장음표시 사용
261쪽
V La vi humani generis altim absque remedio permisit Deus. Siquidem contra animorum morbos morales scientias doctrinasque largitur:S quo non pertingit disciplina, supplet diui
ni auxilis remedium montra morbos corporis medicinam Contra mortem Corpo
ris animae immortalitatem , quae corporis mortalitatem absorbet diuinae vitae gratia iuuante contra familiae mala est oeconomica scientia artesque mechanici contra reipublieae mala politica scientia& lex sunt medela: aduersias fortuitos casus prouidentia scientiarum cumulo armata pugnat, cui nec angelorum custodia,
nec Dei non adest. Ergo S contra damna a sideribus illata sideralis scientia aliis iuuantibus prodest. Frustra Deus nobis Astrologiam dedisset,nisi etiam prodesset. Sicut enim oculi,& olfactus,& auditus,& memoria,& caeterae fa cultates potestatiui,S cognosciti ui,S volitiui,ad conseruationem tinimalis ab author naturae donata sunt artes vero naturae soboles ad uitionem Vitae omnes Valent, ut commoda consequamur, di mala propulsemus:Ita etiam scientiaerii vere scientiae sunt, a stu diositate, non a sola curiositate inuentae Studiositas enim habeta ab princi
262쪽
principia cognitionis a causis vel ab effectibus, vel a signis positis
a natura, vel a Deo eius authore. Curiositas ab arte tantum signaliabet. Cum ergo asta ologica solentia habeat causas uniuersales in coelo ,δ modificationes earum, ut probat S. Di. Contr. gent. N insuper signa, b haec ab ellectibus notificataci valde consequens estv scientia sit studiositate inuenta, si cuti sanistis etiam placet doctoribus Bedae, Hic ronymo, Thomae Gregorio Nys cno. aliis. Ergo prodest per Astrologiam praescire mala, bonaque ulla, ut Vi
Imperit ergo Favorinus negat utilitatem isthanes cum inquit mala praescit nos continua angant cura, bona cro praeripiant, di cum venerint no valde nos postmodum laetificent. Si quidem inquam mala praevis 5 facilius tolerantur, ut inquit Poeta,
bonaque praeuis dispositionibus facilitantur. Si enim Romam non petiisset Cossus, cui papatum praedixerat Astrologus, papatum non assecutus esctet, ut ipse vati suo locatus respondit. Idem in secretis ad Alexandrum scriptis reperimus iudicium. Quicumque diuinam praedestinationem, quam fatum a fante decreta sua Deo Stoici dixerunt, in humanis nimium considerant, hi improuida desidia capiuntur, ita ut curent nihil. Si enim Deus praesciuit,aut praedestinauit me ex infirmitate sanandum,aut ex infortunio eruendum,aut perditum iri, neutrum cultabo. Ergo non adhibeo medicinas nec respublica artes, nec agricultura utemur, nec scientiaea leges proderunt Prosunt autem experientia teste. Igitur arcana haec Theologis dimittantur, S Deo, cui soli suae operationis δί praescientiae colligatio cum secundis caussis , SI cum libertate humana, bene scitur. Nos autem tanquam fato liberi operemur licet.
Profecto S Chrysostomus diuiniissimus in libro de fato inquit Si Deus nos alioquendo dixit Si audieritis me , bona terrae comedetis; si non audieritis, gladitis devorabit vos; cur sequamur fatum quod dixit: Siue audieritis, siue non audieritis,gladius devorabit vos Z Deo igitur fides omnino adhibenda,operandumque supra scientias ab ipso datas. Radius enim sapientiae verbum Dei: omnis autem sapientia eius est participium nobis. Et cum dicitur in scripturis, Iob 1 . constituisti terminos eius qui praeteriri no poterunt hoc apud Deu intuli igamus de uniuersalissima causa quam nussa imprς meditatio tangit. At cum dicitur
alibi, Ps 1 s. Vir sanguinum, S dolosi, non dimidiabui dies suos:
263쪽
de diebus secundis causis, praecipue i ex caelestibus accipiamus. Ex hoc enim Deus addit in .annos Ezechiae,a demit 4 Anastasio imperatori. Conemurq; ad dictam metam per medicinam,S alias artes, peruenire. Caeter Curct Deus, cuius auxilium numquam nullibi non captabimus, dum iuxta scientiarum citis splendores incedimus,luxta illudis 8. Lucerna pedibus incis vcrbum, &c.
Remedia et niuersalis ma contra fit ales Pontus reperiri in Deo scientiarum propter hoc, obis authore, os in ratione inuem rice. R i C. II.
DRimum remedium ad vitanda fata in Deo corum auial thor habemus. Non enim, inquit Seneca,totum genus humanum ad hanc peruenisset consensissetque infiniam orandi Deum pro vitandis malis, captandisque bonis, nisi duce naturae Deo, qui nec mentiri nobis, neque se ipsum negare potest . Quas ob c non modo Ptolemaeus in primo quadripartiti ex Chaldaeo rum traditionibus ad orationem pro vitando siderum influxu re currendum docet, sed etiam D. Thomas in I. p. quaest icio rationem addit optimam. Quoniam scilicet Deus cst fatorum author Omniumque causarum causatio, ex quibus nectitur fatalis series ab ipso dependens Iccirco qui se ad Deum exigit supra fatum evehitur, fatalibusque se subtrahit euentibus quemadmodum qui regis amicitiam auxiliumque captat, decreta iudicum S principum regi subditorum,euadit. Nec propterea non dare pos e putandus, quae petimus, quoniam non optimis onantibusque dat, ut Arist. Seneca sibimet contrarius f in libro, cur mala bonis fiunt, si Deus prouidet cebat quoniam semel iussit, ac semper propriis iustis paret Nec ergo precibus flectitur vllis. Vnde Theologi nostratus necessitate hypothetica illum operari volunt. Hoc enim de toto ambitu fatali natelligas oportet alioquin non diceret,no. 6. Orate,pulsate
S aperietur ipse fato a ligatus est suo, ut non possit dare'
Ita etiam fato potius decreuisi e putandus, ut det S eius cum a to colligatio nobis ignota. A remedio tam potentissimo nos non remouet, sed aduocat, dicens Petite, accipietis. Ergo si
264쪽
prodest aegris medicina, non ossiciet misero Theologia, nec frustra datur m c. Electionem orationis in antecedenti libro tracta-
3 Secundum remedium cst omnia facere se uadum ratione in Ratio enim prima Dei Deus est, qua sumus omnes naturali principio rationales. Et hanc innatam sectando rationem captamus nobis rationis diuinae auxilium, sicut illicibus caeterarum causa
Vnde in Metaphysica scripsimus de vita diuinitus comparanda, S de vita angelitus comparanda, & coplitus, S diabolitus, humanitus, & bestialiter. Quas Verores imitamur, nobisque ad hibemus symbola, cis similes evadimus. Vnde Pythagorici animas hominum in bestias transire S in angelos, S in daemones, hac ratione dicebant, non, uti vulgus intelligit, pertransmigra
Ratio omnes inuenit scientias. Scientiis ergo uti eum oportet veracioribus, non sophisticis operativisque, non verbosis, qui subtrahi malis cupit Agricultura enim N pastorali contra famem utimur vestiaria contra frigus S calorem Fabrili contra hostilia noxiaque medicinali contra morbos. Et qui haec tractant, magistri vocantur: lui vero omnes callent scientias, unde artes rationem S inuentionem habent nam S quae si inuentae diuina ratione suggerente inuenta putari debent, ait Seneca lib. . de
beneficiis cap. s. licet alibi artes a philosophia non agnoscat ma si dicuntur inde magistri, quemadmodum surdo surdastri S a philosopho philosophastri denominantur. Considerandum quod caelum non significat tantum quae Deus decreuit,ac angeli exequuntur sic enim ineuitabilia essent euenta : sed agit instrumentaliter, calore, lumine, aspectu motu delativo virium impulsivoque addit sanctus Augustinus afflatus . dereos , o Thomas insuper efficacitates, sue naturales aptitudines quibus secundum coelum alius est efficax ad militandum , alius ad medicandum , alius ad venandum, alius ad agri
culturam,&C.S in hoc fortunati sunt. Verumtamen quoniam este-
citus sti sunt a Deo tanquam prircipe causa , ab intelligentiis ab stractis,tanquam a ministris eius ideas operando imitant bus,& res ita naturales moderantibus, S a coelo tanquam ab instrumento&sigillo intelligentiarum, variis motionibus sitibus applicato ad clemenraelementataque, non enim existimandum ut doctisssime
265쪽
inissime monet sanctus Thomas in primo, secundo, tertio contra gcntes, quod actiones, passiones, formae accidentales, csubstantiales rerum inscriorum sint ab angelis nisi corporaliter exhibitae potius autem causatae quoniam agunt non cum impe rio, sed per corporalia instrumenta: corporatio autem, Ee.ctus per corpora editus, a corporeis causis potest iuuari, impe diri Iccirco omnis coeli influxus 5 Vis iuuatur, Δ tardatur, A acceleratur, I modificatur,4 minoratur, S augetur,& hebe latur a causis inferioribus, receptiuisque vasis. Principia quae nou tradimus de vitandis euentibus per subtractionern inhabili lationem reccptiuorum, captandisque per applicationem, prae parationem,secundum rectam philosophiam, magiam physiolo gicam pertractari putaueris,
Nunquam obliuioni trades, quod saepe diximus in praece dentibus libris, quod uniuersale incit particulare, & totum par tes Iccirco si in bello aut naufragio naue vectaberis , quam uis modicam signiscationem in genes habeas mortis, non essu gies proptereaque semper toti ut tu par imbecillis adhaere bis ' a toto periculos tu semitutus sequestrabis te. Non enim
frigus aestiuo in tempore nocet, nec calor hyemes quoniam ino dicus est ad totum frigus. Similiter nec carcer aetati puellari aut Carthusiano imminens coelitus nocebit. Tempora ersto' aetates temperamenta , S communitates, Usnstulas 'tates comtemperare condiscit , t e sequentibus intellistos licebit.
Dictinctio malo m in uniuersi si ma,taniuersalia
particulariora sparticularis a. Ch pv II. ARTI C. I.
COElestia mala vc bona nobis quaedam sunt uniuersalissi ina, ut dies, noX, aestus, hyems, iter,fames, siti, Hie calore Quaedam
266쪽
Quaedam particulariora, ut in aliqua familia scabies, incem
dium, vituperium, honor. Quaedam particularissima δί in singularia, ut occissio Petri, morbus, pulchritudo, carcer, eXilium, honor, stuprum, d caetera huiuii noui personalia.
Niversalissima uniuersutili me vitari non possunt; sed ta- men particulariter quoniam recipiuntur secundum disse positionem recipientis. Qui ergo contra euentus, vel ad euentus illos se aptauerit, aut effugiet, aut apprensabit Iccirco cum coe him absentia Solis noctem immittit, in nostro hemisphaerio toto diem non possumus facere, sed intra nostrum domicilium accendendo lucernas Solis vicarias per artem, quam pyrotechniam diacere pos limus qua arte carentes bestiae irrationales non pos tantcontra mortem sibi ipsis comparare iuvamen medelamque nobis consulimus. Cum autem volumus diem vitare, clausis domiciliorum opacorum portis fenestrisque id as equimur. Similiter etiam cum calor urget Solis, declinamus aspectum intra nemoradomiciliaque abditi cum saeuit frigus, ignem quem de lapidibus aut lignis sopitum excitamus, lignisque fovemus, retinemiisque, ne ad cognatum totus eleuetur aethera, nobis pro remedio adhibemus Thermas hodie stu fas dicunt fabricamus, arte ignem frigoris expulsivum retinentes. Similiter contra Ventos, parietes, 4ntra ad ventorum defectum ventilabra,ri flabella facimus. Itidem contra famem, sitimque segetes, fruteta, animalium custodiam, Venationemque inuenimus,aquarum sentC,S ,Vbi desunt, puteos,&iis descientibus cisternas condidimus, liquores ex uis, S pomis, tritico, L hordeo, confectos in doliis seruamus quae omnia brutis desunt quoniam iis ratio deest. Atque insuper molendinaria pannifica, ct coquinaria, ut commodius adhiberi queant, quae per artes iam dictas comparauimus , uti docti
267쪽
Niversalia uniuersaliter aliquando Vitantur nam contra penuriani ex Solis sterilitate , 5 diris eclipsi umis maleficarum vi dominioque , adest mercatura,qua X longinquis regionibus ubi abundant frumenta aduehuntur vel contra praevisam famem horrea implentur, ut Iosephus in AEgypto consuluit vel migrant hie sterili in foecundam regionem. Contra pestem consuliti medica scientia,quae ignibus odoratorum lignorum,S sonitibus purgat aerem,aut aquas aut foetentia cadauerat ut in 6.lib. medicinalium docuimus. Item migratio de ciuitatibus in nemora dc siluas,ct rerum quae contagia retinent combustio. Contra bella pax,& confoederatio,5 au Silia,S arces, 2 fuga, ct secreta bellum mouentis extinctio, S Vltroneum iugum, quale Sedeciae Hieremias consulebat. ' Contra bruchos, aliasque bestias, sunt prouisiones multae,ut
Contra grandines, nives, pluuias, sunt tecta nobis, aedificia. at fruges non defendemus,sed aliunde procurabimus. Contra tonitrua adhibent laurum, marini vituli corium. sed quis tanti aeui est , ut posset ista uniuersaliter expertus fuisse at veterum sentetiae post uni errasse, sicuti etiam omnes allio matne tem assticatum non trahere ferrum,S sagittas, iubeas in aere 6 lantes liquescere veteres dixerunt, Arist. Senec. S innumerabile, Nunc autem nec magnes allium timet,nec glandes plumbeae ones clopcti explosae,imo nec Caeterae liquescunt potius autem indu
rantur nouo continuo aere nouum frigus , Ut ventilabro proba muS,adhibente r
dificia soliditate o iusta&ferre prosunt magis. Sed quis fulmine metalla in inuisibilem conuertente tenuit in uebitur Junt quidem contra terraemotus fossis , per quas vapor exhalans propinquamuriis subuertit. At contra ulmi a loeu in , frigidae regionis ubi fuligo& vapores tenuinta cum erassis
268쪽
io AsTROLOGICORUMVerumtamen facilius isthaec omnia declinabit homo unus, aut familia habitaculum regioncmque mutando. Particularium quorumdam fatum facile vitatur. Sic cnim Astrologus , quando videt naufragium, non nauigabit. Item quae processaea qui venti quae maria inscitant, qui nouit, probe cauet. Charybdi, Scylla valde metuebant prisci nautae Oceanus vero extra Gades per syoo fere annos totam deterruit antiquitatem possitis columnis, ne ulterius. Nunc experimentis ex multis collacia arte nauigant absque periculo Morbum Venereum incurabilem a principio putauimus, nunc facillim curamus. Ventos, a tempestates praenosse oportet S quibus in regionibus,quae, cquibus temporibus fieri solent tunc nim omne periculam ac timi arti rationique cederet. Non ergo propterea non vitamus
nasila, quia sunt ineuitabilia sed quia artes negligimus aut quia non pleno acquisituimus quibus vitantur. Nullum enim malum absque remedio permisit Deus. Non imitabile fulmen contra
Salinoneum cecinit Virgilius: at nunc bombardis modico imitamur labore. Vt autem artes communicent, lona terrae, oportet ad unius imperium genus humanum redire totum. Quae autem minus particularia dicuntur, ut scabies, inccndium,fama,si praeuiderimus euentum,ut causa propinquas,remedium res ipsa habebit si solum uniuersales, ut sidera, tunc considerabimus,quibus a proximis adiuuari queant ea ratione,qua genus mortis,ac tempus in lib. s. inuestigabamus. Haec etiam cum venerint propria habent remedia.
Ex iam inuentis plura adhuc inueniri posse remedia
contra omnia mala docemur is principum vitio
negligi tardarique is quid agendum.
PRO secto regum es et artes speculativas, ac mechanicas e colere, multiplicareque id quod facile fit propositis praemiis
laborantibus omnia cnim Deus subiecit hominis ingenio, ac simul labori. In nostro saeculo usus magnetis pro nauigatione Oceani illuxit Flauio Aman firarco Contra barbaros, S feros insuperabiles, artilleria, qua Iouem Onantem imitamur. Contra
269쪽
obliuionem, Mignorantiam, typograpitia. Additum est telesco pium,ut coelestia scandamus, S cxtra coelum systemata per astrologiam notorum ignota consideraremus, oc amphitheatra miri sica, in quibus Deus suae potentiae, & sapientiae, amoris diuitias repraesentat, quasi in tot scenis, quot systemata sunt, intelli geremus. IlluXit noua physiologia, noua astronomia: abdita mundi medietas agnoscitur iam Deest ars volandi, quae facile innotesceret, si funambulis quid sapientiae adderetur. Spero etia sicut stellas nouas ocularia noua in lucem eruerunt, ita musicam cc lorum, quoniam omnis motu sonus est, Vt alibi probauimus, propediem auriculare organum pandi t. Vtinam principes omissis an liquorum ridiculis scientiis nostrum seculum fouerent ingeniis .nihil enim crit, quod ratio humana non vincat At sophistae scholas occupant, indocti ad inueniendum, parati ad vexandum verita tis inuentores. Propterea non mirum , quod adhuc omnia, quae Deus oster remedia contra fatales catlamitates, non elucescant. Porro nec regibus, nec multitudini suademus boni quippiam. Propterea praemissa exhortatione ad particulares descendimus eos nimirum , qui veritatis saporem amoremque habent , metu inertia, S incredulitate soluti ex horum enim experimentis stvexatio ilibus in bello sophistarum, d mortibus discet mundus vel imortuos diligere , imitarique benefactores suos tacuti semper consueuit odisse vivos, coluisse peremptos.
V . Vm eclipsis, siue solaris, siue lunaris, fit supra terram in qua habitas, si interregnant malefica in angulis,4 in locis
Luminarium, regionique maliti minantur , non autem tibi , mutabis regionem Malla enim communia etiam in particulares rassantur, quatenus sunt communitatis pars Similiter Niloti AK
scindete igitur a toto. ': Subiicitur malis ciuitas, vel ex proprio horoscopo phetaouo suae originis vel ex regionis trigono apud Ptolemaeum vel ex
malis ratione, sicuti nos inci libro docuimus
primum mutabis ciuitatem; si secundum,metionem I tertium,esima semper autem eo secedes bivis coelestis cotist se xk0m aut fauet,aut non nocet. Vonititu-
270쪽
si eclipsis tibi particulariter infausta est, quoniam in locis
aphcticis, praesertim horoscopo, d Lima inarium, si interregnante malefica vel malefica in locis apheticis reperitur, langularis, aut in locis directionum apheticarum tunc vide an consentiat maliun commune cum particulari necne. Si enim consentit, difficile euades, nisi mutata regione, additisque sequentibus cautelis:
smon consentit, ita operabere.
Cum instat eclipsis siue nocturna, siue diurna semina tibi pestifera in aera spargit, fructificatura statim si in horizonte regionis celebratur post 6. menses, si in M. C. post Iz. si in septima et uncomnem adhibe diligentiam , ne sparsi semina in te radices figere queant statim ab initio, siquidem granum frumenti, aut napi, aliaque semina nisi inuenerint aptum sibi solima, radices non
agunt, aut quam modicas, ut fructum ferant nullum , vel parum, vel non crescant. Cum enim Athenas funeribus repleret dira pestis a Thucydide, ac Laertio descripta, Socrates, cui temperantia irrita coeli semina in suo corpore fecerat,itate aegrotantes impune conuersabatur Pinguedo S succorum copia facile suscipit
Salage ergo primum, Ut temperate, secundum rationem δίquam proximus Deo uiuas, per orationes S sacra illi te dedicando. Secundo domum clausam undique,tae aer alterius subeat,asperges aceto rosaceo, S aromatum odoribus ignem adhibebis in lauro, myrto, rosmarino, cupresso, aliisque aromaticis lignis accensum. Hoc enim nihil validius ad opera coeli, etiam si a diabolo ministrantur, venefica dissipanda. Tertio pannis albis, sericeis, S talicibus ramis aedem adornabis. Quarth accendes luminaria duo, NI faces quinque,qui coeli planetas repraesentent, S cum deficiant inicolo, non desint, qui tibi Vices eorum gerant in terra sicuti in nocte abeunte Sole lucernacius vices supplet, ut non desit ablatus dies. Sint autem aerei ex aromatica confecti mixtura. Sique duodecim signa etiam imitatus fueris, philosophice, non superstitiose, V Vulgus arbitratur, incedes. Quinto adhibe socios amicos, quorum genesis eclipsis malo iuxta aphetas subiecta non sit. Multum enim prodest conuersatio contraria,aut consimilis uentui. Illa fugat, ista accersit euentum. Sexto musicam oui alem, veneream apud te habebis, ut aeris malitia frangatur a beneficarum symbola excludant maleficarum stellatum V Ire S.