장음표시 사용
441쪽
facientibus sed miseric0rdia illa praeueniente pr0meruimus; li quin0bis c0nuersis peccata dimittit uerum etiam et bene operantibus praemia largire repr0mittit; et ipse circumdatus est, id est ut sanare p0ssit his qui ign0rabant deum; n0n semetipsum clarifieauit, id est n0n semetipsum magnificauit dicens: Π0n uenistius h0minis ministrari sed mini8trare. 7-I0: diem etenim pro parte carnis dicit; cum clamore ualido, id est clam0re eius ad patrem dicens: pater in manuStuaS c0mmend0 Spiritum meum; et lacrimis offerens ut illud: laetus sud0r eius Si qui guttae Sanguinis; pr0 reuerentia Sua dicit eum exauditum, id est pr0 illa de qua l0quitur: deus meuS deus meus ut qui dereliquisti me; et c0nsummatus, ut illud: et inclinat0 capite tradidit spiritum sanetum et dixit: 00nSummatum eSt; cau Sa Salutis aeternae, id est ill0rum salus est qui ipsi obtemperant; iuxta 0rdinem melchisedech dicit, quia generati0 diuinitatis eius a nullo h0mine cireumferibi p0teSt. II: sane numquid ap08t0lis grandis esset Sermo ad inter- praetandum, qui facile ipsum ualebant interpretari, sed inbestilles erunt ad iam dictum it serm0nem intelligendum; nam si Sapiente8 240 a. fuissent n0n illis grauis uideretur. 12: Adsi dicat: si eius humanitatem n0bis l0quentibus intellegere n0n ualetis, qu0m0d0 p0te8tis capere si de eius diuinitate
3. I : Haed dicens ostendit, qui Christi incarnationem integre n0n credit, ad eius diuinitatem minime peruenire din0scitur, et qui filium n0n habet nec patrem i0hanne testante habere p0te8t. Caput VI. I. 2 bis d0ctrinae: Intermittentes ait, id est derelinquentes; inchoationis Christi, hoc est de eius incarnati0ne l. passi0ne loqui; ad alti 0ra l. perfecti 0ra, id est de eius diuinitate l0quamur; baptismatum d 0ctrinae, id est n0n iterum de baptismo de fide trinitatis intellegere, unde iam inbuti estis,
sed ut diximus ad alti0ra c0nScendamUS. 2 von inpositionis an, 3: aesi dicat: necesse est ut h0e faciamus, dum n0n eruditi et ignari esse din0scemini; uel superius
recapitulat li ubi dicit: ad perficii0nem feramur. 240b.
442쪽
H: Hic ap0st0lus scribens hebreis hieruSalem, qui crediderunt in Christum et m0ysi legis obseruationes tenebant, adfirmat inp0ssibile esse eos, qui fide Christi per baptismum semel inluminati sunt; uel de baptismo dicit ut, qui Semel per generati0nis Christi lauacrum mundati sunt et p0Stea Sordidantur, ut iterum baptigantur et per host mundantur, nisi fructus digus penitentiae agantur; uel de uirginitatae quidam uolunt intellegi: ut, Ρ08tquam c0rrupta uirginitas fuerit, n0n sit integritas ut ante fuit, unde in ap0 alipsin legitur: ubicumque ierit agnuS Sequuntur illum, uirgines enim sunt, et alibi de c0rruptis dieitur: Sequuntur agnum, Sed n0n qu0cumque ierit, et canticum audire p08Sunt cantare nequeunt; l. 00ntra nouatianum hereti eum, qui dicebat,p08tquam h0m0 per baptismum ablutus erat et p0stea ipsum baptismum 80rdidabat et iterum ad penitentiam se e0nuertebat, qua8i per hoe remedium animae inuenire n0n potui8Set, qu0d absit; h0c c0rda fidelium credere apost0lus quidem non ad hoc
dicit ut penitentiam destruat, sed tim0rem incutit. Crucifigente S241 a. semetipsis filium dei it Id est, postquam h0m , peccat ut iterum Christus pr0 ipso pati debeat, nisi ut diximus fructus dignae penitentiae agantur; et 08tentui habentes, id est in
dirisum et in 0pr0bium. 7: Ap08t0lus quippe per metaphoram loquitur. Hie terram homines fideles appellat, qui de imbre d0etrinae Christi inrigantur et faeiunt fruetum alii dentesimum alii sexagesimum alii tristeSimum; talis quippe terra 090rtuna est, a quibus e0letur, et accipit benedictionem illam, unde d0minus in euangeli 0 didit: Uenitu benedicti patris mei, p0S8idete regnum. 8: Et hic similiter per metaphoram l0quitur de h0mine peccat0re, qui in uiciis et in peceatis noxiis detinetur, qui dignus e8t audire sententiam Saluat0ris n0stri: ligatis manibus et pedibus proicite illum in tenebras exteri0ras, ibi erit fletus et Stridor
9: B0nus hic doctor laudand0 ill08 pr0uocat ad pr0sectum, ut req0gn08eant δ uicinam Salutem pro 0peribus SutS, precipue n0n Supradictam Sententiam audire quam peccat0res audituri sunt et impii.
443쪽
9: Aesi dicat: n0n iniustus deus mala pro b0nis it uobis 24l b. retribuet, si unicuique reddet secundum quod gessit et b0na b0nis
II: Αcsi dicat: in supradicta d0etrina, unde inbuti estis u0su8que in finem perseuerantes; unde dominus in euangelio dieit: qui perseuerauerit usque in sinem, hic Saluus erit. 12 Ut n0n segnes efficiamini id est pigri in mandatis dei. Uerum imitatores bis promissiones. Acsi dicat: dignum est, ut patres uestr08 habraham et steter08 per fidem et patientiam
eorum imitamini. 13: n0n habuit c0nsimilem aut Superi0rem cui SemetipSum
Id: nisi quippe aliqu0tie8, non Semper, pro dubitati0ne p0nitur, hie uero magis pro adfirmati0ne, aesi dicat: benedicam et multiplicab0 te, id est in aegypt0 semen tuum p0Si quadringent0S
II Et si e longanimiter ferens, id est non ad preSenSSed qu0d futurum erat longa per temp0ra credit firmiter. Adeptus
est repromi 88ionem, h00 eSt c0nSecutuS.I6-II: Acsi dicat: h0rum es quippe, carnales per mai0rem sui iurant et iuramentum eorum finis est c0ntrouersiae. Ita et deus u0lens OStendere pr0missiones heredibus Semen habrahae terram repromissi0nis et filiis suis imittat0res illius terram uiuentium ut firmiter ae tenatius crederetur imm0bilitatem e0nsilii sui interposuit iuSiurandum.18 Ut per duas res immobiles quibus inp0ssibile est
mentire deum l: duas res imm0biles dicit Serm0nem quippe et 242 a. iuramentum. Fortissimum bis Spem: firmiter h0e credamus. I9. 20 bis Iesus: anch0ra quippe in terra firmiter tenetur; noStram uero ancch0ram in caelo habeamus. firmam ac tutam usque ad interi0ra uelaminis dicit, id est super cael08 ubi praecursor pr0 n0bis intr0iit Christus. Secundum ordinem bis aeternum: d0minus Christus secundum ordinem melchisedechp0ntifex factu8, non per ordinem star0n qui ex tribu leui sacerd0sfactus est; manifestum est, qu0d ex tribu iuda hortus est Christus, ex quo nullus de Sacerd0tibus n0stris praeter istum fuit.
444쪽
Caput VII. I: Hic bis summi: melchi. rex. Sede eli iustitiae, id est rex iustitiae; sacerd0s dei summi dicit n0n sacerd08 id0l0rum, et ad distinctionem ali0rum de0rum dei summi dicit. I qui obuiauit bis 2 abraham: regres80 habrahae a Cederegum didit: quando rex Senaar et rex poniae et rex elamittarum et rex gentium inierunt bellum contra regem 3040morum et regemg0morrae et regem adimae et regem S0bem et seg0r, quinque i8ti regeS ceSi sunt a Supradictis quattu0r, p0stea uer0 quattuor i8ticesi sunt ab habraham cum trigentis decem et 0cto uernaculiS,l0th nep0tem suum desis ipsis reduxit cum omni sp0lia; ide0 quippe abraham regresso a cede regum dixit; bsenedixit ei, id est melchisedech; abraham decimas omnium diui8it. 242b. 2 primum quidem bis 3 Sohluss: apost0lus u0lenS generati0nem melchisedeeli nee ex sem progeni, unde abraham, Sed ex ham, cuius p0Steritatem Sub8equenter Scriptura non memorat,
originem trahere. Ebraei distulit, qu0d Sem filius n0e fui88 et, cui abraham dedimus in generatione a n00 fuit, et dicunt quod adhuc centum annis uixi88ed ipse Sem p 0st abraham; alii dicunt, qu0d ipse melchisedegit angelus fuisset; alii spiritum sanctum uolunt accipere, qu0d absit a c0rde fidelium h0g gredere. Sine patre et matre didit, non qu0d patrem et matrem n0n habuisset, Sed gene-logia illius 110n memoratur, quia nihil de Sacerdote narrat, Sicut de i0hanne J in euangeli0 de ux0re gaehariae legitur: et uX0r illius de filiabus astron, ut in lege narrat: nemo c0puletur cum uxore nisi de tribu sua. Sine initi0 dicit, n0n 08tendit quando ministerium leuitarum aseendisset; iuxta c0nsuetudinem legis Sagerdotium a uicesimo quinto ann0 i troibant. Neque finem dicit, quia c0n8uetud0 erat, ut 908t quinquage8imum annum cuSt0des ua80rum fierent. Ideo ista Supradicta 0mnia de melehi-Sedeeli dicta sunt, quia eX tribu sacerd0tum n0n fuit, ut per omnia adsimularet silium dei Iesum Saluat0re n0stro: Sine patri carnali in terra; Sine matre ' in caelo; sine genet0gia id
243 a. est Seduudum diuinitatem, ut pr0pheta ij dicit: generati0nem eius
445쪽
quis enarrabit'; neque initium neque finem dicit, quia semper sine initio est et sine fine c0eternus et qu0aequalis patri ante
4: H0c paulus iudsis dicit, ad qu08 epistolam hanc distinauit,aesi dicat: aspicite et intellegite, quam magnus hic sacerdos melchisedech, qui figuram Christi gestabat, dum tam magnus patriarcha abraham ei decimas dedit de praeeipuis quibus habebat. Intelligitur hie quod subsequentibus dicit: quod minus este meli0re benedicitur.5: quamuis et a fratribus suis sacerd0tes de tribu leui decimas sumant, tamen hic sacerdos de tribu leui n0n erat, qui decimas abraham SumpSit, quia nec Saluat0r Iesus, cuius figuram hic melchisedech gestabat, de tribu leui sed ex iuda 0rtus est, cuius sacerd0tium in aeternum manet. Unde et Subsequitur: 6 Cuius autem generatio n0n adnumeratur in ei S, id est in filiis levi: melchisedech ut superius ait sine matre et sine geneal0gia, l. Christi generati0 per diuinitatem non adnumeratur iuxta illud: generationem eius quiS enarrabit, et ioh. nemo scit filium nisi pater et stetera. 6 non decimas sum sit an : abraham cui pr0miserat deu8, 243b. quod in semine eius benedicerentur 0mneS gentes. 7: adpr0batur hic meli0r melehisedech esse quam habraham et sacerd0tium eius quam leuitarum, unde et Sequitur: 8 Et hic quidam bis accipiunt: sacerd0tes de tribu leui. Ibi autem eontestatur quia uiuit: Iuxta illud: tu es sacerd0Sin aeternum Secundum ordinem melchisedech.
9: decimas accepit id est leui de fratribus suis; decimatus est, h0c est in lumbis habralis, quia habraham melchisedegh decimas dedit et benedicti0nes ille carnaliter pertinebant ad leui et figurabant, qu0d ipse dedimas acciperet de fratribus suis, spiritaliter ad Christum pertinebant. 9 son et leui quidem bis II Sohluisse: it Ide0 haec dicit, ne 244 a. quis h0c l0 eo aestimet in benedieti0ne abraham Semen eius omne benedictum, quoniam leui, qui adhuc in lumbis patris erat, dicitur e88e decimatus; sed illud ostenditur facta sacerd0tii c0nparatione melchisedech esse meli0rem, qui inmaginem p0ntificatus, qu0d in
446쪽
aeternum Suscepturus erat Christus, ante praegessit; et ubi didit: p0pulus Sub ips0 legem accepit, interp08iti0 est, id est sub suis nep0tibu8 m0ysi et aaron, qui in quarta ge ne rati0ne suturi erant. Translatum sacerd0tium dicit, id est de leui et star0n ad
Chri8tum. 6. II: Hec dicens 0stendit, luoniam melchisedech a deo Sagerd08 eSt c0nStitutus et non si qui star0n a m0ySi per h0minem pontifex ordinatus est. In hoc Secundum ordinem eius Christus Sacerd08 in perpetuo nuncupatur, quia et ille carnales uictimasn0n 0sserebat sed per orationem et precem deo Supplicabat.
IS. I9 bis lex: Qu0m0d0 dicit legem infirmam esse et neminem ad perfectum adduxisse, dum dilectio dei et pr0ximi ibi mandatur iuxta qu0d in euangeli0 legimus dominum resp0ndisse ad legis peritos: mandatum primum est diliges d0minum deum 244b. tuum, Secundum autem ii Simile huic diliges pr0ximum tuum sicut te ipsum, in his du0bus mandatis t0ta lex pendit et pr0phetec0ntinentur 3 enim quomod0 perfectio ibi n0n erat, quia dilectio inimicorum in ea constituta n0n inueniebatur. Unde d0minus dicit: non ueni 80luere legem sed adimplere, et in subsequentibus: diligite inimic0s uestr0s et benesaeite his qui u0s oderunt, et ide0 perseetio n0n in ea sed in n0u0 testament0 repperitur. Aliter nihil ad perfectum duxit lex, ideo quia ante passionem d0mini 0mnes ad infernum descendebant propter prevaricati0nem adae,p08t passi0nem uero Chri8ti anime Sanct0rum celestia penetrant. Unde paulus dicit: cupi0 diss0lui et esse cum Christ0; et dominus in euangelio: ubicumque fuerit corpus illie congregabuntur aquile; et pr0pheta: cred0 uidere b0tium d0mini in terra uiuentium; reprobati 0 quidem fit praecedentis mandati ait, unde esaias dicit: ne adferatis ultra sacrificium frustra in densum, abominabile est mihi, ne0meniam et sabbatum et festiuitates alias non feram, coetuS uestri kalendas uestras et sollemnitates uestraso diuit anima mea; propter infirmitatem eius ait, ut illud: 0culum pr0 00ul0, dentem pro dente; et inutilitatem inquit, quia per eam nullus ad eaelestem patriam remeabat, Sicut Sequitur ut supra: nihil ad perfectum adduxit lex, subauditur: perfecti0 in 245α ChriSt0 C0nsummata est, ut illud: omnis lex et pr0phete li usque ad i0hannem, unde et Sequitur I9 non intr0 ducti 0 an: quia per Christum uitam illam
447쪽
praecipimus, quam iuxta illius pauli Sententiam nee oeulus uidit nec auris audiuit nec in c0r h0minis aSeendit, quae praeparauit deus diligentibus Se. 29 Et quantum est n0n sine iureiurand0: magnuS eSt, dum uerbum dei manentem, caelum et terram tran8 euntem, Scriptura testatur, quanto magis dum iuramentum addit. Alii quidem sine iureiurando Sacerdotes facti sunt: et ideo sacer-d0tium e0rum non in perpetu0 manet.
2I: Haed digens ostendit sacerdotium Christi in aeternum manere, et ide0 dicit: cum iure iurand0, ut facilius humanitasn0Stra credere p08Sit que dicuntur. Queritur qu0m0d0 dicitur: iurauit d0minus et n0n penitebit eum, dum alibi dicit: penitet me hominem fecisse in terra, et: penitet me Saul elegi88e in regnum Θn0n qu0d deum aliquid peniteat, sed illos facit penitere, qui mandata eius n0n implent, sicut illi penituerunt qui n0e in diluvio
non audierunt, i. non penitebit id est non mutabit J. 22: quia sacerd0tium eius perpetuum manet et ipse inte pellat pro nobi S. 23 25: Hie ostendit non sacerdotium Secundum ordinem 245 b. leui manere, sed Christi Sacerd0tium perpetuum e8se et Salutem humani generi S dantem. 26 bis inpollutus: Id est interstessor et mundus et sine ulla c0ntrarietate peccati et abSque Semine uiri. Segregatu S a peccatoribu S, quia peccatum n0u habuit nee e8t inuentus d0lus in 0re ipsius. Excelsi 0r caelis faetus, Super omnem creaturam regend0 et Susidiend0, gubernando et d0minand0.27 bis pro p0puli: Sacerd0tes quippe ueteris testamenti propter facinora sua negesse habebant 0fferre h0stias; hic uero semetipsum h08tiam fecit pr0 n0stris delictis. H0c enim fecit semel se ipsum offerendo: N0n c0tidie, quemadm0dum Sacer-d0tes supradicti faeiebant. 28 bis habentes: peecatores et transgress0res, quia nihil ad periectum adduxit lex. 28 von Serm0 an: Sermo quippe qu0d dixit de Christo intellegendus e8t, unde ait pr0pheta: tu es Sacerd0S in eternum secundum 0rdinem melchisedech.
448쪽
I Capitulum autem super ea que dicuntur. aesi dicat: breuiarium qu0d Sequitur. 246 a. I non talem bis 2 Sohluse: in dextera igitur sedere quod dicit pr0speritas aeterne uitl intellegitur; sanctorum minister, unde ipse d0minus dieit: filius h0minis n0n uenit ministrari sed ministrare; tabernaculum uerum qu0d dicit id est celum, unde ipse dominus dicit: caelum mihi sedis est, terra autem Scabellum pedum me0rum; qu0d finxit deus et non homo, id est sicut
3 bis constituitur: id est h0stias carnales pro Suis et
3 non unde bis Sehluss: h0c est corpus suum et Sanguinem per membra sua 0sserend0 cotidie, in quibus ut sit sacerd08 nobis
4: si dominus carnaliter et uisibiliter hie in terra m0d0 habitaret, negesse e8Set carnaliter Seeundum legem sacerd08, quia manifeste de tribu iuda ortus est d0minus n0Ster. 5: sagerd0tes ueteri testamenti exemplari deseruierunt, id est umbris et figuris. 6: d0minus Christus melius 80rtitus est ministerium testa-246 b. menti n0ui, ubi peccata n08tra remittuntur il et uita eterna pr0- mittitur, quia in lege ueteri requiescebant ad tempus et non remittebantur. 7. 8 bis D0 minus: si lex ueteris testamenti culpas n08tras SannSSet, n0n Secunda lex d0mum requireretur, sicut hic dicit propheta. 8 oon et e0nsummabo bis 9 Sohl s: persecti0nem faciam, ubi n0n figura sed ipsa ueritas 0stenditur. Manum quod dicitur adprehendere, p0te8tatem suam l. illorum adiut0rium demonStrat. Neglexi e08 qu0d didit, aesi dicat: reliqui eas secundum desideria
I9: Leges suas in c0rdibus e0rum, non in tabulis lapideis sed in tabulis c0rdis carnalibus. 247 a. II-II: aesi aperte dicat: a maxim0 usque ad minimum omneS Selent, ut deum ad0rant et non id0la. Iniquitates eorumqu0d dicit pr0piciare m0do in n0u0 testamento; et peccata
449쪽
illorum iam non memorare, id eSt de id0latria qu0d ante c0luerunt et de0s alienos adorauerunt. Caput IxI: Fuerunt tabernacul0 uasa dei, qu0d in saeculo maximum et mirabile erat; cum hominibus tamen umbra erat futur0rum
2-6: Tabernaculum quippe figurabat eccle8iam dei, candelabra uer0 praedicati0nem Sanctam, men Sa Scriptura dei, unde pr0pheta: paraSti in con Spectu meo mensam; prepo Sitio panum c0rpus Christi domini, qu0d in ministeri0 c0tidie accipiendum eSt. Secundum tabernaculum caelestem hierusalem p0SSumus intellegere; aureum turribulum it item corpus Christi; archa 247b. testamenti id ipsum ecclesiae dei, circumtecta auro undique sensu iam spiritali; in qua urna aurea et manna: 90SSumuSin figura accipere humanitatem et diuinitatem saluat0ris n08tri uirga a ar0n regnum Christi. Tabuis duo testamenta uel duo
precepta caritatis. Cherubim quoque: plenitudinem scientiae demonstrat; propiciatorium uero ipse dominus Christus intellegitur, qui est pr0pitiatio pr0 peccatis n08tris. 7. 8 bis uiam: Exp08ino. N0tandum qu0d dicit non sine
Sanguine: non Sine paSSione Saluat0ris nostri redempti sumus; hoc demonstrante spiritu Sancto: ad m0ysen qu0d Christus Semel pateretur pro genere humano et nondum aperte uiam Sancto
8 oon adhuc bis Io Silluss: priore tabernaculo nunc in figura intestante, qus similitud0 m0do in nou0 testamento est; et
per h08tia8 uetere8 non potuerunt emundare tamium in cybis et uariis purgati0nibus carnaliter ad tempus corrigerentur, u8que dum transiet uetera, umbrae et figurae quae fuerunt, et ueni8Sent n0ua. II-I5: si h08tiae ueteres inquinat0s sanctifidabant ad 248 a. emundati0nem carnaliter, quanto magis sanguis Christi emundauit conscientiam n0stram ad seruiendum deo uiuenti; uiuentem quippe dicit pr0pter distincti0nem de0rum m0rtu0rum; noui testamenti mediat 0r est inter deum patrem et h0mines, ut remissionem accipiant qui u0eati sunt aeternae hereditatis. I6-22: Testamentum tune firmum erit p0stquam h0mo de 248 b.
h0e Seculo migrauerit, uiuens uero ii quotiens u0luerit mutabit; ita
450쪽
m0rs Christi nouum testamentum confirmabit. Sanguis uituli sanguinem Christi qui se in Saerificium obtulit pr0 n0bis figurabat;
hircorum uero Sanguis Similiter, quia pro peccatiS 110Stris oblatus est; aqua baptismum figurabat; lana coccinea caritas Chri8ti, qua pro n0bi 8 pa88uS eSt; hy8809118 uer0 penitentiam; liber Seripturam sacram; uasa ecclesiam Christi. Sine sanguinen0n sit remissi0, ita et n08 sine Sanguinis Christi effusi0ne redempti n0n Sumus. 23: Necesse est per h0stias Spiritales mod0 mundare, unde pr0pheta: imm0la de0 saerificium laudis, et alibi: sacrificium laudish0110rifieauit me. 24. 2I: N0n in manufaetus h0minum sed in ipsum caelum iussi0ue dei creatum, ut appareat nunc vultui dei pr0 n0bis, sicut et 16 incinnes in epist0la sua dicit: adu0catum habemus apud patrem Iesum Christum, et ipse est pr0pitiati 0 pr0 peccati S B0Stris, n0n80lum pro nobis Sed etiam pro totius mundi. 26- 28: Expositio: Frequentius oportuerat eum pati, quia necessarium fuerat, ut si u0luisset ab abel dum per singulas generationis peceaverunt ut pa88i0 fui8Set, qui Semper habuisset quod redemisset; sed noluit, nisi tamen semel passus mundum in consummatione seduli redemit et destruxit peccata nostra uel 249 a. m0rtem h0c est diab0lum . Aut ex aurienda peccata, id est t0llenda. Secundo sine peccato apparebit, unde ap0Stolus alio l0c0 dicit: qui non n0uerat peccatum pr0 nobis peccatum fecit. Ide0 iu secundo aduentu Sine peccat0 apparebit, ut dicatur: t0llatur impius, ne uideat gl0riam dei; iustis uero in claritate apparebit, unde dictum est: beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt; peccat0ribus in forma Serui, ut uideant et conlaudantur, quia uidebit eum omnis oculus et qui eum pupunXerunt. Caput X. I Umbra fuit 110n ipsa ueritas, requie8stebant peccata ad tempus et n0n remittebantur. Si certa fuisset redemti 0, sine cessatione indesinenter Semper 0fferri debuissent, quia inp0ssibile erat, ut 0Stiae ueteres peccata remitterent, ut in psalm0 dicit: numquid mandustab0 carneS taurorum aut Sanguinem hirc0rum