장음표시 사용
292쪽
2801. INCIPIT OMNIUM EPISTOLARUM.
Primum queritur quare p08t euangelia quq Supplementum legis sunt et in quibus sunt n0bis exempla uiuendi et precepta plenissime digesta sunt u0luerit ap0st 0lus has epistolas ad singulas
ecclesias distinare. Hae autem causa factum uidetur scilicet ut initio nascentis eci is nouis causis existentibus et presentia atque absentia orientia resecaret uitia et ut p0st futuras excluderet questi0nes exempl0 prophetarum qui p0st datam legem m0ysi in qua omnia mandata dei legebantur nihil0minus tamen d0ctrina sua rediuiua semper p0puli conpreSSere peccata et pr0pter exemplum' libros etiam ad nostram mem0riam transmiserunt. Deinde queritur cur n0n ampliuS quam X epi Stolas ad ecleSias Scripserit. Decem enim sunt cum illa quq ad hebreos dieitur. Nam relique ΙΙΙΙ- ad discip0l0s spestialiter Sunt porrecte. Ut 0stenderet nouum non discrepare a ueteri testamento et se c0ntra legem non facerem0ySi, ad numerum prim0rum decalogi mandatorum suas epistolas
ordinauit et qu0t ille preceptis a phara0ne instituit liberat0st0tidem hic epistolis a diab0li et id0latrie seruitute' ed0cet ad- quesit0s. Nam et duas tabulas lapideas duorum testament0rum habuisse figuram n0bis uiri eruditissimi tradiderunt. Epist0lam sane quo ad hebre08 Scribitur quidam pauli non esse adfirmant eo qu0d non sit eius nomine titulata et propter serm0nis stilique distantiam sed aut barnabs iuxta tertulianum aut lues iuxta quosdam uel certe elementis discipuli ap0stolorum
Epistola ad Romano S. Caput L 3 a. Paulus. eX908ino. Querimus quare paulus Scribat, cum Saulus antea Sit u0gatu8. Qu0d ex m0re sanci0rum feci88e credendus est
293쪽
28 lab his qui in uirtutibus proseientes mutato nomine Sunt uo stati ut e88ent ips0 etiam nomins n0ui, ut abraham et Sarra et cephaS. Item alia exp0sitio. Paulus ap0stolus sicut in ali0rum Sanctorum tam in ueteri quam in nouo testamento id est abralis et petri et
ceter0rum pr0fectu et incremento merit0rum mutata Sunt n0mina,
ita et paulus in gratia pr0seiens nomen sibi ipse mutauit - ωIB, 7ὶ Seruus Christa Iesu. Exp0sitio. Α Seru0 coepit ut exemplum nobis humilitatis ostenderet quasi imitator eius qui exinanivit seipsum f0rmam serui aecipiens et humiliavit seipsum factus oboediens patri usque ad mortem. Propter qu0d et deus exaltavit illum. Ita hic per fidele primum seruitium meruit ap0Stulatum. Item n0n secundum timorem Sed Seeundum dileetionem sicut ipse dicit: uiuo autem iam n0n eg0, uiuit uero in me Christus - 645 C, I) Uocatus apostolus. Exp0εino. Iam in presentia ad h0c u0catus ut esset apostolus. Item ostendit Se n0n80lum u0catum ad ap08t0latus gratiam Sed et Segregatum in predicatione gentium, ut ipse memorat: n0s in gentibus ipsi aut/m in circumciSi0ne. Vocatus ergo ad ap0Stolatum Segregatus auum in predicationem gentium ab spiritu saneto ut 0Stendat unam e88e
substantiam patris et filii et spinis saneti - 645 A, IIJ Segregatu S. Expositio sicut in actibus apost0lorum spintus Sanctus dicit: Segregate mihi ab barnaban et Saulum ad 0pus qu0d elegi e08 - 6466, 2) In euangelium dei. Euangelium latine b0na adnuntiatio dieitur: Natiuitatis scilicet Christi passionis et resurrectionis et in estum ascensi0nis - 2. 646 B, 5ὶ Quod ante promi Serat per pr0phetas. Ostendit se Christum 110n alium predicare quam cuius euangelium pr0miserant propheis ab hierusalem esse uenturum. - 646B. 9) Suos in scripturis sanctis. Ιp808 a88erit dei prophetas eεεe et illas scripturas sanetiis quq de Christo ante cecinerunt. Verumtamen totus hic l0cus contra manielie0s facit ubi dicit quod euangelium ante sit pr0missum per pr0phetas dei et in Sanctis Scripturis et qu0d Christus secundum carnem ex dauid stirpe, id eri, de maria uirgine sit creatus Secundum quod predixerat esaias - 3. 646 C, IJ De filio suo. Multi filii gratia
hic natura; cuius etiam in carne natiuitas dissimilis inuenitur ceteris eo quod ex uirgine natus est IA, IJ Qui factus
est ei ex Semine da uid. Factus per Spintum Sanctum. -
294쪽
GIA, δ) Secundum carnem. Addendum Secundum carnem et latinum exclusit et arrium. Si enim Secundum carnem factus est Secundum uerbi utique substantiam factus n0n est d. 647A, ηQui predistinatus est filius dei in uirtute. Dicendo in Juirtute ostendit n0n 80liis humane naturi e8Se c0nceptum Sed ab8que uirili semine ex uirgine pr0creatum. Interendo autem Secundum spiritum sanctifieationis 0stendit creatorem Suum Sp/rum sanetum. Item ut Sit in omnibus ipse primatum tenens. -
647A, II) Secundum spiritum sanctificationis. Secundum spintum sanctifieationis predistinatus est ut prior omnibus incorruptibilitatis uirtute resurgeret et uiam resur4 a. rectionis dei filiis aperiret, de quibus ipse dicit: quia filii dei
sunt cum sint filii resurrectionis. - 6 7B, 33 Ex resurrecti 0 nem0rtuorum Iesu Christi domini nostri. N0n omnium resurgentium sed ad Christum pertinentium in ipso Christo larma resurrectionis est'. - β. 6 7B, d Per quem accepimus gratiam et apostolatum. Gratiam in baptism0, apostolatum quando a spiritu Sancto direetus est. Ap0stolus enim grecq latine missus dicitur. Item recto ordine accepta gratia ap0Stolatus ordinem
meruisse se dicit. - 647 B, I2ὶ Ad obediendum fidei. Ostendit euangelii gratiam obedientibus predicandam. - 647 B, Id) In omnibus gentibus. In 0mnibus gentibus apostolatum aecepit ut iam non legi sed fidei obedirent. - 647 C, I) Pro n0mine
eius. Vice nominis eius iungimur ut ipse ait: si ut misit me pater et ego mitto u08. Et iterum: qui u0s recipit me recipit.
6. 647 C, H In quibus estis et uos uocati Iesu Christi. Et
in u0bis id est r0manis apost0latum accepimus. - 7. 647 Q 6ὶ Omnibus qui sunt rome dilectis dei. Hoc est 0mnibus credentibus quos aequaliter diligit deus sine acceptione perS0Bς iudei uel gregi. - 647Q9ὶ Vocatis sanctis. Sanctis uocati0ne dei et n0n meritis laetis. Item idcirco dicit sanctis quo gratiam spiritus saneti habentibus predicabat. - 647 si 12ὶ Gratia uobis et pax a deo patre n0stro et d0 min0 Iesu Christ0. Talis est ubique salutatio eius ut et ' c0mmem0ret in n0bis beneficia dei et ea 0ptet in nobis integra permanere, quia gratis n0biS
295쪽
peccata remi SSa Sunt et regonciliati sumus deo per m0rtem filii eius. Comm0net etiam pacisq0s esse debere unam eandemque gratiam c0nsecut08. HucuSque praefati0'.
8. 647 D, d) Primum quidem gratia S ago Deo meo.
Natura deuS omnium est, merito et u0luntate paveorum ut deuSabraham et Secundum qu0d hic suum nominat deum. - ID, MPer Iesum Christum pr0 omnibus u0bis. H0g est n0n
pro iudeis 80lis. - ID, I9ὶ Quia fides uestra adnuntiatur in 4b.
uni Ver 80 mundo. Ostendit quomodo r0man0rum fides omnibus eclesiis c0gnata sit uel certe quia eadem fides quam r0mani habent in uniuerso mund0 ab ap0stolis predicetur. Item prudenter laudat ut prouocet ad pr0fectum; siue quod omni mundo mirum fuerit roman08 credidisse qui id0l0rum nimia fuerant cultura p08SeSSi, ita ut 0mnium gentium diis quas uicerunt deseruirent, et Simpliciter eorum fidem laudasse credendus est cuius nune deuotio demonstratur. - 9. 648A, 7ὶ Testis enim mihi est deus cui seruio in spiritu meo in euangelio filii eius. Hoc est in t 0t0 corde meo et prumpta deu0ti0ne mea deseruio. Si enim u0lens hoc ago mercedem habe0. Siue uerbum hie spiritum nominauit ut est illud: uerbo domini esti firmati Sunt et Spintu 0ris eius omnis uirtus e0rum. - 648A, υὶ Qu0d sine intermissi 0 ne memoriam uestri facio in orationibus meis. Hic ostendit se 0mnia ex dilecti0ne dicturum ut libentius audiatur et dat exemplum sine intermissione orandi. - I9. 648 B, δὶObseerans. Qualibet ratione ad u08 quandoque perueniam inuoluntate dei. Aliter enim pr0sperum iter n0n habeo nisi meu0luntas dei quq omnia n0uit illuc direxerit ubi aliquem habeam fructum. Unde in actibus apost0l0rum legimus eos alio ire u0lentes ali0 distinat0s. Sive illud sequndum iacobum: si uoluerit dominus et uixerimus, faciamus h0c aut illud. - 648 I, II) S i qu0m0d0 tandem aliquand0 prosperum iter habeam in u0luntate dei ueniendi ad u0S. Dem0nstrat Se cuncta quq agebat ex dei agere u0lun- 5 a. tate. - II. 648 B, M) Desidero enim uidere u08. Hic OStendit qu0m0d0 eos superius laudauerit, qui ad confirmandum aliquid
296쪽
284 gratiae indigent spiritalis. - 6 8 C, 3) Ut aliquid inpertiaru0bis gratis spiritalis ad confirmando S uo S. B0man0Spetri predicati0ne fidem tenentes c0nfirmare se uelle paulus dicitur, n0n qu0d minus accepissent a petro sed ut a duobus ap0st0lis testibus atque d0ct0ribus e0rum r0b0raretur fideS.
I2. SC, 9ὶ Id est simul consolari in uobis Τ per eam que
inuicem est fidem uestram atque meam. Ut per c0mmunem fidem inuicem cons0lemur. - Ιβ. SQ I2ὶ Nol0 enim uos ignorare fratres quia Sepe propo Sui uenire ad uo S. Perc0mmeanteS autem fratres audire potuistis. - 648D, Iὶ Et pr0hibitus sum usque adhuc. Ostendit se occupatum neceSSitate
euangelii predicandi romam adhuc ire n0n p0sse. Item pr0hibitus hic 0ccupatus aestipitur dum aliis pr0uinciis predicaret sicut ipse exponet in fine epist0is sus dicens: Ρr0pter quod et ' impediebar plurimum uenire ad u08. - 648D, 7ὶ Ut aliquem fructum habeam et in uobis. Mercedem laboris sui nominat fructum. - SD, 9ὶ Sicut et in ceteris gentibus. Subauditur habeo. - I . 648D Iθὶ Gregis ac barbari S Sapientibus et incipientibus debitor sum. Sapientes greg0S phil080phos, barbaros insipientes appellat. - II. 648D, IJὶ Ita quod in me promptum est. h0c est paratum - Et uobis qui r0 me estis euangeligare. Qu0d ait in u0bis qui rome esti8 sque sapientibus
5 b. ut greci S. - Ι6. 6 9 A, B Non enim erubesc0 euangelium. Recte dicit' non se erubescere predicationem crucis qui credentibus dei uirtus est in salutem. Item hoc ad texati0nem subtiliter pertinet paganorum, qui cum n0n erubescant credere deum Suum i0uem propter immanem libidinem in animalia inrati0nabilia et insensibilia taurum esse motatum, nobis erubescendum putant, dominum nostrum pr0pter Salutem perditi hominis credere cruei- fixum: eum in alter0 h0rrendum sit dedecus in altero admiranda pietas uirtutis. Simul et illos hereticos tangit, qui lige tamquam indigna deo refugiunt, ut h0minem indueret, quem pro Salute
297쪽
humani generis traderet passioni, n0n intelligentes nihil dignius creatori quam creaturς Sus curare Salutem: Maxime cum ipse posthse naturs Sus detrimentum quasi in passibilis Sentire non p088it. - 649Γ, 2ὶ Virtus enim dei est in salutem. Nulla maior uirtus est quam que deuicta ut 0rte homini perditam reddit uitam.
- 649B, IH omni credenti. Quamuis uideatur infirmitas in-eredulis. - 649 B, 7ὶ Iu deo primum et gresso. Sive qu0d
iustum fuerat, ut quom0do abraham credenS ex gentibus per 80lam primam fidem Saluatus est, ita ceteri credentes Saluarentur.
Sive qu0d illud testamentum qu0d per legem deus ueraX pr0- miserat, debuerat exhiberi. - II. 649B, υὶ Iustitia autem
Dei in eo reuelatur. Ostendit ex fide uniuscuiusque nostrum
predicati0nis fidem p 08se r0borare. - 6 9 C, IJ Ex fide in fidem. Sive qu0d ex fide iustificatur iudeus et in fide gentilis' et ideo ex et in posuerit ut taut0logis uitium declinaret. - HUC, 4ὶ
Sicut scriptum est iustus autem ex fide uiuit. Exp0Sino. Ν0n ex operibus legis. Iustus autem ex fide uiuit, propterea h0gdicit qu0d sine fide, h0c est sine spe retributi0nis bon0rum 0perum, perficere uirtutes nem0 90test sicut et ipse ad hebre0s scribens doget: sine fide autem inpossibili est placere 6 a.de0, eredere enim 0portet aecedentem ad d0minum, quia est remunerat0r credentibus se. - IS. HUC, υὶ Reuelatur enim ira dei de eql0. Si dicentibus manicheis crudelis asseritur deus ueteris testamenti , quoniam Super peccatores uindictam dueat, qu0m0d0 hoe l0co ab apost0l0 dieitur a deo n0ui testamenti uindietam impiis' h0minibus inferendam P unde mon Stratur unum eundemque deum esse noui et ueteris testamenti. Item incipit ad partem gentium l0qui dicitque dei iram per euangelium reuelariSiue per naturς teStim0nium, n0uerunt enim h0mines et beneficia et plagas expectare de esto. - 6 9 D, 7ὶ Super 0mnem impietatem iniustitiam hominum. Tres esse uidentur impietates: prima et maxima in deum quq aut per blasphemiam aut per idolatriam admittitur; secunda in parentes aut iniuria aut in contemptu, Sicut scriptum est in leuitico: si quis dormierit cum
298쪽
ux0re patris sui m0rte moriatur; ambo impietatem fecerunt. Tertia in extraneum', ut illud: et tu remisisti impietatem c0rdis mei, et plura alia qui enumerare perl0ngum e St. Sive omnis impietas ad diuersas idol0rum cultura8 referenda est, ut impietas
quasi ad iniuriam dei, iniustitia uero ad 0mnia peccata pertinere uideatur. - os, β) E0rum qui ueritatem dei in iniustitia dei tetinent'. Veritatem n0minis dei iniustitia indigns materis detinent id0l0rum. Item scienter delinquunt qui de ueritate agnita iniuste agunt. - I9. 650A,9ὶ Quia quod notum est dei. Ostendit qu0m0d0 omnis h0mo naturalem habens intellectum agnoscit eSSe insequandam substantiam inuisibilem qus diuersas in h0minibus artes et disciplinas operatur; qu0 exemplo inuisibilis deus manifestus est hominibus ex his operibus quq 0peratus eStet operatur; simul et mens trinitatis dem0nstrat imagi6b. nem in quo generat in Situm sibi uerbum et in seperabilem habet sibi ex nat0 verbo sapientiam. Item quod potest scire de domin0qu0d sit et qu0d iustus sit. - ίωθB I) Manifestum est in
illis. exp08rio. In conscientiis e0rum. Omnis namque creatura deum se n088e testatur Seque ab illo factam indieat, cuius u0luntati sibi parere ne eesse Sit. Si enim deus Summum magnum eSt inuisibilis inconprehensibilis inc0nparabilis ins stimabilis et qui Super omnia Sit, id eSt, cui neque prep0ni aliquid neque p08Sit
squari siue magnitudine' siue claritate uel p0tentis, manifestum est h0c nulli greature posse c0npetere qus et oculis uidetur et rati0ne c0lligitur et estimati0ne iudicatur; maior autem omnibus per omnia nulla est creatura quod omneS Se alterutrum uineunt: alis enim magnitudine' ut ellum ac terra, alie claritate ut 80let luna uel stelis, alis altitudine ut mare. Ita erg0 pervidetur quod nullum elementum sit deus. Quod au&m facta sint mutabilitas e0rum qias n0n p0test cadere in aeternitatem dem0nstrat; qu0d uero n0n Seipsa secerunt' manifestum est, quia si seipsa fecerint' iam erant antequam fierent ut Se facere p08Sent, qu0d
299쪽
ualde absurdum est dici. Cum uero uariant et ordines Suos permutant et alterutr0 cedunt, ostendunt Se ab uno auct0re facta et 110n suam sed domini sui facere uoluntatem, cuius transgredi non
p0ssunt imperium - 650 C, I in Deus enim illis manifestauit. Virtutes eius occulte ex his qus palam Sunt q8timantur; si enim ea quq uidentur tam preclara ab e0 facta sunt ut quidam illa
deos putarent et aeterna asserere temptarent, quant0 magiS factorem sempiternum et 0mnip0tentem et inmensum esse intellegere p0terant Secundum Sapientis librum dicentem: ad cuius magnitudinem creatura comparata poterit h0rum creat0r Ta.
uideri et cetera. - 29. 659D, 8ὶ Inuisibilia enim ipsius a
creatura mundi per ea quq iacta Sunt intellecta conspiciuntur. Tam euidenter intellecta sunt ut c0nspecta dicuntur Quia cum g0gn0uerunt deum n0n sicut deum magnificauerunt. -
659D, II, Sempiterna quoque uirtus eius et diuinitas ita
ut sint inexcusabiles. Qui cum cognouissent deum. Sive per naturam Siue per laeturam et rationem. - 2I. 659D, u)N0n sicut deum glorificauerunt aut gratias egerunt. Proe0 qu0d tales laeti Sunt ut deum p088ent agn08cere Si uellent. - 6JIA, I) Sed evanuerunt in cogitationibus suis. ΡutanteSse dei imaginem cogitati0ne 9088e conprehendere, evanuerunt a naturali sap0re creaturas pro creat0re uenerand0. - IA, 7ὶ Et obscuratum est insipiens cor eorum. Recedentes alumine ueritatis. - 22 IA, 9ὶ Dicentes enim se esse Sapientes. Quasi qui iuuenissent qu0mod0 inuisibilis deus per simulachrum uisibile c0leretur. - IA,I2ὶ Stulti facti sunt et mutauerunt gloriam dei in similitudinem. N0n intellegentes nullam similitudinem habere m0rtuum inm0rtalis et incorruptibilem sempiterni. - 23. ID, IJ Imaginis corruptibilis h0 minis et uolucrum et quadrupedum et serpentium. Nec hominis solum sed similitudinem imaginis h0minis et n0n hoc tantum sed etiam in animalium: hic i0uis cult0res appellat qui eum pr0pter amore8 f0edissimos in ista asserunt translarmatum et idcirco se illis tales imagines c0nsecrare in quibus libidini satisfecit.
der ia e0rum. In h0e quod deus tradidisse dicitur propriis desideriis peccat0rem ostendit non quod ipse sit causa sed qu0d
300쪽
per longanimitatem et pacientiam non inducendo uindictam patitur e08 Secundum c0rdis Sui agere u0luntatem; h0c facit u0lens e0s ad penitentiam conuerti. Item tradere in scripturis dicitur cum non retinet delinquentes pr0pter arbitrii libertatem sicut in psalmudicitur: Et dimisit e08 secundum desideria c0rdis e0rum, ibunt
in adinventionibus Suis. - IC, 3ὶ In immunditiam. Qus est in turpibus ministeriis id0l0rum. - IC, β) Ut contumeliis
efficiant corp0ra sua. Dum Sibi in sacramentis eorum cauterias
et c0nbustiones infligunt. - GIC, S) In semet ipsis. Ut quasi amentes ipsi in se suorum Sint uindices delict0rum. 25. IC, I9ὶ Qui commutauerunt ueritatem Dei in mendacium. Commutauerunt ueri dei cultum in mendacio idol0rumqus sal80 prodiis coluerunt et qu0dammodo mendacio h0c se stultis mentiuntur esse quod non sunt. - GI C, I in Et c0luerunt et seruierunt creaturq potius quam creat 0ri. N0n Solum dil0xerunt sed etiam Seruierunt: Sed quicumque alicuius ereaturqcupiditate uincitur ipsi seruit. A quo enim quisque Superatus eSt, huius est seruus. - HIID, 4ὶ Qui est benedictus in secula. Cui si seruissent et ipsi benedicti fieri in secula potuissent. Qui enim fecerit uoluntatem dei manet in aeternum, Sicut ipse manet in aeternum. - 26. 65ID, S) Propter ea tradidit ill0s deus
in his flagitiis sunt dimissi. - HII D, IIὶ Nam femine eorum
inmutauerunt 8 a. naturalem VSum in eum II Sum qui e Si contra naturam. Omnia peruerterunt in deum peruerSi, neque enim 0rdinem nature seruarent qui nature derelinquerunt auct0rem; nefand0rum enim idolorum cultura omnis mali cauSa eSt, initium et finis.
27. 2A, Jὶ Similiter autem et masculi relicto naturali
usu femine exarserunt in de Sideriis suis inuicem masculi in mascul0s turpitudinem 0perantes. Effrenata libido m0dum Seruare n0n n0uit. - 6β2A, Zὶ Et mercedem quam oportuiter r0ris sui in semetipsis recipiente S. Sic currit ord0 ut qui dei 0bliti erunt nec neip808 cogn08cerent. - 28. 652A, Io)Et sicut n0n probauerunt deum habere in notitiam. Non nescierunt sed minime pr0bauerunt. Ille enim pr0bat deum habere in notitia, qui semper illum in presenti habens pesteare
