Physiologia crepitus ventris, et risus, recognita, ... et iterato edita ... Cum ritu depositionis scholasticae / [Rudolph Goclenius]

161쪽

plerumque no tantus ensius&est,sed intellectus Rideo aliquid risu dignum tale hoc esse & generatim tale quippia esse ut risum excitet, iudicium me intellectus cst, ne apprehensio obiecti ridiculi facta a sensiu&imaginatione susticit Plerunt adieci propter eos, qui Vti ratione non postiant. In iis non ratio iudicans seu α in sed sensus agit --, id est facultas imaginatrix, quidem

pe aberrans. Cursorius animi quam corporis volu ,ribus risus commoueatur'

Affectus sic animi sunt praecipue voluptas nimia coryoris, praesertim ea quae maioris est efficaciae, iliis potest,&admiratio etiam rerum seria-iuna:deinde indignatio contemtus, qui ira subumbrata est. Sed admiratio intelligatur,qua RQ sit nimis magna, ut quae stupor dicitur: ea nim notiri- sum, sed citassin tacit, inde ecstatici dicuntur . est, rapti extrasse Voluptas

162쪽

autem sicut effectus cum duplex sit, a nimidi corporis,exteriori senluum, qui ex cotactu exsistunt,mnteriorum qui sine contactu fiunt risus etsi ab virisque, quia tamen hominis proprius est,potius ab anima quam a corporia voluptatibus Commouetur. adomnes voluptates risisse-

Nam iis quae corporis sunt A extemriorum sensuum, voluptates testiat α homines sine risi frui possunt lent Sequitur aut risus ad eas animae Voluptates, quivel plus spirituum in

pectore commouent, vel cor magi a periunt dilatant, aut etiam peculiari&inexplicabili modo veluti titil-tillant, inprimis quae leuiores, ioculares,nugaces friuola sunt, no seriae di grauiores. Addo inprimis,M quod-da genus risus, voluptas animi grauior&ieria coinrouet,vi cu ridemus re valde nobis cara, quae diu a nobis abfuit, iteru nobis oblata hinc gaudiu nor

163쪽

n unquam est gestuosium, exsultatio dicatur,quaeracit copiosius effusis spuritibus animum sese magis efferetem. Organa seu efficientia instrum et ri sus sunt cor, musculi thoracis trisgb inseruiunt spiritus, calor Cor 'assicitur, musculi thoracis, qui sunt ad oris latera mouetur, facies ea potiscum pars extenditur, quae est circa os 'rictus dicituri spirationis locu assici ostendit spiritus u calore emiso Spiritus aliquando copiosior de pectoro ei natur, neq; continere facile est collectum spiritum qui exitum quaerit, risum reprimere, cum etia repugnantibus erumpat. Calorem, spiritum inritu est indi argumento est, quod risu corporis vires res,luunturi debilitantur quod quidem adeo verum est, ut ridens quidam solutius animam

exhalarit. Praeter naturam caussa est morbus animi, ut desipientia,' Q.

, id st, Ridet fit ius, etsi nulla

risus caulla sit.

164쪽

T I Rodo hi Goc lenii, Ex harum caussarum consideratione risus distinguitur ita, ut dicatur fieri

vel sponte seu vel :

vel serio seu aperto pectore, exanimo,&cum iudicio aliquo vel simula late inuite vel vi seu coacte, vel temere ac λτο τως huc pertinet risus etitillationes titillare enim est certae partis corporis humani Vt eius' iub liis est, contactu risum vel inuito excitare: unde per Metaphoram ponitur proco quod est contactu, neq; prordus iucundo, neque plane aspero Olestoq; sensus hilarare, &quasi distundere. Lucret. 2. lib. quae titillare magis sensus quam laedere possunt, Graeci dicunt in In vite seu non libenter, neque ex animo ridere, prouerbialiter dicitur alienis malis id est maxillis 2 vel mandibulis ridere, quo prouerbio e Gramis, Hom. Odyssi. T. e Latinis Poetis Horatius lib. 2. Satyr. et .vsus est, sicut alieno vultu, non suo gaudere dicitur qui coacto tanquamia inuito renitet vultu. Sic Eustacitis

165쪽

ξ ιυς παρειω γλλο peregrinis buccis ridere, ait dici de risu cinentit, non vero, non ex animo proscctb , ad fraudem composito, ut qui prae ira nasum Crispant,aut prae consilii inopia animoli rentes in asi ridiculare risum cient. De modo quo sit risus quaeritur: eum rogorius Nisi cnus, frater Basilii Magni statuitia om)aperiunturti dis soluuntur ire voluptatem in corporci foramina seu poricorum quae CX u- cudo auditu ci aspectu hilaritate diffunduntur ex hoc affectu plus solito dilatatis foraminibus seuporis percos spiritus aliquis in profundum datur illicoque rursus a natura extruditur per oris foramen omnibus visceribus, sed inprimis tamen iecore,Vt narrant, gitatione quadami concussione spiritum huiusmodi simul cxtrahente itaque Commoditatem commeandi spiritui moliens natura forame oris aperit, utrinq; anhelitu genas diducens, nomen autem ei risu est. His isseni sunt,in quib. de causis, que os in ii

166쪽

su diducant erudite severisimiliter sputatur sed de spiritus illius ortu de attractione,& quomodo ab epate potius,quam ab aliis visceribus extrudatur fortasse minus satisfecerit in haec inquirentibus,qui quidem in epate rusus caussam organicam collocandam

negauerint.Itaque arbitramur cum

cutissimo quonda nostro Praeceptore Esromo, Voluptate, qua cor titillatur incalescit, tu spiritibus diffunditur, cor ipsum in primis in risu dilatari, at-oue limul etiam diaphragma, cum in homine capsula cordis septo medios annexa, atque ita etiam septo maioris attractionis cauisam praebcri, ut plus aeris in thorace colligatur timinspiratione attractionis prima causi

s est diaphragma , atque sic potius,

quam per poros seu foramina extima corporis , de quibus issenus suspicatur, attractione d collectionern in pectore aeris eius feri existimamus, ad quem emittendum oris diductione di apertione maiore opus sit, quam

167쪽

quam absque hac comotione esse s let. Quemadmodum in aliis ctiam aDiectuti perturbationib. propter cordis aestu aut dilatationem anhelare selent hominest spiritum ducere concitatiorem, scd sine tamen oris inuoluntaria diductione, ut in eo affectu, qui risum mouet, vel ex dilatatione Cor-disin diaphragmatis maiores, vel alia incompertat occulta de caussa atque lVrα - , Oris musculi,&neruitio minia a diaphragmate afficiantur potius qutim ab alio viseere splenis aut epatio sicut in oscitatione a cerebro, vel ventriculi etiam sumis cras.sioribus assici potius videntur, quam a diaphragmate , cum nondum quasi desecatorum spirituum & Cruditatum signum esse soleat oscitatio ac iur de febriles etiam accessiones antecedere. Intellige aurem hoc derisu maxime proprio In risu enim quem essicit titillatio partium vicinarum septo transuerso i

psum septum lassici , incalescera

168쪽

3c dilatari potius quam cor statui. Vide infra quaestionem An in omni titill tione calor in prata ordiis excitetur. Caussae igitur risus νει*τ si opiores sunt et e Ταρπ interiori obiectivam Caeterne remotiore iam sine qua nodiximus voluptas &'dem animi potissimum, eaque leuior rere rugatior: impulsiva interior spiritus collecti in pectore instrumentalis cor dilatans &mouens, atque simul dilatans septum transuersum, , ea dilatatione Conci

pit spirituu plus solito ad quos expel

lendos mouet mustulos oris. Caussa formalis est oris diductio intransuersum Finalis, 't emittantur copiosi desuperstui illi spiritus, velit gaudiu cum admiratione declaremus. Sed improprius risus potest etiam esse ex vulnere facto in diaphragmate, vel ex titillatione,ut dixi,in quo incalestens dia-phragina mouet simul cor, quem motum comitatur rictus faciei.

169쪽

eor vel diaphragma. exterior pars fa ciet, est circa os ad eius latera. Quicnim risum a capite arcessui, eos non audimus, cum risus motus inuoluntarius potius siti volstarius: sicut nec dehohola cantilenam hanc: len ridere facii, accipies ita, ut risum in splane residere dicamus. Sententia allata de interiore sede inde probatur, quod si mul atque vel cor voluptate assicitur, vel aliquis sub praecordiis attrectatur. comitatur risus. Vide in uobicinatis quaestionem disputatam Vtrum pra cordia an cor sit primum principium&sedes risuS.C A p. III.

De Des tione Asia. Ex his colligi poliunt definitiones:

Risiis verus S mo simulatus, qui maxime proprio sic appellatur est iucunda animi commotio cum dilatationet

cordis vibratione septi transuersi, musculor thoracis, oris ob apprehensione insolentis specie facta. Vel: est motio facultatis antimae cognoste-

170쪽

iis extempore principalium partiurn, potissimum cordis, cum sono fere velut singultante,continuoque fracto dcore diducto , vi iucunda affectioniscordis. Vocem ridiculum in definitione non ad tabe, ne vitio petitionis

principii laborare videaturi sicut in Iachyniarum definitione non poni tur lachrymabile sed res dolcnda cognita Cognoscentis implicat rem cognitam ipsum ridiculum,ut obiectum: per cognostentem facultatem intellige mentem dc intelligentiam , cuius δυναmi sunt φανlα κ imaginatrix, δανο κ ratiocinatrix. Dicitur c,

luti singultantis,quia singultus est motus ventriculi. nitentis noxia extrudere: ab hoc motu differt risus non parum. Haec descriptio vitiosa est, quia non est reciproca Risus est propria hominis passio seu dispositio 1equens gaudium , vel est motus animi cognoscentis insequens gaudium,

nam risus non est necessarium gaudiis iωμαἰ saepe enim animum cor senti