장음표시 사용
91쪽
res, isque hae mente acceperit, ut suam neeret, viplanus lib. 7. disputation. in d. l. qui mihi donatum i 3. in eadem specie eontrarium respondet, ait enim, qucd si sei uoco muni eo animo res tradita sit, ut mihi adquiratur, & ille vel sic acceperiti quali socio adquisiturus, vel quasi mihi,& socio mihi tamen non socio ad quilii: nam & si procuratori meo eo animo res tradita sit,ut mihi quaeratur,& ille quasi sibi adquisitutus aeceperit, nihil agit in sua per inna , sed mihi adquirit. Itaque eum per seruum vel procuratorem , si non habuerit animum mihi adquirendi, ponsessionem non adquiri, Iulianus scripserit, Ulpianus adquiri respondet, de actum quem inutilem elle Iulianus existimarat, viilcm censeri Vlpianus assirmat. Dissicultatem hanc explicare interpretes antiqui conati sunt, placuitque eorum inter pietatio etiam recentioribus pleri iaque. Omnesque in eandem sententiam Consultos adducere Lustra laborarunt. Nihil enim minus in mentem Vlpiano venit, quam vi Iuliano, contra quem disputabat, consentiret quod etsi verbis negauerint,facto tamen ipso interpretes falsi sunt, nullus enim adhuc Consultos conciliare valuit. Accutitus namque quem eaeteri sequuntur in d. l. pecseruum .fin. ita illum textum interpretatur,ut verba haec
2 Ihil agetur, intelligenda sint secundum Vlpiani sententiam in d. l. qui mihi, addendumque illis, in persona Titii
vel in persona procuratoris: ita enim eueniet,ut Iulianus Vlpiano consentiat doceatque, seruum Vel procuratorem
alteti,vel sibi adquirere volentem in alterius persona, vel sua nihil agere, domino tamen adquirere. Hane Accursi, explicationem probat Cui acius ad lib. 44. Digestor. Iuliani in d. l. per seruum, ς. fin. Miror tamen virum doctum tam facile in glos. sententiam abijsse. Nam cum Iuliani responsum rationi iuris , & aliorum Prudentiam placitis maximE congruat, Ulpiani aut erat sententia his omnibus aduersetur non Iuliani verba sementiae Vlpiani, sed huius verba illius sententiae aptari debuerant. Alioqui enim ecticiunt, ut cum alter tua lautum Consulti responsum
92쪽
contra iuris regulas scalptum antea videret ari ytrumque Dunς illis contrarium relinquant.Nam postquam placuit, ut qtiam uis per liberam perlonam, quae tuti nostro subiecta i oest, nihil nobis pollet adquiri l. si ita stiputatus la s.f Chlysogonus, D. le ver b. Oblig. 6 ex his, Inst. per quas
per . NOb. adquir. f. alteri, Inst. de inutilib. per procurato-rcm tamen poste suo adquireretur dict.I. ex his, i. i. f, per P ocu Iatorem, l. quod meo in fin. pi in c. D.de adquirenda polle L. ii a demum ea nobis adquiritur, si tam procuratox noli e r, quam te tuus eo animo sint, ut velint nobis adquirere; et si non suo nomine nacti fuerint, sed hae mente, ut peram suam dumtaxat nobis accommodarent, poli egi
mque nostiae p'aeilarent ministerium, dict l. i haec qnae, der te ruis & g. per procuratorem, d. l. quod me O, D. de . d- qui tend. poli s. Unie si cum milii lem donare vestes,ius selim seruum meum possidete . & is eo animo in polletiasionem intrauerit ut nolit mihi ed potius Titio ad quum re, expresse responsum eli in d. f. haec quae, de te ruis, non cite mihi adquisitam possessione Quod cum ita lit qua ia tione Vlpianus per procuratorem, vel teruum qui eo animo rem acceperant, ut sibi vel a io adquireret, nobis posscssionem quaeri responde: Z Aut quo iure Iulianus in eandem sententiam vi trahendus esti Hoc cu interpretes vi-d: sent, adquisitione domini j ab adquisitione possessienis
distinxerunt, docueruntque textum in d. l qui mihi donatum, D. de donat. & ita l. per taruum 38. g. hu.D.de adquir. rerum domi. de adquisitione domini accipi debere; Pauli aute responsum in d. l. i . f. per procurato Ici& f. haec quae, de seruis . de adquisitione possessionis intellige dum. Nam cu dominium unum sit, possessiones plures, & idem domin tu quod ipse habuerat,in accipiet e dominus transiferat, non antea illu amittit,quam volutate sua ei, in quetransfertur,adquiratur, l. id quod noli ruin, D. de re g. iuri domini v naque solo an mo no amittitur,l. si quis vi s7. f. differentia. D. de adquir. posses. In possessione autem diuersum est, tot enim sulit pollessiones , quot homines,
possidere incipiunt, ideoque si eam rem, quam Possideo, velim
93쪽
velim in te transferre, nouam consequeris possessionem. quia statim atque nolui, possessionem amisi, d. l. si quis vii 7 g. differentia, D. de adquirend. posses. Hi neque fieri docent, ut in d. l. qui mihi donatum i a. & in dI. per seruum domini tradentis voluntas attendatur, cum dominium, de cuius agitur adquisitione, non attento procuratoris, vel serui animo, illi statim adquiri debeat, cui dominus adquirere voluit: nec mirum si in possessione cottarium Consultus responderit in d. l. I. F. haec quae, deseruis, & g. per procuratorem,ea namque a domino amisisa, simul atque perdidit affectum polIidendi, procuratot in vacuam possessionem ingreditur , & nouam propria arprehensione possessione in constituit,in qua cum nihil iuris prior dominus habeat, non eius animus, sed procur toris,vel serui voluntas attenditu C ideoque aiunt, cu ind. l.qui milii, & d. l. Per seruum, F. fi n. dominus rem meam
facere voluerit, procurator autem vel seruus eo animo
fuerint, ut sibi vel ut Titio adquirerent, dominium ex v luntate tradentis mihi quaeritur, possessio autem ex acciapientis voluntate, sibi vel Titio adqui titur. Ita haec iura explicarunt Raph. Cuman. Alexand. & Iason in d. l. i. ν per procuratorem, eorumque sententiam postea sequuti sunt Duare n. in Comment. ad titulum, D. de adquirenda posses in d. l. i. g. per procuratorem, Cui acolom. 7. ad tit. C. de adquirend. pollus. l. t .Mihi disserentia haec inter dominium, de possessionem, utpote a Consultis tradita placet , sed eam horum iurium explicationi minim E aptati debuisse arbitror. Nam cum per procuratorem possessio tantum possit adquiri, l. ea quae ciuiliter s 3. D. de adquir. xerum domi n. dominium autem non aliter quam si per possessionem adquiratur, g. ex his, Instit. Per quas perictraditio a o. f. fin. D. de adquirend. rerum domin . sequitur ut vel negandum si dominium per procuratorem suilIeadquisitum, vel inecessario fatendum, non aliter quam cia possessione ad dominum peruenisse , ea namque domino non quaesita dominium per procuratorem nullo modo potuisset adquiti. Quod de verba dict.l.qui mihi suadere via
94쪽
dentur,ait namque Vlpianus, quod si seruus meus,vel procurator rem mihi donatam quali sibi vel Titio adquisituri acceperint, nihil agunt in sua persona, sed mihi adquirur. Atqui in persona sua vel Titii procuratorem vel seruum nihil agete minime dixisset Consultus, si vel sibi, vel Titio possessionem adquis ijssent. Nec enim pol sessionem adisquirere nihil agere est. Existimauit itaque possessionem,& per eam, domino adquiri dominium , cum x per procuratotem adquisitionem fieti proposuerit. de eum in sua persona nihil agere scripserit. Aliter Done l. hanc dii cor- 9diam componendam putauit lib. I. comment. cap. 1 o. ait
enim Iuliani sententiae in dict. l. per seruum,*.fin. locum esse in voluntate aperta procuratoris sibi , non domino, adquire te volentis : Vlpiani autem responsum in d l. qui mihi, de voluntate obscura accipiendum, tunc videlicet cum seruus vel procurator rem meo nomine sibi traditam simpliciter acceperunt, nihil de volutate sua tellati. Haec interpretatio iam olim ab Angelo excogitata fuit , eamq; Alexand. refert de reprehendit in d. l. i. g. per procuratorem num. a. Re cte equidem cum nullum in dich. l. ver- i Gbum sit, ex quo differentia haec a Donet. tradita colligi possit, plurima autem ex quibus nullam in illis diuersitate
constituendam appareat , tam enim in una lege quam in altera procuratorem , vel seruum Hac menta , accepille dicatur, ut sibi vel alteri adquirerentu. ec video qua ratione Hac mente, in responso Iuliani de voluntate aperta,& ea
de verba in Vlpiani specie de tacita voluntate lint intelligenda. Praesertim quia cum in iure tacita,& occulta voluntas non attendatur, l. si repetendi, C. de condie . ob caust idemque iit non elle, de non apparere , procurator
qui meo nomine simpliciter accepit line aliquo indicio
externo contrariae voluntatis , eo animo accepisse a iure praesumitur, ut mihi adquireret: idque ad eb ve tum est. vi etiam si contrariam voluntatem antea h buisse constiterit , eo ipso quod sine ulla protestatione simpliciter aecipit, eam rei sitse videatur , l .cum in plures co .g locator
6. D. locati. Vnde si eam specie Vlpianus disputare vo-
95쪽
luisset, in qua de contrario animo non cor staret, sed friculator simpliciter meo nomine acceperat, ea mente eum accepisse , ut sibi adquire et , minime scribere debilisset, eum limiliter accipiendo m c mente apprehendille, t domino adquire et, plaesumatur.
i Sed mihi diuersas has Consul totum sententias posse
ne aliquo modo conciliate cogitanti, explicatio quaedam Occurrit, quam etsi non probem, caeteris tamen subi jcere volui, ne aliquis illa inuenta,eum commode Consultos in concordiam adduci posse arbitretur , perperam me feci sese iudicet, qui eos dii sensisse putauerias. Oecuri erat itaque polle dici in d. . qui mihi, procuratorem animum habui ite adquirendi domino possessionem , non enim quasi sibi soli ad uultiturus accepit, sed quasi tibi δc domino. Id ei que Vlpianum recte lespondisse, in Pellona sua nihil
agete , domino amen adquirere , cuius polsessioni mini- stetit in ptae lare voluisse coni labat. At ind. l per scrutam, s. sti . procurator non sibi. & domino, sed tibi adquirere Volnerat, unde cum ope tam suam domino accommodate non cogitauerit , sed sibi tantum a Jquisiturus acceperit, nihil ei potest adquirere. Non possessionem, cuius adquisitio procuratotis indiget voluntate. d. l. i. g. haec quae, de se tuis & 3. per procuratorem. Non dominium , qu ad sic De 'ii Iellione per liberam personalia minime ata Iur , d. l. ea quae ciuiliteri D. de adquirend. rerum domin. l. traditio. f. sin. D de adquirend. pollet. Ideoque I ilianus indistinct), n : h i l agi respondet, quia nec in procuratoris, Hez-
in domini persma, nec quoad dominium, taec quoad po sessionem aliquid agitur. 1 Potest autem interpretatio haec etiam ex ut iusque legis vel bis colligi: Vlpianum namque de eo procuratore loqui. qui sibi & domino ad isturus accepit, insertur, ex eo, quod exemplum hoc pro eatatoris illi clausulae subiecit, in qua de seruo, qui rem a teri domino donatam , illici socio adquire te voluit, tractauerat: unde cum huic rei comprobandae exemplo procuratoris utatur , ut indicandilla verba, Nam etsi procuratori , in eadem spccie, &cum eisdem
96쪽
e isdem qualitatibus accipiendum est, eademque ratione diuersae id in Iuliani responso intelligendum existima-ham: loquitur namque Consultus de se tuo, qui rem mihi
donatam non ea mente accepit , ut mihi & Titio , sed vi soli Titio adquireret, docetque nihil agi quia seruus .no intuit mihi quae tere posIessionem , ad cuius decisionis conis firmationem eum exemplum procuratoris adducat, si e accipi debet, ut in omnibus superiori speciei accommodet ut , ut ficut seruus qui soli Titio adquisiturus aeceperat, nihil agit, ita & procurator, qui non sibi & domino, sed sibi isti adquirete voluerat, nihil agere dicatur. De
hae thesi Iulianum egisse ex eo etiam colligitur, quod postea illum easum per aduersaliua verba in versi. Lusa si, proponit, in quo teruus communis mihi & socio adquisi- tutus acceperat Vlpianique sententiam sequutus in persona alterius domini nihil αgi, mihi tamen adquiri respo-det. Vnde verosimile est , in procuratore idem Iuliatium responsurum, si eandem speciem tractasset. Sed etsi liate rinterpretatio Iuliani responso conueniat, Ulpiani tamen sententiae bonafide aptati non potest, nihil enim intercile Putat, an seruus socio tantum, an mihi & socio adquisit vis aeceperit, & ideo in utroque casu nihil agi in alterius
persona, sed soli mihi adquiti pessessionem docet, ut indieant illa sterta. seruus, vel se accepit,quasi socio adqui- sturua:uel se quasi mihi & socio. Et paulo inserius, pla-αet quamuis seruus hac mente acceperit, ut socio in eo,
vel mihi & socio adquirat , mihi tamenadquiri. Arbitror itaque vi planu in hae quaestione . Iuliano dissensisse, ad-
et sus cuius opiniones hoc lib.7. disputabat ut argumen
to quoque est,t si ego it. D. de rebus credit. ex eodem lib. .disputationum desumpta,& similem contra Iulianum Vlpiani disputationem
97쪽
Vlpianum lib. . dissutat. contra Iulianum disputasse, etiam ex isi ego IZ.D. de rebus creditis l. cum in corpus Is . D.de a quirendo rerum domin. cotagitur, es sessira interpreter in illis conciliandis lobora se, confutatis eorum sententi' demonstratur.
CV m pactis & conuentionibus res inter aliquos ge-titur, idque agitur ut dominium tra's iatur, non solis de nudis pactis perfici hoc potest, traditi a nλ-que ad eam rem nece illaria est, i. traditionibus C. de pactis. Quod cum ita sit,& traditio praecipua adquirendi dominii causa habeatur, naturalique aequitati conuenientis sima ,, per traditionem, instit de rerum diuisione, merito . : Iulianus in l. cum in corpus , 5. D. de adquirendo terum dominio, de consensu tractat qui circa traditionem in te uenire debeat .vi dominium trasseratur, docetque in corpus quod traditur, contrahentes eo sentire oportere, quod si fecerint, licet in traditionis causa dissensum sit, essi e cem tamen traditionem elle,& proprietatem in accipi , tem transire. Quae Iuliani sententia ita erit aecipienda, sita causa, .ex qua res traditur, quam ex qua accipitur . h biliri sit ad dominium transferendum, tunc enim recte dirucit ut diis en sinu circa causam dominii translationem non. impegire, cum tam is qui rem tradidit, quam is qui accepit. in hoc consenserint, ut dominium transferatur; vel ii ii ego ereda in me ex testamento tibi obligatum esse ut sun aum tradam. tu existimes ex stipulatione tibi eum de-bcri , nee interesse aliquid Iulianus existimat, ut rum ex Vtraque caula dominium perpetuo,&sine spe recipiendi
transferatur; an vero ex una: ex altera autem animo, M
opinione leddendi: licet enim in hoe causae differant, data inen in illo eonveniant, ut & is qui tradidit, dominii trans fetendi animum habuerit,de qui accipit, hac mente
98쪽
acee perit, ut dominus essciatur, non animaduertere se Consultus seribit, cur inefficax fututa sit traditio. Ideb-que subiicit, si peeuniam numeratam tibi tradam donata di gratia,& tu eam quasi creditam accipias, proprietatem ad te transire, nec impedimento esse quod circa causam dandi, atque accipiendi dissenserimus. Non expressit Iu. 3Iianus, ex qua causa dominium transferri sensii set, an ex mutuo: sed ex mutuo pecuniam adquiri existimasse veri ιs milius est, cum qui donat animo donandi, minoris etialibe ralitatis,mutuandi, scilicet, affectum includat . facilius namque pecuniam daret, ut quandoque reciperet, qui sic dedit ut nunquam ad se reuertaturo Hanc que fuisse tulia. q. ni sententiam ex Vlpiano colligitur, qui cum cam lib. 7. diiut. in d. l. si ego S. D. de rebus credit. retule Iit, Iulianum scripsilla donationem non esse narrat. Sed ipse Vlpianus,nec mutuum esse sentit, nec ex aliqua causa dominiam adquiri: ait enim: Sι ego pecuniam tibi quos donatums dedero , tu quo tuam accipias, Iulianus scribit donationem
non se : sed an mutua sit videndum. Et puto nec mutuam esse:
nusque nummos accipientis non fieri cum alia opinione acceperit. Censet itaque Vlpianus , quoties alia opinione res tradita , alia & diuersa voluntate ac ei pitur . inessicacem esse traditionem, nec ad donMnij tianslatione in , ut Iulianus crediderat, consensum in causa susticere. Hanc Iurisconsul totum pugnam sedate Interpretes svarijs modis aggressi nunquam obtinue tui .iAc sicut i nulli eorum alterius satisfacit explicatio,ita mihi omnes a ve Io errare videntur, dum frustra conciliare conantur quos tam aperte constat dissensisse: quod iudicium iuuenili au- .daciae non prius Illustrissime domine tribuas obsecro qua rationibus iuris ad duetiim, an. vero opinione propria deceptum, ita existimalsci cognoueris.
prima huius nodi solutio Accurs fuit, quam Bartol. & ccaeteri in d. l. si ego sequuti sunt, nulla alia ratione quam quod ut Paulus de Castio antiquorum subtilissimus interpres fatetur: Non potuerunt dare meliorem, ita enim scribit iu d. l. si ego num.8, aiunt itaque Creditam,ta l. cum in Gg a cor
99쪽
corpus debitam ex eausa mutui significate. Distine n
que inter obligationis coniti itionem,& dulcitu cinem, ptimo Iuliani exemplo inducti, ut dillensita circa causam impedimento non sit, quominus valeat solutio .dominu que ex solutione trasseratur, obstet aute eius traus lationi
inesseacemq; tiadi tione reddat, si de obligatione construtuenda tractetur: itaque si ego tibi pecuniam quasi don
tutus dedero, tu in solutum ex mutui causa. accipias validam esse traditionem serabunt . & ita. a cespiendum ein Iuliani responsum : quod si pecuniam a me tibi donaram, quasi mutuatam acceperis, distensu in translationem do, mini, impedire docent, cum noua sit eonstituenda oblita
ratio: idque sensis Io Ulpianum in d. l. si ego,cui distinctioni ut vel ba Iuliani possent accommodaria Sι pecuniam 8-meratam ros tradam donanda gratia, tu eam quasi creditam incipias, ita interpretantur, tu eam in solutum accipias , qποῖ a 7 te antea ereditam, nune ex mutui causa tibi solutam. In
cuitque haec interpretatio Alciato lib. s. Parerg. cap. lquamuis vel bis & sententia Consulti refragantibus, quae in contraria ex diametro significatione accipi nunquam debent; contraria autem sunt,sicut obligare, & liberate. ita eredere, & soluete, idemque est dicere verba illa: Tu quasi eriaitam accipias , tu quasi sotatam accipias , significare, ae si dixissent; Tu existimes ma tibi ereder , perinde accipiendum ac si esset scriptum , Tu existimes me laba soluere. mo a quim sit dissicile , nulli non patet: praesertim cum in verbo Creditam tibi, aut Mihi creditam intestigineerisost. Quod cum utrunquae defuerit, suppleri non aliundo
Oportet. quam ex praecedenti oratione , ut sicut in ea pe-euniam numeratam tibii tradam , scriptum est, ita in sequenti clausula verbo: Tibi, repetito, Tu eam quasi is eroditam accipias legamus. Quis autem , tibi ereditam . solutam tibi ex causa mutui interpretari audebit Cum veibanon ex opinionibus singulorum, sed ex communi usu, de
propria significatione exaudiri debere constet, l. Labeo in fin. D. de suppel. legat. Sed praeterea cum Iulianus generalitet docuerit dissensum circa. causam inutilem non
100쪽
reddere traditionem. ad obligationis tantum solutionem restringi non debet, ea solum ratione , q iod in prima legi, parte exemplo solutionis usus fuit. Nam nec exempla a .ctant regulam δε ut eam quam proposuerat . generalem esse, & ad omnes casus peltinere Consultus lignificat et, Unico non contentus .alterum in obligatione constituenda exemplum constituit. Duatenus ad tit. de rebus credit. & si cert. Pet. ca P. 2. 8 qu est. I. reiectis aliorum opinionibus aliter hanc dissicultatem explicandam existimat: tibi enim videri sci ibit species has de quibus tractamus id mer Is elle. dc in altera errorem de . rehendi, in altera dillenium: ex hac autem di Diarentia diuersitatem iuris naici: in d ct. . cum in corpus, errorem inter te mise asti. mat. Ego enim pecuniam Titior radcbam dona di animo quam ille mutuam tibi tradi exi- stritiabat. & ea Opinione falsus accipiebat, cum ex causa dianasionis eum pecuniam accipiale cogitarem, negotiu- qtae ita gellum: proponebatur , ut nec mihi tutis , nec illi Iucus. animus innotesceret. At in s. l. si ego dissentum mani sellum fui lle Duarenas putat ,& Qtrique contrahctium doe alterius volutate constitille, hincque fieri ut diisei, lusinutilem reddiderit traditionem , quam error est cacem ei se nou 1mps. dis et Hας uiterpretatio iam olim a Petro de Besu Doctore sMediolanenti ci adita a lasone iud.l. si e num. s. refcr-tur. Sed ni fallor in ulla alia ratione quam antiquitate co-nu ndatur. Nam In d. cum in C pus, ubi errore in tantinni ut eruenille Iibi Duatenus persuasit, de diisentu agi ipsa-met verba clamitant, ait enim Iulianus: Cum in corpus qui-aem quod tradatur , consent ιam 4 , in caum vero disseruiamus.
Et Paulo post: Nec impedimento esse quod circa caism dandi atque accipiendi d g ni feramus. Quae cu ad eb aperta sint , vel eo tu non meminisse, vel ne Consulti dissentirent, omnem hune di issensum Duarenum, sustulisse dicendum est. Sedio Lustra equide insudauit, uetia dissensu sublato.& in eius locum et tore substituto, non mimoris discordiae causa re-