Horologiographia, post priorem aeditionem per Sebast. Munsterum recognita, & plurimum aucta atque locupletata, adiectis multis nouis descriptionibus & figuris, in plano, concauo, conuexo, erecta superficie & c

301쪽

nota quod linea horizotalis est linea horae duodecimae inaequalis. Sequens uero inaequalis horae linea transit in aequinoctiali per quintam horam aequalem, incipit o a secunda nota tropico cancri impressa. Item stilus debet figi in punelam e habebito longitudinem semidiametri e c. Poteris etiam ei in sua extremitate adhibere nodum, ius um bra horarum di signorum sit ostensua. Azimulis ecuero hoc ingenio inscribes. Fac ex linea hori Eo ,-- - . . tis semidiametrum, quae sit i e n. Ponatur aulcmi in quarta d c. Deinde semicirculum i c n diuidein duas partes aequales in punetis m, positoi, circini pede in puneto m describe circulum qui transeat per centrum e. Quo laeto, divide hunc circulum in quatuor partes aequales qnae sint e fg h. 3c quantibet partem diuide in nouem aequales partes,si cupis unu azimuth distare ab alio dece gradibus. Praeterea in puneta e M ilcm in puneto gtrahes lineas contingentiae parallelas,eriti lineaestingetiae dc linea ' orizotis una linea nis et, linea cotingenti utrini ultra horizontem debet occulte prolongari. Deinde posita regula ex una parte seper panetum m , de ex alia super singulas circuli diuisiones,imprime notas lineae contingentiae,quas si libet , poteris. circino tr iasserre in aliam linegg a am

302쪽

am contingentiae.Tandem pone regulam super blna linearum contigentiae puncta aequaliter a puctis e g distantia dc procrea Eneas manifestas denno tropico in alium , dc erit linea g e nonagesismum a linea meridiana azimum:sequens uero procedendo nersas a octaagesimum deinde septuagesimam Zc sic deinceps.Porro a puncto e uersus pu ' - , - ctumi primum azimum est decimum. liud vigesimum dcc. Caeterum almicantram hoc pactoi cribes.Fac super puncto i circulum qui transeat per punctum e 8c diuide eum per diametrum h IK in duos semicirculos. Quartam uero e R diuide in nouem aequales partes si copias habere almican/trath de decem in decem distantia. Quo facto,trahe lineas occultas ex centro i per singulas notas, quartae e K imprcs s.Trahe etiamuneam occultam a puncto K, uersus punctam siquae parallela

sit lineae t n, in quatrasserescu circino distantias noue puctoru quartae e k usque ad linea t Kad 3 hoc modo.Pone circini unum pedem in punctum pro ximiorem puncto K εc alium paulisper extende super lineam occultam, i puncto i deicendentemn9que ad lineam K t de illam distantiolam pone in punctum e uersas n 6c in punctum t nersus a sed

in linea obscura: de per illa duo puncta trahe lino

303쪽

am occultam , in aequaliter secantem lineas obscu/ras ex centro i eductas. Quo facto, accipe cum circino in hacobscura linea distantiama linea in ad proximiorem obscuram lineam ex centro ledactam, di pone in octuarasimum azimuit a nam scilicet circini pedem ponendo in intersectionem lineae e n δc lineae octuagesimi azimuth ,δcalium extendendo uersus tropicum cancri . Qua puncto assecta ,accipe rursus in priori obscura li/nea intercapedinem sequentium duarum obscurarum linearum ex puncto i exeantium, di pone in lineam octuagesimi azimath, unum scilicet podem circini immittendo in punctum prius fa/ctum, dc alium uersus cancri tropicam extendem do dc panctam impr linendo. Deinde eadem lege tertiam distantiam obscurae lineae transportabis in hococtuagesimum azimum. Rursus accipe in quarta K e distantiam secundi a litera k puncti, quae scilicet est a circunserentia circuli ad lineam K t, 3c pone eam ab e uersus n , Ma tuersus a, factat occulta linea aduertein ea abscisiones de dis stantias quas faciunt lineaeoccultae ex centro loductae 8c transfer distantias illas in lineam aΣυmuth septuagesimi afficiendo eam punctis.

Iterum accipe distantiam tertii puncti in circunse, M s rentia

304쪽

a33 Ho R OLOG io GR APHI Arentia K e, quae scilicet est interpunctum ipsum di contactum obscurae lineae per iplum transeun/tis atque lineae K t,'transfer illam in lineam e nIracta transuersatilinea tolles omnes distantias

N pones in lineam sexagesimi aginanth. Eodem modo operaberis deinde cum linea quinquagesi mi dc reliquorum usque ad uigcsimu azimussi, non secus scilicet quam paulo superius iussus es inscri/bere signorum lineas. Poteris etiam,ut supra dicuimus in tua regione pro singulis horis ex iusto astrolabio elicere tabellam, quae tibi ostendat, quis signi gradus, hora sexta septima octaua &c. eleuetur decem gradibus supra horizonta: dctim de qui gradus hora sexta septima octana d. caetera niginti gradibus attollantur supra hemisphaerium S sic deinceps. Uel age sic. Vide in astrolabio quando aut qua hora principium cancri eleuetur decem gradibos supra horizontem, signa pun/ctum illud in tropico cancri tui horologia. Dein/de mota regula astrolabii ad mox sequentem ho/ram quae in partibus nostris semper est hora seκὸta reuolue rete donec ediptica di regula simul sese intersecent in decimo alnascantrath:& tunc eclipticaegradu quicul tande is sit fgnala horologio mo in linea scilicet memoratae horae, dc ad pume retin

305쪽

Mm illud trahe lineolam ex pnncto quod prius signasti in tropico cancri. Rursus mota in astrola bis regula ad sequentem horam puta ad septi/mam reuoluto 3 reti donec ecliptica& regula in eodem puncto se interscant, in dccimo scilicet ut prius almicantrath I transser& hunc punctum horae& signi gradum in tuum horologium:& continua ad ipsum inceptum alm cantrath&caetera. Non secus ages cum vigesimo almicantrath initio scilicet sumpto a tropico cancri, ut iam dedecimo diximus almicantrath.

sequitur latrabalus descriptlanti.

307쪽

SVprὸ ς pite septimo ostendimus tibi quonam pacto horarum distributio in horizonte aequatoris fieri debeat, in capite uero tricesimo primo modum facilem expressimus, quo modo distantiae signorum ad lineas horarias tras serri debeanti illuc igitur te mittimus. Nam eadem operatio est illic & hi nisi quod ibi totus conatus nersatur ad dimidiatum, hic uero ad integrum horologiam: unde si duples octidentale aut orientate horologiam , constitues potare,& quod sub πι' i quino etiali est horizontale. Sequitar figura huius descriptionis.

309쪽

PRiusquam illa nobilissima horologia, qdae

uulgo Compassa uocant, inuenta sunt,qni. bus non tam uiatores quam domi manentes commodissime ad radium solis uti possunt, ueteres quadrantibus portatilibus uti sunt, quorum officio solis supra horizontem eleuationem facile didicerunt, protractisq; curvis horariis lineis, margaritae indicio inde diei horam, non secus qua ex astrolabio elicueruti Et hoc ide Ioannes de monte regio in suo calendario tradidit, sed longe alia linearum dispositione ut supra capite sexto ei. ns fabrefactionem expressimus. Igitur si uolueris illud ueterum depingere quadrans id hoc efficies ordine. Fac quadrantcm aliquem,certae ut placuerit magnitudinis, cuius centrum sit a. limbi extremitates he. Et obiecto limbo pectori tuo, b sinistrum c uero dextram teneat latus. Limbum it,

. que a puncto b uerses c diuide in nonaginta gradus. Qno facto escribe alium limbum qui scilicet duodecim complectatur signa sepra limbam iam factum,idin hoc pacto. Numera a pancto b ner

tili a sus

310쪽

sua e eleuationem aequinoctialis tuae regionis, Ecad eius finem trahe lineam obscuram ex centro a,

uocetur linea d a, quae scilicet initium erit arietis ic librae. Ab hac linea numera declinationem solis uersus punctum b, dc similiter uersus punctum c.& trahe lineam occultam a termino unius

computationis ad terminum alterius immissis circini uno pede in punctum intersectionis harum daarum linearum, & alio extenso ad terminum declinationis solis, describe circulum occultu quem mox diuide in duodecim partes aequales, incipiendo scilicet a linea d a. Quo facto,pone regulam super duo puncta aequaliter a linea a d distantia, Et imprime limbo punctum, qui si nersus h extiterit erit principium piscium 3c item scorpη. Deinde posita regula super alia circuli duo pucta aequaliter a linea a d uersus extremitatem b distantia, fac punctum qui principium sit aquarii 5c sagitta/r .Haud secus ages cum binis 3c binis punctis se micirculi alterius uersus c porrecti, dc indicabit regula super prima duo puncta posita principium

tauri 3c uirginis,in atris uerodnobus punctis ini. tium geminorum N leonis demonstrabit. Signorum itam initiis notatis, poteris facile quodlibet signum distribuere in ulteriores diuisiones, prae strum