장음표시 사용
81쪽
ctum contractu i , ut quamuis eius pars essiciatur , tamen non separatam, aut discretam, sed insitam, immistamque partem esse verum sit: unde euenit, ut contractus& pacta; idem , & individuum corpus essiciant. Nam cum ea res, quae alteri inest, ei etiam immisceri dicatur, l. Imperium, D. de iurisdict. Onan. iudic. quae autem mistae sunt, unum corpus ericiant,l. aded 7. S. voluntas, D.de adquir re r.domin. Pactum quod contractui inesse Consulti scribunt, d. l. 7. g. quin immo, D. de pactis, d. l. Pacta conuenta 7 a. D.
de contrahend..empl. contractui immistum, unicum con-4 stituere corpus praesupponunt. Praesertim, quia eum bonaefidei contractus maxime ex eadem materia constent, ex qua & pacta consistunt, consensu scilicet, princi p. Instit. de obligat. ex consensu,t. I. & 2. D.de pactis. Qua uis pactum non misceri,sed contractui iungi dicamus, tamen veluti ferruminatione iunctum suille dicendum erit, quae per eandem materiam facit confusionem, l. in rem et r. f. item quaecunque, D. de rei vindic. Hinc iam apparet indiuiduitatem hanc corporis, quae ex immistione pacti, de contractus resultat, indiuidua in etiam actionem producturam quae tam ex pacto , quam ex contractu competat, non iam ex pacto, ut pacto, aut separata aliqua re ac5tractu, sed ut ex parte indiuisa eiusdem, & indiuidui corporis: semper enim absurdum illud fugiendnm, ne ex pacto actio nascatur, quod ut Consulti vitarent, inesse pactum
contractui scripserunt, ut sic non ex pacto, sed ex contractu actionem ortam suisse , etiamsi ad pactum extende
3 Nee ex his sequitur, quemadmodum pactum transit in
contractum, ita etiam conIractum in pactum transire, ut iv Idustrissime domine, existimas inferri posse: nam cum res aliqua alteri inest , quamuis unicum corpus efficiant, tamen principaliori rei minorem accedere, & Consulti
set ibunt, & Philosophi docent, ut in brachio statuae iuncto. de similibus exemplis obseruari videmus, d. l. in rem1 3 g. led & id, D de rei vindic. Si igitur pacta q ae insunt,6 iaco uta actu truaseuut, α individuum corpus constitu ut,
82쪽
ex hae autem indiuiduitate sequitur, ut actio ex contra ctu ad pactum extendatur,t. si in ereptione 3. l. fundi γ'.D. de contrahend. emp. rccie id quod superioribus litteris volui,infertur, inesse iudicio, ineue cotractui,& formare actionem, consequentia, de sy nonyma elle, Vnoque eorum posita necessario alterum sequi, cum iasi alias possit actio ad pactu in extendi,quam si per pactum formetur, nec aliter formari quam si pactiim, & contractui insit, &iudicio. Ideoque in contractibus bona fidei, quibus pacta ineste certum est, euenit ut nullum pactum conta actui insit, quod & actionem non formet, nec ullum formet actionem, quod prius contractui inesse non eo institeIit. Vnde cum & ratio iuris, de contractuum bona fidei rexemplum, conseqiletia haec e sti e uincere videantur, non poterit contrarium argumentlim ex contractibus silicii auris deduci, in quibus facilius esse, alicui forsa videbitur, ut qui actionem non formari per pactum scribas, nec pactum contractui inesse fatearis de qua quaestione dubitatur 2 quam ut ea,quae in contractibus bonae fidei sine controuersia vera sunt,ideo consequentia esse negemus, quod in contractibus stricti iuris diue ita obseruati contendas. In quibus ea potissimum ratione actione per pactum non 8 formari crediderim, quia cum repugnante stricta natura contractus pactum ei coniungi no possit, nee eius immisceri subitantiae, pars eius effet, & in contractum transire non potest. Hincque fit, ut actio ex continctu orta ad pactum non extendatur, similitetque, ut praescriptis vel bis agi non possit, ne alioqui ex pacto nudo, nec cohaerentia
contractus munito, actionem concedamus contra textum .in d l.7.f.quin immo,& seq. D. de pactis.Nisi forsan euene- dixit, ut per pactum substantia prioris cotractus immutetur, ct in aliud negotium transeat, ex quo usitatis nominibus a ctionum deficientibus, praescriptis verbis agendum sit, i. I. a.& 3. D.de praescrip.veib.Quod sicuti in l. legem 9. dein l. cum res et 1.C.de donat . ita etiam,& in t .vit. C. de rerum permul. quam pro tua sentetia adducis, accidisse existimo, ipsaque legis vel ba me in hanc sententiam manu
83쪽
ducunt, ex quibus apparet donationem suisse per pactum
cxti nictam.& Pantillle in conuel Nionem quaiadam in ceto tam . Doccut enim tirpe r. n D cc nueriti Ovem donatione
munii l. sed rebus y op θ, , id eth quali ratibus, quae totum hoc negocium in contiactam transformant in nominatu: nam si pactum contia naturam donationis qu. te illudeli de quo in d. l. vlt. C. de rerum permutari tractatur argum. l. hoc iure, g. Labeo, & ρ.fin. D. de donat.) donationi adiectum, fuisset coli aerentia munitum, substantiam pacti rebus propriis muniri dici non posset , cum sicut tale pactum contiarium eli donationi, ita Je donatio pacti huius naturae aduertitur , nec eius proprium quiddam viderip illit. Ex finxit ergo pactum illud contra naturam donationis adiectum , ipsius donationis substantiam, Sc ex re tradita initium ob igationi praebuit. Ideoque rebus proprἹ, muniri dicitur, cum donatione firma rem inente, rebus alienis, do i atione scilicet, confirmati verius esset.
i H .ecque se eunda obiectio sit, quam pro superiore mea opinionestuenda contra thiain sententiam adduci poste recte tu, Illustriis me domine, piaeui disti, ut ex tuis Iitteris apparet, statim enim ab exemplo donationis quasi non satis apto ad mutuum transis, in quo si pactum in ter uenerit non de maiori pecuniae summa praestanda , sed ut aliquid fiat. Quae tis an co tractum mutui per pactum immutatum existimem 3 Nain si astirmaueto, vi velle tibi videor, absurdum illud sequi scribis quod nemo unquam ante me dixerit , ut ad mille mutuo data repetenda non condictione ex mutuo, sed actione praescriptis verbis agendum st. Ego autem interrogationi tuae sic respondeo: a Nunquam existimaui contractu ni mutui per pactum immutari, sicut donatio immutaturi l. ubi ita donatur 27. D. de donat. cauc mortis, dict. l. legem s. l. eum res a 2. C. de donat. sed pactum illi adiectum nullius esse momenti; id edque obligationem aliquam ex eo nasci, vel actionem
aliquam ad id, quod pacto comprehensum est , competere, cum Iurisconsulto in l. si tibi i7. D. de pactis negauii quod non utique facere potuissem, si in cGnt tactum in-
84쪽
nominatum mutuum transformatum fuisse eredidissem, hoc enim casu actionem praescriptis vel bis nec ellario co- cederem, non ad pecuniam repetendam, quod in mentem
venire non potulisset, sed ut id quod gestum est,obseruaretur , l. naturalis 1. 6 & si quidem , & f. at cum do. D. de praescriptis vel bis. Nascitur enim ex contractu in nominato vel ciuilis actio in hoc quod mea interest, vel ad repetendum condictio. Ut autem ita sentirem, verba Pauli fecerunt in dict. l. si tibi t . generaliter no nasci obligationem scribentis, ita ut nec condictionem certi ex mutuo, nec actione praescriptis verbis, ultra id quod datu est, co- petere prae lupponat. Nam si non nascitur obligatio , nee is actio ulla produei potest , quae semper praesupponit obligatione, l. licet qa. q.ea cbligatio, D.de procur. Nec obligationem ea ratione cessare crediderim. quia odio usurarum denegetur. Quamuis enim ea omnia, quae de foenoris prohibitione scribis, vetissima sint, ad eam tamen confugere , non ex tuo more est, Illustris domine . Plaesertim cum vel ba Pauli generalius quid exprimant, quod ad omnes species, etiam ubi nullum odium usurarum inueniri possit, pertinere verum sit. Ait enim : Sι tibi decem dem, O paciscar, νι mihi vigintι debeantur , non nascitur obligatio v ινa demn, huiusque decisionis rationem illa reddit ad propriam natu tam contractus pertinentem: Ite enim non potest ebligatio contrahι, nisi quatenus datu fuerit. Ex qua recte deducitur, ubicunq. mutuum contractu fuerit ea lege, ut aliquid extra quam datu fuit, reddatur vel fiat,Obligationem vitta id quod datu est non oriri, siue scenus sit, siue quid a- .liud. Hi neq; fu,ut si tibi mille mutuauerim eo pacto incint tinenti apposito, ut pro me Roma eas, de in hae specie ad mille repetenda, qua actionem concedenda senserim roges. Respoimus sim codictione ex mutuo. Quod si urgeas qua igitur, ut Romam υm copellai Θ Respolidebo. nulla id
actione essici posse, quia pactum illud inualidusuit, & inesse ax, nec aliquam produxit obligationem: mutui enim ea natura est, quae omne pactum excludat,& re nunquam
obligatio conti alii potest, nisi quatenus datum fuit.
85쪽
is Praesertim quia si odio usurarum effectum doces , ut aiuviginti ex pacto nis det ut actio, eadem etiam ratione nee ad facti implementum dabitur. cum facta pecunia aestime. tur,l. iii putationes non diuidutur 72. D. de vel bor. oblig.& qui Romam ire pactas est , tantam pecuniam promisi sese videatur, quanta Romam ituro dari solet et : unde tale pactum usuratium esse recte Partol.& eaetetos docuisse in l. rogasti,f. si tibi, D de reb. credit. existimo. Hae e nune sese offerunt, quiae aduersus tuam elegantissimam disputationem exeogitati posse videantur , eaque ad te scribo, non quod a tua velim opinione recede. te, sed ut si hae fortassis aduersari j impetu secerint , quomodo repti mendi sint, a te Duce ipso discam. Ne dubita, nii Faber generet licet Germania hostes, tua signa no desecam sed quem a te discipuli locus i accepi, Hispana defendam fortitudine. Noli itaque dii in acie prodire: istis enim & ratio tu: is , & tuarum opinionum auctoritas pro te dimicant: securus itaque ut facis, garrulitatem hominum contemne, nam ut Pindatus Olymp. Od. a. vehementes
Gaurulitate, velut eoruι Frustra clamant, ii ι Iouis aduersus auem diuinam.
De libertate antiquo iure exsola institutione nomFabro contra
s Eo ut videas qualia sint, quae aduersus te voci setaniatur, & quam facile molesti eorum crocitus fugari possint, quamuis maioribus rarus intentus , paulisis per tamen attende. Ais tu,Illustrissime domine , Iutisprudentiae Papinianeae tit. 6. princi. 6. illatione 2.Iure veteri non alit et seruo heredi instituto libertatem competere, qua lo
86쪽
quam si expresse data fuerit a testatore, quia cum libertas aut imabilior,& principalior sit hereditate, no potest eius
esse accessorium. Ideoque contra antiqui Iuris rationem a Iuttiniano introductum in l. penuit. C. de nec est. serv. hered. instit. de in s. idemque iuris, Ilist. qui b. ex caus manu nait. non lie ut ex ipsa scriptura institutionis etiam libertas seruo competere videatur. Sed responsuin hoc contra Iustiniani constitutione a iit redditu uel bis in pudetibus replehendit usuald . in Donello, Enucleato lib. c. . I 7. in not. lit. F. Verum ne dum eo digna loquimur nobis indigna dicamus, rationes tantu iuris, quibus ille nititur consideremus. Nec logus labor, duae enim latum , altera ex proprio ingenio , altera ex eadem
illa constitutione Iustiniani desumpta. Piima illa est prin- acipaliorem esse libertatem, id est meliorem dignios eque, non tamen ita, ut hereditatem laquam accessorium ad setialiat, imo hereditatem piae stantiorem esse, cum libet fiat seruus propter hereditatem, non heres propter libertate, nec obitare quod pietiosior sit libertas , viam principale aliquid, an accesssorium sit, non semper aestimetur ex pretio: nam de aedis tu magnifice extructum usi cedit areae,& fideiusso ita cbligatio, quamuis dignior sit, naturali accedit. Sed miror obliuionem hominis tam male accessionis qiura hute nostrae quaestioni accommodautis, debuerat . enim animaduerte te quasdam res sic alijs iungi, ut in his tanquam in subiecto consistant, ac sine illis esse non possitit, ut aedificium areae, scripturam chartae: quasdam vero cum possint per se consistere,alijs iunctas, nihil aliud quae tu idem corporis additamentum haberi, ut per ad ijcitur fulcro teisti, biachium statuae. In prioribus autem sine ulla distinctione a ccssione concedi, eamque rem, quae sine altera consilere potest, praestantiorem esse, & alteram ad se trahere, i. in iem 13 S. sed de id, D.de rei viod. illa vero,quae per se non consistit, inferiorem esse, id edque. semper alteri cedere. In posterioribus distinctionem adhibe-dam, ut res quae malos sit,& praeilatior esse videa utiqubd
87쪽
si eiusdem magnitudinis utraque suerit, pretiosior alte ip aeualebit,eamque ut minorem ad se trahet, i. quidquid
6 a 7.f. vlt D. de adquir.rer. domin. l. in rem a quis rei suae, D. de rei vindie. I cum aurum ist. S.perueniamus, D.
de auro & argen. leg. Quod cum ita sit , & libertas seruo relicta sine hereditate tecte eonsistat l. qui filio 38. g. ser-- uus, D. de heredibus initi t. hereditas autem sine libertate esse non possit, i.voties 9. 3 fin. D.eodem tit.Nonne libertas priueipale est, hereditas autem aece Grium, itavi qua uis ditissima libellati tamen debeat accedere, sicut aedificium areae, pictura tabulae, S. cum in suo solo, Instit. de re r.diui s. l.adebis ex diuerso , D. de adquir. rerum domin. fideiussoria obligatio naturali λ Debuerat itaque Osualdus ipsismetii se adductis exemplis admoneri libertatem non solum praestantiorem esse , quia pretiosior , sed quia tanquam lubiectum est, sine quo hei editas esse non possit. ν Quae iuris ratio se eit, ut vix aliquem Consultorum inis ueniamus, qui de hac quaestione tractans libertatem serui institutionem praecedere debuissensi censuerit,ueluti hereditatis subiectum, sine quo eius datio futura esset inutilis. Vlpianus enim in l.quoties s.f. si quis ita, & f. seruus
scribit i Seruus cum libιrtate heres inutivius, in i seruum s o. Sermum meum heredem in titutum eum libertate , Iulianus in
l. qui soluendo Ar. Qui solis endo non erat duos Appollonios liberas, heredesque esse iussit. Florentinus in l. si alienum os. Si alienum seruum liberum , O heredem esse iussi. Paulus in l.
si is qui soluendo ues. Liberum 2 beredem instituerit, de in l.
s is qui soluendo 1 . Seruum cum libertate heredem instituerit. & in l. si seruo S . Heres hune eundem seruum eum libemtate heredem reliquisset. Gaius in l. ei qui soluendo 28. Veluti si seruo cum libertate herede instituto. Triphoninus in l. testamento 9o. Cum libertate heres inniturus, D. de heredibus instit. Scaevola in l. vlt. I. penult. ex his verbis: Si heres non erit, Stichus liber heresque dia,liber ct heres existet. Item 6 vlt. Eumque emptor liberum heredemque instituerit, D. de vulgar.&pupillar. Marcianus in cum seruus i8. D. de cond. instit.
88쪽
l. Diuus Pius 26. D. de manumis test. Cum seruo cum libertate subimulo. Denique Papinianus, qui omnium dignitatum apicem tenuit vice sacra respondit in l. seruus uxori 76. D. de heredibus instit. Idem si accipiat libertate simul, ct hereditatem, viro necessarius heres erit. An non lassicient gosualdo cum pro sua sententia ne unicum quidem adduxerit J tot Prudentum responsa, in quibus semper seruum heredem institutum liberum esse iussum, vel ei libertatem Dille datam praemittitur , ut ex institutione sola libertatem non competere sateaturi Qure enim eruditissimorum Iurisconsultorum scriptis tam accurate suill et repetitum seruo heredi iustituto libertate antea specialiter concessam, si etiam ea non adscripta ex sola institutione,& liberesset futurus & heres ὶ Non equidem id superflue factum Concedat oportet,sed ut ostenderent, quod ex eorum Iesponsis rectissime, Iuris nostii Magister collegisti, seruum heredem inlli tutum no alias futurum heredemque, quams heres institutus expresse etiam libertate acceperit. Id- sque manifestius quam caeteri Ulpi.inus.& Iulianus docuerunt in d. l. quoties 9.g.fin.& in l. qui filio 3 s. f. seruo, D. de heredibus instit. ubi si proprio seruo hereditas pure. libertas autem in diem vel sub conditione data fuerit, noante seruum liberum. & heredem sore respondent Consulti, quam dies libertatis : Qua hereditatem moratur aduenerit. Non igitur sola scriptura institutionis antiquo iure Iibe tu faciebat & heredem nam si ne isset nec dies libectati appositus hereditate moraretur, nec frustra ellet spectandus euentus , qui nihil foret operaturus. Vnde cumspectandum Vlpianus.& Iulianus scribant, nec antea seruum heredem futurum quam dies libertatis: Qua hι reditatem moratur aduenerit, sequitur antiqua Iurisprudentia ex sola institutione libertatem seruo non compet ij se. Quod i ocum noua humanitatis ratione contra tot Iutisconsulto
rum responsa Iustinianus induxerit, ut ipse in l. quidam s. C. de necessar. seruis, & in s. idemque iuris est . Instit. quibus ex caus manumit. non licet, aperte testatur, verissime
89쪽
sime ut caetera docuisti, contra antiquam Iuris rationem hoc fuisse receptum. ii Sed iam ad rationem illam, quam ex Iustiniano desumpsit Hilligerus, examinandam accedere opportunum e it, Ait ille, quod cum etiam olim ita ius fuerit, ut siquis serjuum suum etiam libertate specialiter non adseripta tutOtem filiis suis reliquiiset , ex ipsa tapaen tutelaedatione etia libellas data videi etiar, l. li hereditas ι o. S. vlt. l. quae IO 32. s. vlt. D. de testam et . tutet. Idem in hereditate sui Dia statutum, ex ipsam et iuris antiqui ratione potius quami, contia ipsam receptum videri debet. Sed huic obiectionid. titi. 6.'princi p. 6. illatione a. tu Illustrassi me domine, respondes: Non esse rectam ratiocinationem, eum in tutela ita cum palatum ius fuerit, fauore non solum libertatis, sed etiam pupillorum, quorum aetas misera lue condi tio alia pleraque ab inuita, ut ita dixeris , luti prudentia extollit; in hereditate autem solius libertatis fauor verse
i . tur. Quid ad haec Osualdus vitibus iam proprijs dillides,
te ipsum tibi aduersalium opponere tentat , ait enim id quod contra imis rationem introductum hoc loco set, bis, titulo ra. princip. r. illat. 42. ex iuris ratione constitutum tu ille docere: nec animaduettit Osualdus in hac illat. a. Non ideo tecta ratiocinationem esse, Fabrum ne gaile, quod contra Iuris rationem id in tutela receptum
statueret, sed quia cum in tutela, & libertatis,& pupill
rum . in hereditate latum modo libet latis fauor Occurrat,
ubi eadem ratio non suit, idem ius admitti non potuir. Concedamus tamen hoc Osualdo , & contra Iuris rationem in tutela id fuisse receptum , a te hoc loco scriptum sateamur, nullam tamen id eb antinomiam aut dissonantiam in tuis scriptis inueniet, quantumuis curioso animo perlegat ; dicto enim titulo 6. princi p. 6. illat. 2. ideo docuisti contra iuris rationem introductum, ut qui seruum
suum tutorem fi iis relinquit, etiam libertatem directo ei dedisse censeatur, ouia de Vlpiani,& Pauli responsis in d.
gebas in quibus benigna interpretatione noue id receptum
90쪽
ptum eonstabat; at titulo I a. princi p. I .itur. r.eum Iustiniani costitutionem in l. penult. vers.cuin igitur interpretareris, ubi idem ab Imperatore decernitur, eleganter statuisti, non inuit a Iutis prudentia, ut Cui acio videbatur , a Iustiniano ita fuisse responsum, cum idem a Iurisprudentibus etiam fuerit antea receptum , l. x si non adscripta, C. de ii deleom. liberi. P cudentes itaque invita Iurisprudentia hoc benigna interpretatione induxerunt, duit. ID stinianus autem ex iuris ratione costituit, quod au- te eum Iutisconsultorum sentent ijs obtinuerat.
Dὸ Vlpiantis Iuliani dispenso in Lqui inibis s. D.
donarionibus in l. perseruum I . D. is adquirendo rerum domin. V interpretationes DD.
INterim dum caetera, quae aduersus te Osualdus eo n.
tendendi auiditate eertamina aggreditur, ipse dimicanda suscipio, primae huius congressionis iudicium
expecto.Nanc vero etsi indulgentia tua minime abuti velim , temperate tamen mihi non possit in , quin te consulam, an quas proposuero, inter antinomias iuris reserendas censeas an, ut soles, mirabili aliqua subtilitate coet- Iies. Ego namque libro 7. disputationum Ulpianum ad uet-sus Iulianum disputasse eoniectare ausim ex duobus Ulpiani responsis, ex eodem libro desumptis, in quibus Iuliani sententias apertὰ impugnat. Primum sic in l. qui mihi donatum i a. D.de donat. Nam cum Iulianus lib. 4. D. gestorum in l. per seruum 37. 3. fin. D. de adquirend. re r. domin. scripsisset. Si cum mihi donare velles, iussetim te seruo communi meo &Tiiij, rem tradere, isque hac me te acceperit, ut rem Titi j faceret, inutilem esse traditionem, nihilque actum videri; quemadmodum etiam nihil agetur, si procuratori meo rem tradideris, ut meam sace