장음표시 사용
41쪽
At Pompeius cognitis his rebus, quae erant Orici atque Apolloniae gestae, Dyrrhachio timens, diurnis eo nocturnisque itineribus contendit. Simul Caesar appropinquare dicebatur. Sed cum prope Dyrrhachium Pompeius constitisset castraque metari iussisset, Caesar praeoccupato itinere ad Dyrrhachium finem properandi facit castraque ad flumen Apsum ponit in finibus pollonatium. Ibi reliquarum ex Italia legionum adventum exspectare et sub pellibus hiemare constituit. Hoc idem Pompeius fecit et trans flumen
Apsum positis castris eo copias omnes auxiliaque conduxit.
Μulti iam menses erant et hiems praecipitaverat, neque Brundisio naves legionesque ad Caesarem veni ant. Ac nonnullae eius rei praetermissae occasiones Caesari videbantur. Quibus rebus permotus Caesar Brundisium ad suos severius scripsit, nacti idoneum ventum ne occasionem navigandi dimitterent. Illi administrantibus . Antonio et Fufi Caleno nacti austrum naves solvunt atque altero die Apolloniam praetervehuntur. Nacti portum, qui appellatur Nymphaeum, eo nave introduXerunt.
42쪽
Haec eodem ore tempore Caesar atque Ompeius cognoscunt. Diversa sibi ambo consilia capiunt: Caesar, ut quam primum se cum Antonio coniungeret; Pompeius, ut venientibus in itinere se opponeret, Si imprudentes ex insidiis adoriri posset. Eodem die uterque eorum ex castris stativis a flumino pso exercitum educunt, ompeius clam et noctu, Caesar palam atque interdiu. Ompeius idoneum locum nactus, ibi copias collocavit suosque omnes castria continuit ignesque fieri prohibuit, quo occultior esset eius adventus. Haec ad Antonium statim per Graecoadeferuntur. Ille missis ad Caesarem nuntiis unum diem sese castris tenuit altero die ad eum pervenit Caesar Cuius adventu cognito Ροmpeius, ne duobus circumcluderetur exercitibus, ex eo loco discedit omnibusque copiis ad Asparagium pervenit atque ibi
Caesar, postquam ompeium ad Asparagium esse cognoVit, eodem cum exercitu profectus, tertio die
ad ompeium pervenit juxtaque eum castra posuit et postridie eductis omnibus copiis decemendi potest tem ompeio seci Ubi illum suis locis se tenore animum advertit, aliud sibi consilium capiendum existimavit. Itaque postero die magno circuitu diff-cili angustoque itinere Dyrrhachium profectus est,
43쪽
sperans ompeium aut Dyrrhachium compelli aut ab
eo intercludi posse, quod omnom commeatum e contulisset. ompeius per exploratores certior actus postero die castra movit, breviore itinere se occurrere ei posse sperans. Quod fore suspicatus Caesar militesque adhortatus, ut aequo animo laborem serrent, parva parte noctis itinere intermisso mane Dyrrhachium Venit, cum primum agmen Ompei procul cerneretur, atque ibi castra posuit. Pompeius interchisus
Dyrrhachio edito loco, qui appellatur Petra aditumque
habet navibus mediocrem atque eas a quibusdam protegit Ventis, castra communit.
Caesar a superioribus consiliis depulsus omnem sibi commutandam belli rationem existimavit. Itaque impedimenta omnia silentio prima nocte ex castris Apolloniam praemisit, ipse de quarta vigilia proficiscitur. Neque vero ompeius moram ullam ad insequendum intulit. Caesari ad saucios deponendos necesse erat adire Apolloniam. Sed timens Domitio, ne adventu Ompei praeoccuparetur, ad eum omni celeritate et studio incitatus ferebatur. Pompeius quoque ad Scipionem properandum sibi existimabat;
si Caesar iter illo haberet, ii subsidium Scipioni
44쪽
ferret; si ab ora maritima discedere nollet, quod legiones ex Italia exspectaret, ipse ut omnibus copiis Domitium aggrederetur. His de causis uterque eorum celeritati studebat. Sed Caesarem pollonia adirecto itinere averterat; ompeius per Candaviam iter in acedoniam expeditum habebat. Accessit etiam ex improviso aliud incommodum, quod Domitius, cum dies complures castris Scipionis castra collata habuisset, rei frumentariae causa ab eo discesserat et Heracliam, quae est subiecta Candaviae, iter secerat, ut ipsa fortuna illum obicere Ompeio Videretur. Sed Allobroges, qui ad Ompeium perfugerant, conspicati in itinere exploratores Domitii, Caesaris profectionem, adventum ompei docuerunt. A quibus Domitius certior factus vix quattuor horarum spatio antecedens hostium beneficio periculum vitavit et ad Aeginium, quod est obiectum Thessaliae, Caesarivontenti occurrit.
Coniuncto exercitu Caesar Gomphos pervenit, quod est oppidum primum Thessaliae visnientibus ab Epiro. Eodem, quo Venerat, die post horam nonam oppidum altissimis moenibus oppugnare aggressus ante Solis occasum expugnavit et ad diripiendum militibus concessit statimque ab oppido castra movit et etropolim
45쪽
venit. 6tropolitae casu civitatis Gomphensis cognito portas aperuerunt. Quibus diligentissime conservatis, collata sortuna etropolitum cum casu Gomphensium, nulla Thessaliae fuit civitas praeter Larisaeos, qui magnis exercitibus Scipionis tenebantur, quin Caesari parerent atque imperata facerent. Illo idoneum locum in agris nactus plenis frumentorum, quae prope iam matura erant, ibi adventum exspectare Pompei eoque omnem belli rationem conferre constituit.
Pompeius paucis post diebus in Thessalliam pervenit contionatusque apud cunctum exercitum suis agit gratias, Scipionis milites cohortatur, receptisque omnibus in una castra legionibus suum cum Scipione honorem partitur. Auctis copiis ompei duobusque magnis exercitibus coniunctis pristina Omnium confirmatur opinio et spes Victoriae augetur adeo ut, si quando quid ompeius tardius aut consideratius saceret, unius esse negotium diei, sed illium delectari imperi et consulares praetoriosque servorum habere numero dicerent. ostremo omnes aut de honoribus suis aut de praemiis pecuniae agebant neque quibus rationibus superare possent, sed quemadmodum uti victoria deberent cogitabant.
46쪽
Re frumentaria praeparata confirmatisque militibus temptandum Caesar existimavit, quidnam Pompeius propositi aut voluntatis ad dimicandum haberet. Itaque ex castris exercitum eduxit aciemque instruxit. Pompeius, qui castra in colle habebat, ad infimas radices montis aciem instruebat, semper, ut videbatur, exspectans, si iniquis locis Caesar se subiceret. Caesar nulla ratione ad pugnam elici posse Pompeium existimans, hanc sibi commodissimam belli rationem iudicavit, uti castra ex eo loco moveret et insolitum ad laborem Pompei exercitum cotidianis itineribus defatigaret. His constitutis rebus, signo iam profectionis dato animum adversum est extra cotidianam consuetudinem longius a Vallo esse aciem ompei progressam, ut non iniquo loco posse dimicari videretur. Tunc Caesar apud suos, Differendum est,' inquit, iter in praesentia nobis et de proelio cogitandum. Animo simus ad dimicandum parati non facile occasionem postea reperiemus' confestimque expeditas copias educit.
Inter duas acies tantum erat relictum spatii, ut satis esset ad concursum utriusque exercitus Sed
47쪽
Pompeius suis praedixerat, ut Caesaris impetum exciperent neve se loco moverent aciemque eius distrahi paterentur. Sed nostri milites dato signo cum infestis pilis procucurrissent atque animum advertissent non concurri atompeianis, usu periti ac superioribus pugnis exercitati sua sponte cursum represserunt et ad medium fere spatium constiterunt, ne consumptis Viribus appropinquarent, parvoque intermisso temporis spatio ac rursus renovato cursu pila miseriint celeriterque, ut erat praeceptum a Caesare gladios strinxeriunt. Neque vero Pompeiani huic rei defuerunt. Nam et tela missa exceperunt et impetum legionum
Eodem tempore equites ab sinistro ompei cornu universi procucurrerunt. Quorum impetum noster equitatus non tulit, sed paulatim loco motus cessit, equitesque ompei aciem nostram a latere aperto circumire coeperunt. Quod ubi Caesar animum advertit, quartae aciei, quam instituerat sex cohortium, dedit signum. Illae celeriter procucurrerunt insestisque signis tanta vi in Pompei quites impetum
48쪽
Vergi non solum loco excederent, sed protinus incitati suga montes altissimos peterent. Eodem impetu cohortes sinistrum cornu pugnantibus etiam tum ac resistentibus in acie ompeianis circumierunt eosque a tergo sunt adortae. Eodem tempore tertiam aciem Caesar, quae quieta fuerat et s ad id tempus oeo
tenuerat, procurrere iussit. Ita cum recentes atquis integri defessis successissent, alii autem a tergo adorirentur, sustinere Pompeiani non potuerunt atque universi terga Verterunt.
Sed ompeius, ut equitatum suum pulsum vidit atque eam partem, cui maxime confidebat, perterritam animum advertit, aliis quoque diffsus acie excessit protinusque se in castra equo contulit, Summae rei dissidens et tamen eventum Xspectans Castra cohortibus, quae ibi praesidio erant relictae, industrie defendebantur. Neque vero diu, qui in Vallo constiterant, multitudinem telorum sustinere potuerunt, sed consecti vulneribus locum reliquerunt, protinusque omnes ducibus usi centurionibus tribunisque militum in altissimo montes, qui ad castra pertinebanι, con-
49쪽
sugerunti Pompeius, iam cum intra vallum nostri Versarentur, equum nactus detractis insignibus imperatoris decumana porta se ex castris eiecit protinusque equo citato Larisaam contenditi equo ibi constitit, sed eadem celeritate paucos suos ex suganactus noctum itinere ad mare pervenit navemque frumentariam conscendit. 41. Misthi os Pompeν. Caesar omnibus rebus relictis persequendum sibi Ρompeium existimarit, ne rursus copias comParare allias et bellum renovare posset. Erat edictum Pompei nomine Amphipoli propositum, uti omnes eius provinciae iuniores, Graeci civesque Romani, iurandi causa conVenirent. Sed utrum avertendae suspicionis causa ompeius proposuisset, ut quam diutissime longioris fuga consilium occultaret, an novis dilectibus, si nemo premeret, acedoniam tenere conaretur, existimari non poterat. Ipse ad ancoram una nocte
constitit et vocatis ad se Amphipoli hospitibus et pecunia ad necessarios sumptus corrogata, cognito Caesaris adventu ex eo loco discessit et millenas paucis diebus venit. Biduum tempestate retentiis navibusque aliis additis actuariis in Ciliciam atque inde Cyprum pervenit. Ibi cognoscit consensu omnium Antiochensium civiumque Romanorum, qui illic nego-
50쪽
tiarentur, arcem captam esse excludendi sui causa nuntiosque dimissos ad eos, qui se ex fuga infinitimas civitates recepisse dicerentur, ne Antioohiam adirent.
Quibus cognitis rebus, Pompeius, deposito adeundae Syriae consilio, aeris magno pondere ad militarem usum in naves imposito duobusque milibus hominum armatis elusium pervenit. Ibi casu rex erat Ptolemaeus, puer aetate, magnis copiis cum sorore Cleopatra bellum gerens, quam paucis ante mensibus per suos propinquos atque amicos regno expulerat; castraque Cleopatrae non longo spatio ab eius castris distabant. Ad eum Ρompsius misit, ut pro hospitio atque amicitia patris Alexandria reciperetur atque illius opibus in calamitate tegeretur. Sed amici regis, qui propter aetatem eius in procuratione erant regni, sive timore adducti, ut postea praedicabant, sollicitato exercitu regio, ne Pompeius Alexandriam Aegyptumque occuparet, sive despecta eius fortuna, ut ple umque in calamitate ex amicis inimici existunt, iis, qui erant ab eo missi, palam liberaliter responderunt eumque ad regem venire iusserunt; ipsi clam consilio inito Achillam, praesectum regium, singulari homi-