장음표시 사용
171쪽
adimoueri debent, praesertim quae sunt vibrantis naturae ac calorifica, ut lignum aloes, calyophylli, rosmarini flos, ocrinum, nigella, succinum orientale, quod ambra iis ea vocatur Zibethum, rosae rubentes, caprifolii sos, spica Celtica, multaque alia quae
nullam grauitatem exspirant, sed iucundum grati que odorem exhalant. Omnia enim haec spiritus re-Mem creant,suoque essi uxu cerebrum reficiunt. Quod uria vi res propemodum deplorata sit alia extremamia rara ut obliuionem quis deuenerit, ut in lethargo, foris nu k aura cha ceruices inungi debent oleo castorei,nigelis euphorbii, costi, erucae, intus vero momentum ex nata hibeatur confectionis Anacardinae, aut ipsa linguadina Ue defricetur dissoluit enim extreme frigidam humi-Lii me damque ac viscosam pituitam se ut a poplexi per moria υ culias loquelam restituat, linguamque haerentem
illis refulciat, quod ipsum & oxymelle scyllitico persci
midis potest, ac vino ardente, in quo grana aliquot erucae aΜetare macerata sunt ad haec enim tamquam ad sacram situat. anchoram confugimus in deploratissimis morbis; Ut loque inmitioribus vero alia iam memorata adhiberi possia restitu sunt,ut serapion de stoechade diant hos dulcis aureaatur apo Alexandrina dia castoreum, liris cum musco, th: secticis riaca ac Mithridaticum . Experimento autem ac talis quotidiano usu comprobatum est gallochum , ebi aut o quod vulgo lignum aloes vocatur, vel sustitum, vel ovi aloes naribus admotum mirifica esse vi in corroborando et n. cerebro ac sensibus excitandis, adeo ut si inputu rem redigatur admixtis aliquot caryophyllis, atque GaDat osse de corde cerui, eaque oleo nigella commisce cotineter antur, ea vires conferre cerebro stri galli tal-
, inde linacei vertex eo oblinatur,cantillare ac crocire non desina
172쪽
rratura conditione, boribus imis propensisne se
V uni nihil sit in externis naturat rebus diutut Omnia A P. V. . um ac stabile , nee quidquam vigorem suum M utiAconitanter tueatur, sed omnia iacturam patiantur obnoxia. oc vergant in deterius tum humanae quoque res Varrias mutationum vices subeunt, grauesque lapsus at
que inclinationes patiuntur sic Calidus humidus corporis status aetatis progressu ad calidum siccumque habitum deuoluitur. Si quidem calor humorem . : natiuum sensim taciteque absumit ac depopulatur, totique orpori siccitatem adfert, quae qualitas ad Proferendam vitam naturet est aduertissima. Vt enim Jimile a accensis cereis ac funalibus Bamma pabulum ecquo cereis calitur so mitem depascitur, quo exhausto, utrique fumi M. exstinctio imminet te interitus; ita insitus calor succum geminum quo subsistitae fouetur pedetentim imminuit,sibique atque uniuerso corpori exitii causam ministrat. Corporis autem constitutio quae ex calida ac sicca qualitate emergit, ab eaque appella' mm. ii tionem sortitur, adaucto per eas qualitates humore holeri feruido, hominem biliosum constituit, ob flavam - . scilicet bilis redundantiam cuius humoris duo con alituuntur discrimina onum naturale , alterum quod praeter naturam corpori inest. Naturalis au fili xa. te bilis excrementum est concocti sanguinis sapo tu alatiolae amaro, colore vero effectuque igneo. Flauescit e pratera m ac splendida est, ubi hepatis calor moderatus natina. exsistit; ubi vero viscus hoc plus satis accenditur, e
bullit quoque bilis atque effervescit illique color in Simile a
luteum obscuratur; qualis conspici solet exoticus il cer iat reliquor aut Σythus qui elgis Opent e nominatur, erotraco
erit bi oleum a butIriun liquefactum titur, ore.
173쪽
ut fulvus color in opacuria atrumque colore ni de- migret, qui etiam in externa cute nonnumquam se
proseri,ubi diffusus biliosus humor in cutem erumpit Flava autem bilis geminum in corpore munus obit: nam pars eius sanguini mistati an sit in venas, quo is commodius angustos quosque aeatus penetret, atque ad membra quae bilis nutrimentum κ- Mabi poscunt, deferatur Pars caetera ad fellis solliculum, Dinu iecoris infimae parti adnexum relegatur, mira sole η tia id prouidente naturae opifice; ut cui fisceri attrahendi perficiendique alimenti vim admirabilem es se telargitus, conceptaculum quoque superuacanei inutilisque humoris adiungeret, ne quid incommodi ad reliqua membra hinc possit derivari; quidem bilis eius est naturae, ut vim igneam proferat, cuius motu atque agitatione velut face subdita, ex- Ira quid candescimus atque animo concitamur. Vnde apposio viae te, Ira definitur ardor & ebullitio quadam sanguinis circa cor,qua cerebrum quoque incalescit ab humore bilios excitata, quae siquando illata est iniuria, ultionis est avida. Inferioribus vero partibus eum sum praebet ut intestina ad excrementorum deiectionem exstimulet,irritetque. cuius rei causam prouida soleisque natura excogitauit ac emolliendis'. huiusmodi superuacaneis humoribus nempe renes atque urinatio tramites,intestinum ieiunum,quod
ab influente bilis acrimonia continenter excrementa excutit, vesicam, aures,d subcuta ne spiracula,
quae pori vocantur, discutiendis sudoribus destinata; quorum pleraque si obstructione Ilaborant,totan inoxii humoris colluuiem intus cohiberi contingit, stiba atque in praecipuas aliqua partes impetum facere. ui par sicubi folliculus fellis seu bilis flauae receptaculum, t. expur ea sentina quam ab hepat exhausit. exonerare se ea: re neu uit,illam vel inventriculum, vel in iecoris caui-A I tatem
174쪽
a Ti. item retundit: quo fit, ut perviat uel sum corpus birilis effusi sanguinem citium qualitate Jia , tum colo rsus 'rem ficiat hinc istericus di morbus Regius sic dictus, e tim quod exqdilit illimum victum ac mensam regalem , et nored exsigat, qui corpus undique auriginosum enicit, hoc im. : est, luteo ac flauo croceoque colore perfusum tar- gentum incrustatum auroque obductum .inus I teria Misi gracilia intestina, seu uia assici contingat intole inaurarandi cruciatus clamosique dolores ac torturae excitantur. Ilion hoc malum vocant,&conuoluulum, Elaeal quod ad chordae similitudinem intestina conuolui pagis. ac contorqueri videantur. Contrahitur autem hic morbus vel ab inflammatione , velabati di tostique stercoris obstructione, quum bilios humoris minor copia eo confluat, quam ut excrementa possint excuti, ita si superior intestini pars affecta est, cibus4 si in serior,olera peros egeruntur podice tam arcte occluso, ut ne flatus quidem ab illo prodeat. multos praeterea affectus faua bilis parit, ut tertianas, urentesque febres,ubi extra venas illi putrescit. verum quum in Medicorum libris passim obuii sint accurate descripti, illorum narratione supersedendum existimo. Caeterum quaesit calidi & sicci tempera- amenti, denique biliosi hominis naturain conditio, ratum quibus argumentis deprehendi possint, obiter idi Dindicandum . Principio, ut externas notas perse cisaltu. tquar Corpus huic constitutioni calidum gracile , macilentum , musculosum, longitudine decenti ac Simila moderata; quorum plerique tametsi statura pusilla ab agilia conspiciantur, ac minus procera, alacres tamen sunt, rate apsi: erecti, agiles, inquieti,atq. ut apes insecti genus ea ite
Ingentei animai paruosi corpore versant viet. Color vero iis fuscus aut rubore quodam persu ro .sus praesertim ubi incandescunt aut incalescit exer Georri
citatione coreus, plerisque amem pallidua aut sub-
175쪽
semper improbulliteus cutis hispida arteriis venisque amplis ae eon spicuis neque enim sub carne delitescunt ut quam simul cum adipe calor dissoluat, urina rubicundi, crocea, flava probilis ac feruoris ratione pulsus citus ac velox, ut etiam incessu, lingua volubilis inpedita capillus vero niger, plerisque crispus, atq, intortus, ubi calor&sceitas est intensor, qui serius canescit, at ob siccitatem cito defuit nasiis magna ex parte aquilinus d aduncusci nonnullis auten praesertim Germanis , Sarmatis, Pannoniis ac Belgis rutila barba, ac flava caesaries quod euenit ex splendida lucidaque ac syncerabili, quae a calore feruido non de uritur. In Belgica autem a popularibus notari solent Enobarbi, hoe est,rutilaaneaque barba
insigniti aut quibus capilli rufescunt; quod illorum moribus aliquid vitii subesse censeant, aut improbblatis quandam maculam in animo menteque occul tari ac residete. Vt enim Themistoclis paedag pus nihil mediocre in illo futurum iron tiauit, sed aut insigne et pubi commodum , aut detrimentum ita Belgae quoque dictitant ab eiusmodi hominibus aut speranda optima , aut deterrima. Quinin haec iactatur Prouerbialis sententia, Toter Bari selten ut, est vanauon artis hoc est Iuleae aut si auae barbae homines raro laudata esse indolis, aut spectatae integritatis quod in vita ac moribus omnique actione improba quaedam calliditas,& insidiosa astutia lateat quae in negotiis, contractibus, merca turis alterius dispendio se prodit, ac palam facit quibus sint artibus&fallaciis instructi Quq ut inplerisque eius notae ho nibus, quonia laudabilis destinstitutio,obser uari fatear ita complures common strari posse video, quibus is color, ac balbae appara tus ad summum decus &ornamentum nihil ossiciat, quin potius ad decorem sit adiumento:pas enim
ia adliseri leum, in asta cataque Procerum.
176쪽
inter negotiatorestionestos, quotquot praeae te
ris Aquilonios tractus occupant, multi conspiciuntur virtutis spectatae ac singularis prudentiae, qui in rerum publicarum funitionibus praeclare se gerunt, omnibusque se integros praebentin inculpatos ut vir illustris Petrus Carbonarius Brugis oriundus, qui non nisu Lemnio, sed optimatibus quibusque nice carus acceptusque est; qui sibi demandatas ac commissas legationes. quaesturas, praetorias functio-lnes summa cum laude obitatque exsequitur. Quod autem triobolares quidam , infimatque sortis ho' mines ea barbae speciei colore utiles sint, pleni i rimarum, qui hac atque illac proiiuunt, nec quid N. quam pensi habent, aut i iugi sunt, corrustae educa tioni tribuo, quae naturae procliuitatem ad vitiosos mores pertrahit hinc enim effieitur, ut quisque tales inconstantes experiatur, fallaces, subdolos, va i ros, astutos , ingenio vario , versatili, versipelli, πανούρ; α , obiter Punica lubricaque sidc, ira vi in negotiandi contractibus non desit consultu illis fidere; ut qui tamqva anguillae ac murene elabantur, atque in negotio quamlibet intricato se expediant atque eluctentur. Quibus si accedant alia cor oris vitia; deterior est illis naturae c5ditio, masis' te im- proba. hinc scite Martialis;
Crine ruber, niger ore, breuis ede, lumine L M, Eem magnam radia Zoice si bom ei.
Quae vis illis indita est partim ab astrorum influzu, nempe Solis&Mercurii vi partim quae mihi vid tu praecipua ac potior,ob humoris biliosi ac spirituit tenuitatem, quae calore subtili et fusa ad huiusmodi actiones illos incitat atque impellit. Sunt praeterea inter hos variae conditionis homines, nempe ar
deliones, hoc est, homines inquieti, clamosi seruidi, volubiles c praecipiti quadam dicendi celeaitate,
177쪽
Promtu Otorrentior, obiter istos Egei ut i quemu hominem tum dicier apte
Urammaticu , rhetor geometres,picitor,aliptes, Augur si benobates,mficus magis omnia nouit.
Quales fere cospici solent pantomimi, histriones,
circulatores, circumforanei, agyrtae, hoc est, qui plebem ad nugas conuocant , rabulae, spermologi, buccentae, qui incessu, manu vultu, oculis, voce, gestibus actuosi sunt ae iactcbundi omnibusque se negotiis,contractibus, actionibus conciliabulis , sodalitiis immiscent atque ingerunt. In somno tumultuosi ut qui exsiliant ob fervidos spiritus,qui etiam sopore oppressos erigunt atque admotum incitant, Multifariam enim flaua bilis mentem hominum informat, variosque mores, studia, animi propensiones ac motus profert. Hinc si quidem euenit ut quicunque calidae sicca constitutione exsistit, atque inter cholericos censeri soleat, ferox sit, imperiosus, indo mitus; norat in Impiger,iracundus, inexorabitu, acer;
art. Iara negavisibina a,/iihil non arrogat arma. Poetica. Hoc volo sic iubeo sit pro ratione votis,tas.
Iuuen. Qui tamen ut leni momento incandescat, ac sit sat natura irritatior. ita subsidente bile cofestim deseruescit ita, ac redditur placabilis. Caeterum quum praeter flauam bilem quae ua naturalis dicitur, plures sint humoris huius differentiae, ac sua cuique natura&conditio, de singulis obiter disserendum . Ualidis Principio a flauabili procreatur pallida, eo quom a Llu. ut luna edicum quod citrium vocant colore, ex viridi socii ri in luteum languescens viget autem ineunte verena una cum sanguine iuuenili,&quod in dies adolescit Febr. ter corpore, quo fit ut ea aetas illo anni tempore tertia-tiana nisa febri infestari soleat, siquando is humor oborta
.is obstructione,putrescit, atque extra venas effusus in
178쪽
lammatur cui assinis est puria votaq. tertiana, sic Q. , quod non ex sincerasau bili, sed nonnulla BDb priuitae parte excitatur. Nam a 'uo bris citiuare suos
καυστ Graece ab ardore dicitur,ex rubra bole
r intra re a concepta putredine accend tur, quae deliria ac phrenesim . mentisque alienatione in inducit siquidem sic affectis absurda quaedam simulacra animo obuersiantur, ac mentem sol nardine no-: turnisque facibus trepidantem; et trat, sina quies somnia urentes, lim
tyue alienapremit vani terroris imago.
nanias quidem iis conflagrare videnturniqedi 'Sili, Ad licia, villa, praedia incendi funestisque ca dibus ac tu e r ca i multu bellico omnia compleri , quorum pleraque smmam etiam citra febrim euenire solent, bilis fuligine ac fauillis in cerebrum delatis. Quae si quando corpo
ἰrimentique infesta esse pergunt, confestim expur Bi gatabili vomitu, sudore, alui deiectione, quae radice liter ν Pontica perfici potest, atque urinam prouocantibus, rvtest elicaria, asparagus, apium hortense ani similianiculi semen, immutanda victus ratio resectisque calidis, pinguibus dulcibus, quae in bilem promtissiam e transeunt, praeter unas passas d glycyrrhiZam , hoc est, radicem dulcem - , exhibenda quae sanguinis Som, vi feruorem temperant diluuntque In primis autem h/ῖ somnus inducendu blactucis atque acetari iri, quae ce utitu. rebrum omnesque partes humectant ae reficiunt. Quum autem calidis&siccis omnibusque biliosis ulta noxia sint & pernitiosa, tum nihil immodico labore vinitia inedia uacundia, Venere immoderat Sim R. atita nocentius. Singula enim horum ire exhauriunt adimam ac depeculantur neque enim aridis ac macilentis pecorab9. ad qua adimi potest, quin potius saginari postulat, Simile it i ut pecudes opima irrigua pascua; ita illi delica ab arbo-tas mensas exigunt. Quemadmodum enim arbores νω put. dc ligulta quae ramis fronde minus luxuriant,pu mno.
179쪽
tationem respuunt, nec coerceri ferro sustinent, ita extenuata corpora, quibus multa desunt, quod ad firmum corporis habitum spectant nulla sui parte mutilari, aut iis quidquam eripi debet. Caeterum alia est bilis species quae naturali ratione ac modo excessit ac degenerauit. Vitellina medicis dicta ab oui luteo cuius colorem referta consistentiam nam immodico colore crassescit, atque igneum intense-c ne luteum colorem concipit, quam is putrescere contingat, atque inflammari, ardentissimas illas febres excitat. Quocirca cum haec bilis mediocritate desciuit ac delapsast, contraria instituenda jectus ratio,quae extraneam qualitatem demoliri possit atque excutere: nam si similibus nutrimentis illam fouere tuerique pergas, exasperabis intemper e ,
atque oleum flammae adieceris. Estac alia 'ulis sepecies Porracea, porri Virore nuncupat aetnam virid scit atque herbaceo colore conspicitur, irae inventriculo ex vitiosis prauisque succis gignitur, atque letaceis, cuius generis sunt allium , porrum, cepe, nasturtium eruca,brassica, beta,chqrcphyllon:quum enim huiusmodi alimenta a natura domari vinciuuene queant, ac concoctione in Alubrem succum elaborari, ex his porracea bilis confiatur, quae nonnumquam vomitu excussa, linguam 5 fauces in rulento acutoque sapore imbuit ita , t aegre uauiori liquore elui queat atque aboleri Solet quodue noxius is humor nonnumquan Lia in iecore ac venis ex gravissimis morbis produci, si quando bilis lutea deuiitur vehementieXtranei calor: incendio. ouem vomitione excussi se pernitiosum atque exi- ale Hippocrates pronuntiat. Ex hac producitur aliud etiam excrementum tum reliquas deterrus, abs tu tuis similitudine 2 ruginosa bilis vocata, quae exporrahe vehementius deusta coniicitur. quide i excocta intensiore calore huipiditate marescit, atque
180쪽
iue aeruginis speciem aemulatur, quod ex ignitis ite bus,quibus bilis natura aptissime componi potest,
idilucide perspicimus: nam ignis vis primum in can- uentes prunas ligna demutat, deinde in atroces case bones,postremo deflagrante prorsus igne sopito qua calore, in cineres cita in corpore humano , primo eroce bilis conficitur deinde inualescente calore imi piae ternaturam porracea, cui succedit aeruginosa, ό nepotirem glauca ac caerulea, quod Glasti desii alidis ais, i herbς qua taliones ac tinctores pannos inficiunt, co nibi δε-rlorem referat, qui postremo in exactam atram bi sis erat.1lem transmutatur. Liabilis species venenatis qua fastu ' litatibus imbutae, mentem malitiosis moribus, cor vvee i pus vero foedis morbis contaminant; quorum parsi magna aegre expugnari possunt,ac medicantis opem Bilis ma , respuun visunt Carcinomata, cancri, phaged.cna, segnita latex sedendo nomen sortita, menta gra, Orphea, i carbunculus, sacer ignis, qui vulgo Autonio aucti-ibitur, herpes, stionemus, quam aulici qui fere illil obnoxii sunt, Lupum vocant, nam cutem ex hulce Lup rat ac carnem ad ossa usque depascitur,illaque cario mis,ua saeuicit, ac membro vitam seniumque doloris adi-lmitis quibus accedunt complures alii foimidandi acl contagiosi morbi .quos haec humorum colluuies secul deuehit, sic ut non aliud, quam olidum dc putre -