장음표시 사용
651쪽
DE RE PUBLICA, LIB. Ii earum princeps consortiissimas Christianorum legiones ad Nicopolim memorabili clade fudit ac prostrauit. Bonifacius item octauus pontificia dignitare ab exercitu Gallorum spoliatus est,Septemb. me Hsse anno MCCCIII. Sub finem eiusdem mensis anni MD Lix Franci ciuilib. armis praelio Mon conturensi acerrime dimicauerunt. Eodem mense maximos orbis principes Intenisse legimus Augustum inquam, Tiberium, Ve*asianum, Titum Domitianum, Aurelianum, Theodosium Magnu, Valentinianum, Gratianum, Basilium, Constantinum V. Leonem IV. Rudolphum, Frideri cum III. Carolum V. imperatores Romanorum S Graecorum: e regi b. vero Francorum, Pipinum, Ludovicum iuniorem,philippum III. Carolum V. qui Sapiens est appellatus:&Ludovicum eius gentilem, Hurigariaevi Poloniae regem. Illud etiam memorabile est, quod Lotharius carolus Caluus, hic Francorum, ille Germanorum rex,uterque Ludovici Pii Imperatoris illius,die XXIX.Septembris occubuerunt:prior anno DCCCLv.alter CCCLXXVII. Carolus vero V. Suli manus, maximus terq; Imperator, undem natiuitatis annum, d eundem occasius mensem habuertit, scilicet epicmbrem. Antoninus Pius, Traciscus maior rex Francorum, eodem Septembra mense
nati, Martio Septembri opposito mortui sim t. Augustus
vero pater, eodem mense Septembri Vitae initium 'acf-τ ..., M'nem A. D. XIV. Cal.Septembr. habuisse memoratur. V o Quibus rebus intelligitur, autumnum, Meum men- ,.sema quo mundus originem coepit,illustrium principii ., S conuersonum, quae tum orbi uniuerso, tum ciuitati- , bus accidunt, notam qliodammodo prae se ferre. Proxi- .m asstitauersion ciuitatuma otus inruistis syrii, quae niter. Sol las petaollire, incurrere videmus tertia quarta, Orc solstitia; non quia mimdi iniri ni Ariete
obrem non debuit Leo uicitas, imperitorum hominum somnia secutus, mundi origines ac interitum in Mensem Martium conferre: ac multo minus mundo proxi
652쪽
mum exitium intentare Antea quoq; Leo uicius Maximiliano Imperatori totius Europae dominatum scriptis pollicebatur , taliorum principum sic enim sic cibit
crudelitatem ac tyrannidem castigaret. De qui b. tamen moderatius scribere decuerat sed ab eo dominatu, que in an spe conceperat, tanti 'm abluit Maximilianus, ut sibi viventi ac spiranti, dc ilicie in Germanorum eXercitu spectante,Sulinianus imperator longe lateque populatis imperiistitibus, Siget ascem Europae munirissima, de mandibus extorierit iam vero Leo uictus, qui de mundi exitio tam constanter aflarmar reguminui morum pericula imminentia,& quidem proxime futura non vidit ia i quam valde ridiculum est, quod mundum anN MULXXXIV. in Ueritur si denuntiat, una cum Christi
eligione quoniam Christus sub aquea sic enim scribit triplicitate natus sit: in qua Planetas superiores coire necelle estis ilicet in Piscibus quae sane sententia non modo impietatis, sed etiam inscitiae pla na, seipsam refellit seu ad rologorum decretis utamur, qui Plane lassiua omicilia euertere posse ne ant, quod tamen Ioui
incendia victilina fieri tradunt seu diuina promissa
9lta ,1,6 Neque tamen stellarum congressus ac syderum coele, M. - cstium vim inanem esse arbitramur quae eo magis sese. Ostentat, quo propiuSSOlis aut Lunae deliquia coniun- istiones maXima comitantur: ut pridie quana Alexander Magnus Darium c u legionib. fudit ad Arbelam, de Romani Perleum regem ex quo imperii viri usa secuta co-
ditis o uersio Cit; obscuris lima pi Una 'cle quia apparuerunt ut laxo etia initio belli Peloponnesiaci, quo Graecia tota desa' , ' ' grauit Sol die serena vehementer Obsculatus est cule--1cles Imperator vela facere auspicaretur. Qui v. o coe--lestium syderu vim aut condemnunt , aut penituS igno- ,rant,quasi attoniti liment, quod eodem momento Re-υ rumpublicarum Quersiones, ac motus populoru imul
653쪽
D RE PUBLICA, LIB. IIII. 73, ac semel cieri vident:ut qui de Polybius αθε ad stupore rivsque miratur iisdem temporibus nouos principes orbi terrarum contigisse; Plailippum inquam iuniorem Macedoniae; Actiae tim Atiae; Ptolemae una Philopatora, AEgyptos Lycurgum iuniorem Spartae Antio claum Syriae, Annibalem Cartia agini S iisdem pene temporibus omnes arma cepisse; Carthaginenses aduersus Romanos. Ptolemaeum aduersus Antiochum, Actiatos δή Macedonas aduer1us sit olos ac Lacedaemonios: post etiam eodem anno tres Imperatores totius orbis claristi mos Scipionem scilicet Alricania, Annibalem,&Philopoemenem interiiste; ut Liuius scribit. Eodem quoque tempore Carolum IX. Francorum Henricum Succorum reges,a suis obsestos Mariam Scoto in reginam clariss-mam in litis imperio boliatam, d, ab iis, a quibus eripi decuerat, carceribus addi eham: regem Tunetanum ab Aleteri e rege regno exutum: AD 'lorum re tinae bollum a suis ae Que ut Philippo regia Belgis Gita latentibus illatum, Galliamque viii uertam benis ciuilibus exarsisse. nec Principes alios holles quam subditos habiisse. Qu. εastrologi ad planetarum stiperiorum congrestus in Leonem anno DLXIV .referri rudicabant. At Opernicus astrologorum sua artatis facile princeps, ut vetetem Eudoxi disciplina de terraemotu renouauit; ita quoq; Rcrum publicarum conuersiones&occasus ab eccentrici motu, que terrae attribuit, pede re putat: ct quidem opinio tam absurda ello, ut minime omn1urefelli mereatur. Potui renim Cam vim qua syderibus nanc philosophi tribu ut terr dcberi, hoc est, terresti iaccelestibus, cadhica sempiternis impetare. nec minus absurdum est, quod terrae varios yderum motus attribuit: stellas vero inerrantcs, partim m. Obii QS partim immobiles, i Solem imi nobilem in contro mundi constituit: denique terrarum globum a celatro longisti mei eduxit;&in coelo collocauit postrem O stellarum erranti si partem mobilem p. utem immobilem si aluens, omnium philosophorum ac theologorum decreta humanosque
654쪽
s o IOANNIs BoDINI sensiis, scientiarum omnium fundamenta, labefactare
se posse putauit. Ptolemaeus quidem, coniecturis&argumentis non tam necessariis ad allentiendum quam
probabilibus usus, Eudoxu refutauit,quibus satis a Co- pernico fieri videtur quem tamen Philippus Melanchthon diuinis oraculis literarum sacratiorum auctori- ' δ' latercfellit; eo potissimum loco 'ubi Sol abolla ado casum cursum obire dicitur unius diei interuallo .potuit
etiam illud afferri quod lo sua Solem ac Lunam consistere iussitu nisi quis putet multa id genus sacris literis
mandari quibus aperitorum animi erudiantur: ut cum Luna stellarum omnium post Mercurium minima, cae-bsen M'. r. teris omni excepto Sole 'maior esIe dicitur. AtCoper-Dς 'QRx, nici disciplina peribicua demost ratione, Qua nemo ha-Co' n. tenuS 1u est, retelli potuit scilicet mus corporis Ar 'ρ ρε I simplicis unu esse naturalem motum: caeteros motus aut
contra naturam, aut almnde IerI. um Igitur terra cola
pus simplex lir, quide homogeneu, Vt caetera eleme ta,c6sequens est, no eoq; proprio motu agitati. At Co- pernicus triplici motu terra moueri confiteturivi neces se si duos motus violentos esse: nihil autem quod violentum sit, diuturnum esse potest: aut certe aliunde quia se moueri oportet eo motu, qui it praeter natura. Nam isto quidem modo quo voluit Copernicus terram rapido motu totam circumagi, neceste est horis quatuor ac viginti, deinde circaSolem annuo spatio, tum motu trepidationis, ac praeter eas motiones naturali quodam impetu singulas terrae particulas recta deorsum labi, ut omnia quae sui ponderis grauitates ant. Motus est etiam cum terra violenter quatitur ac discedit; unde labes&hiatus exsistunt. Ex quo quide apparet ex ipsius opernici disciplina, terram brutam ac stupidam suique ponderis grauitate solidam, quinq; motus omnino dissimiles ac discrepantes habere. Quae cum ab stirda sitiat, ea, quaeposuitCopernicus,salsa videri neceste est: scilicet ab
eccentrico teriae, couersiones Rerumpublicarupedere. Sed ad Platonis sententiam veniamus Is enim resinr-
655쪽
blicas conturbari occidereptitauit, cum suauitatis illius quae ab harmonia exsiliit concentus interrumpitur, aut violatur cida .nc, Cum m numero nuptiali ab aliis
longius discelleris. Num uvi vero m tialam definit, qui blicarum ab unitate incipiens, dupla ac tripla ratione scinditur, ia: '' ut dextra quidem mares, id est , impares,simi si rastem in , id est, pares numeri, continua serie hutic in modum costituantur media vero loca numeris perfectis,imperfectiS, quadratis siphaericis,cubicis, ut nulla numerorum ratio desit, compleantur. Haec autem numerΟ-rum series infinita esse potest, quia toni vis ac potestas aeque est infinita partitione , ut dimensio quaelibet. Ita reipub bene constituta forma stabilis erit, quamdiu rationes rectas&aurium suauitati cogruentes seruabit dupla quidem, seu diapason, ab unitate ad binarium sesquialtera, a binario ad ternari ii, quae fit 3 πεί Τε sesquitertia trium ad quatuor, fit δὶ τε Μαρων
tripla,quae fit, se πω s Γαρπα σων Pq quod Omneycon centus complectitur, vocatur. Si ulteriuS progrediare ad eam ratione cl est quatuor ad nouem, insuauis
ratio N auribus supra modum ingrata futura est. Illud est quod voluit Plato, ut quide opinor:quoniam qui facem in locis tam obscuris pri 'tulerit, habemus nemine: ut non immerito questa sit antiquitas, nihil Platonicis numeris obscurius esse. Nam Forester. logisti mea Platonis sententia discedit curationes triplas quadriaplasconsectatur: quoniam numeri nuptialis fundamenta,actrianguli latera,quae ex dupla triplaq; ratione exsistunt, labefactat. Illud etiam absurdum,n eandem rationem inter 274 6 esse putat,quae est trium ad quatuor; cum sit 3 ad 4'. At Plato iubet aream trianguli numeris coa. pleri;&iis qui denumeris qui ex mutuomarium ac foeminarum complexu existunt ut si duo ducantur in tria,
656쪽
gignitur senarius qui medius complet aream vaeuant, quae est inter dc 'qui duo numeri nulla quide natione concentu effici ut: sed utriusq; ad senari ratio eade est qtitum ad quatuor,id est,iesquialtera seu JA. πέντε. Item si
ducatur duo in sex, ac rursim tria in sex, auo numeri p-deunt, I 2. 48 qui complebunt aream trianguli vacua, quae inter g ac 27 interiacet. Item si ducantura incla, in18,procreantur a. ,ωs : ac rursus Mina a vel quod ideest et in I 8,exsurgunt 6. qui iret numeri 2 &J ,aream trianguli complebunt, quae vacua erat intera sac&8I.quoium numerorum interiectorum rationes mutuae, cum proximis quibusq; numeris.accommodatae, permitium c6ntinent suavitatis tenore etiamsi in infinitu trianguli latera porrigatur,cuius haec sit Arma.si igitur rat omam,ri suavem concentum efficitat,delectu habeatur, inlpetua serie numerorum, sempiterna respublica fu
tura sit. si quide ab harmonia Re ustiti rumpub. status pendet.Sed ab ea, inquit plato, disceditur; ut neces
Ι6s set Sol m8ri iubi tandem intereat. Num po tius metuendum est ut ciues asi Optimo laturae congruenti legum ac morum conce- tu discedentes, leges iniquas amplectanturὶ Neque tamen dubium est,quin maxima semper fue-
... rit harmonia in Repub vis ac potestas ut non modorini,c Plato Crumetiam Aristor 'quoque placet tametsi non
putat Cici cantibus Reipubi mutatis, Respublicas m . tari,sed vita victuque ciuium mutato. Cuius rei memo- scivi. est in rabile exemplum habemus de Repub. In thensium λςpubi Arcadiae populorum; qui neglectis canendi legib. urbanitatem ac humanitatem cum feritate commutartit,&.... graui is mis bellorii ciuilium flochi b.tam diu iactati sitiit quoad Reipub.ac ciuium interitus sequeretur h. Id qui dem mirum omni b. Vrsiim est, quamobrem ex omnio.
Arcadibus fiat Cynaethenses ta feroces ac barbari essent quous
657쪽
quousq; Polyb omni tum pia in .animaduertit Spter de sertiam in asicae studi id illis accidisse chim sanctillimi
maiorum legibus acci irate c.iudietur,ur Uni nesciues ad
annum usque trige linatim in ea tu ita diligenter incum-bdirent.qua quidem ratione prina legum latores sapie ter Arcadiae populos feroces ac barba Vos, ut qui montes accoluntad humaniorem mitiorem vita cultum pertraxerunt. Idem prope iudicanduretur initur de Gallis: quos Iuliari. Imp. a qui Transtilga appellatur. barba- . . l. ros ac scroces,&sibertatis bidi Osisti in os appellat: ciui-Misset. AE. nunc tamen nullis Europae populis humanita recedunt; nulli m. agist rati b. tractabiliotes, nulli principibus magis obsequentes.optime cerre sunt anat tira inelius etiam a disciplina instituti maximas suavillime canendi
laudes omnium nitimorum ludicio allecuti dicuntur. ee, studio iaIllud etiam animaduersitone dignum, quod omnes fere dictδ gallor cantus ac moduli, qui b. etiamnum rustici sum inopere delectantur, Ionici sunt aut Lydii quem musici quintum S septimani appellant: a qui b. tamen Aristo t. ac Plato pueros foeminas abicinere, ac D Oriis modis
xerceri voluerunt; quena nosti Ipra=3Ium IIum vocant;
vim ista modestiae gr.iuitate quae huius moduli propria est , imbuerentur. Ionicos autem acLydios, incredibilemim ad molliendos animos habere putant. Rechius in Alia minore Io 'bici ac Lydii prohibeantur; cum caelo A.. siatico nihil mollius iit: utiles tamen esse iudico populis montanis &qui ad Aquilonem politi sunt; quorum ira tura propter locorum ac coeli intemperiem ferocior& agrestior est. Eamobrem ecclesiae Christiana duces o- lina ac Pontifices in s cris landib. cantus Ionicos ac Lyadios vetuerunt, Dorios' selum probauerunt; quib. et iamnum in sacris precibus saepius quam reliquis uti sole mus. Et quemadmodum fera animantia selent amansuetariis unguibus ac dentibus detracti exarmari, si e etiam Ionici ac Lydii cantus hominum ferocium&crudelium animos feritate detracha, multo mitiores ac tra
658쪽
qui hilius imperii leges no tamdiu pertulissent,nisi mo .
res illorum, quos Iulian. Imp. DIOceSac seruitutis imp
tientissimos inisse tradit, flexibiles musica reddidisset... Nulla tamen ex omni b. lattulimus, de coversionib. , suturis interituq Rerum pub iudica io,praecepta certa, videmus tametii probabiles coiecturas laabemus; quarum milia certior aut facilio mihi Midetur quiquae ex numeris elici test. Sic enim opinor, Deum ΟΠ.maX. qui rerum omnium natura mirabili sapientia coagmentauit,ac singulas tuis quibus ad nn meris i modo ratione, concentu, litura colligauit, Res etiam publicas suis quibusdam num ci is circumscripsisse ut stato quodam annorum decursu, etiamsi optΠTiis mori b. ac legi b. utatur,
ali .de σμ' intereant tamen,villat.- cum Aristo t.' conuenit. Qua-
ό ό, ά. do Vero id futurite illat,neuter definit; nisi Plat. numerispi blica ob curis Id significare quis qua putet, li. 8. de Repub. que ad scopul nomota Academici omnes, sed etia omniupene philo phorum familiae navim afflixerim t.primus e lib.s eap. ret quidem Aristo t. locum huc quasi vallum transiit, neq; Τρ ut solet magistrum momordit, dum propter obscuritate non haberet qua parte illum carperet. Proculus 7.quide Plat .de Repub libros satis accurate in teipretatuS,8 .a tingere noluit, rei difficultate ut opinor,reuocatus. Theoni quoque Smyrnaeo non modo Platon. Philosophiae, sed artium quoq; mathematica ruperitistimo. alius est Theon Alexandrinus, qui ad Ptolem iam commentata Graece scripsit se cuilat. Rempub. interpretaretur, aqua haesit; nec sibi locum hunc interpretandum putauit. M. Tullius numerorum Plat. obscuritatem Do verbo excusauit Martilius Ficlinus, Academicolum omni una, quantum quide Opinor. acui illimus se, quid Plato vellet eo loci, nescire plane colante tui; vetitus ne idem illi usii veniret quod lamblicho, qui trib. verbis rem per se obscurissimam non illustrasse, sed obscurius inuoluere volui si e videtur. Philo Hebraeus, Platonis ubique imitator, dinlisei, de numerum illum quinquaginta esse si putauit. idq; signi- ΜΝ Τ sic ari scribit orthogeno scaleno, quale Pythagoras trib. '
659쪽
DE RE PUBLICA, LIB. IV. numeris 3. q. s. complexus est: eoque refecit putat verba illa Platonis de hicit. rtia radix crumario coniuncta. est enim 3. ad 4 ratio sesquite itia. sed in eo filiit, quod numcruna planum inuexit cum apparcat Plat. solidum in umerum quaeri voluisse, qui omnia numeroru genera pia terpe I fectos complectatur. Philo tamen ex his radicibus . . q. s. singulatrinins duinis tres quadratos emcu unde coii- santur so . numeri, omnes plani: at Platonis verba centesimum cubui . 4 complectuntur. Praeterea nulli sunt dimetientes laterib. in comensurabiles, ut innumero Plat. cuius verba describere , eaque interpretati placet: tum quod interpretes inter se plurimum discrepant; tumetiam quo denis numeri ignorationem ciuitatum moderatoribus prope capitale esse praedicat. Sic igitur Plat. xv
rus complesti turpe delus humanarum vero, is numerus in quo reperianti r numera superantes ac superati ex incremento ac de cremento trib. interuallis quatuor terminis comprehesis exquibus es iciuntur cum miles, tima dis imites intersemunieri aucis atque immin Ait: qui proprius nominibus ecferantur,o interse comparentis quorMnsesquitertia radιx quinario coitincla, duos concentus spiciat tera recta,unuriret alem,aequaliter centies, centum alterum aeqrealem na partesiui longiorem centum ex
dimetientib qua interse comparari possiunt,detractis quinartis pnitate minorιbus; duabus vero inefabilium rationum centum vero solidorum ipsius ternarii. Ath hic numerusgeometrI a ratione conflatus in reb. humanis potent imitiis ad eos qui melioremstsi I, deteriorem originem sortiuntur. Hic Plato, non aliter quam Polypus, ne irretiatur,atramento unde quaq; sufful O, clapsti Saeli. in quo quide Heraclitu ad cuius cia
660쪽
6 6 IOANNIs BoDINI pia interpretanda Delio natatore opus esse dicebat imi tari visus est, idq; ainoe ab Heraclito commetum cunas cepissime discipulis illud ingereret, συ πον , non tantii a Platone, ei ctiam ab Aristot .saepius usurpatia est; virerum dissici limarum S in abditis naturae arcanis retrus rum, caligine peritis xo: ac imperitis obduc a,admirabilitateni sui excitarent id potisIimum anim dueitim' in libris De natura quos Aristoteles se dedita opera ita scripsisse gloriatur, ut intclligi nollet V PlatonisTimaeuobscuri suinum imitatus quod de se ipse Lucilius scripsit,ie non intelligi quam reprehendi maluisse. Sed Platonis fucuna dotegere placet ex iis quα aperte scribit; vide iis quae verborum obscuritate inuoluit.cς tius iudicari possit. Voluit enim res eas diuinitus ori tur, perfecto numero definiri. Sed quae tandem res est qortus siti principitina immortali Deo non alia causa interiecta, aut intercedentibus causis, non debeatZccelestia quidem&angelos per sese nulla interiecta causa Deum procreasse, non tantum Plato,sed ipsi quoq; an, clipei confitentur, qui impie terrestria malorum principe ortum habuisse putabant. Torra qVide pipcreavit
stirpesa animantia ruta: aquae vero pI Cisi&aui ingenerar Vtrumq; tamen Dei praepotentis iussu ad hominis vero procreationem 'angelos adesse voluit.quamquam Aristot. formas rerum omnium diuinitus quodamodo insulas esse putauit, cu scriberet in omnib.inesse , Θειόντ7. mensem Vero hominis, non obscure aut ambigue, sed apertes dixit θυεμ ει νεπεισις νω, id est, ut ego interpretor ύ-ιορον, Θεοθεν, ύωνοθεν non tia luce semine, videreliquis animanti b. de quib. tamen in uniuersum Maro, gne', inquit, est ossus Corct ca I iis origo igitur omnia plectis numeris includi, si Plar. credinuis, confitendu sitia
Demus ramon Academicis quod impium est haec
ei restri . qua tr.lcramus aliunde quam ab omnipo irente Deo ortum liabuitico an propterea perfecti nu meri,uti praestantiores 1eb. diuinis tribuantui t potius