Horologiographia, post priorem aeditionem per Sebast. Munsterum recognita, & plurimum aucta atque locupletata, adiectis multis nouis descriptionibus & figuris, in plano, concauo, conuexo, erecta superficie & c

281쪽

dit malos, libenter neruidroem magnis dominis, est laetus,abet pulchram faciem, abandat pilis in pectore,habet magnam loqzelam, est clemens, diligit mulieres, est praeceps ad iram,ingeniosesprudens, sortunatas in croceo colore ,obtinet elegantem barbam. In hac hora feliciter potant tractari negotia cum magnis dominis , nisi Sol esset sub terra,tu enim infeliciter ageretur : prodest etiam in hac hora operari cam auro & croceo colore,ire uenatum,emere arma, nego ua tractare cum

his qni habet rubeos crines. At malu est nouis induiuestibus aedificia inchoare,sumeta emere edicina uti praesertim pro stomachosium mulieribus dormire. uenas incidere, nubere, egredi edexe cendam mercantias societatem inire. Item qui hac hora aegrotare coeperit: cadet in granem febrem. Eiquando sol fuerit in domo sua Mempe in Leone omnia tam dicta efficatiora fiunt in hora Solis. Natus in hora Ueneris his dicitur subiacere passionibus. Diligit mulieres ,εc uicissim mulieres uiros ,est intacundus, pallidus N uen ereus, non syncere alios diligit, dubitat in omnib ns rcbus,habet uolatilem sensum,est morigeratns,laetasOfficitur ad sonu in campanarum, fistularum, aliorum inraucorun instrumentorum, gaudet in cantu dc

. . . uestibus

282쪽

als HOROLOGIO GR APHI Auestibus, est mollis,habeto sortunam in uiridicolore. Praestat in hac hora per terras ire, obtinere comites mulieres, balneare,iucundo esse animo,uersari in negotηs quae ad mulieres spectant, purgare,ucnas incidere,nubere,cum dominis agere,& aliquid ab eis impetrare, cum mulieribus iocari. In hac hora pax seruanda est cum familia dimus,pecunia non recipienda, alioquin male consumeturilaon nauigandum, non egrediendum uelarripiendum iter quod breui tempore confici po/test.Insalubris est medicatio genitalium &renum. Qui hac hora infirmari coeperit ,id a mulieribus est.Et omnes dic e operationes efficatiores sent,

cum Sol fuerit in domibus Veneris Mempe in Tauro& Libra. Meroerh filii habentnaediocrem staturam.

cor subtile ongos digitos: sunt prudentes amant pulchras artes .habent paruos oculos parua is hiataliqui habenimagnum nasum, lanimacro corpore, ingeniosi in computo di arte scribendi , , mant di discunt astronomiam, sunt eloquentes Nfacundi,ardua negotia paucis proponunt uerbis, quum pedem sistunt solent pede terram terere. Conducit in hachora negotiari cum pecania, uiatorem agere,equitare pecuniam exigere Eteras '. scribere:

283쪽

scribcre,computare,nuntios emittere, plantare seminare,arbores inserere, aedificia inchoare, artes

discere,pueros ad scholam destinare,griseis indui uestibus,& gristis circimebi equis. Et haec omniaeficatiora sunt cum sol fuerit in uir ne aut gemit nis . Natus in hora Lunae communiter moritur in iuuentute, aut mortem sibi ipsi inseri prius. quam attigerit maturam aetatemfit curuus, instabilis, nemini obediens, nemini uult subiici, saepe

aegrotat,raro est laetus delectatur in mercantia et nauigatura est uerax, non concupiscit res alienas,

facile irascitur & facile iterum obliuiscitur irae est pallida facie, habet rotundam faciem raro sortu na assiatur in temporalibus bonis,ante tempus canescit,spem nimiam collocat in res temporarias, acquirit tandem notam quandam seu maculam in facie. Praestat in hac hora emere carnes & ωmnia domestica animalia praeter oues, inchoare aedificia in aquis,frandes exercere: sed obest incipere quae diu manere debent, pecuniam mutuo dare edicinam capiti adhibere. Et sole agete in cancro,haec omnia efficatiora sentiuntar.ee Delioris

284쪽

EXplδ nimas capite praecedenti ordinem

dcinchoationem horarum Italicarum &Bohemicarum, at inscriptionem earum huc/nso distulimus, occupati interim horis planetaruat 3 effectibus quos habere memorantur. Nunc stat reliquarum horarum inscriptionem eadem fi/delitate qua cuncta hactenus te docebimus. Horas Bohemicas,quae post solis occasum initium sumunt, collatione horarum uulgarium hoc pacto horologio instres. Aduerte primo maximae aesti caediei&item subsequentis noctis quantitatem.&ex ea consequenter, iuxta ea quae supra capite tricesimo secundo sunt dicta,disce solis occasum Nortum. Deinde cura quom ut intersticia horarum in tropico cancri ortum solis, 3c ab illo incipe nu/merare horas, siquantitas noctis desinat praecise

in completa horam,ut si breuissima nox habeat nouem

nulgarium in tropico cancri distinguantur in quartalias quod facile efficies, si ea,quae supra de uulgarium horaram lineis inscribessis sunt expressa diligeter aduertisti. Tertio signa per punctum

285쪽

uem horas 3c nullum minutum incipiet decima hora ab ortu solis:ant si breuissima nox in tua regione habuerit octo horas, incipiet nona hora Bolic/mica ab ortu solis. Quod si tropica illa nox complectatur octo horas 3c dimidiam, incipici nona hora triginta minutis siue media hora post ortum solis. Sin breuisi ima illa nox habucrit octo horas dc uiginti minuta, incipiet hora nona quadraginta minutis post solis ortum. Signata ita prima diei hora, quae scilicet noctis ultimam horam in ordine tequitur, siue ea sit octaua siue nona siue decima ab occasu praecedentis diei facile signabis per puncta succedentes horas in tropico cancri, cuilibet scilicet a prima hora incipiendo quatuor decernendo quartalia ut supra te iussi horarum distribuere interualla. Eine in ipsa operatione erres adscribe punctis impressis numeros horarum, ut

si prima hora seerit ab occasu nona, adscribe illi puncto nouem, deinde alteri puncto adscribe do

286쪽

regulam ex una p arte in tropico cancri saper punctum oel dnodecim adscripsisti, N ex alia parte super intersectionem lineae aequinoctialis de lineae horae sextae antemeridianae ubi habere poteris,Mfac lineat horae Italicae duodecimae assignandam. Deinde pone regulam super punctum cancri πω decimu & intersectione aequinoetialis cum linea horae septimae & fac lineam horae decimaetertiae accommodandam. Rursus copula per lineam ponctum decimumqnarium di horam aequinoctialis

octauam& habebis horam decimamquartam ab occasu,&sic deinceps procede. Porro pro inscriptione horae undecimae pones regulam ex una parte super punctum cancri cui umdecim sunt adscripta, Sex alia super competens

panelam paralleli qui maximam diem habet quindecim horarum, cuius principium non secus at cancri eκ occasu solis uenaberis,& facta linea procedes ad lineam horae decimae inscribendam Eodem ritu horas Italicas inscribes nisi quod evrum exordium in tropico cancri & aequinoctiali li nea adortum solis constitues. Vnde prima Italica

287쪽

reali vero initiam sumit ab hora sexta.Trahes igitur ab hora cancri quinta ad horam aequatoris se ptimam lineam,&ea erit index primae horae completae Italicae,&Nombergensis. Deinde linea ducta ab hora cancri sexta ad horam aequatoris octauam indicabit secundam diei horam. Non secus ages cum aliaram horarum lineis inscriben/dis nisi quod pro horis tredecim quatuordecim&quindecim signandis operari oportet iuxta nor mam linearum matutinara ut iam in horis Bohemicis docuimus.

SV x prxterea qui nostro amo etIam almica

trath 8c azimum horologi js inscribunt. Εκ almicantra th discuntur solis eleuetiones supra horizonta: ε illorum, si singuli numerentnsisant nonaginta δ moram primus dc infimus est circulus horizontalis, nitimus 3c supremus,circulus qui immediate punctam Eenit ambit. In horolo/ghs tame sufficit si de dece in dece describatur gra. Porro azimath sunt circuli uerticales circulos ab micantrath abii ad angulos rectos intersecantes.

288쪽

ara HOROLO G IOGRAPHIA

Et horum officium est indicare in qua quarta lauplaga stella aliqua aut planeta ponatur,ant quot gradibus a linea meridiana uersus lineam occidentalem aut orientalem remoueatur. Unde linea horae duodecimae in muro uicem gerit anguli septentrionalis , est is azimuth nonagesimum si compu/tes uel ab occidcnte uel ab oriente. Et ut in astrolabio azimuth sunt circuli, aut si mauis semicirculi uerticalcs,ita in planiciemuri sunt lineae uerticales seu perpendiculares,parallelae ad lineam horae duos, με. aerus sicci mae. Caeterum almicantiath sic scribes in horologium. Distingne officio tabulae declinationis solis. intersticia signorum ut sunt in horologio siὸ gnata,idq; de quinque in quinque, ioc est,signi u/nius interuallum distribue in sex par tes. Maas diuisiones signa iuxta lineas horarias. Deinde acci pe astrolabium quod iustum sit ad tuae regionis

potarem eleuationem, di moue regulam ad horam teptimam antemeridianam, reuolue etiam rete donec ecliptica S regula, ad septimam horam firma/ta, sese in almicantrath uicesimo interliccnt, Ectunc aduerte signum & signi gradum qui hora septima viginti gradibus supra horizonta tuum eleuatur,lidnc I gradum extra notabis ad horam soptimam. R ursum mota regula super horam octa

289쪽

nam reuolue rete donec ecliptica di regnia iterusese in almicantrath uicesimo intersecent,notatoius ni gradu qui in hanc intersectionem inciderit, scribe eum extra ad horam octavam. Postea moueregulam super horam nona m & reuolae ut prius rete, 6c aduerte iterum quis gradus in vigesimum almicantrath uenerit,& hunc extra signabis. Haud secus ages cum hora decima undecima&duodecima. Porro hora prima post meridiem rospondet in eleuatione horizontali horae undecimae antemeridianae,&hora secunda decim ter.

tia nonae, quarta octavaedc sic deinceps. Ubi igitur hoc pacto almicantram vigesimum extra signasti,procedes ultra ad almicantrath trigesimum cuius horarias in signis dc gradibus eleuationes, non secus quam vigesimi extra notabis. Deinde accedes ad quadragesimum , hinc ad quinquagesimum tandem ad sexagesimam. Quod si eleuatio poli in tua regione fuerit minor quadragintatribus gradibus, poteris 5c septuagesimum signare. Inuentis ital ad certas horas graduum supra horizontem eleuationibus, inscribes. tuo horologio nigesimum almicantrath hoc modo. Aducrte lineam horae septimae antemeridianae in tuo horologio, dc in ea quaere signi gradam quem ad septi

290쪽

mam horam ex astrolabio signasti,&facpunebam Deinde in linea horae octauae quaere signi gradum quem ad horam octauam eκ astrolabio signasti, Zc fac iteru panctu. Similiterfacies punctula linea horae nonae, decimae, undecimae, duodecimae, primae secundae dc sic deinceps,&tandem omnia haec puncta in unam contrahas curuam lineam,& signasti vigesimu almicatram. Haud secus ages cu trigesimo,quadragesimo dc reliquis almicantrath instribendis. Azimath uero inscriptionem hac indu/stria horologi js inseres. Affige stilo horologhtabellam rotundam, cuius mentionem supra capite decimoseptimo secimus, rami muro sic obverte,nt linea eius meridiana praecise lineam horae duo. decimae parietis respiciat quod per fili extensio. nem facile efficere poteris &tunc extende filam a stilo ad tabellam sed ita cante ne ob duram eius contactum frangatur aut curvetur a sua rectitudine diuertecii filii ad sinistra donec dece gradibus a linea horae duodecimae absistat, N ad hanc extensionem fac punctum in pariete. Per sum nam pincidet linea perpendicularis, uicem gerens azimum octuagesimi. Nam linea horae duodecimae repraesentat azimuth nonagesimum. Haad dissimili modo extendes silam ad decimam a linea ho