Institutionum medicinae practicae

21쪽

Cum enim hae in cadaveribus plerumque vacute deprehendantur, pronum fuit eas spiritui continen do dicatas existimare, & si quando sanguine scatere inventae sunt , protinus conclatum est 1 an guinem in alienas vias irruisse; ideoque in si immationem excitasse , qualem Boerhaaviani hodie per errorem Ioci fieri dicere lit.

Method. med. l. X. cap. VI. ubi ita scriptum reliquit cujusmod i autem sit phlegmones offectus , tum is in libro de Aequali intempe pie, tum vero in eo , qui de

, , tumoribus prater naturam est inscriptus , docu mus z Ad- D monuisse tamen is nunc te non sit inutile . Cum san- ,, guis calidus copiosior in aliquam animalis partem procubuit majora ejus vasa protinus extenduntur , utpote b, abundantis, condinenda non suscientia , Ab his deinceps , ,, qua minora sunt. Mox ubi nec sis iis satis continetur , se exsudat foras in ea ampla spatia , quA luter vasa sunt , , , sic ut etiam omnia , qua in composta curne habentur , ,s loca occupet. Atque hac quidem es phlegmones abfectio. ,, Et lib. XIV. cap. a. ubi ita subdit: se cum sanguis ,, in aliquam partem procubuit , sic ut ab ejus ρarticula ,, vasis nequeat contineri , exilit1ue aliquid inpar roris, , ex ipsis vasis in ea musculorum spatia , qua similaria ,, bus corporibus , ex quibus componuntur , interVenrunt , , , utique tumor eae plenitudine oritur 3 cui succedit cutis

tenso , is in alta carne cum pulsu dolor , oe tangenti,, renixus qui am , is rubor is calor , ipsa nimirum cute ,, e , 'κε subjecta sibi caro patitur , sentiente . Similis, , jam dicto in visceribus assiseius σc. Et ad Glauc .

I in Synops. l. VIII. C. 2 . hin Tetrabibl. IV. serm. C. 3I. i) De re med. l. IV. C. 1 .

. . .

22쪽

dc cum his reliqui principes Galenicorum cl) in

flammationem paullo altius rimati, eam constituendam duxerunt in sanguine calidiore copiositis ad aliquam partem confluente , & vasa ita opplente, ut roris instar guttatim ex iis exsudet, atque hinc in varua spatia vehementer illapsiis omnia loca, quae in circumposita carne sunt , Occupec , urgeatque. Imo non nemo addidit m) morbum invalescere, & incrementa accipere, quando id , quod est iu loco assecto , incipit putres Ird , calo rem quo praeter naturam inυehit . Hinc facile sibi persuadebant: assequi posse, unde calor , rubor , dolor , tumor , aliaque phen nomena orirentur . Illud tamen, ni fallor, non satis intellegerunt, quam ob rem sanguis in affectum locum uberius influe

rei ; vel si intellexerint , non satis perspicue , dc distincte ab iis propositum , descriptumque fuisse,

dixerim .iIX. Praeterea cum animadvertissent , inflamma tionem modo repente, & cito, modo sensim , dc lente enasci: alterum per fluxionem , alterum porcongestionem fieri reputarunt. Deinde prout sanguis vel purus, vel sincerus, vel aliis admixtus humoribus esset, varias etiam inflammationis differentias constituerunt . Ideo a 1 anguine puro phlegmondme aequisitam, ab eodem cum bile, aut pituita , aut melancholia conjuncto pbrim nem er=sipelatodem , oeddmatodem , aut scirrhodem di manare rati sunt: contra vero, si bilis, aut pituita, aut melancholia

l) FERNA L. Pathol. l. VIII. cap. z. RIVER. PraX. med. l. I. cap. II. SENNERT. Med. Pract. l. V. P. I. cap. V. R reliqui.

23쪽

sanguinem , fi Te cruorem proprie di tum eYcederet eoque modo, quem exposuimuS, inflamma tionem faceret, eros elisis, vel auddma , vel scir-rbum phtum Onodia, sive inflammatoria , non priles

monen, procreari.

X. At i uccedente Chymicorum secta , MILLI NUS n), qui , cum illa inclaresceret , soruit , aliter explicationem inflammationis aggressiis est.

Si tamen ejus opinio recte pii pendatur, continuo apparet, eum ViX , ac ne vix quidem a GALANI CORUM documentis di sient ire . Ipse enim 1an guinem assumit febriliter ita effervescentem , uzaegre ob οργασριον partis aliciajus min Ira VasCula Orgasmet trajiciat, imo in his haerens obstruct onem primo, deinde aggestus, atque e vasis effusus phlegmonen pariat. Monet autem, duo requiri ad efficiendam inflammationem , sanguinis nempe fervorem , dcvaiorum minorum obstructionem una concurrentem ; si alterutrum deficiat, neutrum iussicere ad eam inducendam , idque opportuniS, accomm Ida- .liique exemplis illustrat. XI. A Galenicis paullo longius discessit ILLISI I aequalis, eidemque sectae addictus SYLVIUS DELE BOE , qui etsi sanguinem non solum in vasis capillaribus , verum etiam cum GALENO in adjacentium partium spatiis inclusum, stagnantemque, aut etiam extra proprias Vias est ulum ponat ;1 ponte tamen, & mox eum excanrifcara , calo

ris sensum molestum in parte fen fili , dc proinde

inflammationem ciere autumat , quatenus ex imos unguine in vas is suis valde distentis , partibus 'a

24쪽

quibusvis aliis sub ente, hoc est, staonante mox incipiti ut ePan cere partes spirituose, magisqus et oiatios ac subtiles tum acidas, tum salinas aikali- iras nimirum o temperare solitae ; unde utraeque acriores factae acrius in se muttio ius urgunt, efferυ frentiamque ob partes fanguinis oleo fas praesentes utpote phlogisti. o scatentes) calidam excita ut o . Hinc patet, stasim sanguinis, ejusque fervorem a SYLVro quidem existi, ut inflammatio fiat sed simul exposci, ut sis sis antecedat, non vero subse quatur, c tra profecto quam GALE NICI s , & IL-LisIo ipsi visum est. Propius tamen ad Galenicos

Accedit , quando ab effervescente sanguine calo rem, atque inflammationem proficisci contendit nam illi, dum ab eo calidiore inflammationem, &ab eodem deinde stagnante, dc putrescente caloris augmentum' repetunt, non re sed verbis , atque explicationis modo a SYLVIO discrepare videntur. XII. Nunc vero nullo modo reticendum est , quid de inflammatione senserit ETI MULLERUS , ratione temporis, & celebritate doctrinae prioribus illis proximus , oc chimica scientia aeque conspicuus. Etenim duas de ejus natura sententias diversiis, ut arbitror, temporibus protulit , utrasque dignas . quae a nobis paullo accuratius , diffusiusque referantur. In priore Calor auctus , veluti praecipuus inflammationis effectus, proponitur: sed ut ejus modi caloris incrementum quale sit, undeque eκ-

citetur, comprehendi possit ; disquirit primo ; undenam sit calor naturalis corporis vivi, & anima ri , eum qu e esse affirmat ab acido Volatili spiritu o-fo temperato , dum existit in suo statu naturati ,

25쪽

seu ODUO , , concitatiori motu agit m comparctum Astati . Ex mutua igitur eorum Inter 1e actione statuit calorem naturalem profluere . At intensioris illius caloris . , qui p ter naturam minflammationibus evolvitur altam Omnino rationem e sie . Spiritui en im influo , aut iustio Venementius in motum actis, sive ambobus veluti congredientibus acceptum refert . Atque ut rem cla rius propoliat, exemplo utitur Vulgat issimo, quo lab HELMONTso mutuatur. 'Ponamus, inquit, θρι'

nam digito infixam, cu us occasione excitatur dolor ibine aestus, rubor, denique sequitur tumor . υι- n. non es calida : 'itur nec superUenientis Inism-DΘriei erit causa efficiens formalis , sed Jaltem Occasionalis , , ration δ Dsionis tantum intem errem cui idam post fe trabit ratione doloris concriatrus moetiendo spiritum in tim ad partem assectam tam per n rvos , qaam per vafa ; ex cu ius cuni insito

spiritu) motu concitatiori , , quasi collis ne tam

ariditas antea occulta , fit manifesta , quam colorante temperatus , fit intensior ser praeternaturalis . Talem autem spinam in omni calorδ aucto , In flammatione partium depreheudimus: talis spina es, ex. gr. in grumo lactis in mammis coagulati ; talis

Ipina est acidum Uud in piduritida , quod pungit

pDuram, , pulmonum alteram partem affligit, cujus uduicationis occasione inflammatio. , is suppuratio earum partium supervenit . Talis spina est iuictu apum sec. in pulvisculo in oculos illapso , in

acido varioloso ophthaImiam excitante atque in multis aliis ejusmodi p)- . - - ,

26쪽

XIlI. Quare non dubitat decernere , fanguinis

fam ardoris . Nam, inquit, propter dosorem stringuntur fibrae, arctantur vanae, impaditur reditus humorum , un is stagnatio , D' die tandem ii eroenit tumor sanguindus , ον infammatio. Hinc evu=a spi-o i cessat omnis inflammatio, do r . Et paullo post 1ubjicit': ergo caussa tumoris non est sanguis , fed irritatio dolorosa, spina, in caussa in terna femper est acidum partibus cs oris extra urn triculum bHild, quod in spiritu insito motum concitatiorem facit , ipso spiritus ante temperati , fiunt intὀmperati, θ' ariditas antea quoque tempe rata, fit intemperata, fui manis a. εXI V. Quam igitur alii sanguinis congestionem, aut sta sim, va rumque obstructionem, veluti pro ximam inflammationis caussam habent, ET TMULLE RUS in sua ad prima de inflammationis origine , ct natura disquisitione, tamquam effectum causis

inflammationis , atque adeo inflammationi supervenientem tantummodo considerandam esse censet . Caussam vero omnem, ct , uti aiunt , proximam

in Dina infixa, id est, in acri quod ira principio, quod 1ensibilitatem alicujRs partis assiciat , sitam csse statuit . Nam excitato doloris sensu, spiritMin us, nempe, ut ego interpretor, nerUCUS, atque ipsemet sanguis undique illuc allicitur, oc Con

fuit . Sed simul spiritus insitus, sive ut sermone

utar hodiernis auribus magis acCommodato , vis irritabilitati, vasorum , fibrarumque Omnium eia

ficitas ad motum , actionemque adiguntur . EX mutuo ejus in odi nisu, & renisu, sive conflictu, oecollisions calor , aditus que consequitur . Praeterea nervjs datore affectis, re fibris muscularibus vehe-

27쪽

menter irritatis spasmi , sive contraction' insoli

tae, & tonicae in parte laborante oriuntur , quibus sanguinis cursus, & praesertim reditus per venas non modo dissicilior redditur, Verum etiam in terdum penitus intercipitur. Hinc ejus mora , Con gestio, tumor, tensito, ruborque partae inflammata sacile deducuntur. Atque haec est tum aDa, ut mi hi videtur , primae cl. aut oris de inflammaticina sententiae. XV. Nanc ad alteram progredior . Ita hac vero , contra ac supra censuit , Omnino opinatur , tumoreS , qui vocantur inflammetti nes , a conge stione, coacervatione sanguinis in vasis capicta

ribus venosis, is, partium spatiosis haerentis , ibique mox excandescentis , or molestum uostris se fumin parte quadam sensilli excitantis esse q)iderivandos. Congeri autem, & coacervari languinem eX e O putat, quod sanguinis plus influat per arte rias , quam per venas recipi , revehique possit . Caussa igitur materialis proYima inflammationis hoc loco ab eodem incitur Ia uis collectu , Ο stagnans in parte quadam ob impeditum suum ex arteriis in venas restixum ita , ut plus in uas ,

quam refluere vageat per venas . Quot modis porro refluxus ille per venas retardari , inhiberique soleat , diligentissime ipse inquirit , dc explanat . Deinde ad praecipua , di propria inflammationis phae

nomena, calorem Videlicet, ruborem, tumorem ,

dc dolorem se convertit , eaque sic explicare conatur : Cum sanguis , qui dat inflammati v m , sit materia rubra, jpirituoa , , calida, ergo calefa- q) Oper. med. Tom. II. P. I. Colleg. Practic. sedi. XVIII. p. I9s

28쪽

eret partes, i, pars necessario exin te rubet ; quia varo plus infuit sanguinis , quam refluit , dum ita Ragnat , , in parte baer i , ndressario Dars intumescit , , cum a tumors distendantur partes Coro lae , , hinc necessario excitabitur dolor 1equenter inflammatio. Demum in suppilrationem, sive abscessum inflammationem verti tum dicit 'cum stagnans sanguis corruptionem subeat ; quem admodum paullatim Id fieri c6nsuevit . Quod sit in parte inflammata nihil omnino re vers quaat , adeo us reciprocus spiritus infui fiat motus a quo etentetur insitus , necessario i ta perveni re tandem gangraenam , dum fanguis spiritu vitari induo privatus corrumpitur, putre scit, indassus pars f presso Diritu insito , emoritur ; acute , di subtiliter pro sui temporis physiologicis doctrinis commen

laturo, e

XVI. Inter hare SYDENTIAM IIJs r) , qui ra rasti me theoreticis aliorum speculationibus utitur ,1ed suas sibi ipse confingit artiologias , . prout asti dua observatior , & magister usus ei indicare vi centur; peculiarem humorum diathesima in inflammationibus sibi visus est reperisse ; cum eam in

ip a languinis accensione , estraenique servore con 1 utere passim tradat. Neque sollicitus est, motus ne in aliena parte ; aut pluribus retardetur , an augeatur . Sanguine tamen sic inflammato, atque enervescente, motuque febrili circum quaque acto quasdam ejus partes aCCelaias , aut praecalidas putat modo, ad cerebrum, modo ad pleuram, modo ad pulmonem, modo ad exteriora, oc cutim transferri; ibique deponi; & sic phrenitidem; pleuri

29쪽

idem , perirneumoniam, atque erysipelas enasci. Quod quidem et sit non raro eveniat in febribus lacutis, & quandoque etiam evenire p9sse non ne-l gem in singularibus quibusdam inflammationibus ,

quae sine ullo morbo antecedente oriuntur ; tamen si rem penitus intueamur, non eamdem in omni bus originis rationem esse , comperie inus . Natri saepe nulla eas antecedi; inflammatoria diatae sis languinis, sed tantummodo consequitur.

XVII. Iam vero quaerendum est, quid illi, qui omnia ad mechanicas, hydraulicasque leges exige re solent , excogitarint . In his BRL Nitis f

primas propemodum tenens , ubi inflammationis meminit , auctum quidem sanguinis calorem cum veteribus assumit, sed una cum eodem capillarium vatorum obstructionem conjungit. Haec autem Obstructio tanti facta est: a PiΤCARNIO t , ut non aliunde in si immationem, quam a 1 anguine in ar teriis capillaribus stagnante, atque haerCnte manare crediderit. FRIDERI CUs vero HOFFMANUS ejulmodi obstru fionem non modo in arteriis rubris agno vit, verum ab his ad laterales serotas, & lymphaticas arterias , imo ad venas etiam produXit .

Nam inflammationem ipse definivit cu) stasim n ntam in tubulis arterio' i , , menois, qui sanguinem ordi uario v bunt , quam potius lateralibus , qui ob angust am diam tri nou rubicundos sanguinis globuios , sed tantum tenuem θmphaticam humorem fecun

dum naturam admittunt.

XVIII,

i) De Febrib. Proposit. XXI. pag. 237. De morb. Pe istor. de Peripia. p. ψοῖ. is alibi 'Assim. α) Elem. med. Pitylic. matbemat. lib. 2. cap. IX. & XIV. u) Medicin. systemat. T. IV. P. I. sect. 1. c. 3. S. Vu

30쪽

XVIII. Hinc non arduum ei videtur latente a sequi , cur rubor pars inflammata suffundatur. Neque difficilius intellectu reputat, quam ob rem ardor, & flammae sensus in ea percipiatur . Nam parti m , inquit, affluens jugiter sanguis ρὐr cana tes 1 emi os tructos ; DII constrictos , majori ceserit te fertur , partim etiam libero transitu exclusus , 'nos o nores regurgitat , ibi as crebriorem diassen facit, ac LUosen; unde magna accidit par tium fulphurearum athritio mutua , , calor maxia mus , eo su ibilior , quo magis exquisitio se npars est, in qua malum consit . Dolorem demum tribuit. pressioni nervorum , quam hi patiuntur a

minimis aeque, ac a maiioribus insis nimium distentis; lentorem vero, oc crassitiem sanguinis , qCOUasa Obstruuntur, aut minimorum vasculorum spasticam conltrictionem, qua transitus humoribus de-

bilis fanguinis cujus per minima arteriarum , O venarum intercipiatur , isque in exiliora a zosi tenuis humoris receptacula praeter naturam impinga

tur. Quibus in rebus quid veri, quid falsi deprer henderint viri medica s cientia praestantissimi , in fra patebit . XIX. Hinc tamen universim illud profluxit, dc potissimum apud reliquos mechanicis disciplinis addictos obtinuit, ut crederent, caussam cujusque inflammationis proximam esse arteriolarum rubrarum, aut rubris propiorum obstructionem, utcunqMe n-- tam , sive a mole , aut lentore sanguineorum globulorum auctis , sive ab imminuta canalium Capa

citate, & diametro atque ab hujusmodi obstructione necessario sanguinis motum , impetum qu increscere in obstructa, tanto videlicet vehementiorem , quanto majus se se eidem objiciat obstaculum lupurandum i augerique simul in vasis liberis ejusdem