장음표시 사용
601쪽
D RE PUBLICA, LIB. IIII. I 33 Caligulam occiderunt:quod potillim uelicuit, cum Cre
pia libertas est populo eius domi iratu qui laudibus aut aperta vi imperium inuasit. Nam Alexander Icdice Pontilicis maximi propinquus, caroli V. C psaris ge-nςr; Florenti: ζ domin. rium armis soceri adeptus,scrocissim OS quo'; ac potentissimos exegita, praesidio militari urbem firmauit custodib. cinci us armatus semperan cessit; Laurentii tamen Medices no tantum proxiini, edctiam familiaris ac domestici coluratione interdici' est, cum suam ipsitus sororem ei suborna stet LaurenturS, thpminem exarmatum inter amplexus Moscula soror s, cyi luprum in te ire cogitabat, sicario iaccadum extribere retiat ne milites quidem quos ad corporis custodiam 'vigiles coqui si ei at,cu in coenaculo sese oblectarent, cae dena principis senserunt. Nec tam clauicnt1 tyrannide
patriam, nec se ipsum periculo liberauit, sed tandem a si cario Venetiis caelus e Colmas v. Aledicos, qui post Alexandri caedem praesidio militari, amicorum opibuS,il sitiiq; Romani. Pontilacis gratia doniana tum adeptus
erat, tametsi ius iis uiae ac prudentas inae imperarEt, , armces munitii imas in ipsa urbe haberet, vix tamen coniuratorum, qui saepe caput illiuSacultam petICrunt,manus euasit: S qui nunc dominatu prope luit ut l)Uccmi O- iuratione non ita pridem interlicero tui; 1iec tutus erit fine praesidio, quandiu ciues praemia virtutis ac libertatis meminerint sperabiit. Quod cum intelligeret 1onysius 'imaior; qui ilia ciuitatis imperium fraud conse a Pliada ehia. cutus erat, quadraginta millia hominum, praeter milites praptorianos, Ocis omnibus disposuerat, ut Siciliae parte teneret,ac Syracusanis imperaret quem tamen Plutarchus multa laudabiliter seisisse, ac rcgeS quampi Ur m OS superasse coniatetur: certe abalienis X Orib. nota modo
abstinuit sed etiam blium,Quod alioram rapuister,acer-
bissime in cic puit nec diuturn uni eius imp ς itum futuruverissurae est auguratu S. Qiiod si lius putet, imperia,quae vi ac metu retincri s ita Tin -
us non fore diuturna, verissime putat sed tyrannuin remosse a Q.
602쪽
tem esse oportere, tradunt,coniuratorum manibus turpiter
ei pereundum. Hoc tamen vitae genus contrarium est, omnino regiae potestati: quae eo firmior ac stabilior est , quominus princeps sibi metui p. Itaque prudenter Numa, qui trecentos curules, quos Romulus ad shi corporis custodiam adhibuerat,a se repulit: testatus, se nec populo, qui sua fidei seipsum commiserat, disterre posse:
nec inuitis ac repugnantibus imperare velle. At Sem instinae conditionis homo, cum ad regnum, sic enim Liuius, praeter vim nullsim haberet, praesidio militum usu es, O gratiam popularemsibi adiunxit summaqsse integritate ac de se gessit prudenter ille quidem, cum a patritiis, qui seruile imperium indignissime ferebant, desertus esset: neque enua humanitas illum aut integritas ab inimicor manibus eripti issent. Quid enim Iulio Caesare humaniust quid urbanius Zquid magniticentiusξquid illustrius quid
aviata generosὶusi attamen tot ac tantae virtutes illum seruam 2νws, Hilum non potuerunt, quominus a Bruto filio, caeterisque in- ' ιβ credibili conspirationis si de S consensu coniuratis, in medio lenatu cim deliter mactaretur. Admonit uvantea,
ut corporis custodias sibi aditi geret, ingenuerespondit,msari emtipraestabilius esciquam metu taludiu languere. Illud quidem non satis prudenter: quod praesidia respueret, cum tame sui nominis ac dignitatis hostes insensillimos
Loge aliter Augustus, si omnes Caesaris auunculi co- iuratos interfecit, nytam pietatis ossicio,isbae ipsius securitati consulens:deinde psidio lorona militari cinetus,vim facile repulit:ac tametsi si achis Sexti Pompeii ac Lepidi opibus victo etia ad Ac hium Marco Antonio, qui sibiipsi postea manus attulit,ferocillimis quibusque ciuibus caesis ac sublatis tutissime imperare posse videretur, nihilominus quadraginta legiones in prouincias 4lispersit tres in Italia, nec procul ab urbe disposuit, ac praetorianos milites ad sui corporis custodiam habuit: 1enatores iniuubs ex Italia exire vetuit legionibus prae
603쪽
lDE RE PUBLIC A LIB. IIII fa 18'tores equestris ordinis,aut infiinae nobilitatis, praesecit; magistratuum urbanorum creationem inter se ac populum partitus est, sic tamen, ut prehensos candidatos ad populum manu duceret , ereptisque suffragiis, populi gratiam,&magistratus sibi obligatos haberet ius vero tam allidue dicebat, ac tanta integritate, fide ac diligentia iurisdi Chionem , aerarium, legiones, prouincias
curabat, Vt unus Omnium magistratuum munera obire Augustus
videretur. Ex quo quidem perspicitur, Augustum ver 'I
bo quidem Tribun Πnplebis , S Francipem appellatum,remipla rerum
ipla Regem fit ille. Illud etiam valde populariter ab eo fa sis: zz
tum me molatur, quod Reipublicae debitaqbellis ciui-derat . libus contracta fuerat, remitit, ac debitoria tabulas lacerari& ciem alii ullit Vix tamen tantus ac tantae virtutis&prudentiae princeps sceleratas coniuratorum manus eualit. Sed cum civ Nomnes aeque ac peregrini eius virtutem bonitatem,iustitiam plane perspectam i exploratam habui sient eiusque beneficio in lumma tranquillitate ac pace viverent, bellinum ciuilium memoriam. Scrudeli itimas ciuium strages ac proscriptiones exsecrati Augusto per non qu.Vi dominum, inquit Seneca, sed qua parentem optivumini colere 2 adamare caper inita paulatim Augustus custodias a te dimittere,&cii priuatis ciuibus habitu, cultu priuato versari coepit ac populare imperium ferocissima nationi ereptum ad unius
potestatem conuertit. Omnes autem conuersones, quae ab optimatum aut . populi potestate in monarchias ab cunt initium habuis se constat ab eo magistratu, qui plus in Reipublica poteri -ι. statis aut imperii haberet. aut cum ainitIaa4 Is regibus ac ἡ populis vicit ciues hi issent; aut cum unius quam pluriu, dominatum maluillent. Primi generis exempla libris o-., mnibus prodita iunt.Sic enim Pili liratus, cum summiam
in Republica magisti alii adeptus esset, in populi libertatem inuasit put Cypselus Coi thum; Thralybulus, Gelo, Dionylius, Hiero, Agathocles Syracusas; Panaetius&Icetes Leontiumri Phalaris Agrigentum; Phido Argos;
604쪽
yso Io ANNI Bod1Nr Periander Ambraciam , Archelaus Cretam, Et lagoras Cypru, Polycrates Samum: Anaxilaus Rhegium Nicocles Sicyonem, Alexander Phera Mamercus Catanam: Decemviri Reipub. costituendae, deinde L.Sylla,post etiam C. Caesar, Romanum imperium:Scaliger Veronam: Bentivolus Bononiam Manfredus Fatientiam: Malalesta Ariminum: Balco Peruluma Uitellius Tiferna S fortia Mediolanum : innumerabiles id genus, qui, cum
Praetores essent ciuit alii aut exercituit, summa potestate arripuerunt. Id n. OmnIb. constare oportet, eum qui Rei pubi .arces x exercitus habeat, Reipublicae dominatum Reipublieae habere .Quamobrem in popularibus de optimatum im- η'm 'l' periis prudenter constitutis, S maximi honores inces m
is aut si periculosum sit in rebus gerendis imperii conserte, ,habere, uti est in re militari,adbretieremptas imperium, dari oportet. Nam propterea Romani summo imperio praefecerant duos Costiles: Cartilaginenses duos Sume- tas,qui vicissim alternis diebus imperium haberent. Ac tametsi societas imperii saepe rebus gerendis i- 'D .nimica sit: minus tamen conuersionibus est opportuna ' popularis aut optimatum Respubi quae summum imm, perium duobus tribusve sociis ex aequo distrabuit, quam, si uni detur ut apud Athenienses Archoeit Eponymo: apud Rhodios Prytani apud Achaeos bErolos annuo imperatori apud Genuenses Duci. Nec alia ob causani Diotaturae tam breue imperium fuit quam tamen curationem fuisse diximus: ac si quidem regesta Dictator abdicare nollet, malet hitis accusari poterat. Quin etiam apud Thebanos quamdiu floruerunt in populari statu, te e cautum erat, ut erus caput sacrnm est, qui exercitui praefectus, vel diem num magistratru , rempore legibus dem malo imperium nou deposivisset qua lege Pelopidas i-paminondas capitis clamnati sunt, quod exercitum cui praeerant, stato tempore non dimisi flent tametsi non
sine graui Reipublicae periculo id fieri potuisset. Inde
quoq; annui magistratus annita imperia, annuae curati
605쪽
DE RrpVBLI A L1B. IIII cI stones,in popularibus optimatum imperiis. At etiam Sexuiris qui consilii capiendi causa Venetorum Princi-, piades e iubentur, imperium bimestri curii culo defini--
tum est. Nec vero Athenis plus uno die Archonti claues. . arcis habere licuit: qui arci Rhagusiorum etiamnum,. praeficitur diurnum munus habet, capite obuoluto in ,
arcem deducitur. Hoc igitur summopere cauendum est in popularibus.
ia optimatum imperiis, ne magistratuum imperia legi'. - . - timum tempus excedant nisi ResPublica, adempto imet' si .c
millo Dictatura in sex menses iterum prorogata filii.
antea nemini concessum fuerat: Itaque lege Sempronia cautum est, ne prouinciale impertu cuiquam ultra quinquennium prorogaretur. Cui legi si locus fuisset Caesar imperii Romani statum non mutasset: sed Pompeio ScCrasso annuentibus imperium Galliaru quod in quinquennium ei datum erat, post exactum te ni pus in alios quinque annos prorogatum est: quo nihil pernitiosius fieri potuit cum Caela incredibili cupiditate imperandi
laboraret, iue cui ex imperio Galliarum tantum auri ar- , geli accesserat, ut Paulo Cotuli, ne sibi aduersarius ellet, , octingenties LI S. Curioni vero Tribuno plebis, ut tuas L cc.' artes tueretur, millies dederit Adiecerat populus RG Π m stipendia decem legionum, quamdiu Imperium Galli tuti arum haberet. Re tanta potestas imperium Romanii peperit imperatori omnium, qui unquam exstitisse dicuntur fortissina o ac audacissimo, addam etiam nobilissimo: ut i pro concione populi Rom. dicere non dubitaret, senia terno genere a regibus, paterno a diis originem duxisse: deniq; cum aduersarios omnium maximos haberet Catonem ac Ciceronem,alter Caesarem itinetiae incredibilis τερως appellari ' alter cum de celare loqueretur, a sobrio tyranno metuendum esse dixit. Cuautem tuae liberalitatis ac benignitatis fontes omnibus aperiret, tum vero id unum studebat ut populi gratia, inaudita magnificetia, ludis,uenationib', gladiatoriis mu
606쪽
neribus, congiariis,conuiuiis,&omnibus illecebris aucuparetur quinetiam Reipublicae agros pecunias plebi diuidere non dubitauit, ut plebis opibus magnificentiae laudem promereretur. His artibus cum populo libet ratem eripuillet, nil ut prius habuit quam populi
opes ac potentiam modis omnibus circumcidere&utaremam octogin a milli. ciuium quis umentum ex publico accipiebant, in colonias remotissimas relegauit; reliquis collegia sodalitia lite demiit. Cx quibus per, spicitur; id omnibus fere populatibus e optimatum ii n- periis commune fuiste, ut ab iis, quibus potentia&4m- , perium infinitum dederant, penitus euerterentur: quod , Iulianus Augustus is qui Transhmga est appellatus, eo, emblemate ignificauit, quo aquila iis ipsis configitur, sagittis, quibus suae pennae aptarentur Atque haec depopularisin optimatum imperii in unius dominatum
populit .d Populari Vero potestas ad optimates tu relabitκ sicuoptimatum vel Reipublicae opes ab hostib.attritae fuerunt, vel inge-st. R ti ciuium exercitu caeso ac prostrato contra Vero popu', laris potentia tum maxime incremetum accipit,cular- , ta de hostibus victoria domu reuertitur. Cuius conuersionis cum multa sint exempla, tum v. nullum est accomodatius quam de Atheniensibus ac Syracusanis.Nam Athenienses a Syracusanis,duceNicia,ingenti clade fracti ac prostrati, repente statum populare in aristo cratia mutarunt,&eX ciuibus uniuersis CCCC ciues imperium
arripuerunt; qui tamen seipsos pro quinque ciuium mil- lib. serebant; quod Pisandri fraude factu est. Cum vero plebs imperio spoliata sequereretur,&inconciliusius fragii ferendi causa veniret, vi&armis est ab optimatib. repulsa,pluribus suorum interemptis . Plebs autem Sy-
T utar.h.in uacusana Coclem quo Athenientes momento statum o
ri ptimatu in popularem conuertit. Nec multo post Athenienses, cum de Alcibiadis aduersus Lacedaemonios vi- istoria allatum esset, arreptis armis optimates quadringentos de imperio non tantum depulerunt, sed etiam
607쪽
maximam partem,Thrasyllo duce, interfecerunt. Consimiliter Thebani ab Oenophytis victi, popularem statum adoptimates detuleriit Romani vero post utramque Pyrrhi regis Epirotarum victoriam, etsi statum non mutarent,re ipsa tamen imperii maiestas penes erat trecentos Senatores: plebs autem Senatus ac magistratuuimperia nunquam libentius ac facilius pertulit. Sed cuager Tarentinus ac cillitas ipsa in potestatem Romanorum venisset,plebs agrorum publicoriisti,quos optimates temporis diuturnitate quodammodo praescripserat, seditiolis ac turbulentis concionibus poscere, nobilitatem aspernari,omnia miscere coepit. At post ingentes 1llas quas a Poenis acceperunt offensiones, secundo bello Punico,nihil plebe colemtius, quousque Carthago domita, Poeni si acti,Perseus captus, Antiochus prostratus. Macedoniae rasiae regna sublata fili sient: tunc secutae sunt agrariae actiones, ac seditisnes Gracchanae, quibus plebem ferocius exsultantem Tribuni in optimates a mauerunt.Non aliter Florentini oligarchiam a Cleme te pontifice Romano constitutiam euerterunt, libertate plebi reddita, cum primu intellectum est Romam direptam, ac ponti licem maximum cum caeteIis pontificib.
obsessum teneri. Incredibile est quo furore plebs ita lomita in Mediceos bacchari coepit,qua rabie statuas eoru deiecit, stemmata deleuit,acta omnia rescidit. Populares autem Hellietiorum st.itus ab arrogantia quidem&libidine Praefectorum Oliginem habuerunt; sed incremeta maxima secuta sunt victoriam embachiam, circitet annum M CCCLXXVII. quibus temporibus Optimates ac nobiles fit si ac prostrati, populatibus cesserunt. Harum igitur conuersionu praecipua causa est inpleri , t ,. bis temeritate posita, quae, Ut frangitur Offensione acce , - Π ρ,-- .pta, ita quoq; arrogantius ob victoriam insolescit; nec ,, hostem habet capitaliorem, quam ninu irosperias reria gestarunisu tus. nec magistros prudeliae melioreSqua..casu duerses,quibus fractavi abiecha,sapientum con-- filiis insistit eisque gubernacula moderanda relinquit ,
608쪽
Ex quo quidem perspicitur,nihil ad plebem in ossicio: ..itG' ,. continendam Vtilius esse, qua externis bellisinis,lieati.
ad tuendos quae potillima ratio fuit, cur Scipio Africanus iunior P0pVi xς Carthaginem deleri nollet, ne, si bellsi aduersus hostes nullum e sici cum ciuib. elle inciperet. Quam etiam ob causam Onomademus Chiorum imperator,pacata Repub.ac seditiosissimis quibusq; caesis aut exsilio pulsis, reliquis parcendum esse decreuit ne, si domi hoste nuli dum haberent, amicis bellum inferrent. Sed hic hostes, domi habere utile esse; ille cum peregrinis semper dimi, candum putabat, ne cum ciuib.dimicaretur. Vterq; r Ehe. Hic n. in ciuib.retinendis no tantum obsides habuit quib. eaeteros exsules in ossicio retineret, veru metia debiliores virosq; reddidit Alioqui verendum sit ne exsules desperati, coniunctis copiis opibus,Reipub.seposito metu bellum inserant,ac popularem statum mutet: ut quidem accidit Heracleotis, Cumanis,& Megarensibus, cum plebeii nobilitatem uniuersam in exsil1umegillent; quippe nobiles coniunctis amicorum copiis trium ciuitatum populares status euerterunt, ac optimatum deinceps imperium stabilierunt. - Saepius tam e popularis potestas in monarchiacoue , titur: idq; putissem ex civili seditione vel sis inomagistratui infinita potesta detur. Ex Pistoria in litir Ti illius,cum multa tu certe tyrannis exsistit: illic agit de bellis ci- , uilibus inter Popeium caesarem. Quia sere semper in ciuili bello scinditur populus, ac duce partium armati . si concurrant, cui Victoria obtigerit, nemini dubium est
- quin armis ac potentia fretus, imperium vel cupiditate, laudis incestus, vel ut sua securitati consulat, retinere ve- mobxem littCotra vero tyrannides it plurimu abeunt in popu-
monarchia se larentatus: a populus il nec modu tenere,nec medion uratio a critate colere potest tyrannide semel sublata cit omni b. - . Ο μ' is summu illud imperita comunicare cupiens, tyranni pro-- 'ximos omnes cc amicos tanto odi proscqiritur, ut ne- iaminem reliquum esse velit. Hinc optimatum caedes,exsilia, proscriptiones, quibus casibus ferocissimus quis';
609쪽
Di A, UVAE L DC A . I II. IIII. se sintemperantillimae plebis, quasi belluar indomitae rabie effugere quam imperare pirari abilius ducit. Id quidem Avienis post occiso Pilisti aditas accidi illa constat Romae exa in is regibus Syracusis occiso Hieronymo; ac rursus eiecto Dionysio Florentiae,post Athenarum ducem qui magis c militum occubuit in clade Pii laui ensi, ex urbe pullum: Iediolani, Galuagno eiecto: plebs enim Mediolanensis an :aos quinquagriata populare itinperium tenuit quod pollea recidit in tyrannidem To . reianorum Helvetii non aliter imperi u illud populare stabilierunt, qua tyrannos ac tyrannorum amicis omnibus fusis ac proscratis.Sic etiam Theliali,post Alexandri Phaereorum tyranni caedem;&Senenses Alexandro Di-chetyranno Hieronymi Seuerint coniuratione occiso sectione optimatum lata monte nouo dicebantur,c turbe ciecta plebs imperium inuasit Nec dubiti est qui ii post Alexandri Medicis tyranni caedem, Florentinorum plebs imperium ac dominatum MedicIb ereptura fuerit, si tyrannum caesum fuisse certo scisset: cum enim Laurentius Medices solus pene cum licario Caracciolo caedis conscius ellet, ac tyranni non modo familiaris donaeiticus, veru metiam amicissimus esse crederetur; nemini persuadere poterat, te tyrannum occidiste: mometo tamen fuga dilapius, Cosmς propinquo potestatis arripiendae praebuit occasionem
Haec aurem conuertio tyrannidis in democratia.aur, democratiae in tyrannidem, si equens est cuimbello cin Gia i
Respubl)mpenu viuectoris adiungitur; nec conuersio sed interitus appellatur; nili victor, quod rarissime fit,victus.
imperium ac rerum dominatum restituat: quemadmo- ,
dum Lacedaemonii socias ciuitates Atheniensium bello Peloponnesiaco a se deuictas; atq; adeo urbem ipsam Athenarum sua libertate frui, quam Lacedaemoniorum imperio adiungi maluerunt; Ubique tamen pro popula x.4.st , pia tibus optimatum imperia fundauerunt contra quam cr. iks Athenicnses, qui optimatu in imperia ubique euertere ' Pp Ona-
610쪽
196 IOANNii montes 1 conabantur. Refert itui iuriis abhostibus Est etiam interdum plebis, quae imperandi summum
ae luandarum perpetua cupiditate feratur. eoq; saepius ac- α νῆ cidit nationibus illis quae caeteris ingeni restant,ut de Atheniensibus, Megarentibus,Syracusanis Flo Lentinis, , Genuensibus proditum est:tunc enim se quisq; imperio dignum indicat, ac sibi sapere pliis satis quisq; videtur: , nec, nisi dissicili me recta praecipientib. cedit: ii vero gerimus hominum ingenii acumine minus praestat, morena, gerit, in consiliis capiendis facilius acquiescit qu: mν, quos argumentorum multitudine ac disserendi stibiis i- rar sit peraro necesse est rex quo pervicacia sapientibuet g consiliis inimica rerumq; publicarum Variae conuertio di nes sequuntur. Et quide Athenienses centu paulo mi-ιa,.h- nus anniS,qurl quieS; Florentini Iepties statum Reipub. commutarunt: quod nec Venetis accidit, nec Helvetiis,
quos ingenio minus valere constat. Quis n. nescit Florentinos ingenii acutissimi, Helvetios vero obtusiores semper fuisses At cum iisdem fere teporibus monarchia exsecrati, ac statum popularc amplexi fuiscnt,Helvetii annos fere quadringentos in eodem statu permanserunFlorentini vero non multo post ad Aristocratiam conuersi sunt cum qui opibus ac nobilitate caeteris praestarent,plebeiis aequari nollet Optimates igitur imperium adepti,cii de principatu inter se cotendere coeperunt, tu vero mutuis odiis ac proscriptionibus tantopere seipses attriuerunt, ut a popularibus hominibus,qui aduersus nobilitate arma ceperant, facile vincerctur ac fugarentur: nobilitate fusa, populares de imperio decertarutinter sese,atq; hi potissimi quigranssci diccbantur: na plebeiorum tres ordines fuere hi tamen crudelius qua illi, quod non iudiciis aut legibus, sed armis decornebant:&cum mutuis caedib. exhausti fuissent,medius ordo plebeior gubernacula cepit: hi rursus, cum inter se honoribus Mimperiis ferro dimicarent, plebs infima potentior