장음표시 사용
311쪽
serum dedecem in decem, aut si quadrans magnus fuerit,de quinque in quinque. Nam signorum spatia in obscuro circulo primo dinides, deinde subdiuisiones illas per regulam in limbum transferes. Diu iso itau limboin hunc modum,inscribes consequeter lineas horarias,ido tali ingenio.DO scribe in quadrante tres arcus a linea a b ad linoam a c porrectos, qui tanto a se inuicem distent interuallo quanto tropicus capricorni,aequinoctilis tropicus cancri in astrolabio a se dissident. Uel diuide lineam a c inquatuor aequales partes, di sit limbi arcns interior, uice cancri: sequens uero arcus quarta parte puncto a uicinior accommodabituraequinoctiali. Porro supremus arcus capricorni tropico designabitur. His persectis circulis ,horarias curuas lineas sic inscribes. Accipe astrolabium quod iustum est ad tuam regionem,
dc uide quot gradibus sol eleuetur hora duodecima, hoc est in meridiesuper hemisphaerium tuum quando est in principio cancri, hos computa in quadrante a puncto b nersus e 3c super sinem eorum &saper centrum a posita regula aduerte puctum a posita regula aduerte panctum sectionis in tropico capricorni. Rursus nide in astrolabloquot gradibus principium cancri hora undecimahli 3 eleuetur
312쪽
HOROLOGIO GRAPHIAeleaetor super hemisphaerium,& eis numeraus a puncto b uersus e fac iteram ad finem eorum notam in tropico cancri. Iteram adaerte in astrolabio quot gradibus cancri initium hora decima sose supra horizonta attollat , N ad finem eoram fac punctum in cancri tropico ut prius. Haud aliter Mges cum reliquis horis nempe nona, octava, septima,sextati quinta. Tropico ital cancri horariis notis affecto,procedes ad aequinoctialem,& con
signabis eum similiter horarum punctis, idq, in
hunc modum. Pone re gulam super punctum a dc super initium arietis dinota intersectionem media circuli,quem aequinoctialis loco numeramus,dcis punctus accommodabitur horae duodecimae. Deinde considera in astrolabio quot gradibus principium arietis hora duodecima eleuetur in tu a regione supra horizontem, δc ad finem eorum ait super centram a pone regulam, di nota intersectio/nem eius in arcu aequatori assignato. Deinde rursus uide quot gradibus principium arietis eleue/tur hora undecima supra horizontem,& transscrpunctum respondens in arcum iam memoratum.
Ea ita lege omnium reliquarum horarum eleuationes. quas habet sol iis principio arietis, transse res in hanc aequatoris arctim. Haud secus ages
313쪽
sEBAST. MVNSTERL a νcam arcu tropico capricorni alligato, quaerendo scilicet primo in meridie capricorni eleuationem dc eam cum puncto signitido in dicto arcu:ac deinde cum hora undecima, decima dc non a similiter agendo. Signatis ital tribus arcubus c um hora/- riis punctis,contrahes cum circino tria prima pucta in unam lineam, quaerendo scilicet hinc Ec hinc
conueniens centrum,comprimendo dc expandendo circinam donec transeat haec puncta,& deseruiet linea sic descripta horae duodecimae meridianae. Postea simili rituqnaeres centram pro tribas se quentibus panctis, per quae scilicet linea trahamrundecimae applicanda horae. Idem intelligas de decima,nona M octana horis.Porro septimam,sextata quintam qnae in tropico capricorni haberi nequeunt,sic inscribes. Pone regulam super centruma δc super principium tauri, dc aduerte intersectionem horae duodecim inquam a centro a extendes circinum facies Q arcum obscurum usq; ad lineam a KQno facto,aduerte quot gradibus principium tauri hora septima antemeridianae leuetarsepra horizontem,& signa punctam in arcu obsca rosam facto.
315쪽
Deinde rursus nide eleuationem eiusdem tauri hora sexta di hora quinta & signa in arcu occesto notas, & tandem contrahe ossicio circini singulatria puncta uni respondentia horae, & habebis arcus omnium horarum. Qnod si poli altitudo inmaregione fuerit quinqnaginta aut plurium gradu
um, poteris etiam paruum arcum signare pro hora quarta matutina. Notabis etiam quod arcus horae undecimae serviet qno 3 horae primae: Zc arcus horae decimae accommodatur horae secundae, di sic deinceps. Usus huius qnadrantis est iste. In/necte filum centro a, cui adhereat nodulus aliquis mobilis aut margarita: dc cum diei uolueris scire
horam, primo trahe silum ad signum & signi gradum in quo suerit sol tempore illo, & simul mouemarortia ad linea horae i a. abit sic duob. uel tribus diebus. Deinde suspenso quadrate uersus solem,eoo leuato 6 dcpresta donee solis radius utrant pinnulam pertranserit margarita filo ad. haerens indicabit diei horam. Poteris etiam nodulum alia nia ordinare, nepesi tracto filo sapertineam a c ipsum promoueris in scala signorum ad
gradum signi in qdo sol indenitur illo tempore. Huiusscalae fabricam supra cap ite sexto te edocui. Ex hac scala quoa facile inuenies distantiam arcu
316쪽
aso H o R OLO G Io G R A p HI A .cuum duorum tropicorum dc aequinoctialis.
compositis alterius quadrantis horari ,quod
Stat ες alius quidam horarius qnadrans,
qui apud quosdam in usu habetur oc solum pro diurna hora cognoscenda conducit,cuius labrefactio est talis. Super linea a e in centrod fac semicirculum, quem in duas quartas diuidas per semidiametrum d c. Quartam a c diuide in nonaginta gradus, dc numera a puncto a nersus c eleuationem poli tuae regionis, tractaque linea excentro d ad terminu eius b describes circaea zodiaci scala,in hunc modu. Divide hanc lineam b d in duas aequales partes, 3c sit punctus sectionis cin quo lineam b secabis alia linea ad rectos angulos , ic ubi tangit lineam d c fac punctum g posito , circini uno pede in panctam g Zc alio parum nitra f extenso, sic arcum qui utrinq; circa punctum s capere possit circiter uigintiquinque gradus. Quo facto numerabis utrinque a puncto f in arcu descripto uigintitres gradus 3c triginta minuta trahesi ad terminum eorum ex puncto g lineas occultas utrant tropicum reprauentantes.
317쪽
Rursus numerabis in memorato arcu utrinqdea
puncto f uiginti gradus & dnodecim minuta Ecduces ad exitum eornm ex centro g duas lineas, principiam geminorum &sagittar h repraesentantes. Iterum reccnsebis a puncto futrinque undecim gradus & triginta minuta tractist ut prius ex puncto g lineis, una seruiet principio tauri Naltera initio scorpionis. Tandem partem lineae db, quae scilicet inter utrunque tropicum comprehenditur signabis zodiaci characteribus & in scalae formam ordinabis. Punctus ferit initium arietis & librae. Per illas autem linearum intersectiones traduces lineolas lineam b d ad angulos roctos secantes , ut lineam ipsam postmodum excavare possis, di tamen signorum notae seu lineolae
utrinque extra cauaturam appareant. Proinde a
puncto f procreabis lineam occultam ucrsus edestendentem. Parallelam quidem lineae d e, quae horae sextae accommodetur, quam di ad angulos rectos alia manifesta linea intersecabis , quae a puncto d in punctnm g desinat. Punctus autem intersectionis fit nota h. Pone ital in punctam h unum circini pedem , di alium extende usq; ad
punctum g & fac aliquanto infra notam h semicirculum occultam,qdem di in duodecim aequalesii a partes
318쪽
partes diuides,positat regnia super bina & bina puncta aequaliter a linea horae sextae distantia, tra, elineas apertas, a linea d g descendentes, quae omnes sint parallelae lineae horae sextae. Et inter illas prima , quae scilicet circali est diameter deseruiet utrio horae sextae, sequens nero uersas g horae septimae δέ quintae: tertia horae octauae & quartae . quarta horae nonae& tertiae: qnlnta horae dccbmae 5c secundae: sexta horae undecimae N primae .
Porro punctus g erit linea horae duodecimae. Poteris etiam si nolueris, horarum interualla distribuere in ulteriores diuisones, quippe quae ad id conducent quod facile per annum diei quantitas, ortas solis Noccasus hinc elicietur.Item paulalom supra zodiaci scalam tradaces lineam, quae lineamd a ad angulos contingat rectos , cui quoque da as pinnulas aut duo soramina adhibeas per quaesolis recipiatur radius. Praeterea in cavataram lineae d b parabis ex ligno carsorium,quod sursum di deorsum moueri possit, habeatq; filum plumbea
maga infra oneratam infixam, cui margarita aut alius adhaereat nodulas,horarum index.
Usus uero huius instrumenti est talis. Modecursorium ad gradam solis , ut scilicet punctatus cursorq cui filum est innexum,praecise ponatur iu
319쪽
xta gradum solis: & in eo sita trahe filum ad puructam horae duodecimae di promoue ad eundem punctam nodulum seu margaritam. Quo facto oppone instrumentum cum pinnulis radio solis de ostendet nodulus filo adhaerens Sei hora. Quod si diei longitudinem hinc discere nolueris pone cursorium dicto modo ad gradum soli, de trahe silum peipendiculariter per horarum lineas,ut scilicet illis sit parallelum ,εc indicabit tibi horam oratus 3c occasus solis, unde diei quantitatem facile elicere poteris.