장음표시 사용
21쪽
VIRO CLARISSIMO. MARI AN G ELU S A F AAI o TENE PICTI
IV. Quo tempore ingenii tui monumenta, penes Grosippum vidi, ex eo cum admirari te & colere coepi, tum mei erga te affectus tibi declarandi occasionem mihi evenire magnopere concupivi. Nunc ipsim ergo prelo subjecturus. quae ille nuper de quodam loquendi genere stibtiliter dissexuit,minime ingratum tibi facturus videor, si ejus disputationis Iudicem te capiam, quem ipse Grosippus elegantissimς Latine scribere agnoscit,nec temere quemquam hac aetate sive soluta , sive numeris adstricta oratione terriorem inveniti censet. Tu, Vir praestantissime , quod a me ni , boni pro limmanitate tua consules, meque mutua tua bςnevolentia dignum arbitraberis. Valς.
Ex Pasiasii Grosippi CAdversariis.
ΟMnem accusativum a Praepositione, aut a verbo activo regi cerium est. Hic nulla est praepositio expressia aut subaudienda,a qua accusativus Pacem regamr.Necesse est ergo regi a verbo activo sive expresso, sive suppresso. Hic porro nullum Verbum activum exprimitur. Itaque suppressum sis ac subaudiri debeat, necessum est. quod autem illud sit sverbum, hinc potest intelligi. Omne verbum finitum habet pro supposito nominativum expressum aut stippressuari , cumque vel φωνῆ voce, vel δυναμει potestate aut virtute, sive ut Scholastice loquar, yel Bamalem aut actualem, vel virtua
22쪽
Iem aut potentialem. Nominativus virtualis est verbum Infinitum nominis loco positum. Talis hoc loco subauditus est Petere pacem. quod idem est ac Petitus vel Petito pacis, pro quo fingamus licet vocem Petimen vel Petimensum. sic plana exibit constructio, sive dicas Petitus pacis es petendus , sive Petitio pacu est petenda , seu denique Petere pacem aut Petimentum pacis es petendum. non aliter quam Petere pacem es necessarium. ubi Petere mani seste vim Nominativi habet.quo autem modo verbum infinitum sive Infinitivi modi loco nominis substantivi positum regat accusativum , Grammaticae Pag.ὸ6. & Parad. pam. . exposui.Sed ne insolentior videatur cognati nominis aut verbi infiniti repetitio, audiatur Priscianus, cujus lib. I 8. verba sunt.
Si quis haec impersonalia velit inspicere penitus, ad ipsas res
verborum reseruntur, &lunt tertiae persenae, etiamsi
prima & secunda deficiam:unde Participia inveniuntur, Curritur cursius, & Decus patio. Et mox: Possunt habere intellectum nominativum ipsius rei, quae in verbo intelligitur. nam cum dico Curritur, Cursus intelligitur, & Sedetur sessio, & Ambulatur ambulatio: sic & similia: quae res in omnibus verbis etiam absolutis neces se est, ut intelligatur, ut rivo vitam , & Ambulo ambulationem, &sedeo sessionem, & Curro cursum.
Nimirum omne verbum activum aut formalem, aut mat xialem accusetivum regit. Formalis est, qui non potest in verbo non intelligi, cum res ipse verbo significata habeat ab illo essentiam seu naturam siram, ut si stilicet quod est. Ita Gamdium est formale gaudentis, Risus ridentis, Insania insanientis, Error errantis. Tales ergo accusativi perpetuo intelliguntur in verbis sine accusativo positis, ut Gaudet, Ridet, Insanit, Errat. Exprimuntur autem, quoties modus agendi significatur, ut Gaudet gaudium immodicum, Ridet risum ineptum,I sanit insaniam solemnem, Errat errorem turpissimum. quorum significatio est. Gaudet immodice, Ridet inepte, Insianis solemniter, Errat turpissime, Materialu accusativus est, quo Objectum denotatur, seu Materia, circa quam actio Occupatur,ut Rogo te, Precor te, Rideo te, Eo viam, Peto pacem. Utriusque
Porro accuuitivi, hoc est, tam sermalis , interni A cognati,
23쪽
quam materialis , externi & alieni vim ae potestatem habee
verbum infinitivum nominis loco possitum : nam Incipit insa rure valet, Incipit insaniam: pariterque Insanit insanire est in-sauit insaniam. Desiste petere, pro petitionem. Disce silere pro
silentium. Noli errare, pro Errorem. Plaut. Bacc. Hic verer
perdidis, pro Verecundiam. Ho ratius:-dulce loqui,re des ridere decorum, pro reddes dulcem locutioncm, Sc decentem risum. Similiter Armali accusativo recte dixerimus: det ridere decorum, Ludit ludere insolens,pro Ludum 1 ole rem, quomodo alibi Horatius loquitur. Sic certe Properat properare citissimum pro cito properat, Plauti imitatione diacitur, cujus verba sunt Aul. ach. 2. sic. 2. Nunc domum properara propero. Idem Pseud.act. s. sic. I. Pergitisne pergere ' pro perrectionem. quidni ergo de candidato consulatum petente re Re dixero3 Petit petere minime ρmbitiosium , pro petitionem' minime ambitiosam, sive Petere ejus, quod pe it, minime am-ιitissum est. In Hebraico quidem consiletudo feret, ut dicatur Ambulat ambulare, pro ambulationem, Morieris mori , pro
mortem, Remre veniet, pro adventum, Expectavi expectare.
pIO cxlpectationem. Pariter apud Graecos legimus dictium βη δ' ιενα , Abbi autem abire pro abitionem, ἔφη φανα , Dixit dicere , pro dictum. Sed & Germani mei eodem modo Iebruilaehen eehen,Ibo ire, pro ibo itum sive itionem , nec dissimiliter Cicero r. Acad. Conssim ad eum ire perreximus. Et in Arato: Pos hanc ore fero Capricornus vadere pergit. Et Virgil. Obsiervans, qua signa ferant, quo tendere pergant. Et Te-Ient. Domum ire pergam. In his omnibus accusium Armalis
Ioco verbum Infinitum ponitur, nam Pergere, ire, tendere,
dere sunt synonynia, ut leusu nihil differant, Perrexit pergere, perreae it ire, perrexit vadere, perrexit eo tendere. quo pacto etiam in hoc Terenti j sermalis accusativus a verbo regitur: Color ejus signum pudoris indicat. Nam Signum ponitur pro Indictum, eoque Forma verbi Indicat, non objectum exprimitur. Sic Sentire, hoc est Audire auditum. Lucret. lib. .dixit: neque aures Auditam per se possunt sentire, nec esse , quo
etiam libro Moveri motum legimus: Primordia conclusa moventur si feros motus, quos extra corpus in auras 2Erus ham
p sim post mortem suo moveri. Raro autem usuuenit, ut i- dei
24쪽
dem verbum simul sorinalem & materialem accusativum regat: cu)us rei exempla sunt apud Catonem de re rustiea: Iane pater te bonas preces precor, ut sis mihi volens propitius. Ubi in Precor te est accusativus externus, alienus & materialis, sive objectivus. In precor preces, est internus, cognatus & formalis, qui semper in verbo Precor intelligitur, etsi numquam exprimatur. Hoc autem loco Visus est exprimendus , quoniam diversia fiunt precum genera. Sunt enim Preces bona, quibus bona a diis petuntur; sunt Mala, quibus mala alicui imprec mur , quae & Dira & Thye a preces vocantur ab Horatio Solent autem Latini Materialem accusativum in Dativum Convertere, quotieS.Verbum activum, formalem sive expres.sum, sive suppressum regit. Verbi gratia, apud Virgil. Optime
Grajugenum, cui me fortuna precari Voluit. Subaudimus accusativum sermalem Preces, quomodo Servare alicui, stibaudito interno accusativo Servitutem , aliter dicimus Servire
aliquem. Turpil mulier volet sibi suum amicum esse diuturnum, modice atqueparce eiusseruiat cupidines. Senec. APDestamus paucioribus servisseruiri. Plaut. Matrona es unum
inservire amantem. Sic in Nocere alicui, subauditur Noxam ves Nocumentum, cum aliter non male dicatur : Nocere aliquem. Plaut. Iuro me nociturum esse neminem. Sic in Invidero
alicui deest Invidiam, cum alioquin rectu in sit Invidere aliquem. Ita in Adulari alicui, deest Adulationem, allicr enim adulari aliquem rectius dicitur. Nec aliter Impedire alicui dicitur subaudito Impedimentum. Varro 9. de ling. lat. Investimentis ct ad rijs novitati non impedit vetus consuetudo. Sic Assereri alicui , subaudi Miserationem. Hyginus fabul. J8. Cui I nus miseerta est. Quintilianus pater Deci amat. 272. Aramatrem accusiari aquum es , cui misereri satis non possumm' nec tamen dissimulare possum,' rectius videri, ut Miseret mollitas, sit Miserico dia illius , aut Miseria illius miserum me facit, id est, me cruciat, ut animi, vel ab animo miser sim , &Misiereor ilhus, sit Miser fio illius miseria: cui consequens est, ut Misereor tibi valeat, Tua causa miser fio, sive animi discrucior, sicut Gratulor tibi, Gaudeo t1bi, Rideo tibi. Nec dubito, quin ut Curare alicui, frequenter veteres dixerunt, subaudito Curam, similitςr Amale alicui dixeri ut , ut Amorem sup
25쪽
ας primerent, cum Amator alicui, pro alicuim in Plauti MilitSextremo legamus. Etiam Basiare dativum adsciscit, ubi sor- malis ejus accusetivus exprimitur, ut sit Basiare alicui basia quae ipsa multorum allorum est ratio, quae cnumerare longum sit. Jam nec illud non satis exploratum est,quodcumque No meo sit verbi activi appositum, idem esse passivi, cum verbi, tum participii suppositum , ut Amo pecuniam, Amatur pecuma, Amata eL pecunia , Amata eLI pecunia. Itaque cum Cursm vel Currere sit appositum verbi Currit: recte dicetur: Cursem curritur,vel Currere curritur. Eadem est ratio in istis: Propero properare , Properare properatur, Properare properaeum est, & properandum esse. Pergam pergere, Pergere pergitur, Pergere perrectum est, & pergendum erit. Precor precari, id est, preces. Precari precandum e t. Servit servire, Servire semmiendum est. Peris petere, Petere petendum es. C ic. de Senect.
Suam viam nobis ingrediendum sit: subaudi ingredi. Si ergo
dicam, Ne male audiamus verendum eis, Subaudis Vereri. Ita
Pergendum ect nobis hane viam, subaudimus Pergere. Ins miendum est eum furentibus. Supple insanire, sicut Insanire cumfuriosis me arium eri, Triste insanire hilari es periculo- sim, Ridere decorum senectuti non contingit. Ergo in Riden aeum est: subaudimus Ridere, sicut Libera m Nunc est biben--m. Tibi Iudieandum eri rectenefecerim Glippi e Iudicare feci Iudicium, quomodo podia apud Cic. I. Divin. Paris DdFeauit judicium inclitum inter tres Deas. Ita Tibi ad ilium eundum est, subaudi Ire, quod valet Itus sive Ilio aut Iter , ut apud Horat. Ire tamen restat, Numa quo devenit , Ancus. Ita Non est invidendum virtuti gloriam subaudi Invidere equomodo Invidere virtuti iniquum eis. Horum similia an ferri po stent longe plurima, sed merito vereor , ne vel istis nonnullam perierom aut supervacuae operositatis notam da-xerim. Hoc tantum dictis appingendum videturdeporis Atti-
ci genus aGrammaticis censeri,ut verba cum cognatis accusativis construantur, tamquam mam mainei, insanit insaniam,
vel furit surorem, phygen pheugei fugit fugam, Leron Leries
nugas nugaris, mochthon mochthei,Laborem laborat, archeimurchen despotiem, imperarς imperium herile. machomar ma-
26쪽
ehen, pugno pugnam, phere alphoro, ferri lationem seu
moveri motum, totaesai mega totae , magnum ausum audere, brin Θbrineis, quod latini redderent, Injurie es in inrius, pro quo Barbari Injuse injurias,id est, contumeliam facis. Caeterum quod interesse Lucianus putat inter Θbrista se& bri o eis se, in eo tota errat via perinde ac vulgus Gram malicorum Ellipsin non animadvertentium . nam in Θόrtasse, id est,contumelia te afficio, regularis est Syntaxis verbi alti vi cum accusativo materiali: in hybrino eis se, id est,sum in te contumeliosus, figurata est Syntaxis, in qua sermalis accusativus hybris, per ellipsin reticetur,prorsus sicut in Adulari alicui contingere monui, quod Quinctilianus tantus magister, quaxatione dictum iuret, minime perspiciens, culpis annumerare, atque inter Latinitatis a Ciceronis aetate jam degenerantis exempla recensere ausus est, qua de re Paradoxon nostro. xum quarta epistola plura qui volet invenerit.
Una sciam, quanta cum voluptate legere soleas, quae ad politiores literas pertinent, quantumque in omni humanitatis ratione judicio polleas, nullus mihi relinquitur dubitandi locus,quin quae Grosippus noster adversus Grammaticorum sententiam de Verborum modis nuper disputavit, ea sis avide lecturus. Hoc amplius vero nonnihil te mihi debiturum arbitior, qui hujus tibi lucubrationis copiam obtulerim. Id spectata mihi humanitas tua spondet, quam natalium tuorum nobilitate dignam possides. Vale.
nobili edi cultissimi ingenii Viro
27쪽
ve odi Herborem Potentialis ct Permissisus suus
seupervacuum ct inane Grammaticorum
NEgari, opinor, non debet, maximum Emmamulis Aiavari fuisse bene de Linguae latinae studio sis merendi
nudium, magnum bonorum auctorum usum, minime paenitendam LatinE scribendi facultatem. Itaque cum laus ei multa debetur, tum gratia pro iis, quae praestitit, haud mediocris. Simul tamen fatendum est, quod res ipsa clamat, non semel eum Veterum Grammaticorum auctoritate auferri se passim, ut judicio, quo valebat tamen, in iis, quae inepte illi cxcogitarant, limandis uti supersederit .Ei rei documento,sit vel Potentialis & Permisiivus Verborum modus, quos sibi a Prisciano aliisque Grammaticis obtrudi passus est, iisque porro tenera tironum ingenia, fatigare nihil pensi habuit. Ipse quidem maximum ejus laboris siti pretium facere sibi vises est,& politissimi vir ingenii dictionisque cultissimae, qui cansam
pro ejus Grammatica adversus Veronensem Pescettium dixiti qui quidem dum Scholarum Golgegii Romani Correctire, se profitetur, eadem opera haud obscure seri, Curvos ibi,qui corrigi necesse habeant, minime deesset is ergo tantum non triumphum Al varo decemit ob tam insignem Modis illis tradendis operam iuventuti navatam. At nos Annotationibus in nominum & verborum Paradigmata satis planum videmur secisse, nullos verborum modos esse, nisi qui Adverbiis
e primuntur, magnamque veterum αδιαγώαν in usurpandis primorum &. secundorum temporum verbis i quae Vulgo Ddicativi , optatiυi , Subjunctivi mori nuncupantur j usumque promiscuum fuisse: qua de re in Minerva nostra uberius disputavimus. Nunc hoc modo Lectori probatum velim, subinepte Potentialem significandi modum in iis fingi verbis, quibus hoc ex eventu nullaque necessitate aut insitavi, sed solo interpretantis arbitratu contingit, ut Vcrbo Posse explicari queant, Verbi gratia in hoc Terentii, bomvis hic vir est. SI. his vir sit bonma Z Nulla proris est necessipas , cur reibum
28쪽
estumst pro en potest, dictum accipiamus, cum idem
ipsum, quod semper alias, hoc quoque loco significet. Est enim per reticentiam conciSE, sive ελλειὐικώς dictum, pro Ain tit his sit vir bonus ritne ut his sit vir bonus ' sive Itane reserit, ut hic sit πιν bonust quod quam vere dicam, vel hinc judicari poterit. Cicero lib. s. ad Attic. epist. II. Da Domitio opinor esse ut in Coserno sit, ct consilium ejus ignoretur. Si dixisset: Domitius in Cosano sit ' Domitii consilium ignor rur' quis jam dubitaret, quin integra oratio sutura fuerit 32 sene ut Domitius in Cosano sit r E Me ut Domitis consitum ignoretur ' Plautus Poenulo act. s. sic. 2 Si ita eLI, ut tu sis Iacchonis filius. Itaque si dictum soret: Tune ut sis Iacchonis mtim ' nequaquam nobis interpretandum csset. Tri ne potes esse Iacchonis filius' sed potius: Itane res erit, ut tu sis Iacchonis lim' Idem Men .adh. . sc. 2. Mihi ut tu dederis paliam' numqua actum reperies, pro factumne est ita, ut mihi dederis Idem Amphit. ach. I. sic. I. Factum ect, ut ego illud vini ebibe- m, pro ita factum est, ita res est, ut ebiberim, nam Famem ec Res indiscriminatim pro eodem accipi Grammaticae passiar 8. demonstratum videris. Idem Plautus Trinum. ach. 2. sic. 2. Tactum eri tit illudperierit, pro ita factum seu res est. ItaquCfrustra quis potentialem modum in istis somniet. Nudneporierit Z Egone illud mini ebiberim ' Posse vero Ain quoque aut Dicisne in ejusinodi subaudiri,multis locupletium auctorum locis docere queam, sed paucis in specimen contentus fuero. Terent. Hec. adi. I. sc. a. aeuid ais, cum virgine adolescens cubuerit pluspotus, sese illa abstinere ut potueris ' non merum arbitror. Plautus Mosteli. ach. I. sc. I. Non verum loquere, ut quos absens absint comessepossit. Varro lib. t. re1 rust. cap. 2. yerum dicit ut ide hoc scripserit . Hinc porro planum fit, quid in istis subaudiri liceat: nune hocscripserit Suissuamne absens absentem comedere post ' Similiter in
illo Ciceronis: Ego te consulem putem, cum me non putes Senatorem ' supprestum putemus licet. An dicis, an postulas,ssu faciam ut, eritne ut: in quibus generibus Romanorum idiotismum esse ex Donato discimus. Is enim in Phorm. ach. 2.lc. I. Honectam locutionem esse monet, si est ut culpam in se a
29쪽
rapta major ab Iove dουσἰρο sit tibi. pro Non potest tibi do
narL Et alterum ejusdem: υ ut viro vis latius ordinet ar bucta, pro Viro vir latius ordinat. Subauditur enim Res Scua. Et, enim semper est similitudinis, adeoque Ita ei respondet quod Grammat. pag. 4 . & SO. monui. Em vero velut
verbum finitum Nominativum suppositum habeat necesse est, qua de re pag.61. attigi. Ac ne quis perperam sibi perseadeat, nominativum Hr, este verbi Erit suppositum, habemus Terentii locum mox n. ach.s sc.7. Si vis mihi uxorem dare, eam: sin eis, ut velis manere illam apud te, dos his maneat unde praeterea discimus, eundem utrobique sensum esse, Simis, & Si in ut velis. pro Si ita res vel negotium est ut velis. Cicero lib. i . famil. epist. γ.E Unodispero negotia esse,ut vosime commodis esitis. pro quo dicere poterat: vero esse mime commode situ. Iterum Terent. Adel. am 3. sic. 6. Si est uefacturussit incium,faciat.pro Si facturus est ossicium, si ejuL. modi negotium est, s res ita se habet,ut si facturus ossicium.
Et Hecyr. asst. . sc. t. Roga, velitne uxorem, an noni si in ut dicat veste se, redde: sin in autem ut nolit, recye ego conflua mea. Et mox se. .Sin in ut aliter tua sitsententia accipias puerum. Et mox: Manere Unitatem hanc inter nos volo , si ulla
modo in ut possit. Et acres. Q. a. Si in ut hae Pamphilum ve-νe ab sesegregaris. Mastarius Sabinus apud Ageli. . cap. 2OCur ita est, ut tusis, qu-m equus, curatior ' Ubi Res Subaudiri nemo est quin perspiciat. In hoc ergo Quintiliani. Frangas cistud, quam corrigas, q- in pravum induruerunt. subaudimus: Ita res es, ut: Oufinodi negotium in , m. Et in hoc Virgilii: Unus homo tantas strages impune per urbem Ediderit'
subaudimus: Erit ne ut, Ita ne res erit Q. quomodo apud Terent. Adelph. act. 2. sc. I. Vsque ad necem operiere loris. SA.
Adiis liber I A. sic erit. ut stilicet operiare. In ejusdem quidem
Heauton. asst. F. st.2. orationem hanc poene integram hoc modo legimus: Ita ne tandem quasio es Menedeme, ut paterram in ιrevi θatio omnem de me secerit animum patrisy Sic plerosque omnes libros veteres habere Faernus testatur, ne visi sola vox Res deest, ut omni ex parte sit regularis constructio, quae per figuram sic efferri potuit: Pater ergo omnem de ne animvmpatris vecerat ' Et scaena, quae proxime sequitur
30쪽
Brationem hoe modo concisam legimus: Subditum sesussiacatur. CH. Subditum, ain tu' So. certesic erit. pro Ain tu ut
se suspicetur subditum Z Sic erit res ut se suspicetur subditum Apud Lucretium lib. 2. legimus: Non est ut credere possis. pro quo alius diceret: Non possis credere, verbo υ, suppressi, simul cum ejus supposito , quod dixi esse Res vel Negotium Itaque si quis dicat, Non facile credas, quam hoesii factu dissiacile nihil attinet ad Potentialem modum confugere,& Credast per Credere potes interpretari, cum Lucretius nos doceat,plenam orationem esse , Non est ut facile credas. Etiam in Pe
missivo seu Concessivo Alvari modo verbi Esse imperativus. sive futurum tertium Eso subauditur, ut Permillio omnis ab eo, quod stibiicetur, pendeat, non ab eo, quod exprimitur. Cicero: Haesi vobis non probamus, sint; alba sme: invidiosa sane non fiunt. pro, Esto ut sint falsa, Licet ut sint falsa.Terent. Profundat, perdat, pereat: nihil ad me attinet. pro licet ut pro fundat, Esto ut profundat: sic ut Iuvenal. Nilfecerit so. pro ita res esto, ut nihil fecerit. Ita in hoc Ciceronisi Trahantur per me pedibus omnes rei, non laboro, subaudiamus licet EssMt, vel Licet ut. quomodo Plaut. Rud. Mea quidem causa sativus sis licet. Et ipse Cicero: Per me vel flerim licet. Eadem ratio eth in hoc Ciceronis: Malus rivis C. Carbo fuit. Fueritabis: tibi quando esse coepit 8 pro Esto ut suerit, Licet fuerit: sicut idem de Finib. 1. Epo fecerit, si ita vis,Torquatus propter sym utilitates. pio Ita esto ut secerit. Et in hoc Virgilii V rum anceps pugna fuerat sortuna fuisset. pro Esto ut sui flet,Licet fuisset. Neque dispar est ratio in isto Cic. Age, resisero Peripateticis, sustinuero Epicureos: Diodoro quid faciam Sto eo ρ Valet enim, Esto ut restitero, Licet restitero seu restiterim. Prisce enim Amaverim & Amavero , Faxim&Faxo, Capsim Sc Capso, Dederim & Dedero, Aufugerim & Aufugero, Dixerim & Dixero,omniaque id genus alia promiscuδtam de futuro, quam de praeterito dicebant, quod eos praeci- pud , qui in Plauto hospites non sunt, praeterire non potest. Itaque frustra est Alvarus cum potentiali modo adscribit Plinianum illud Nee facile dixerim, qua aetate eo erit. Itemqu hoc Tullianum Pomeridianaου libentius dixerim, quam possmeridianas. Est enim futurum secundum par Primo Posit -