장음표시 사용
151쪽
tota utilior, minus acris, & calida, & semini euadet. Quinimo Mercur. Heur. & Querc. qui a chalcanthini olei usu non omnino abhorruerunt, chalcanthum ipsum deuorandum porrigere potius recusarunt. Querc. erogo libro de Pharmacopea doamatica restituta, occasionem nactus de theriaca dicere, in qua conficienda cum explanasset chalcanthum loco chalcitidis apponi, subiecit, dein ceps , non mereri illud, ut in ea compositio-ηe admisceatur. quandoquidem plus detrimenti, quam inde boni proficiscitur. Sed de exusto vitriolo haec dicta accipienda sunt ex
Querc. & Plantio. Crudum vero atramen,
tum sutorium nullo pacto deuorandum profanandis morbis; Querc. ipse astipulatur li-iro inscripto pestis alexicacus Joco antea de ducto . ubi cum retulisset Dioscor. vitriolum deuorandum porrigere de crudo quippe Dioscor. sermo est hoc a me Deus auertat, adiecit ille, ut aliquando tale remedium sine ulla praeparatione adhibeam: tunc enim , praeter quod plurimum laedit sthomacum, ut vomitus indicat, quem nedum ad pondus drachmar, sed etiam in paucis granis datum excitat, atque producit, adeo gustui est in gratum, Ut nunquam a medico quouis 4n ea
152쪽
senteritia praescribatur,sicut nullum praeterea ' in rinum es e mihi persuadeo, qui tam infesta uti velit potione. haae ille. Accedit insuper Mercur. testimonium lib. I. de morb. cure n. cap. 6. sic tradentis. Scribit Rasis et s. Fontinent.ca'. et q. se babuisse amicum quemdam, qui potata chalcanthi, siue vitrioli drachma, una prope nocte abiecit omnes pilos albos . Scio hoc genus remedij maxime apud multos es e commendatum: sed semper Q mihi Gal. consilium placuit, qui in medica- ζmentis,quae per Os assumuntur, damnat chal canthi usum . hoc sibi voluit Heur. cap. Galel lib. de morb. capitis,cum protulit . Galenus chalcanthi usum per os damnat . nos etiam .& ita damnat Petrus Forest. lib. q. Obseruat. - . schol. ad cap. o. vi affrinare non dubitati rit in exilium eos mittendos, qui eiusmodi venenum pro salutari medicamento miseris aegrotis obtrudunt. Ex quo compertum fit deductam a vitriolo rationem prorsus corruere, quandoquidem illud praebere suspe-
Caeterum praedicta omnia libentissime asseuerates spagyrici subterfugium accipiunt, '--- asseuerantes oleum vitrioIi propinare se ita concinnatum, ut mitius sit ipso vitriolo, R
153쪽
innoxium. Quorum ratio duplici arettamen- to refellitur ; quorum est primum deductum
ex Minder. asserente , vitriolum non exure
h re niu exustum : chalcanthi vero oleum omnino causticum esse, & ex consequenti vitriolo ipso potentius , & nocentius : unde r probantes auctores chalcanthi crudi usum, ct ipsius oleum reijcere coguntur, quod vistrioso ipso nocentius est. Sed ar umentum
istud dirigitur ad hominem, ut dici solet, quoniam falsa est illius propositio, ut vitrio morium non exurat nisi exustum, quando & cru- ς' dum exurere compertum est de Gai. sententia meth. cap. & confirmat Diosc. lib. cap. q. affirmando a vitriolo crustam cilici. Altera vero ratio, quae suculentius demon, strat assumendum non esse, neque porrigendum a Medico deuorandum oleum chalcanthinum, hinc liquet , quoniam qui ausi sunt chalcanthv ipsum porrigere,drachmae unius pondere illud dederunt. oleum vero cha, canthinum non pixis scrupulo . Quo constat hoc violentius esse atramento sutorio , quod cum reijciendum sit ab usu medicamento- rum, quae deuorantur, & ipsum oleum chalcanthinum reprobandum est, quod ipso chal . cantho potentius, ct nocensius est.
154쪽
lli a parui inomenti ratio est ab experiretia petita , cum dicunt, multos conualuille OIei
chalcantini usu: qua de caussa illud praebere mdeuorandum nullo modo improbandum via detur . Istud etaim argumentum retorqueri facile potest oleum e chalcanto noxium eis, idque docet experientia. enim uero ex ijs , qui illud deuoratur, diem situm ubiere multi .
res, nisi ex illo oleo iuvamen suscepissent , voces eorum reddendo illis subilcere possi mus. Ita contigisset ut multo plures seruati iv fuissent, nisi olei vitrioli usu in deterius lapsi fuissent. Sed haec missa faciamus ,& caeteras
ponderemi S rationes. Quarum haec spa gyricis videtur non contemnenda. Vitriolum, & si inter metallica locum sortitur, nihilominus aliis illi simili bus usi sunt medici , ct interdum nonnullis alijs, quae venena sunt. Idque comprobatur exemplo anthimonij , hydrargiri , & cantarudum , quorum usus fauici experientia salut rIs comprobatus est: pari ergo ratione atra menti sutorii, oleique illius usus minime vi-- detur aspernendus. Qua in re , ab anthimo'nio dicendi exordium faciendo, p rem ratio- 'M 'i nem sorte futuram fateor, si vitriolum purgat digr
155쪽
di gratia assumeretur, vel oleum illius , non
alterandi studio, conscijs, anthimonium ad expurganda corpora deuorari,cum nostra quantio solummodo l erat, an vitriolum, &l oleum. illius deuoratum conducat alterandi stratia Ad haec militaret aliquo modo ratio quando citia controuersiam usu receptu esset stybium porrigere pro expurgandis corporibus , cuius sane administratio contenti nibus plena est. Quanquam, si aequo animo ea spectare velimus, quae de anthymonio ab
auctoribus memoriae committuntur , rem
perniciosam , & periculi plenam esse certum habebimus.ut ex parte indicauit Ioanes Cra- in ua egistola ad Iacobum scutellarium de l
Alexander Petron. lis. 4. de victu Romanorum caP. I g. & enucleatius Mercur. lib. pe conaeot med.ca2.8 .in hunc modum scribens. tempore nostr seophrastus Paracel. de anthimonio illi sermo est primus cepit uti hoc diabolico medicamento, non ad purganda corpora,sed ad iugulandos homines. Do- sis, qua utitur , est a gran. duobus usque ad quatuor. sed consulo vobis ut omnino abstineatis ab hoc medicamento quia, tametsi videatur per aliquod tempus prodesse, tamerarissimi sunt, qui utentes hoc medicamento
156쪽
de cibalcantho Di putatio. i 17
perueniant ad primam senectam: & hoc noti solum Erastus,qui contra Paracae sum scribit, quana plurjmis exemplis demons rauit: ve. rum ego aliquot exempla habeo eorum , qui, immature perierunt usi hoc medicamento. Sed, quae sit anthimonij exitialis potentia ,
in compendium redestit Schenc Κ. lib. 7. obseruat. 2I0. apud quem notatum reperitur, illud tanto impetu evacuationem ciere, Ut
vasa fiangat, haemorrhagiam concitet,quam deinceps phtisis sequitur. alias illiud incom- modi afferre, ut, qui illud deuorarunt, i a morbos incicini, a quibus se nunquam extricare potuere . alias illud effecisse, ut, qui eo usi sunt,vomitiones vehementissimas passi si sint, colicos dolores, diarrheas, conuul. siones , & cardiacas syncopas. Quod ue
mavis est, e vestigio fatalem diem induxerit. ' . denique ea attulerit sympiliomata, quae iussinatuis, & praecipitatum parit. Iure er- ω L avo in Matthiol. inuehitur Heur. lib. de seta
tap. I9. cum censuit , antissimonium pestis
anthydotum. Et iure merito Parisiensis scholae decreto anthymonium damnatu est , uti de peste edisserens recitat Paraeus lib. 2I. cap. 2 Liquet ergo argumentum deductum exancitimonio nullam sortiri efficaciam . . cum
157쪽
cum potius ratio ex illo deducta sit, ignotum probare per ignotius. Multo mitioris ponderis est ratio deductaao argento uiuo: de quo non ignoro, ab eruditis viris valde probari usum illius ad excu tiendos morbos ore sumptum. Sed manifesta res est eorum sententias Gal. refraaari, qui hydrargiri potionem prorsus reijecit pro sanandis morbis: eo quod neque aegris, neque recte valentibus hominibus opem affert. Hoc sibi voluit ille dii 6. in 6. Epid.comm . S. scribebat . ea Je cauda mihi plura medica menta non vocare mortifera medici videntur, quod ipsorun Gemporibus quibusdaminutilitas necessariam: ea ver6 appellare deleteria, id est perniciosa, quae nullo unquam
tempore, neque aegrotis hominibus, neque valentibus opem ferunt. neque enim aconitum, neque argentum vivum, neque argenti spuma, neque marinus lepus intra corpus' accepta ullum nobis afferunt emolumentum, quemadmodum alia plera l. &c. Hinc lib. s. de simpl.cap. I9. inter ea medicamina, quae
4ota lassantia nobis inimica sunt, arSentumViuum locauit . ea de caussa, quod eius vel minimum assumptum omnino laedit. Quae eo iconsilio ille tradidit , ut indicaret, argentum uiuum
158쪽
L Chalcantho visputatio. i 1 9
viuum an impium nihil opis afferre, & deI terium esse venenum. In quam sententiam locutus est Femel. lib. de lue venerea cap. 7- 3 ubi cumulata oratione hydrargirum nullo modo tuto ori porrigi poue demonstrauit.: Vnde illa argumentatio ex hoc confringitur,l ut qua ratione argentum vivum deuorari potest, eadem, & chalcantum, oleumque itii lius assumi possit morbos discutiendi gratiata
Sed oritur dubitatio, tuam excitauit Meta cur. lib. 2. Variar. lect. in cap. Iq. quo in loco argentum vivum toxici venenum debet
lare testatus est , Ausonij testimonio fultus,
exemplo xxoris cupientis maritum interimere venusto epigramate hoc exaratis. Qua l re ex hoc videtur ea reijci opinio ut hydrar-giro morbi debellari nequeant. Mercur. ipse '
lib. I. de venen. can. q.hanc eandena agerens
dubitationem in hunc modum illam proponendo diluit. Dissicultas est,inquit ille,qu niam GaI. loco illo 6. Eilid.tradens eXem plum deleteriorum, quae nunquam iuuant, adnumerat leporem mgrinum hydrargirum,l seu argentum vivum, & aconitum. Carterum Plin. lib. 2 . cap. a. scribit aconitum maxime prodesse homini aduersus complura venena. di de argento vivo habetur apud Auson.
159쪽
Ausen. manifesta historia illius scelestie mu-
. lieris, quae, cum vellet enecare maritum , , dedit ei primo toxicum; quod cum mortem tardaret, ut eam acceleraret, dedit argentum vitium. Sed, quod illa putabat mor- rem acceleraturum, vitae potius misero illi marito auctor extitit: quandoquidem argen-- tum vivum fuit veluti remedium toxici. Verum Drosecto est, subiecit ille, immo verissi
mum eit, neQue aconitum unquam prodesse
se, nec sanis hominibus, nec aegris simplicia ter . sed si quando iuuat, id contingit quotiescunque aliquod venenum est in corpore, quod sit ipsi aconito, vel ipsi hydrarhiro inimicum : tunc enim , ut praeclacissime dixit Plin. duo venena inimica in corpore inter se pugnant, ut homo seruetur. quapropter verissimum est, huiusmodi venena conferre homini per accidens, hoc est quando contingit in ipso esse aliud quodpiam sibi inimicu. hucusque Mercur. Cui assentior ex accidenti hydrargirum prodesse potato veneno, non quidem quia illud conti arietate discutiat sed quod pondere citata aluo educat. Hocero continSit, cum & argentum vitium Zingestum venenum ad actum redacta minime fruiu a natiuo calae . pi, si contingat diu ambo
160쪽
ambo contineri, ct a calore nativo actuari, tunc illa maxima asserunt nocumenta. Ad haec non valet argumentari, prodesse argen- tum vivum, cum non laedit, quod contingit, . si reijciatur antequam actuetur.Nam si contingat ad actum redigi, semper obest. Ratio ex cantharidibus petita ab adue sarijs sic reijceretur. Comparatio ab animatibus ad mineralia non procedit. V ob id a , L. gumentum a cantharidibus deductum pro- babile non efficit,quod de chalcantho,eius . oleo insertur: quamquam peculiaris ratio est , quae efficit, cantharidas deuorandas
praeberi posse, quae de chal cantho afferri non : :
potest, siquidem cantharides anthidotum secum serunt. Quemadmodum Plin. testatus est lib. I i. cae. g S. cum protulit, venenum hoc remedia secum habet . alae medentur : ' σquibus demptis larthale est. & confirmant Θ eiusmodi illius verba lib. 0. ca P. traden: - tis. cantharidum venenum in qua parte sit non constat inter auctores: alij in pedibus , capite existimant esse, alij negant. Con' uenit tamen , pennas earum auxiliari. in quacunque parte sit venenum. & Dioscor. sententiam eandem retulit lib. 2. cap. .