장음표시 사용
341쪽
AN T E Qv A M ad materiam huius Capitis
accedam; prius discutiendum erit: Anx dignitatem 't pro praemio habere honeste pol sit Commiuari usi frustra enim disputatur: An dignitatis sit capax, n isi illud ante; An iure permittente, illam hoc medio, appetere licite possit : di ceptetur. Quod enim iuri aduersa tur, id ne facere quenquam velle praesement dum st. In t qua quidem quaestione videtur dicendum, Commiliarium, hanc non modo, non debere expetere, sed quod Iudex, si eum
commissionem hoc nomine ambire perspiciat, atque animaduertat, plane remouere ipsum polIit. per tex. V. Iuruqui. I.quest. 6. EO tamen non attento contrarium, iure ciuili inspecto , propius veritatem accedere videtur.
Nam non solum acquirere; sed te ad eam plenis velis aspirare licet; & ipsam loco praemii
bene merentibus proponit. LI. F. I. in princ. de
c. prator. Cui de nos in civili soro vertantes 3 metito suffragamur. Nect obstant in contrarium adducta; quia illa, quae iure Canonico de dignitatibus Ecclesiasticis se sunt constituta, huc temere ad extranea, & politica trAenda non sunt. Angel. de Cla s. in Amman verbo. dignit . usc.νtrum dignitati. Quinimo etiama de iure Canonico gradus dignitati siseruati, innumeris exemplis demonstrati potest, de
quibus videatur Hieron. Gigas conss.16. xu. . O consilaoci. ct confictoi. Paulus Zorgas. de irregularitate. m. c. num. t. ct sequentib. tit .desimonia.& Seba P.Medices in tria definit. 4 2lar. a. num. T. O 8. J Recte ergo de eo hic agimus.
4 Ut t autem Commissarium participem huius
praemii iure meritoque esse demonstremus, pro fundamento ponendum est; Dignitates colligi .vel ex nomine,vel reputatione, vel institutione. Ioan. de Sylva. debιnociv. pari. I.
quaest.2.nam.s6. Uel ut alii tradunt, ab Imper tore. vel lege, vel consuetudine dari. Bart. in Li.dedentiar. Deciam .restonsa'. num. I.rotum. s. Quae non tum sigillatura. sed fere coniuncturi omnia in nostro Commillisio concurrunt. Nam quod ad Imperatorem attinet, ab eo maximam eum consequi dignItatem. vel ex eo constat; quod illi tale nomen tribuant Camerales vicem Imperatoris repraesentantes, quod non, nisi in summo honore conis
stitutis, & ipsemet Imperator let tribuere: Commissarii scilicet; quod nomen hodie ad illos tantum, qui maximis praesulgent dignitatibus , refertur. Ac hine non Commiliarii Camerae Imperialis, sed propter excellentiam
Caesaris, Aci 'rsicile Cominis Iarii dicuntur, quo etiam titulo illi in omnibus litetis, durante ossicio, utuntur; adeo, ut quidam non dubitent, propter hoc dignitatis nomen,plurali numero, ad instar genero serum & illu
quam autem recte, aliorum esto iudicium. Et haec eo confirmantur; quod si iniuria his in se ratur , eam censeri etiam Imperatori factam:
Nam Delegato facta, praesumitur deleganti
quibus suo loco latius. Secundo,a lege Com- liarius noster maximam habet dignitatem, quia ut iupralib. i. expositum est: De legatus Ne Comiliarius aequiparantutaqueadmodu ergo Delegatus Imperatoris, cuilibet ordinatio ae- a paratur, imo psertur in dignitate. Menoch. post alios supra allegatos lib. 2. presumpr. y
it ratus & Iudices in maximis esse constitutos dignitatibus, nemo negare potest. tot. tit. de
muner. O honori in quanto magis de his Delegatis, qui iis praeponuntur, statruendum. Qui-hus t accedit,quod supra libro primo docui; sCominissarium nostrum multis virtutibuε debere esse praeditium: prc dentia scilicet,fortitudine, liberalitate, temi erat tia. Has autem virtutes nobilitare constat, ex iis quae traduntur a Tiraquei L in trac .de nobilitate.cap. . min. l. Nobilitatem vero elIe dignitatem, nemo unquam dubi auit. Et in specie probatur in t ontra publicam. C. de re militari. Similiteri supra libro primo euici Conata IlIarium IT i debere
342쪽
debete esse multis literis instructum: Harum s autem cognitioncm l nobilitare in apertob est. Adeo ut Literatus caeteris paribus,t ad dignitates 3c alia ossicia admitti debeat, ad quas non admitti oporteat illiteratos,& igna-
quod me toris conditionis esse debeant sapietes, quam stulti de imperiti cum sapientia pretiosior sit cunctis opibus: de hanc qui habeat,
si peret omnes Croesos,de Crastos: tantumq; intersit inter sapientiam de stultitiam,quantuinter lucem de tenebras: licet, pi o dolor, hoc tempore eius rei nulla habeatur ratio. Verba sunt Pauli Montani in iract. de iure tutela ct curate&.c. q.reg. i.n.lsi.J Cui de illud suffragatur; quod supra lib. l. in dubio Doctorem, ad hoe Commissarii munus eligendum suas. Doctoratus vero est dignit/s Isiquata. Extride magistr. Iraedices C. professor. J Bar.in I. i. C. nouo Cod.
ctores dictitur quasi splendor firmamenti lucere, de tanqua luminos, candelae,uniuersum corpus orbis, profligatis erroru tenebris, velut sidus matutinum, de stella in omnem perpetuitatem manserae, irradiare. c.μperspicula.
libi ab Imp. dicuntur nobilissimi. I prouidenda. C.Dp ul. Et scriptu reliquit Azo in pram Inst. quod scietia iuris ciuilis iacu eius profestores
per orbem terra tu solcia niter principari,&in aula Imperiali sedere: Ipsorum siquidem doctrina totu illuminat mundum, oc ad obedie-dum Deo ac naagistratui vitam subiectoruin- format.avthiabita.C nefilius pro patre. Hinc est, quod iurisperitis actu legentibus, per 2 o. annos in studio priuilegiato, etiam dignitas Comitum sacri Palati qua comitiuam primi ordinis vocant: absis, tamen administratione eunec pagos, nec oppidula possideantὶ attribuatur. .i in si iunctagi n. de ibi Ioan . de Plat nu-1. C. de professorib. qui in urbe Constanti. iuncta D. C. deComit. ct sub lib. i 1. de quibus aliisq; Doctorum priuilegiis videatur Feliri in rubrico ivt.
tem conseri, quod maximis laboribus est obnoxius noster Commissarius. nemo. C eo N.
magistra sic .unicuique. C. deproxim sacror. rin. Laudenti in tractis dignitate. quaest. 8. Menoch. confit. 26. nu. I9. Vnde Sc summis vigiliis, eam
7.Quod 'tertium, consuetudinem si ilicet,attinet, illam Commissario etiam tribuere diagnitatem, vel ex eo liquet; quod Commi iIatii Camerae, ubiq; maximo honore assiciantur, de tali,qui no nisi in honoratos cadere potest: vr experientia sere ubiq; testatur; Licet a Cyclopi. is meta aliquando male transiliatur. Et hactenus de prima parte huius capitis dictu. de rationibus sitis validis euictum est; Comissarium in maxima dignitate t con stitutii esse. Nunc, ne frustra dc inania pr cedentia esse videantur,paucis de utilitate de effectu huius diagnitatis agendum restat. Primus autem effectus hie est; quod in sessionibus, omnibus aliis etiam in magna dignitate constitutis praeseratur. Dignior enim praeserendus in t sedenda
de si in ili bus. cap.statuimus. versu. primum locum. de maior.is obedire. de ibi notat glossisp. cum lim. versic. cessombus, processenibus de consiueruae capsolitae. hac autem. re c. in mina parte sede-νe.de maior.o obta. dc notat gloss. in cap. ummia.
distinct. 93. Se est text. iuncta glos L Inli t. debon. ροβg. 3 aliam. ct in L ex agentibus. versic. consista
risc. sedendi. C. ubi sin.res clari de Baldus not. in cap. I. g. Manhio. ηum. s. de his qui stud. dare mino in cap. cum olim .de consivetud. Et tradit A filict. tit.quis dic. Dux. in princ .num. 8. Persic.quod tenemente. quando in curiis Regum dubitatur, quis primo debeat sedere; Boer. decision. 286. num 8.dc plene Grammatafrit 6 aru.2Ο. cum aliis vulgaribus, Suetonius in August. ιap. 43. ct in Nerone.rap.r; ct alibi p. im.Quintus Cu tius lib. io . de Alexant scribens quoque tinquit ) ad Antipatrum Macedoniae Praefectum, eis ad spectanda certamina priores in theatro ledes a gignari, coronatosq ue ledere
iussit. Et ostendit nobis Ouidius in Metamorph. dec. de iudicio su per amnis Achilleis: Considere Duces inquit)ct vulgi stante corona. Et lib. i. ibi: - Marmoreo si perifled re recessu Copor ipse loco, dec.
Et passim apud Virgilium de Homerum leg
343쪽
bach. in tract. de arma Oliteris. J Ad quod bene aduertat Commiliarius, ne id vili pendendoseo Principali, Caesareae Maiestati, quid derogetur mon ipsi enim suo nomine, sed rati ne Caesareae Maiestatis defertur hic honos. Tradu ut enim Legatos de Commi illarios ei-d se honorandos plus it minuive, secundum locum, de gradum eorum,quorum vice funguntur. .praeiepimus. di nct. 9 s. Et pro singulari ad propositum tradit Romanus singui. 36a. referens se alias futile interrogatum de hoc Romae. itaq; obseruari. pro quo Corn.Tacit.lib. I s. Postquam audierat inquit earum gentiu
Legatis id honoris datu,quae virtute & amici tia Romana praecellerent. Et not. Mart.Laud. in tractat. de legat. Priηcip. quaest. 27. Lucas de
Legatos de sessione sui Principis , tanquam pro aris, Se focis disputare, notius est, quam ut exemplis opus habeati s Et hoc ut faciant Legati, monet Carolus Paschalius de legat.c. U. 69. r totam. Hinc omnia illa contilia, quae de praecedentia inter Ducem Florentiae de Fer-rar.inter Regem Galliae de Hispanue, Regem
Romanorum & Franciae, conscripta. Hinc
tot de sessionibus in Recessibus Imperii ce tainina,inter Principes illorumq; Legatos ex- tant. J Sed quaeriturthic, quem locum in eundo eligere, aut quis dignitatis locus ei relinqui dubeat: an manum dextram, an vero lini stram respiciens y Res haec non caret pro babili dubitatione. Nain ut apud antiquos
varia hac de re suerunt iudicia; Quidam enim dextram; quidam sinistram, alii medium locum digniorem arbitrati sunt. vi refert Petr. Grcgor. de Repub lib. IV toatum. a.ctseqq.I
similiter& hodie de eo inter omnes ubique non conuenit. Itali enim in eundo per pla'teas, locum aedibus seu aliis aedificiis proximiorem, siue a dextris is . sive a lini stris ut, horiolatiore in ducuiu;quod de in quibusda Gerinaniae locis, ut Augustae Vindela cotu, de mo' obtinet. Alii autem mediu inter duas per-
senas locum: no nulli vero a manu dextra pro digniori habent Eg , hic in re ad coii luci adine in loci respici ea uiri arbitror; hoc tempore praesertim; cum apud nos Germano quot fe- re oppida,tot hae in re differentiae reperiatur. Quo etiam inclinare videtur Pet. Greg. oco. Et Ful Pactae probat.lib. 2.c 26or. 39.i Secundus estectus teli, ut si iniuria afficiatur CommilL- 3rius eius ratione agere , iniuriamq; ex hac campi te, aggravare possit. Dignitatem enim ad edocendam iniuriae atrocitatem, plurimum s cete iuris est manifesti. Hircliou. in consit. 32.
rom.1.Vbi agit de iniuria Burgi magistro illata Siciniuria Doctori illata, propter dignitatem
valde exasperatur. Guid. Pap. q. S. Crauet. On-IP. tb8. n. io Schrad. in cons Iurisi.Germ.cons. Q. num. 9.utoc iniuria inagistratui illata Franci LMare decis; . Si ergo in his personis id locum habet:cut no magis in principis Delegato obtineret; qui maior quoad dignitate est Ordi natio;vt praeter supra deducta post Purpur. de
Curi. Iun. voluit Menoch. co .si n. 22 Tertio,
dignitas et haec essicit, Iut Commiliarius pro x
debito ciuili, nec carcerari, nec detineri.Coler. de preces. execret. cap. 6.n m. I s. pari. I. ac Caspar. Baet. Hispan. in tract. de creditore inope IbItori .riauendo.cap. 16.nu. 728. Multo minus Jde delicto, torturam merente insimulatus, torqueri possit. l cueram. Io.C.de dignitar l.diuo Marco. l. .decuriones. 16. 9sequent. C.de quaestion. M irtin.Lauden scin tract.de Consil.Print .quaest. 7. Ex cuius doctrina etiam dicitur,ad Commissarios inferiorum hoc non pertinere: distinguit enim inter Consiliarium Principis& Ciuitatis. Excipiuntur tamen hoc casu quaedam crimina; Nam ob magiam torqueri Polle arbitror. peti. GL 7. C. de male'. Et se simit ter quoque propter dignitatem Doctores non torquentur Mattheiit M. 1 9. Idque' infiniti aut hores,quos bono ordine congessit
Pro .Farin. de tutatu 2 torrura lib. .lit.F.q. In. 37. Osti77 attestantur. Licet n. s. .ex aliquoru authori: ate, eos de consuetudine torqueripolic alterat. Veruiti .s s. plurimos qui hane consuetudinem non valere dicant, proponit, ac qui eam communem a ibrant, receniet. JAccedit i ' ratione huius dignitatis maximis is praemiis allicitur Commissarius, quet infra suo
344쪽
6 loeo latius explicabuntur. Et et haee dignitas non est transiens, sed ut aliqui volunt, e mitis Commissarium. Iacob. At il. ωψιι.7 . . n m. 3. 4. or s. Unde & dicitur, deberi eir crentiam in memoriam pristinae dignit etis. Berta chin. in verb. letat. latillime Felin. in cap.qua in misiarum. de constit. Vbi multa re- cen et, quae conceduntur in memoriam prustinae dignitatis.
ini a secun sum muli s, finito dignita
tis ossicio.dignitas prorsus finitur,aut,ut nonnulli volunt , aliquae duntaxat eius scintillae remanent, ut ex fine praecedentis rapitis constat; Nune de Honore, magnam cum di-3 gnitate eognationem habente. t cuius flos nenii ne dissentiente) pro perpetuo sem- η per habitiis,videndum. Idem,t autem .imo maius hic dubium, quam in praeeedemi, de honore expetendo, sese offerti Plurimi enim sunt in illa opinione: plane ad honorem non asipirandum , f sed virum Christianum eundem fugere debere. J quorum arm menta Omnia huc transferre superfluum; sed ea tantum , quae Commissarium tangunt, diligenis
ter ponderanda, necessarium esse dueo. Aepro negativa sic argumentari potest : Quae sine peccato non pollunt susciet,ea Commicsarium, quem pietatis studiosum esse debere diximus, expetere non decet. Honorat intem sine peccato, non potest appeti. Anget de Claua l. insumma.in verbo, honor .num. 3 Secundo , quia honos, mores graues Commis. Erit , facile mutat,& elatos illos facit: Hon res enim dicuntur mutare mores. Quod a gumentum ducit Iulius Pacian. in Orat. deb
nore. fol. 38. Tertio, et plurimos se m mos v, 3ros abhorruisse ab honoribus di sibi delatos abdicasse, constat ex Epist fami .ii. Cicer.
Quorum exempla Commissaritim, tanquam grauem, & magnum virum sequi debere, rationi consentaneum est. Confirmantur &haec dicto Diui Chrysostomi in s. Pauli ad Philemon. Honoris, i inquit, esse negligen- 4tem, maximo labore indiget, magnae Philo-sbelitae& animae cuiusdam Angelicae, &quaeipilan vertice cardinis coelestis attigerit, ce rum argumentum est. Quarto;licet conced tur honorem deberi Commulario; tamen eupro praemio non debere habere pro potitum, statuunt. Ideoq; nos hic de eo, ranquam prae mio, male disserere, dicendum videtur: Nam honorem petenti, honor non est offerendus. cap ιμroqui. εκ .6. Angel.de Clavasd loco. nu. s. Contrarium tamen i verius ex sequen- stibus rationi,ns esse arbitror. Primo erim ad id natura omnes incitamur. Spectitan tit decutat. f. I.n. a. verseelegatus quoque. Ergo & Com
miliarius. Seeundo, i quia honos diti itiis,& cnummis praesertare: si ergo Comissario nummos lucrari licitum, ut infra tradetur, utique& honorem expetere concessiim erit. Iulia-nαι Τ quu omis a causustam. Tertio, quia honos non solum diuitiis; sed & omnibus rebus anteponitnr. Et pro eo defendedo quemlibet summopere laborare conuenit. Vaul in ita .
quaest.c.lI.n. c. ct sita. Quarto, i quia summum Ibonum honos; &externorum maximum no minatur. Aristot.tib. . Ethic Decision. Flore L. L.
num. 7. Quod latissime pluribus demonstrat
345쪽
m haver in questa vita, che t 'honore, per carion de virtu.JSumnum autem bonum e re tendum este a magno, nemo, nisi qui quae
de summo bono expet edo a philosoplus tradita, vel non audiuit vel non legit, dubitat. Quinto, quia lege diuina id pirmissum est. Ecclesiast,c.io.versas .cta P.Sexto,quia Com mi IIatium decet tale virum politicum : Viri' tautem politici proprium est honorem expetere. Pae. de honorfel. 19.jVnde Stobatus, nsonisne de Res bl.t radit, Solonem dicere,onti marra elle Re in publicam,in qua boni viti honoribus assicerentur; ut eius rei exempla varia apud Liuium , de alios probatos authores videre licet.Sicut demonstratur infelici. orati- n. ex antiquu Grinis o Latinu Siripterib. fmul
φ recisi. J Vltimo, quia Magistratu Politico
honos bene merenti b. desertur. Hinc enim antiquos honoris temptu aedificalle legimus. I Quod quomodo processerit declarat B din lib. s. e Republ.c. . his verbis: sed virtutem honores antecedere,non sequi oportet;vt Ο- a lim Pontificum Romanorum i memorabili decreto cautum cst cum M. Marcellus is qui victorias quadraginta nouem de hostib. importauit, templum honori & virtuti dicare vellet: Pontifices intercesserunt: cum negarent, unam cellam amplius, quam aeni Deo recte dedicari; quia si de coelo tacta esset, dissicilis pro ruratio foret, viri Deo res diuina fieret : Tcmplum igitur pariete medio se diuiserint. ut nemini pateret ad templum honoris aditus, nisi ptius patefaetii virtutis polia.JAlia a gumenta ab aliis adseruntur-Illud portb pro moderatione harum contrariaru opinionum addendum,quod Arist rel. Lli. Ethicor.ωρ. 4 scriptiam reliquit: Me- ι diocriter & ex rationis praescripto cxpetendum esse honorem;& si eo modo & via. eoq; sine quo oportet, nimirum ad Dei gloriam.& proximi aedificationem id a nobis fiat, non improbatur, etia in homine Christiano, arg.
eorum, quae tradit D. Paul. i.Timotb. s. ct phia D. . Pers8. probari Er hanc sententiam se quuntur nostri Iurisconssilii in iit.de Munerib. ct honor. Pac.d lac. Franci de Vieri intractat.dei honor V. 1.Fab. Albergat intractat. modore. cossi id comorderivatamulatiἰr. q. Io. Orse ruenis me. Nimium aoterit appetere bonorem prohibitum esse, demonstrat M. sissime uterbach. in Treact.de armis o litem. ns. s. Sietum Pylii decreuillent Theopompo siimmos honores, ipse renuit: mediocres ipsem tempus augere, immodicos vero abo
lere dices. Quo apophthegmate,id quod alii
sibi aut vendicant arroganter, aut ambiunt inepte, ipse ultro delatum reiecit, Plutar h. in Lacon. N. ut non quaevis corona quemvis decet victorem: ita non qtituis honos quem eunq; hominem. Plutarch. Et traditur luem
admodum Colossi seu statuae male libratae criptus subuertuntur: ita nimius honor per inuidiam euertit multos. Qui autem sint gradus honoris egregie ut & alia prodistit Fran- c
Imperat. J Conuenire autem honorem Com- ssirio, exsequentibus argumentis & rationibus, euidentissime demonstratur. Primo, quia virtutis eum studiosum esse debere, supra libro primo demonstra. uimus : t Honos autem cuiusque virtutis proprium est. Thom. χθίκnda quast. isy .arricidine Augustin.bb.s de ciuitate Dei. Honorem, inquit, non debet virtus, sed ipse vir vem . . Quod & ab Ethnicis, qui virtutis uberrimualimentum honorem tradiderunt, existimariim est. Teste Valer. Maxim .lib. .cap. l.Et Lae litis apud Ciceronem inquit: virtus hon rem: nec est virtutis vlla alia merces: refert Cael.Lactant de iustitia cap.rs Ib.1. Virtus ita que principalis est causa honoris: licet etiam ratione asterius conseratur.Iohan. bien. in sua summa.inre .honor. num I. I Hinc etiam: ut supra ex Bodin. demonstratum, per Portam
virtutis saltem pater adi ius ad templum honoris, quod post alios egregie recenset Petr. de la Premaud.in Academ.Gallic.c.M.deglor a. Et hanc rem latissime exemplis politicis demo strat Petrus de Rebaden evra,in tract. de la re figian oviri. terprimip.Chri Ilib. 2.cap.c.JAn: Ostris quoque Iurisconsultis idem proditum;
honoris scilicet augmentum, non ambitione, sed virtute ad unumquemque denenire conueniens esse. dict.Iapud Iulianum. Hisce
secundo t accedit . quod maximos labores istinet Commissarius r propter laborem T t 3 aut cin
346쪽
autem honorem deserti in aperto est. Unde. Diuus Hierax Epistol.inquit: Non est dignum, ut inde exrgas honorem , unde fugis laborem.Similiterque Tcr. io, quia Cael. Maiestati, eiusq; Camerae imi eriali honor maximus
rq tribuitur.t Est auteni Delegata de eius aut horis ide honos.Schradetapau. IC. deseudujectio. 6.nu. 2 l. Ratio ; quia repraesentat Dclcgan- . Lcm. I. I. C.de Q. τιcari .lbi , Iudicationis nostrae soleat reprae lentare reuerentiam. Eosic semper honoratos Principum ministros tradit Wolfi gang. Lazius. liis. l. de Republ. Ronian. cap. ita iuuario; bonos, maximum ad artes
supra commemoratas addiscendas , incitamentum, adfert: Honos enim alit artes. CI-cer. r. Tu cuc piis. quod luculentissime demonstrat D. August. ciuitate Deι ub. s. capit. 13. late Pruchman. in s. soluta potest.M. is pit. .ntem .num.1ρ. De honore doctrinae, plurima in luper ex iis, quae Gesaer.in B. bliothec lib. Liu. s. pari. S. ctri tui. 7. libr. 6. adducit,
huc transscrri pollinat. J Ad extremum ; t- virum bonum et se debere Commissarium, ex traditis libro primo constat: hisce autem proprie honos debetur. Aristot. d. tib. q. Ethtior. cap. 3. lib. 3. Posiuic. . S. Ex quibus liquidum' euaditi Ecm miliarium polle expetere honorem . . eoque dignum esse. Et consequenter eum ipsi deberi, D. Paulus date, Jnquit, honorem, cui debetur, & Psalm .is. honoreasti iendos pios praedicat: & exempla extant, H Dauidis eo ram Saul. I. reg. 2q. Et personaei quas de tute diuino honorare conuenit, sere omnes; non tamen allegatis textibus: extant apud Anton. Dant. in hisor. obseruar. lact. 81.JIn quo tamen & illud obseruabit Commii satius, quod nimio pudore astici non debeat.
Fab. Albergat.Lrra tar. capit. 2I. Vt vanum
honorem flocci pendat. i liud certo statuens, si honor ipse debitus denegetur , aliam per' id sibi viam aperiri t ad m. Ioia, cuius rei exempla plurima extant, & pulcherrime de mon strat Scipio Admirante in discurs super
Tatii usi. .disi urs6 JQm aut e vanus sit honos, explicat Francit de Vlcri in tracDI.de honore.c. s.
sEt haee hae de re dicta hic susticiat plura q ad
, hoc caput pertinentia, legere satagunt, euoluant libellu his anica lingua, dehonore coisscriptum, a Ioanne Baptista Posseuino Paris fusan. Is 19. vi Se Olorium de hae materia peTintegrum tractat. pulchre dillerentem.J .
I Honor quomodo a laudestrior a iusserat.
AF simitatem cum honore, habent laus &gloria, certis tamen casibus inter se diseferte cereum est. Pacius de honore.fol. 8. Maria
nu. 47. Iii eo t autem, quoad nostrum pro-rpositum, differunt, quod honor a paucis, gloria & laus a multis conferatur. Pac. d. loco. vns Via. t Hic, propter cognationem,praeia 2 cedentibus capitibus agitata quaestio ; an scilicet expetenda sit laus & gloria, sese offerti Et pro Negativa haec militant: Gloriae cupidos a Deo puniit. Cuius Rei exempla sacrae literae multa proponunt. Et pro line opinione plurima dilputat Chrysost. in ho-ntil. 49. adpop. AntιMbfol. 262. in priniip.ram. s. in edit. Paris Et dicit ibidem : nihil gloria elle vilius, addens animam cupientem glorificari, non visuram regnum calorum . adducitque ad hoc ,dictum Iohan. 8.Galat. 3. Absit gloriari, nisi in Domino. Et cum eo conseiuit Augustis ciuit.Deι libr. I. cap. 14. De r frenando amore laudis hunianae ; ct ibidem cap. is dicit amorem laudi, , e Ile vitium; pro qua opinione ctiam militant, quae disputa uit late Hieronymus Plorius, in egregio tuo libello ide gloriar. libr. primo, j. quιηιο, ct seq.J De laude quoq; dicitur;ea non affectare, elle
magnae philosophiae. t Non tamen apud me shaec tanti liuit ponderis, ut laudem & gloriam
347쪽
riam a Commissario plane remoueant. Nam primum multa licitae gloriς exempla in sacris
rinrb. I s. s. s. Ac perpulchre de ea loquitur D.Bern hard. sermon .i3. Hinc & alibi traditur; quinam ii sint,qui veram laudem de gloriam
conseqtiantur. Maccab.lib.Τ.c. 2.versic. si ct 6 . OProuerbior. 3.rersis n. Cum ergo omnes homines a natura, ad laudem de gloriam ten
uissimis de causis appetant: ut constat ex tr ditis a Franci de Vieri in tritotat. e glori.ι. capit. 2.& Freher.ιη tractu.degloria cap. lib. i. Quis
quaeso licitam, de non vanam gloriam de qua contraria loquuntur quaerere Commissarium debere negabit. Ita Bodin. libr. 1. de Repubi cap. . Scio, inqtiit, plerisque gloriae cupiditatem inanem videri; a qua quidem virubonum distr.ilii putant oportere. Ego vero, Theophrasti sententia magis probo, qui ni 'hil in Republiea maius, aut magis expetenduducit, iis gloriae stimulis, quibus molles puerorum animi, acrius ad honesta studia virtutum incitantur. At etiam Thornas Aquinas, Principem verae laudis cupiditate alendum esse putauit: ut ad ea quae honesta sunt, ratur etiam inuitus: cuius rei argumentii nullum maius est,q Iam Romanorum,qui virit tibus ac rerum gestarum magnitudine iis gloriae illecebris, populos omnes longe si erarunt. Honestum erat, in Olympis aurea corona donari, qui cursit aut luctatione adii er- salium luperallet. Honestius apud Athenienses statua aut coronam auream mereri,
. publicis epulis ae impen sis sustentari, in primis ordini b. assidere, ab oratoribus in Theatro laudari , quae praemia non minus,&certe plus utilitatis habuere qlia dignitatis. At Romani ex omni genere coronarum, quae plurimae suerunt, nullam pretio maiore a stima-ucrunt, qua giamin eam; quam uni ex omni b. Romanis ciuibus. Quinto Ribio Maximo Dustatori decreuerunt, duorum verbo uincommendatione, scit. PAτκ s r RV ATOR t. In quo quidem Romani illi veteres , qtiae essent verissima virtutis praemia pene soli icia utile videnturi: cum ista rati
ne, non Publici modo aerarii inopiae, Spri-
linorum auaritiae occurrerent: verum etiam
solitae virtutis vim in animos ciuium altissime inciderent. Hactenus Bodi. nec minori id ratione docuiti Osorius, d. loc. NUtc. prvilare ImPer. sequentibus verbis: Gloria nihil est in reb. humanis pulchrius, ni bilamabilius nihil cum virtutis avitudine copulatius: nam &a splendore virtutis excitata est , de excellenti ulchritudine ad amore dignitatis allicit,&omines ingenio praestantes ad virtutis studiu in inflammat. Omnes enim qui maximo ingenio praediti sunt, stimulis gloriae cocitati, res praeclaras aggrediuntur. Tolle gloriae cupiditate & omne studium virtutis Extingues.
Nemo enim unci sese pro Reipubl. salute in
capitis discrimen intulit let: nemo publicam utilitatem emolumetis propriis antetulis let: nemo deniq; omni b. rebus tosthabitis, sapientiae studium ciauisset: nili primo fuistet ad spem quandam immortalitatis excitatus. Ut enim h)c Themistoclem, Epaminondam, Scipionem,&ex nostris Carolum magnu ,&Go tesredum,& reliquos imperatores, rerum estarum gloria florentes,omittam. Quis duitat Lucurgum, Charundam,Zaleucum,incensos sempiternae gloriae cupiditate, leges, instituta. Reip.condidisse s Quis ne lcit Platonem, Aristor.Xenophoni.Theophrastum,& omnes denique qui monimentis suis philosophiam illustrarunt, gloriae strauitate iiii sese in sapientiae studiit incitatos ' Quis ad arte aliquam praeclara in animum adiunxit' Quis virtutem studiose colendam putauit,qui non primum in egregii nominis celebritatem, aciem mentis intenderet ' Ex quo ficile cerni potest, quanta sit gloriae magnificentia:
quod omnes qui maximo animo, excellentique ingenio sunt, eam ardenter appetunt.&eius causa non inuiti res honesti minas atq;
dissici limas aggrediuntur: nihil est igitur capra stabilius, neque communi vitae calutarius, nempe quae a virtute nata sit, &animiis maximos, ad omnium virtutum excellentiam , exsuscitet.
Quare si quod spero, nobis euenerit, ut eo labore nomen vestrum immortalitati commendetis: satis magnum praemium arbit torcsse vestris optimis studiis persolu tum.
348쪽
Est enim vestrum, dignitatem omnibus posissessionibus anteferre. J Consequi autem has partes laudem videlicet & gloriam , Cominariis Iarium,exsequentibus catas conuenientissimum est. Primo; quia ipsis virtutibus, aliisque bonis, quae in Commissario supra
posuimus , maxima laus& gloria debetur. Mart. AZpil. d. late inib. humn. actuumJes. 7. xu. 8 6. I Gloria enim virtutem,tanquam umis bra corpus te qui tur. Cic.d.t. Quo spectat quae apud Apuleiu in de Dea Socratis referuntur. Si laudas, inquit, alique in , quia generosus vit. parentes eius laudas, si vero quia diues; fortunae hoc debetur. Et post: sed ii eum laudas qui bonis moribus , oc artibus doctus lit. de valde cruditus , quantum homini licet; tunc ipsum virum laudas: quia nec a patre hareditatium, nec aetate mutabile , nec a corpore caducum. Et cuin hisce conueniunt, quae in eandem fere sententiam tradidit Seneca .epist. 4 I. Concordant quae inueniuntur Ecii fias. ia, . Quinimo teste Nazianz. laus est mater virtutis. Sic eraim inquit: Praecipuum beneficium eli in rebus honestis laudari: laus enim parit aemulationem z aemulatio virtutem : virtus talicitatem, quae finis est omniu, quae desiderantur , & quo omnis viri boni
Excitat auditer sudium,laudata virlin Crescit icti mensum gloria,calcar habet.l
, Secundo i in specie gloria propter sapien
tiam consertur. Nam est verus fructus sapientiae gloria. Salomon. Sapientcapit. 3. Persic. it. Prouerb. 26. vessii. Et sapientiores acquirere gloriam; author est, Petrus Premaud. in Acatim. .cap io .despiratib. Tertio gloria quoque ideo Commissario debetur, ut labor in eo leuior reddatur: Haec enim, testea Pindaro, est, quae laborem reddit et leui rem. In cuius sententiam descendit Petrus Promaud in L Acad . t de gloria cap. 23. J Inc appetend.t autem laude de gloria Commis latius diligenter considerabit, ne modum exisc. dat: limites enim cancellosq; certos praesctiptos habet ; ut, praeter supra allegatos sacrae seripturae locos, videre licet .Reg. 2. Ter. I.
thae. q. 6. inquit, nee valde gaudere debemus , quando laudamur,nec cotristari, quam do vituperamur. Faciunt huc vulgati versi-
Quos ad propositum nostrum refert Ioann. Lauter bach. in tract. dearm. o sit. Ac in eadem opinione est Theophylactus in Matth ca.s .i princip. Non tamen nimium fugiat ne apete re videatur: nam ut Hieronym. in epist. ait:
plures in hoe ipse placere cupiunt, quod placere contemnunt: & mirum in modum laus, dum vitatur, appetitur. Et hoe ample etitur Nicolaus Bielius lib. 2.de Republ.fol. 6. ubi inquit , in principio quaestionis : Multi sunt
grauissimi aut hores,qui contra gloriae appe tentiam scripserunt multa:& tamen iisdem scriptis, non mediocriter affectant ' Deniisque ino se hane consectuum arbitrabitur; si rtantum , nautis, cauponis, & stabulariis,aut vanis assentatori b. laudetur; sed si a bonis de integris viris laudibus exrollatur: a laudacis enim laudari vera laus est, ut Naevianus Hector dicebar. Vnde & Cicerono Sextis: Haec est, inquit, una mihi credite . via & laudis, &dignitatis,& honoris, a bonis viris, sapientis bus, & bene natura constitutis, laudarLFrancicis Uaser.d. locas.3. Vnde & Anti sphener Medicus ab improbis quibusdam se laudatuelle percipiens; vereor,inquit, ne sid impru dens secerim mali.Laertilian 6. capit. t. sic te Hector laudatus, laetus sium, inquit, laudati me, abs re,pater, laudato viro: a multis enim laudari, non laus: sed dedecus esse putatur. Cicero
349쪽
Λ Ffinitatem& cognationem inter se ma-a Lxximam habenti Fama&Gloria. Frcher. in tradiar. fama.lib.2.c.9. n. v. eqq. Francis.le Vayetam tractat. sania.capa.de iis ergo Ω- ma nempe & cxistimatione) hoc loco coniunctim agendum. Sunt enim ita coniuncta
a hae et duo vocabula famae & ex: stimationis, ut pro iisdem saepe usurpentur, quemadmo dum post Ciceronem & Gellium scriptum reliquit Budaeus in l. ex Testum. de Tisib. Deli is autem illud primo loco etiam, quod de aliis, disputari potest,an expetendat 3 Et licet
eae penitus spernendae videantur, ut ex plurimis exemplis a Fre herai. l.desama.li. 2.cap. 9.num I 8. adductis videre licet. Ego tamen has, ea ratione & modo, qui praecedenti capite traditus est, expetendas arbitror. Consistunt enim, quoad hoc, in iisdem regulis; ut ex iis quae Frelier .diel. loco tractat, dilucide constat. Hic autem tanto diligentius enucleanda, quod causa per se est ardua; adeo ut licet dea grauibus causis iudicet Camera: tamen de tfamae semel amissae restitutione , cognitio nem sibi sumere recuset: Vt i 8. Decemb.anno Iss'. obseruatum fulisse ex annotatis Camera lib.liquet. In Cominissario autem: qui,
b ut vir bonus, famae t studere debet, Rimi
3 pendendae sinat. Primo: et quod fama devita aequiparentur, di famae iactura grauior sit iactura oculi. infamia. 8. C.de decurionibIb.I o. Cum ergo de visi non usque adeo claro, clamore reddendo laboramus: cu r non aeque de 4 fama ac existimationes Secudo, quoad odo- remi quia est thesaurus inaestimabilis, odoris suauitate, non aliter ac lilium exspirans.Bald. in I. I. Ciconfesinu.9.ZAtuMossit. y.nu. n. libri
i. Menoch consil.3o2. numererimo, libri quam. Grauet t. inno. 697 . numeΥ . . Cum eIgo Odorem suavem omnes expetant, siq; o inniuhominum mentes reficiat, ac recrcet: cur
quaeso eu a Commis Iario arceremus ' Quinimo studebit Commissatius ; iuxta dictum Salomonis ; ut in hoc odore bonae famae vivat. Proverbior. M.t Tertio. quoad auditum, sdicitur esse t sonus dulcis, Hyppol.Riminald. ς
to integru corpus tquasi reficit, quod in Coa dmissario sanum requisiuimus: impinguat, siquidem olla, Prout . i9.Sexto, quia i propter e sempiternitatem curam eius habere Sacrae literae docent Eccles . Ouid. ii .l Hegla
Scin iun&ἐιν restes, gemmasta guntur, Ur aurum, Carmina, quam tribuunt,fama, perennu erit. .
Ac Proper t.M. .eu. At non ingenio quaesitum nomen ab avo Excidet,ingenio stat sine morte de . Et Auson .m thalsent. Vita perit,mortisgloria non morim Septimo, J nemo unquam dubitauit, Commii Iatiuin propter labores adhibitos, pecuniario praemio assiciendum, ut insta dicetur. Cur .ergo non magis fama, quia illa diuitiis prςsertur. Ecclesiast. r. l. isti quidem. 8.melus causi.ivsa.9.de manumis. FindicI. qui1quu. 6. C. se postulando. Late Menoch. consil. 9 . Ac
recte huc accommodatur dictuna Plauti in Mosella : Ego, si bonam famam mihi seruacsem. forem diues: Γ & Cicero a δε orat.EM. de diuinat. dicit famam antiquiorem ei leposseCsoni b.J Hine Augustin.in libro, vita Clericori inquit: Duo nobis elle necestaria; conscientiam de famam.Conscientia nostri lolius causi; fama proximi. I Et in libro de bono viduitaris. non audiendos, ait, qui aestimationem famae imprudenter contemnunt, conseientia coram Deo siussicere arbitrantes. ET svni v Nci T; Nobis enim necesIaria est vita nostra, aliis fama nostra,&c. Et in lib. de domina Christiana, sic doctor eligat bonam vitam, ne negligat famam. J E nostri, idem tradit R landa Valle. tonsi 98 num. 49.Mr. . I Octauo iuuat i ad virtutes in Commissario requisi. stas acuendas, nam cas reddit illusti tores, si fiades habenda inardan tantsermon. V7. J No
350쪽
6 no, inter ' omnes constat, famam velociter in ore hominum versati, notumque facere hominem: maxime autem interest Commisesarii, ut is multis innotescat, qui & in his,ae aliis ipsius operavit possitnt. Et ut quotidiana loqui tui experientia, nihil qui equa hoe
tempore magis, quam haec fama viros doctos promouet, ac fauores hominum conciliat.
7 Decimo, plurimum ti uuatCommis latium haec fama,ne defectus inhabilitatis ex primo lib. ipsi obii ei possint.Si enim famam, in C&missionibus bene & seliciter expediendis,
conlecutus est, haud dis sculter ei aliae exceptionibus non obstantibus, deseruntur: Nasama bona facit, quem praesumi dignum, habilem, &innocentem ita post Domini c. Ge
Parti, contradicenti Commiliario, replicari potest: quod non habeat iustam causam conis tradicendi, qui repugnat electioni hominis legalis, & bonae famaegris in L dotem. II. g - luLmatrimon. Et iam dicta, ad commodum tacquirendum diriguntur. Non solum autem haec potest fama: sed liberat etiam CommilIarium 1 multis malis. Quid si enim post Commissionem accusetur , lane sama bona Commissionis actu comparata diluit in diacia contra ipsum adducta. Menoch. consit. ior. num. . prater eum nouissime post alios latis. me deducit Freher. d. loco. numer. 21. eqven sib. Et excludit omnem suspicionem. Grammatic. Soci. Crauet t. Roland . a Ualle. Cephal. in locis a Freher. iam capit. IO. numer. I9. alle gati.
s Qvς cum ita sint,quis non cria delem eum, qui famam floeci facit, sine ulla iniuria, vo-c t. capit s quu poenas. ct ibi glossa de purgation.
Canonica. nola. a. quasiou. r. Et hae sint praecipuae causae, commoda ex sama & existimatione Commissario obuenientia, continentes:
Quae etia si Commissarius se plane conlequi
non possc,videat, vel hoc unico salte ad famaestu diu movebitur,mqui famae studet, etiam-s non omnes eius effectus consequantur; ipsis tamen studium hoc damnosum nunquam sit; sed aliquas scintillas post se relin
etiam de eau sis; quare famae studere debeat Commissarius, dicendum esset: quia tamen haec res iisdem rationibus, quas in proxime praecedenti capite de gloria deduximus, nititur ; ut & ad hune finem; prout sepra monui, coniunguntur; nolo illa hie repetere:
Illud saltem addendum et Commissarium vel
eo nomine fama dignum: quod eum egre gium virum esse debere liber primus ostendit, fama autem non aliis, quam viris eximus contingere potest. Menoch.d. M lil.96...A.
CAPUT VI. De Gaudio de Laetitia.
I An raussium expetendum ' a a Gaudiam issacris litem pomissum.
Commoda multa saraiui. 4 Meeυν obfuserit virtures.s Gaudendum moderate. ε Gauiuum an comperat Commissario.
V Egaudio de laetitia; quae parum inter sex t distant; hic coniunctam agendum csti Vbi illud etiam, quod in'aliis factum, ante omnia discutiendum,an expetendum sit gaudiu & titia' Ae lieet videbatur dicendum, quod non; cum gaudium ac laetitiam lmpi Lume mortis causam praebuissse exempla passim testentur: Gaudio enim sui Hastorici reis serunt interierunt Sophocles, Dionysius de Chylo Lacedaemon: alia exempla huius rei apud Plin.Valer.& A. Gellium extant. Cum a tamen Zc in sacris literis, sui infra dicetur & i in iure nostro tit. C. de publica uritia. gaudium non improbetur; ac Stoici gaudium in sapientem posse cadere dicant. Γ Maxime si causam honestam habeat , argumento eorum quae Gregor. Naziana. de beatitud.set mihi st. his verbis docuit: Beatus, cui ob res ad laesendum sibi propositas, talari, sibi placere,& exultare licet: I non potuimus illud ab hoe tractatu secludere. Si enim aliquare gaudium acquiritur , propter si cessim & exitum secundum sane in Commissione inprimis id obtinet : Cominissarii enim finito