De chalcantho medica disputatio. Auctore Aetio Cleto Signino medico, et philosopho

131쪽

132 .f. Aetj Cleti morbo ex melancholia exorto laborant. Ergo, quoniam Oximet conducit omni naturae, melancholicis etiam prodesse cosen siendum est. Caeterum melancholicis nonnunquam OXimel , vel jacetum ipsum conducere duo satis insignes affectiones exprimunt, melan, cholicus stilicet morbus; & quartana febris :quibus in curandis asscinionibus, quas ab humore me ancholico effici communis opinio tuetur, nonnunquam acetum alias oximel , siue syriapum acetosum proponunt medici , araq. suadem opinanda. Pro. quar na febre curada nonnunquam acetum, vel medicamina, ea aceto conflat usurparet medicos testem laudare est Celsum lib. 3. cap. I 6. qui in quartana duplici cale-J cientia antet accessionem tabenda mandauit, vel aceti cyatos duos . Sane Gai. 1 ad Glauc. cap. s. admonuit , nori raro qua

Sanam i plene male affecto gigni: quo p 'tiente vistere , curationem illius nullo pacto negligendam ratio suadet, ut quartana rite

cur ptur: lieni vero aceturn,vel acetum mul

sum satis accommodatu GaL ipse perhibuit

lib. 9. de compos . med. lec. loc. cap. 2. adeo

ut banc laIte ob caulam,dum vilcus illud p ut Rr quod mel acbolici succi est recept cin

132쪽

de Chalcantho Disputatio. I 33

lum, acetum a quartanae febris curatione monime reijciendum videatur. Hanc euiden tiust confirmat conclusionem Averr. T. coli. cap. Iq. quo loco, documenta traditurus ad Ebrem quartanam exacte curandam,ea medicamenta pricipue commendauit,quae spleni consulunt: eaq. propinanda dixit cum

bin facto ex uuis passis. Et enucleatius locu

tus est Halbab ibilia inubi non

raro quartanari. tquinzibin proponit exhibendum . Est autem squinZibin apud Ar bes uti Simeon Ianuensis interpraelatus est in suo ligro inscripto clauis sanationis, verbo oximel) vox , quae apud illos byrupunia,

acetosum ex melle, vel ex saccaro complectitur. hoc est, vox ista squinZibin apud Arabes tam strupum acetosum , quam Oximet exprimit. Hinc AueZoarris Intei Pretes lib.2- tract. q. ca'. I . vocem, iuuingiuin, Inael vertunt: & Andreas Beluensis in sua Arabiscorum nominum interpretatione, dictionem

illam , siquinZibin, sas auseli syrupum vertitracetosum de cidonijs. Quo perspicuum fit hac, una voce, squinetibin, strupum acetosum complecti Arabes . Distinguunt vero nonnunquam hasce compositiones,quod sy- - I 3 rupum

133쪽

rupum acetosum squinetibin. saccari appelli lant , Oximel vero, 'uin Zibin mellis : ut vi- idere est apud Halliab. lib. Io. pract. cap. p FP ad febrem quartanam curandam praescripsisse exhibendum esse siquinetibin quae vox eo, primit , -syrupum acetosum,'Moximelθ medicamina ex aceto conflata non ablicet'ὶ ruisse visi sunt . Quare non immerito Auic.

in I. cap. 29. acetum commune diginstiuum esse dixit omnibus materijs Quae in ratione humorem etiam malencholicinum, plexum inibi testatur Gentilis, adeo ut nosque a quartanae febris medela,neque i in morbi ipsius melancholici rehciendum, quin potius usurpandum videatur. Hinc factuni censeseo,ut Petrus Apponen. cossciliatoris sui diserer. o. & Iacob. de Part. f. I. q. R. .cap. in fine, syriipum acetosum omni materiae co- ducere assirmarunt , tametsi melancholicus succus illa sit. Ex quibus non ignobilis etiam ratio deducitur , melancholico morbo oppressis strupo acetoso, vel aceto ipso opit lari interdum . Quod clarius confirmauit Paul. lib. 3. cap. Iq. cum, melancholico, d, Tt ceti qua Materi imi modicum sorbitio, ni datur somnum inituro. His consentanea locutus est Aetius lib. 6. cap. I o. apud quein poste.

134쪽

de Chalcantho Disputatio.

posteritati scriptum reperitur. placet praeter haec omnia de melancholico quippe morbo illi sermo est) ut aceti acerrimi, quantum est cocleare, post cenam bibat, ubi dormitum accedit. Forte fortuna hanc sententiam reii,

recitauit, extitisse nonnullos, qui laudarunn, ut in qualibet nocte melancholici acetu sorbeant: quorum sententiam idcirco suspectam habuit,quoniam aceti malitia illi tim rem dedit huic morbo aduersa. Quata Quam in morbo genito ex cholera adusta; vel male affecto liene, acetum conducere assi arenon dubitauit ; Et,cum alibi dixerit,uti passi lo ante retulimus, acetum esse commune digestiuum omnibus materijs, neque etiam in ipso morbo melancholico, a qua vis causti genito,reij ciendum videt uti nec rehcie

dum est acetum scylliticum si Diosc. habem inda fides est cae. 17. lib. s. tradentis utilitei melancholicis illud dari. Quibus ex omni bus colligo melancholicis non ita aduersut acetum, & medicamina ex illo concinnata , ut omnino veniat respuendum quinimo sis ' u lubriter interdum usurpari. i In uterinis affectionibus quod erat secundum disputationis caput acetum, vel ex ac I xo

135쪽

i to pharmaca concinnata minime re rit danda illa suadet ratio, quoniam Hipp. idcirco mulieribus, magis quam viris, acetum insensum dixit, quod uteri dolores afferadrct nihilominus idem Hipe. hac deposita sesemidine , acetum ipsum in uterum immittere non dubitauit.quemadmodii videre est apud illum lib. de nat.mul .Quando de uteri infammatione sermone instituto, scribebat. Vteros eluito pari mensura aceti ad aquam admixta . & de processu uteri ad coxam verba faciens,aiebat. Post, fomento ad uteros adhibito ex vino , medicamenta cum lauro praeparata immittito, & apponito, quae non mordent admixto aceto. Et rursus edisserens de acetabulis pituita plenis,haec memoriae i nan-

dabat . post lubdititia apposita, pari mensu ra aceti ad aquam admixta eluito . Quibus. A addo Auenzo. loco praeallegato, qui perbe, . ' de disputat, uterum ab aceto tedi, & oxime-lite: modica tamen in quantitate illa se usu pare, assirmare non dubitauit. Et Gal. 9. de

Iati acetum l Iliticum ad sorbendum dan-- dum ecte censuere . Ab hac sententia longinqua . non sunt, quae nonnulli ex probi.

136쪽

sis auctoribus tradidere. 'quidem Aetisslib. I 6. cap. 66. nimium fluentibus mensibus γ' poscam propinat .& Paul. lib. q. ca Π.62. in eadem affectione selamum in aceto maceratum edendum suadet. Hinc Auic. f proxi- ὸς me citata, t. &cap. i. in eadem affectiones curanda, praeterquam quod citrij acredinem 'cona mendauit, quoddam suum medicamentum cum aceto λrti,& acuto ut verbis illius utar) conficiendum mandauit :& cibaria ex lentibus aceto condiri decreuit. Vnde liquis do apparer non adeo resermidandum ace-iu Au que aceto admixto conficiuntur pharanaca, in muliebribus morbis , ut interdumaei iam usurpanda non sint .

Quae tamen omnia non eo consilio attuli, . quasi velim contra Hipp. decreta sentire, &illius opinionem insectari . Enimuerocisthaec omnia illius sententiae maxime consona cen- seo . Is enim dum acetum, Oximel , & alia .

his similia muliebribus insensa, ct noxia es se testatus est ; de aceto, & alijs eiusdem or- ' η' dinis locutus est quo tempore iis solis potio- φν

nis loco nutriuntur mulieres r vel etiam dum in maxima assumuntur quantitate . non autem dum in moderata , vel parca quantita 'te 2rbentur medicamenti loco . lluq alijs

etiam

137쪽

etiam medicamentis sunt enutritae . Hoc sibi voluisse Hipp. inter caeteros satis appomte indicauix Trinc uel. suis comment. lib. I. ad Glauc. cap. I . Iech. 06 Qui, hac de quamitur , proposita sibi quaestione, multi'. ablatis rationibus, quibus demonstratur, acetum, vel oximet non omnino interdicendum foeminis, illam in hunc modum diluit. Co siderandum est quod alia ratio Oximelitis est, cum eo solo utimur loco alimenti, & potus , Ut consueuerant antiqui medici in per acutis morbis, in quibus solo potu alebant

aegrotantes. Potus alitem erat, aut oximeI,

aut mulsa aut a pomeli. alia vero est, cum usus eius est in morbis minus acutis,ubi,praeter potum, utebantur, & sorbitione. vi ho dei cremore, aut piissana. alia etiam ratio, cum eo dumtaxat tanquam medicamento utimur, ut cum eo, vel cum alijs medicinalibus decoctis, vel syrupis utimur. Nam cum eo solo sine alia sorbitione utimur, magis acetum imprimit,& in intestina, & alias neruosas partes; cum nudas eas, aut nullo munimento defensas,inueniat. At, si alius princesserit cibus, vel sorbitio, illiniuntur interim . illo partes, per quas est illi transitus: ut neque deinde illis infingi, & eas abradere, ita

138쪽

. de Chalcantho Di putatio. 139

facile possit:& quoquo modo obtunditur eius acrimonia . & quo longinquior est via , eo magis obtunditur. Hoc autem loco, si rem recte perpendas, te eius usu sermo est,quando eo solo, tam cibi , quam potus vice uti mur: neque tamen tollitur, quo minus possimus tanqua medicamento ubi & cum alijs mixto ; ut illis addat vim maiorem secandi , ct detergendi. Cui etiam accedit , quod, si Oximel parum acre suetit, nempe ex modiaco aceto, partim admodum habet tibiacmambo doc uere quod possit nocere,pluriminii vero quod prodesse. hactenus Trincauelli Haec eadem solutio locum sertitur , cum de melancholicis sermo est, & illam loco prius citato indicauit Iacob. de parti stilicet acetum noxium melancholicis vel o&inici loco cibi, aut potus exhibita: non autem qmedicamenti loco, moderata etiamin quan

titate propinata, & alijs admixta . Quanqua Pauli jecum& Aetij aliter conciliare ope ram dederunt ex Neotericis viri docti seimi

quorum sententias non tanquam recoditas ,

sed uniuerse orbi patentes audire libeat pro. . prijs de melancholia disputationibus ellara ias. Et prior Donato ab Attomari detur lo

cus in hunc modum iajbenti. Ab Aetio tal,

139쪽

Paulo extollitur aceti sorbitio quam acerrimi post omnem cibum, ubi iam dormire u lit aeger i idq. modicum esse debet, moluit Paulus, & cochleari mensura , ut placuiti aetio . sorte quoniam attenuat, ac mela

cholicum succii discutit: vel quod assiimpi rum ciborum vapores humidos confestim ad caput deserat, somnumq. propterea concutiet , illud probarunt . Qua de re, siue iam dictis rationibus promoti, siue alijs fuerint, , abisnum non erit eo uti, cum & tanti viri ipsum approbarint.Hanc Altimari rationem, lini fallor , castizauit Lud. Mercat. ει suam in medium attulit , sc perhibens. Ab aliqui-χ hus in melancholia morbo post coenam eius potio commendatur, id tamen noh ut atte- 'nuet humores, quia erroneum esset a cibo ipsum porrigere,neque ut somnum conciliet, ut alij falso autumant, sed ut melancholiae vapores , & fuligines cerebrum ascendere Θ prohibeat. Haec enim omnia coercet.& suam

hanc opinionem alibi repetijt, de quartana febre disputation Austepta. Excouitauit etiaracia Mercuri quandam lutionem.quam in hunc modum edisserens expressit. Paulus velle videtur quod detur acetum bibendum post V. assumptionem succi absinthij, deinde dor-

140쪽

L Chalcantho Disputatio. a Imiatur : quia absinthium,quod est remedium melancholiae accommodatissimum, ut magis penetret, attenuet, & evacuet, opus habet vehiculo, cuiusmodi est acetum . Secundo dico, acetum posse concedi in melanc solla ex adustione non in naturali. quo in casti 'etiam lavcsat Auic. Iel ubi caussa morbi sit lienis vitium. est enim sententia Averr. 7. colL 3 I. acetum in liene maximu onueni re: quoniam morbi lienis a crastis humori bus oriuntur: unde opus habent extenuati6- ne . Accedit etiam quod,ut dicit Averr. ec λ dem loco Pulicus soc pioprietate Quadamnaturae delectatur aceto propter saporea acidum similem melancholiae, qua nutritur Has & simillimas tradunt Medici dubij so- ιlutionesia qui tamet si in ratione assignan da inon consentiant, conuenit nihilominus inter eos os inio, iure optimo a Paulo melyn cholicis pcetum propinari. ad quam eliminandam opinionem melancholicis nempe acetum non exhibendum ) Iaborauit vir doctissimus . Itaq. ut coeptum sermonem promsequar, ratio ab aceto deprompta inutilis est ad declarandum, parua lane oleum vitri

si, seu spiritus illius melancholicis noxios, uvt phlegma,& oleum,in morbis muliebributa