장음표시 사용
271쪽
a a . Ius Caunisum. tinguitur . sed in aliam transfertur; potestque quili eauthoritate propria juramentum a se praestitum DEO in
aliud elidenter melius commutare. c. h. t. In favorem
de utilitatem privatam hominis praestitum commutari non potest, etiam in melius, sine elus expresso vel tacito consensu. Ratio, quia non semper gratius est prinmissario. quod melius . . 'a. De Juramento judiciali..Hi. r. sui am ratione bujus f. praenotandum 3 Resp.
Quod supra monebatur, scit. juramentum Iudici in te accipi dupliciter, prout dicit omne juramentum in judicio praestitum, vel judice, vel parte deferente; & specifice, prout dicit juramentum voluη- tartium a parte parti delatum iudice approbante; cui & opponitur juramentum necessarium , 'vei suppletorium,
quod a Judice Actori, vel purgatorium, quod Reo de
sertiar ob inopiam pr ationum.
s. a. suis juramentum judietate Deci e sumptum, m. iudiciale voluntarium deferre possit , im an Reo actor, quῖnibit probavit ρ Resp. ad I. Omnis potest deferre juramentum hoc, qui habet rerum suarum administrati nem, & non tantum Actor Reo, sed & hic Actori, sive sit causa civilis, sive criminalis. Ratio, quia Iura indistincte loquuntur , dum facultatem deferendi Iuramentum Concedunt. Neuter tamen potest illud deserre in causa matrimoniali, vel Professionis Religiosis, dum agitur de iis dissolvendis, assi. c. n. de transadi. c. a. de transi. Disci Resp. ad a. Actor Reo deserre juramentum judiciale voluntarium non potest, dum is nihil probavit; ad O-que Reus in tali casu nec ad praestandum, nec ad referendum juramentum tenebitur. c. . . sane Ande Menae Ratio esse potest, quia Reus, dum Actor se ne probavit, non permittitur insuper ab eo exigere lu- Tamentum. c. a. de probat. ergo vicissim, si actor nihil probavit, permitti non debet ritere juramentum a Reo, quo hic probet suam innocentiam.
An juramentum judiciale Deei e sumptum necessario praestandum .a parte, cui defertur Resp.
272쪽
Ad Lib. II. Decret. Greg. m. 273 Resb. Neg. sed referri potest regulariter , non tamen omnino recusari absque justa causa. L. 9. L. I 2. . I. C. de reb. creae L. 3 . g. 6. L. 38.1. hoc tit. Causae recusendi justae sint, si is, cui desertur, versetur in ignorantia facti alieni. L. 34. Vtrinc. f. b. t. L, II .. .'rer. amot. Si d serens nolit jurare de calumnia. Si deseratur a judice incompetente. Si deserens revo vit, 8c rursus conserre vellet. L. I. C. de reb. cred. Imo, juxta multos, si is, cui desertur , aliunde stam velit causam probare. cap. a. de preb. videatur tamen Engel bio
s, sit effectus juramenti judicialis specifice sun
ρ:ιὸ Resp. I. Delati effectus est, quod vel praestari debeat vel reserri, juxta disti. Deinde delatum di acceptatum revocari a deserentς non potest. L. 73. g. de R. I. L. F. C. de O. O, ARResp. a. Delati O, praessiti essectus est victoria, quam obtinet jurans, ita ut etiam sententia ferenda sit. Ratio, quia hujusmodi juramentum complet probationes, ut quaestio deinceps non supersit. L. a. L. 9. g. I. ff. h. r. L. II. I. ni. de reb. cred. a. A sententia ad .praestationem juramenti judicialis lata appellari regulariter non potest, nec causa sic decisa retractari. Lege 3I.st. bor tu. 3. Notat tamen Engel hic in 32. probabilius re aequius esse, juramentum judiciale propter periurium posse retractari per Leg. Dal. Codie. de rebus lcredit. s. 3. An iudex iuramentum necessaritim teneatur deferre on cuir Resp. r. Juramentum necessarium, quod scit. aIterutri parti in suppIementum probationis imponitur, praestandumque est necessario ab eo , cui desertur, t
netur iudex, non tantum si partes petant, sed etiam ex ossicio deferre. L. q. d. de reb. redit. ob λυ oportet. a. Debet tamen negotium esse semiplene probatum, uti habetur casus in c. s. de Proc. Ratio, quia juramentum
kpplet probationem, & facit plenam. 3. Debet insuper persona, cui desertur, esse legalis, & quae possit paciscit item lis dubia; semiplena probatio; parvitas causae; ubi tamen vide Pichi. h. n. 22. praesentia, vel satitem citatio partis adversis &c.l espond. a. Si Actor semiplene probavit suam a
273쪽
. Ius Canonicum. temIonem, Reus nihil, deferendum est Adtori. Ratio, quia In supplemenitim probationis defertur. Si uterque. 1emiplene probavit ; desertur Reo ; quia hujus favora-sund par es, caρ 3. de probat. L. de R. I. Si Arior plene probavit, Reus non admittitur ad uranteritum , cuin stari debeat plena probatione . cap. a..de probat. Si Actor non probasset semiplene, dc Reus omnino nihil; si tamen Actor aliquam pro se praesum- Ptionem attulerit , potest Reo iuramentum purgatorium; si vero nec hanc attulit, Reo non potest deIerri juramentum s sed absolvendus est. SchmalZgrue, anum. In bic.
s. 6. avis fit effectus juramenti necessarii e Resp. Purgatorii, se quo ad Titi depurg. v. effectus est purgatio suspicionis. Suppletorii tantum delati effectus est abs luta necessitas illud praestandi ; nec enini absque justa
causa recusari potest, vel adversario reserri. c. m. h. t. L. 12. g. c. de reb. creae Effectus desisti-pra itiest, ut probationem imperfectam intestret Si perficiat, c. I, L. cit. Sententia tamen lata pro eo, qui probationem complevit per juramentum s ita Arma non est, ut aliae sententiae. Ratio, quia potest post decennium, ab eodem. etiam judice rescindi & retractari propter instrumenta noviter reperta. L. II. f. b. t.
in juramento in litem videatur. Ira. d. de in titera jurejur.
Exceptionibus io est. v. a id in quotustisae sit exceptio j Resp. ad
I. Exceptio, prout est hujus loes 3c stricte accepta , est exclusio actionis, quam Actor contra Reum in judicium deducit.
Resp. ad a. Alia est exceptio facti,. qua Reus repebiit Actorem nullo jure agentem, ut si quis agat exempto ad equum tradendum, cum emptio nunquam praecesierit. Alia Iuris, qua Reus excludit actionem ipso quidem jure competentem , sed cujus nomine iniquum sit Reum condemnari. Item alia est exceptio RGtis, uti est
274쪽
Id Lib. II. Deerat. Greg. IX. a yhst exceptio rei Judicatae, doli mali, quod metus causa; alia personesis, quae non cauis, sed personae intui
tu datur ; talis est exceptio competentiae, quam certaepe Gnae habent. L. 7. J. b. t. L. I 2. I 3.f. solui. mair. L.
a I. fide pactis. Celeberrima divisione exceptio dividitur inristemptoriam, seu Perpetuam, quae jus Munis omniano perimit, actionem penitus tollit, semperque &pe pellio obstat: v. gr. exceptio contractus invalidi, pacti de non petendo, transactionis, rei judicatae, & g. 9.o . h. t. L. princ. . eod. Et in dilatoriam , quae principalem causam & actionem non perimit, sed tantum differt ad tempus. g. Io. Inst. h. tit. ut si judex dicatur imcompetens; si Procurator neget habere mandatum, si Reus Conqueratur, se spoliatum is. a. A quibus proponi debeant on possint exceptiones stResp. t. Ut sortiatitur effectum, debent proponi a Reo
in judicio. L. 9. C. h. t. c. q. eod. Iudex exceptionem, Ilucet sibi notam, ex ossicio cregulariter ob. L. 24. ω 27. C Procur.) supplere non tenetur. arg. L. II. C. de appella
Ratio, ne videatur judicis ossicium deponere re aduo eati in se suscipere.
Resp. 2. Exceptiones reales etiam a Reorum haeredibus opponi possunt: quia hi in universum illorum jus
succedunt. L. II. st . de divers. temp. praescript. Excepti nes etiam reales Reis competentes fide sioribus eorum prosunt. g. q. dist. de replicat. Resp. 3. nceptiones a Reo excommunicato, etiam
excommunicatione majori, possunt opponi. cap. . b. t.
Ratio , quia exceptio habet rationem deseἡsionis, quae excommunicatio neganda non est . perinde est, sive exceptiones in scriptis, sive viva voce proponantur
Resp. q. Potest quis ad excludendam linam asionem uti pluribus exceptionibus, etiamsi diversae sint. L. g. h. t. c. ao. de regi jura in S Ratio, quia nemo prohibetur uti pluribus defensionibus. In Camera . tamen ImperiaIi, licet contrarium sit de jure communit L. 8.
3'9. C. h. G omnes exceptiones non successive, sed mmul proponendae. Ord. m. p. R. tit. 34 .is 37. idem' o
275쪽
Resp. I. Iure commini regulariter ante Iitis conte-tionem. Leg. , II. Cia. hoc sit. L. o. ff. ue Proculatori cap. ao. de sentent. θ' re judic. Ratio ,
ruta hae dilationes opponuntur ad judicium diiserenum, eiusque ingressium impediendum; ergo. Excepti nes iudicis personam respicientes debent ante omnem actum opponi, ne alias reus videatur in Judicem consensisse. Resp. a. Dantur casus, in quibus exceptiones dilat xiae poli L C opponi possunt 1 I. quidem, si exceptio primum superveniat post litem contest. L. II. L. 8. n. de interri in iure faciend. a. Si exceptio ante L. C. Opponi quidem debuisset, sed post eam modo innotuerit, idque Reus possit juramentum testari. east. q. hoc tit. quod cap. hic notandum. 3. Vel si antea quidem innotuit, sed tum probari non poterat, acquisita postmodum facultate probandi. arg. c. q. de electron 6. 4. Si exceptio prius omissa statim & in continenti post L. C. opponatur, aut post lapsum terminum. L. Lecta Ao. dicebam. d. de νeb. eredito 3 Si exceptiones dilatoriae sint tales, ut judicium & retroacta annullent, ut fi ex-
cipiaturi, quod Procurator sine mandato egerit, neque Dominus velit ratum habere. L. 2 Cod. de Procurat. 6. Exceptio excommunicationis majoris in quacainque parte judicii dilatorie opponi potest, licet Reus malitiose distulerit exceptionem istam formare. c. I λι b. t. c. I eod. in L esuises. . Exceptiones peremptoriae quando proponenaeae Resp. 1. Hodie regulariter a tempore litis contectatae opponi possunt, usque ad sententiam definitivam, non Post eam. L. 6 8. 9. C. h. t. c. I. delit. contegin6. Σ. asus in quibus exceptiones peremptoriae, etiam post semen riam opponi in liunt, sunt: Si opponitur exceptio MLlitatis sententiae ex quacunque causis. Si opponitur exceptio, quae sententiam rescindit, ut exceptio restitutionis in integrum. L. 36.st. de minor. Vel quae sente tiam hon quidem oppugnat, sed tamen executionem impedit aut moderatur, verb. gr. exceptio S. C. Maced. Vellej. exceptio non numeratae pecuniae, competentiae
276쪽
Lib. II. Deeret. Greg. IX. 2 37 exceptione Rei' Si exceptio a Reo opposita Actori videatur insufficiens ad actionem suam excludendam, isse tuebitur replicatione quod si haec replicatio austa' &essicax non videatur, a Reo ad eam elidendam duplicatio opponitur a quae ipsa etiam per triplicationem ab Actore.; Sc haec per quaduplicationem a reo oppugnari potest. Ulterius ne lites nimium protrahantur, non proceditur, nisi forte ex gravibus inoli vis ,' sed debet in causa concludi.
s. 6. suis suis siti effectus exemtionis in Resp. I. Finem exponit Imp. strino. Inst. h. t. a. Essectus exceptionis est, quod dilatoria, rite probata , liberet ab observatione judicii; pere toria vero liberet penitus excipientem ab institutabactione, S c. Deinde, quod Reus excipiendo fiat actor secundum quid . L. I. st . b. t. Reus tamen excipiens si deficiat in probatione suae exceptionis, per
se non censetur fateri intentionem Actoris, modo pure excipiat c. 63. de rejucin6. c. 6. b. LL. 9. f. eod. De e
ceptionibus in specie agit h. t. Leuri a Capite ΙΙ. s. 872. usque ad finem Tituli, quem vide.
De Praeferiptionibus. UOUM fit praeseriptiost Resp. r. Est acquisitio
dominii vel alieni ruris peremptio per continuationem pommonis tempore & modo a LL. desiluto . Gim erant variae inter praejoriptionem 42- eaptionem differentiae, hodie onmes sublatae sunt. L. un. C. de usurasti tν- ori Differt tamen etiamnum vel maxime praescriptio a Consuet ine, ut ad Tit. de Consuet. victum. Praeterea modus in hac materia loquendi notaradus; dum enim per praescriptionem acquisitum est jus novum , versus alterum, Accusata 3 utimur; v. g banc rem, servitutem , usum . praeservisi. Quod si extimetum est jus alterius per praescriptionem, Dativo utumum. U.g- obligationi , actioni , servituti praescripsi.
-φοtvlex sit praescripti ' Resp. Ρraescriptior tisne ejeaur dividi potest in positivam, qua uni acquiritur lv. aliquod dc alteri aufertur, & in privatis m,
277쪽
1us Cammeum. alia quidem uni, contra quem prascribitur, aufertur vel us extinguiar Ius, nullum tamen inde transit in scribentem proprie & positive, sed tantum immunutas uiqua de liberatio acquiritur. Ratione temporis , alia est ordindria, seu praescriptio brevis de longi temporis , quae scit: tempori ordinario completur , trientito in r=lius mobilibus , deciennio vel vicennio in immobilibus . Alia extraordinaria leti longissimi temporis, quod sunt 3 o. vel o. anni. Et ad hanc pariter spectat praescriptio so. go. & ioo. annorum, dicta Centeaaria. Differt haec a
praesumptione immemoriali, utpote ad quam non requiruntur determinate anni centum, nec requiritur ut non
constet, v. g. .ex documentis de concisio; sed sumest, modo nemo hominum actu exissentium sciat initium
possessionis ad talani praescriptionem requisitae. Engei ad Tit. de deerim nam. Probari potest praescriptio im memorialis potissimum per testes, qui Ar o. annos se ita vidisse vel audivisse a suis Majoribus deponant; vel saltem assirment, a nomine ex Majoribus se audiavisse contrarium, ves quo tempore observatio , usus, possessio initium sumpserit. L. 28. 1f. de strob. L. a. s. 3. . f de M. aq. plumare. q. f. de aequa quot.
aes. Vide Pichi. in Thesidi inscriptis, Casus Iuridiei.
Casu secundo . 3. Unde orta on tu quem finem introducta fit m scriptio ' Resp. r. boad substantiam de originem suam est juris gentium. Rario, quia praescriptionem plures gentes qua taIes mutua sibi obligatione imposita ad bonum suum commune observam: Item, quia exigit tramquillitas gentium, ut dominia rerum sint certa , dice dum. gentes pri iptionem quoad substantiam inu duxisse. Quoia praesentem vero sormam & determina tionem certi temporis, praescriptio est juris Civilis priamitus, & dein Iuris Canonici. Ita omnes. . Resp. a. Finis Introducendae pra scriptionis fuit varius or. Utilitas publica, quae exigit, ne dominia rerum semper sint in incertoi, dc possessores in perpetuo timore amittendi iterum res suas L. I .s de usum. O, Gur. a. Prae cisio litium Arca rerum dominia alias oriturarum. Losa est.
278쪽
Id Lib. II. Decret. G, Q. V. 2; ν . sit effectus praescriptionis e Res p. i.
Effectus generalis omnis praescriptionis legitimae est ac quisitio pleni & irrevocabilis dominii rei praescriptae saut ablatio juris ab altero vel liberatio ab obligatione. Patet ex utroque jure, & ratio est, quia si haec
non conferret praescriptio , non tolleretur incertitudo dominiorum , non consularetur possessorum securitatis non obviaretur Iitibus, . c. ergo. 2. Noli tantum dominiurn utile, sed etiam directum transfertur per prae
scriptionem; quia jura indistincte loquuntur, & simpliciter transserunt dominium. L. q. Coae de praes rapi.3 Q. Pel qQ. annor. 3. Hinc sequitur , qui rem praescri- . ptam donaino pristino per errorem restituit, putans,
ad id obligatum, posse earn tanquam indebite datari vindieare . tot. Di. g. O' Coae de coΘdicti indeb. 4. Isti effectus procedunt etiam quoad sorum internum. Ratio, quia praescriptio utriniue Jure est approbata. Princ. Instit. de Quoap. L. fisusurp. cap. D. b. t. Deinde quia id ad ejus finem quam maxime nece starium est. De-nium possunt LL. ex dominio alto & ratione boni puplici transferre dominium rei ab uno in alterum etiari in conscientia, quemadmodum privati id possunt petmutuas pactiones; ergo cum significent sufficientes, latransferre , transferunt vere & absolute etiam pro soro
s. suidim 'o sint praescribere , sin contra quos Resp. I. Omnes, quotquot possessionis & dominii ob paces sunt , possunt praescribere. st de usurp. usucap. i. De quo dubitari poterat , filiussam. qum ad bona Castrensia, adventitia. L. ff. hoe tit. quom ad prosectitia usucapere potest quoad actum & factum
usucapiendi. non autem quoad jus ex usucapione resultans; cum noc statim acquiratur patri, f. r. Instit. ρeν quas pers. 2. Pupillat, etiam sine authoritate Tutoris, praestristionem inchoare, continuare, complere potest.
L. q. a. ff. hoc tit. μνiosus , licet enim nequidem cum Curatore possit inclaoare praescriptionem, quia pos sessionem nequit acquirere. L. a. s. f de acq. ρ sS1.tamen tempore sanae mentis possessionem coepit , continuare de complere praescriptionem potest. Ratio datur L. Aq. J. h. tiri q. Uti possidere, ita etiam usu.R a caper'
279쪽
eapere' quis potest per alium. L. 8. 27.28. J. b. ti juncta Resp. 2. Pich. b. L num. 89. - dat hanc regulam, quod praescribi nequeat contra personas, quae in ludicio stare, agere, jura sua tueri, vel bona administrare non
posmunt, quia impedimento juris sive intrinseco sunt constrictae, uti sunt pupilli, filiusfam. quoad adventitia dcc. Secus contra eas, quae habent impedimentur' facti Se ab extrinseco, ut sunt absentes, aegroti &c. Et quod hIs tamen beneficium restitutionis concedatur ,3ot. tit. f. cyc. exquib. H. maj. quod ultimum saltem de praxi juxta nos procedit, non de jure. Videt tit. de rest. I. Res Rada.
6. suaenam sint requisita ad praescriptionem flI. Ut sit res apta praetcribi. a. Bona fides. 3. Justu titulus. q. Possemo legitimo tempore continuata . Comprehendi possunt seqq. Vers haec requisita. Sit νes apta , sdei bona, sit titulus quoque justus , Possideas iuste, eo ista tempore legis. s. 7. suaenam res aptae sint praescribi vel non fit 'Resp. I. Res, ut praescribi possint, debent esse alienae , sive deinde. mobiles sint, sive immobiles, corporales
aut incorporales; modo non specialiter excipiantur . . Prino. Inst. b. t. L. un. C. de usu . trans fori iResp. 2. Res eae omnes praescribi non possunt, quae vel natura rei, vel LL dispositione nequeunt sub aliculus possessione aut dominio esse. Ratio, quia praescriptio est adjectio dominii, ergo. Sic a. ex natura sua liber homo, res sanctae, Religiose, Sacrae, Scia cultum DEI
immediate deputatae, v. gr. templa, m*nasteria, caemeteria, reliquiae, SS. calices, nullo tempore praescribuἡ-tur. I. Insito de usucap. L. 9.f eod. mala in Dominio privatorum non sunt. a. nec res publicis usibus deputatae, ut forum, via publica, pontes, theatra unquam praescribi possunt. L. 9.fh.n L. n. C. de Ueri publ. 3. Nec haereditas veI alia res communis ante divisionem, nec
res merae ficultatis praescribi possunt. Ratio primi, quia talis haereditatem non suo, sed omnium aliorum nomia ne possidet. Ratio secundi, quia hujusmodi res, cum sint meri facti, iuris nihil ponunt. 4. a Laicis non jura Eccleuastiςa: Mia a Laicis possideri nequeunt. e. 7.ώ t.
280쪽
Ad L f. II. Decretal. Greg. m. 261
Huc etiam spectat, quod jus decimandi Ecclesiasticurii
post Conc. Later. a Laicis, nunquam , nec tempore immemoriali quidem praescribi possit. Ratio, quia Laici hoc jus possidere non postiunt. c. I S.IT. a s drdecimo Ex jure oositivo simpliciter prohibentur praescribi limites Parochiarum & Episcopatuum s modo sufficienter constet , illos fines praefixos. c. q. de Paros,lis. 6. Jura Majestatis . L. 6. C. de praescript. ψ o. vel O. annor. T. Ju ra subjectionis dc obedientiae. c. I 2. 66I6. b. t. ReS pu pillares . L. 3. C. de praescript. 3 Ues O. anno
. si furenam porro non sint praescriptibilia, i I. Auguri tuendi pignoris pnescribatur λ Resp. Neg. praeter plures rationes ista est, quia in tali praescriptione posses-m, bona fides, ustus titulus deficeret. Deinde, Aupraestationibus annuis praescribi possit, ut emphyleuta v. g. qui per 3 o. annos canonem non solvit, nec a D mino directo ;nterpellatus est, libertatem a solutione canonis in tempus futurum praescribat λ Resp. singulorum tantum ann0rum singulae praescriptiones sunt , ita ut dumtaxat praestationes praescribantur, respectu quarum
tio, quia tot debent esse praescriptiones, quot sunt actiones, atqui singulis annis nascitur nova actio, ergo.&opus est nova praescriptione. Item; Praescriptio sine-Ωsessione non currit, quod tamen fieret. Demum, Andebitis possit praescribi λ Resp. Numquam a debitore debito pecuniario personali; v. g. mutui accepti praescribi potest. Ratio, quia talis habere nequit bonam fidem, se juste possidere jus non solvendi; licet creditor non exigat solutionem, quia terminus elapsus admonet s lutionis. L. I 2. C. de contrab.mp. Iicet etiam debitum indesinite sit contractum, quia manet & est semper obligatio solvendi, saltem post illud tempus, quod ex Con-1uetudine & usu communi in istiusmodi solutionibus observari solet. Pich. b. t. n. 3I.
aes. ro. Muid sit bona fides, is an ad praescriptiο-nem requiratur λ Resp. 1. Bona fides est judicium, quo quis prudenter & inculpabiliter judicat , rem, quam possidet, esse suam, aut se non agere comm jus alterius rem possidendo, vel aliquid agendo, aut omittendo. Si