장음표시 사용
611쪽
tior euasit, quae caedibiis ac sanguine ciuium omnia copleuit. nec taedib. tantum sed etiam rapinis de incendiis ciuitatem adco foedauit, ut Lucenses, quia glauillimis
Florentinorii casib. commiseratione permot fuerant, ex urbe effusi Florentia venirent, ac vicinos arma pone nere, pacemq; suadere conarentur quorum orationib. psiuati,a caedib. tandem conquieuerunt. Itaq; es: itOS ad Pontifice Romanum mitti placuit, ut regiae firpis unum aliquem mitteret, qui Florentinorum impcia tria sti scipere vellet. Et quidem caliis obtulerat Carolum Neapoleos ac Siciliae regem, D. Ludovici fratrem. Isim tur&pontidicis maxuni de Florentinorum orratione perit alus,
Florentia venit,imperium luscepit, diis dia composuit;
ciues inter se& cum Republica coniunxit conciliatis ciuium animi dc constituta Republica. cum adlegnum Neapoleos euocaretur, legatum urbi pr posuit.Sed non prius ex urbe excellerat, quam Florentini imperium legato tum pertaesi, ad popularem Litum redierunt, ac bella ciuilia renouarunt: quq ut componerentur,adiso narchiam redire necesse fuit. Itaque Ducem Athenarum acciri placuit. Dux igitur imperium adeptuS, ciues arma
ponere iussit,&cohortes ad corporis custodiam adhi-Duit,ut seditiosos ac rebellantes coerceret. Sed cum libertate ciues spoliatos, custodiarum ferrore inseruitutem redaci Osse arbitrarentur, odia mutua in principem conuerterunt; ac latenter primum, post etia aperta vi,tres in ciuitate coniurationes eruperunt: ac tandem
ciues uniuersi tantis in principe odiis exarserunt, Vt praetorium ac praetorianos milites obsidione cingerent,quae obsidio non aliter solui potuit, quam ex urbe cum do mesticis omni b. excederet, tametsi vix annum integrum Reipub.gubernacula tenuisset Ciuitas magistri metu liberata arithocr.itia formam constititit, populari non disti mitem : deinde mutatis subinde nati gli fiat luna nominibus, ac mulieribus curatoribus ei pubi quam ipsi Balia in appellai, ant, non aliter ac tinta, ii in infantibus cepe dati , vix annos viginti statun eundem conri'
612쪽
nuasse memorantur. Et quemadmodum ii qui a febrium ardore inflammantur, mox huc, mox illuc circum terriso iubent quasi in locorum situ, non in ipsis viscerib. morbi hqrerct:ita Florentini ta diu conuersiones ac motuSci' uitatis pertulerunt, quoad in Cosma medicorum peritis
simum inciderint; qui popularib. morbis ciuitatem fanauit,& arce triplici construct a validi stimisque praesidiis v-bique dispositis; dominatum annos fere quadraginta cofirmatum liberis reliquit: quo nihil magis salutare seditiosissimae ciuitati ab immortali Deo optari potuisset. Haec breuiter de statu florentinorum, quae incredibilia
lis, qui ingenii ac trini ne Italos stiperare dicuntur quot populares status expellimi crunt Argumento sit S gel-b M. f. r. messali ciuitas iniugiae maritimae finibus , quae cum a regis limperio desciuillet, statum populatem adamavit; sed postea tot ac tantis seditionibus agitata est, V Utuniciues nec regem nec seipsos imperantes ferre potuissenti communi consensu domos Ouines ac moenia solosqu rint,vi in sua quiqtie familia ruri principes essent Plebs item Togodae ciuitatis, optimatum potestatem pertaesa. ς ε . . regionem deseruit . Quamobrem Africae populi, cum populares SDopcimarum stat'ferre non pollent, monaruchiam ubique sere conssiluerunt. , ab hos ibus, alterum a plebeiis impc det tiam: optima-
tib inter ipsos gravos conmora Orsic hirtant plebs in OPt, relata salmari Cm risii uir, Vr florentiae contigille docuimus. Iisdem tempestatibus iactati sunt Genuenses, senenses, Agi ippi DCnses, Lindatrii, Argensinentes,quibus Florentini,quae discordiae nobi litui ac plCbei Oi Um, non, singulos modo ciues, sed integra funditus aifixerunt dia
euerterunt Graecorum ciuisai AS.
613쪽
DE RE PUBLICA, LIB. Dii uesamnib. patet aditus in urbem: in qua sensianopesS incre et is naenia accipiunt,&cti Opib.ac potentia ciuib. pares est iis coeperint, ab honorib.&imperiis phiberi se grati iter feri, runt.quo tui si ab optimatib. iniuria accepelint,aut tri-butorui odere grauati hierint,ad VI m&ad armaco cur- , rat,ac diuidetes inter ipsos oppi mates de imperio deiiciat.
Certe'de Lindauit, Argentinen sies acTigurini, optima-t1 b. caesis aut ex luto pullis, popullare impertu ex quo fixi modo,stabilierunt:ac ne deinceps optimates popul arcstatum euerterent, legit, . eoru anctissime cautum est, nequis sudios in urbe magistiat cosequatur nisi prL ex infima plebe compertum sit Originem traxille. At Corcyraeorum plebs, quae e peregi inis coaluerat, patritio ac
optimates, initio belli Peloponnesiaci, coprehensbs in
vincula coniecit, quos poste, cruduliis me trucidauit a Thi c)d 4 quam chidem optimatum, imperii iecuta conuersio est. Ide contigit Rebusi' ubi Samio ru,Sybaritarum, Troeze-moru, Amphio linarum, Chalcidentium , Thuriorum', Cnidiorum chiorum; quoium optima CS,cum pere grinorum multitudinem in ciuitate line imperiis se honoribus admisissent, ipsi de imperio ac ciuitate dete isti. bonisq; omni b. spoliati,ce magnam partem cςsii luerunt. Quo nihil est in Venetorum Repub. magis metuendum: iin qua soli patritii, honoribus tu imperiisti uuntur,ca - , teris tum nobilibus, tum plebiis , qui ab piis Cita mi ,
vocantur,exclusis.id autem intellectum est, cum anno.Census V
MDI V. ei fuerint ciuium quinquaginta noue millia, ' ζ' CCCXLIX. supra annum vigesimum:foeminarum vero LXVII millia D LUIL monachoru duo millia CLXXxv.
vestaliuti. millia LXXXH. Iudaeorum MCLVIII qsumma conficit CXXXII. millia CCCXXX. ciuium . quib.si
adieceris tertia partem totius summae eorum qui iuniores iunt annis XX.quoniam hominis Vita sexagitarahiareia a Miras annis terminetur; numer ciuium fuit circiterCLXXVI. Miratri milliaCCCCXL.extra peregrinos.Patritiorum V. siue ptimatum numer' eo centumo fuit comprehensus id in actis oper Rin rat:vix Iame,as ne vix side tria millia
614쪽
6oo IOANNIs BoDINI fuisse,ium praesentium; tum absentium, perspicuum est'
ex historia Sadoleti ac P.Bembi Cardinalis,qui testatum
reliquerunt,maximum concilium patritiorum mille quingentorum fuisse sua aetate, qua maxime Respublica ciuibus abundauit. Ac certe miru mihi visum est quaobrem Veneti cessimpuulgari,ac typis quoq; mandari voluerint.Eode errore peccatum est olim ab Atheniensib'; quorum ciuitas, ἀpopulosissima esset, habuit X.millia peregrinorum, XX. . millia ciuium, CCCC.millia seruorum,Romani V. non
modo seruorum censum latere voluerunt, sed ne vultu 'dem,aut corporis cultu cognosci,tametsi decretum es , set a quibusda, seruos vestitu designari oportere sed vicit eorum sententia; qui pernitiosum esse dicerent,ac metucndum, ne serui cum numerare seipsos coeptilent, ipsi dominos seruitute premorent sic n. Seneca scribit. At patritii Veneti certissimis a1gumentis ac toto corporis, cui u suam testificantur paucitatem Stat ergo ciuitas il-
, lanon tam legib',quam incredibili concordia patriti . rum,S libertate summa qua frui cuique licet. Plebem quoque magistratus infimos, aliquot dignitates adipisci patiuntur,a quib.summouentur patritii. Et cum ab
armorum ac militari exercitatione abhorrent; tum V.V
luptatibus ac luxu diffluentes,siimma pace ac tranquil litate libentissime fruuntur. ηes opes4 Optimatum autem status in popularesco mutari sineris status 'Mi externa aut domestica non possunt; tametsi populatis 'iu ' μ' , potest i saepius nullo pene sentiente, conuertitur ad O-Pc . septimates:idque bifariam:cumvelgenties agricoleiopifi-
ces,etiam nercatores,re priuaris ac domesticiscin teti.
Κ publicasDunte deserunt; vel cu ciues numero minuun
M popularib.morbis, ostensionibusve acceptis tu a seipsis, , tum ab hostibus;peregrinorum .num ei 'vi incolarum, quib.patet in ciuitatem aditus sine iure suffragiorum ac , imperii, sensim augetur ita sit tminima pars ciuium summam habeat Imperii potestatem . si aristo cratia esse docuimus. Eiusmodi fuit earum quas dixi ciuitauim com
615쪽
DE REPUR LICA, LIB. IIII. . t cor uersio in populo ad optimates : qualis etiam contigit Venetis, Lucensib', Rhagusianis; quoium imperia cum olim popularia fuissent temporis diuturnitate Aristocratica,nullo pene id sentiente,hauserunt.
Haec autem ut rau: couersio Sc facilis est,& minime oris usi populmni ut editioni b.opportuna,nec aliter Impediri potest, ad optuna-
si peregrini ab aditu ciuitatis,phibeatur; vel colonis de-. ducantur,vel ad honores& imperia admittanturieoque, magis si rei militaris ac bellicae laudis studia ciues sequa-.tur:alioqui verenduin est, ne optimatibus ac nobilitate
bellis exhausta, plebs imperii gubernaculat sese arripiat: ut Tarenti contigit, cum Iapyges uno pr lio Tarentinorum nobilitate a scirpe exciderent: na ex eo popularis secuta potestas est Themistoclis aetate .Quamobre Argivi, optimatib. a Cleomene caelis plebeios in partem imperii sibi colociarunt, ut sponte ac summa voluntate tri- Duere Iderentur, vanuitis ac nolenti b. plebs ereptura fuisset. Nec vero plebis Romanae licentia Patribus tam metuenda fuerat, nili Veientes uno praelio trecentos Fabios patritios omnes eiusdem gelicis occidistent: nec multo post duodecim Limiliae Potitiorum, qui ortiis sui primordia ad Deos referebant, uno S eodem anno exstinctae sunt,ut I iuius scribit itaque Veneti melius ab , urbana quam a militari disciplina instructi si belluna. y,
non nisi summa nece ilitate coacti suscipiun aduersus . hostes gerendum sitra imperatorem quidem patritium, , belliv. duces ac milites mercede locare conlueueiunt ν, quam prudenter illo loco disteremus. Monarchia vero non facile mutatur amissa nobilita te,nisi principis genus omnino interiret:ac ne tunc qui dem monarciuia dciiud , si dii aut imperator aliquis ' - Q, ί . . stren trus principem te ferat Turcae quidem, ubicunque 'i,2 ' 'G, Goarmis opibus superiores fuerunt, regium genus ac no ' --bilitatem internecione deleverunt, Vt plebem omnino exarmatum quasi pecude agςrent: ex quo Rerumpublic. tum moti late interitus,&maxima imperij Tuis una ccutastitit incrementa , Cum item Francorum
616쪽
co, IOANNis Bon 3 Ninobilitas praelio Fontenato pene tota mutuis armis concisa ac postrata fuisset,partium ducra tanta clade attoniti, Lotnarius,inquam,Ludovicns, d Carolus, fraterno foedere coniuncti tres eodem tempore monarchias te
Sed nihil in aristo cratiata metuendu qui ex optima-Y' ' tib .aut plebe dux aliquis imperadi cupid exilitat,q pl
modii Thialyid primum deinde Thrasibulus Athenis,
Marius Caesar Romae; Fr. Valerius ac P. Soderin Flo-ν, rentiae plebe in optimates armauerunt i eo magiyme-- tuendum est,si hominibus foedistimis ac turpissimis ma- , , ximi honores tribuantur; ac bene de virtutibus& Repu- blica meriti sumoueantur gres non solum optimo cui-u que grauis est ac minime feIenda, verum etiam seditiosis m ac popularib.Tribunis inflammandae plebis aduersus optimates occasionem affert. Neque n. aliam ob causam Oritarum imperium plebs optimatibus vi extorsit, qua quod Heracleotem, turpitudine vitae infamem, ad summos honores prouexissent, quae res etiam Neroni: Heliogabalo exitium attulit, quod turpissimis quibusque hominibus 1 ummos hono Levilibuerent. Id autem omnium maxime metuendum est in optis diminiatum imperio, ψ aristocratica ratione gubernas id est,
i, cum ab Omnib honoribus ac imperiis plebs summoti Σ - lux:quod is si inuo animo ferro dissicile est Merida in
, sceleratis ac indignissimis hominib. tribuuntur, auda-- cissima quisQue oblata occasione plebem ab optimati Obus seducet coque facilius, quo minus Optimates inteli, se concordes erunt: quae pestis cum Omnibus imperiis ci ciuitatib.tum Veio optimatum generi maxime omni uni astae rura ιι gienda est Discor di; vero ex rebusiavissimis sepe Air Uet nascumur Hae deitati. Ius flammas excita*:ac postremo bellorum ciuilium incendia maxima totam ci- .licatem peiu zdunt. Nam Florentiae belloruin intero, pii-
617쪽
DE RE PUBLICA L 13. Irri cosptimates initia ceperunt ab eo qui ex Bondelinsitorum gente nobilillima notias nuptias sibi quaesierat, diuortio facito ciuia priore s pons i. Hinc nobilium familiarum inter ipsas odia, dissidia, caedes Qtiae ciuitatis statum funditus euerterunt. Eadem ex causa graue bellum Ardeates inter ses xcitauerunt, quod mater filiam nobili tutores autem plebeio collocare vellent: scd cum nobilitas a plebeiis ius ac fugata citet, Romanos . icciuit; plebs Ardeatum ad Volscorum Opes aspexit. Nec aliam ob causem Delphorum ciuitas' ab optiniatibus ad plebem me UM L.
conuersia eli. Status tena Milet fiorum ab aristo cratia in popularem abiit, dum certaretur nobiles inter ac plebeios,viri 'duarum pupillarum tutelam coniequerentur. .lis
Itona Hestiarentibus latum mutandi occasione dedit is inter priuatos suscepta de petitione la aereditatis. Bellum autem sacrum, quod Plao censium Reipubl. non conuesessionem attulit, ted interitum, dicitur originem habui fleab unius virginis collocandi contio uertia. Quine Iam Elolii Arcades mutuis bellis ieipsos diutisti me attituerunt, obinius apri caput: ut Cartia agmenses myZa-
cli piopter leuissimum myoparonem .Picti vero S Scoti crudelistima bella diutissime inter se gesserunt, quae nullis foederib. placari potuerunt, tametsi pacem annOS iere sexcentos antea colui si ent: bellorum causa fuere canes
erepti. Rursus Helvetii bellu in grauiis inum susceperuiit aduersus Carolum uigundionum Ducem, quod non
aliter quam ipsius Ducis occasu inem accepit: cum Helvetiis currus pellium ablatus esset. Sqpe quoq; Respubl. mutantur,cu agitur de repetun . sd; bri .f. a.dis aduersiis potentiores,ac rerum gestarum ratione e σμγ rneo . , quiruntur, in quo genere optimis cibusq; metuendii est ' - - -
potistimum in populari statu, ubi agitur de capitu, de fa- 'ma, de tor inis omnibus Vt n. Omittam externa ,dome-,,sticis aliundamus id quidem recentibus exemplis eorum qui lauic imperio faces subiecerunt,ac bellorum ciuilium incendia excitarunt, quibus uniuersa Gallia pene deii. igrauit, in decies inultas bis ab illis repeteretini. Nec
618쪽
εο IOANNI, IODINI Nec mirum si peculatus accusationem metuerent, cum Hsa. Pericles sum m vir integritatis', dcquisitas opes, Re-b tu arc. in publica b Atheniensium magirifice semper effudistet, nee - ...is rationes redderet,bellum Peloponnesiacum excitarit The p. p., L quod non prius finem accepit, quam omnes Graecarum a. ciuitatum status conuerterentur. At vir frugi cum semper fuisset,&Reipublicae aerariu in annos fere quin qu ginta curauisset, ni latio tamen locupletiorem fuisse trodit Thucydides verissimus scriptor, quidem ipsiusPericlis aduersarius omnium maximus: quo etiam in X-silium ostra cismo pulsus est. Eandem ob causam Coi ac Rhodii statum optimatum in popularem mutauerunt. Ac tametsi Caesar imperandi cupidissimus esset, non tammen imperii tanta in eo cupiditas exstitit, quantus erat metus,ne rerum a se gestarum rationem si priuatis reddere cogeretur,ut palam aduersarii iactabant. Meminerat Scipiones,Rutilium, Ciceronem, tametsi summa inteiritate ac religione Rempublicam gessissent, populi liuieto filisse damnatos. Quod si bonis metuendum, quid fiet improbis i qui, praeterquam perturbata Republica iudicium euasi1- ros se cofidunt,illud etialpositum habent,nunqua facili publica depeculari, aut bonos occidi posse qua bello ciuili:ac si quidem improbi quoq; perituri sint ut saepissime cotingit eos qui bello ciuili causam dederunt, miserrime perire illud tamen in ore habent φ Catilina,in-
ruerat ruina restinctum iri. Et quidem proxime abfirit, quin Rempublica Romanorum funditus euerteret,aut imperium occuparci, ni Cicero Consili peruigil eiusque collega C. Antonius audacissimum ciuem d1stici lime
est potentio. tamen cum UIS Interem illent. meque enim celaucratre in e stili ,Cicero quod cum bona illius venia dictum sit Catili-'- nam de ciuitate deiicere,sed coluratione detect a illumis in ipsa Vrbe opprimere Nam qui se domo ac ciuitate pulsit in Videt nemini dubitam est. quin si pesΓε Rempublicanisa aeriat: quod certe Catilina facturus videbatnr,
619쪽
DE REPVBLI A, LIB. Iri I os s Cati Antonii copias fregisset: cum Caesarem ac pAttitios quamplurimos suae gentis: coniurationis conscios haberet in Urbe qui ciuitatis conuersionem moliebantur Catilina quidem ex Vrbe excedente, magna: pe nitiosa sentina Reipublicae exhauriebatur 1ed opprimi quam in patriam armari praestitisset. Tutius est igitur, eiusmodi hostes, si amicos habere
non possis, peum obruere, quam ciuitate exigere:iiiiimst rnolim logiis ster, ut quondam Athenis, Argis Ephesi fieri consueuisse legimus. Nam quo quisque plus ,
opibus gratia virtute caeteris praestitisset, eo citius rele- gari alui. Op b is ac dignitate consueuerat sed tamen Aa ibi reue tempus, quod semper decennio ad summum. terminabatur.Nec propterea quisquam ciuis patri bel- , ham huius clegationis causa - intulisse memoratur.Sed I
bonis omnibus 'r ptis, contumelioso exige teruuias ae fit rexul rerum domiraationem vi Sc armis sociorum ad latitur: ut Dio Syracusanus vini tametsi exustulare . . no tamen prius bellum intulit Dionysio, quam ab ol is scriptus ellet. Item Marcius Coriolanus, qui exsilio pulsus Romanos in tantam desperationem adduxit, ut nisi
matris ac foeminarum quas ad eum Romani miserant precibus clacrimis exorari se pareretur, de Republicaaetum fuisset. Consimiliter exsules Mediceae gentis, ac Tigurini optimates, de ciuitatibus deiecti,amicorum sociorum copiis opibus patriam obsederunt, ac perieuloso dissiciliq; bello ciues diutillime fatigarunt. Hic dicet aliquis, tutius videri ciue improbum moenibus arcere, quam in intimis Reipublicae visceribus peste laborare concedam illud: sed quanto stultius est,eu.
quem opprimere debeas, extra curitatem emittere, qui emisius bellum ciere ac reuouare velit, de posse c5fidat 3 Cyrum iuniorem maiestatis reum Artaxerxes Per trum rex in carcerem coniecerat,a catenis aurei e regalem in modii vinciri iusserat deinde maternis precibus exoratus, nexu liberauit. At non prius libertatem
620쪽
pturus imperium fraterna caedc,aut patriam perditurus, nisi ab exercitu regis circuminentus interfectus esteri L uelo Dixit HS eiusmodi hostes a incandus esse, aut inge- -- ct tibiis beneficiis gratia oblisad os imitantes Augustia, qui coniuratos in patrem ac seipsum interfecit, exceptis paucissimis,quibus non solum veniam dedit verum etiam beneficiorum multitudine in perpetuum sibi obli-a in auit. Extremus filii Cinna, quem Austustus perduel-
menti necessariis ad assentiendum literis inquam ab eo scriptis quibus caput Augusti petebat ei tamen pe- percit Augustius: sed non eo contentus fuit,nisi cum no ste acerrina o sempiternum foedus feriret, eumque maximis beneficiis cumularet. Et cum Cinna capitalem sen tentiam ac supplicium ex speetaret, hac oratione aduersus eum usus est Augustus Vitam tibi Cinna, inquit,iterit oritu hosti, nunc in sidiatori acparricidae.Ex hodierno die micitia inter os incipiat: contendω au virum ego meliore de vitam tibi dederam an tu debeas haec ille. Neminem deinceps Augustus habuit catiorem: ab eo etiam scriptus est haeres omni u bonorum Augustus nec postea quisquam inuentus est qui optimo principi insidiaretur. Sic quoq; Veneti capto Gon Zaga Mantuanorum prIncipe quo nullus generi nominique Veneto capitalior hostis erat, quique suas opes copias cum rege Ludovico adVen
torum euersionem coniunxeiat, eum tamini aptum Se
natus populusque Venetus non libertate motio,verum- etiam imperatoria potestate subornauit:quibus beneficiis auctus deinceps in summa fide S amicitia perman sit. Illud est quod Pontius Samnitum Imperator consultui dixisse fertur Romanum exercitum inter angustias Apennini montis interceptum delendum esse, aut foedus sempiternum cum Romanis feriendum. Sic enim futurum, ut vel ingenti clade Romanorum vis frangeretur; aut libertate vitaq; a Samnitib. accepta Romani fidem amicitiamque colerent sempiternam.