilegi,&αλα ρες abominandi cu ciuili diiustiti et teptu, salte aliqua popularis conleptus.&odii macula virtute adsperserint,ac iugi politici alioquin satis impatiete plebecula, ad vilipendiu bono tu, qui in statione sua diuinituς demadata Magistratib. in administrada Rei p. sibi concrediti: parte adsistetes, & adminiculantes, Deo & Reip militat, incenderint. Digna sane hominu specie , inter homines gras santia &debacchatia plus qua monstra in qua pioru ac Sanctoru omniu gladii telaq; collarganti, Ecclesiae & Reip.vindices; quandoquidepacis de traquillitatis in eadE Rep.ne dica esse, id st res ipsa loqtur pietatis, te honestatis;imo
omnis adeo virtutis,quarum Philosophorum Principe Se magistra reru experietia teste; Iurisiprudentia sons; Iustitia comes; ianda meta, sustelaeula, munimeta,atq; propugnacula, furore plus uGyganteo seditiose, conuellere, lais
besectare, ato; euertere coantur. Sed nos tot,
tamq; illustrib. Principu in Rep. virora, suffragiis coleti, fastuosum qde illu fatis; sed in hoe
iuris splendore misertime eaecutientc &clauis dicate milite, relegamus ad Anticyras. Et Dei Opt. Max. a quo ut bona proueniunt omnia; ita sacrosancta quoque haec disciplina nostra promanauit, authore; dein sanorum hominuom niu huius dignitatem,& in tucda Ecclesia,&RU.vsum pie sicut decet, agnoscentiu iudi-
340쪽
io freti, foedissimos illos saetatissimae The
logiae imo totius adeo Ecclesiae Catholicae&Reipublicς σου aris vomicas,labes,ac pestes; ει patrum, ac praeceptorum suorum, Monet rii. Fistulatii, Κnipperdollingi. Leydani, & similiam eius sermenti fanaticorum nebul num exeplo, Gideonicos enses ad opprimendos,vel potius a Republica tollendos iuris&iustitiae latellites primu;deinde hoc ipso salutari praesidio fidimmaq; custodia sua destitutos atque orbatos, impurissimis ipsorum adsect bus non obtemperantes,ubique Magi stratus: etiam ipses, hac occalione, captantia monstra; non quod fieri & copiosissime, 3e facili me posset in retaliando, sed suo interim loeo habendo,& aeitimando;tum suis, quibus ita seli citer concionando, thus perdere,& nectar mingere videntur, amatoribus adoran
dos; tum ipsi quoque veritatis & iustitiae vindici Deo, & eius Magistratui, suo aliquando plectentes tempore, loco, ni Odoque, relinquimus. Hactenus Pisit. Quae quoniam in ore vulgi non selum; sed aliorum etiam est: iii. tisten bbse Christin I dicteriam non ab homine, ted Plutone excositatum promissionis lib.
Ilari. I. cap. esurior dentia. a me factae memor.
Ab aliis saepe sycophantis hoc dicterio, serio
ueessitusὶ necessariae defensionis causa, hoc loco inserere volui. Idque ne meis videar, in propria eausa, uti verbis.J Ex hisce omni b. iam deductis. Commissarium maximis praemiis.& priuilegiis eondecorandum, nemini non constat. Quae autem ea in specie sint, non iman merito dusitatur.Ett solam virtutem Assiee. re dicendum videbatur,iuxta versic.Silii Poe
in Ital. ιb. 3. Ipse equidem Hrim ,sibimet inberrima mereri. Et Plaut. in Amphit. inqui t: Uιrtus praeminm est optimum.
Et Claudian. se quidem viram pretium di. Verum eum eertum sit; si hoc simplicitet statuamus:paucos hoc seculo: in quinui sequentes habent verseuli: Non tamen invenis,multis de millibus mam, Virtutem rerium, qui putet essessam, se decor, rectefacti spremia desunt; dira mouet; stratu P iter esse probum.
repertum iri Commissarios. Idetreo, quae
cum v irtute praemia hic concurrant, J sequentibus capitibus ostendendum erit. Utque οἶ-dine condecenti haec tractatio perficiatur, te quens distributio instituenda est: Quod scilicet commoda. t quae ex com n issione con- ssequitur Commiliarius , aut in acquirendo, aut in damno vitando consistant. In acquirendo consistentia; aut sunt honoraria, ut dignitas. honor,laus,gloria, exi stimatio, fama, gaudium : Sic enim ea vocantur a Martin. AZ. petiuera, in tract. de finib. humanorum actuum. θL86. num. Fl.) fBodinus vocat ea, quae ad decus spectant,t de repub.cap. .lib.F. Et proprie; Te- ste Euripide, sunt praemia laborum; ut scriptum reliquit Diego, D. Allaba in pulchra tract. IIi unice edito. de Capitanes, lib. r. fol. mihi 87.JAut sunt externa, Quae Bod in .ad tutilitatem . comparata d.loc. appellat. J ut est salarium. In damno vitando consistunt saluus conductus. ptiuilegium fori, repressialiae, &c. quae eo ordine omnia hoc libro pertractabuntur; ut de honorariis tanquam praestantioribus primo loco; deinde de externis: ac primo, quae in acquirendo, postmodum quae in damno via tando consistunt, agatur. Quibus ad extremum ; quando incipiant, & cum haec omnia perdi possint quomodo finiantur,ac ami