장음표시 사용
611쪽
ANTONINUS. PIUS. AUG. TRUPOL IIII. PROCOS . . .
Miramur sane, hanc inscriptionem di a GRUTERO, si ordinem spectes, quo exhibuit, & clarius a NICO O BERGLERIO 3 , acutissimi alioquin in hisce Mus judicii viro, vindicatum esse T. Antonino Pio Caesiui, cui ramention convenire , unusquisque curatius inspectinas facile poterit animadve rere. Quod enim 'post mutila verba IMP. CAES. expressiam est sigium, M littera haud dubie Marci vocem notat, Antonino Pio non adplicandam , quem Titi praenomine usum fuisse, nemo iForat. Praeferunt illius notam aeque ac proxiamum inde nomen Aelii Hadriani, quod adoptionis jure nactus est, omnes I pides , Antonini Pu titulis decorati, quorum adparatrun haad exiguita instruxit GR ERUS & aliquot inde in opus suum transscripsit, aliamque istius Caesaris columnam , quae viam publicam Nemauso Arelatum orna . se
ter complures ejusdem generis, ab illustri olim viro, NICOLAO CLA IO FABRICIO REI SCIO, cum ipso communicatas, in publicum ipse dedita GIERIUS. 13 At si jam probe dimetiaris litterarum spatium, quae in nostro lapide post sigium Μ en reta fuerunt, temporis incuria exesie, com--ato ad istud Aelii Hadriani nomine, non posse ficile observabis, ut in illud desiisse versum, commode conjicias. Aptius illi explendo suerit vocaba. um AURELIUS, quo Marci quoque & Antonini nomen rectius interpungi
docet historiarum fides. Neque ideo tamen lapidem hunc referendum esse arbitramur ad Antonini Pii succe rem , civili adoptionas vinculo filium, minis necessitudine generum, M. Aurelium Antoninum, vulgato cognomine Uulosephum, quantumvis nominis ratio conjecturis nostris omnino consent nea sitinere videatur. Auctorem potius hupas lapidis cum aliqua certitudine demonstratini , ad qualem nempe in hisce rebus pertingi potest, praeter idoneam nominis speciem & mensuram , aliorum quoque monimentorum simili audinem, qua inscriptio haec ad alias ejus modi accedit, expendendam esse judicamus, eaque reperta, ultro adduci ut, ut titulos in marmore isto e pressos , L Septimii Severi Caesiuis filio natu majori, Bassiano Caracallae. quo quidem nomine plerumque iisquetantur, tribuamus. Nata est haec comjecturae nostrae fiducia ex cognatione valde probabili, quae lapidi nostro interia cedit cum aliis columnis milliaribus , ob vias per Martiam & Vindeliciam o dinatas, Septimio Severo Imperatori, & utrique filio, Bassiano & Getae, do
612쪽
servamus in illis M. Aurelii Antonini admen, Bassiano additum, quo publica monimenta paene omnia ipsum compinant. Ubi eruamus eundem , quartum iscilicet, tribunitiae poteritis annum. Observamus computata passuum millia QM ab eo mino, jugusta nimiriia, Eoreii dei a pridem Vthdeli orum colonia. i. Ad quas agitur quando cur m nonnihil conserimus, iisque latis congrue plurimis signis respo lere animadvertim' insciiptionem nostram murilam, cujus aliquot superiores versus omnino de Nos esse, adnotavit GRU TER , elogiis, quantum conjicere licet, Cesaris Imperatoris Severi occu-vatos , non dubitamus exactiori eariun sinulitudini hunc in modum restituere.
Remtutioni nostrae fidem' addent & auctoritatem ipsi lapidum exempla, unde nostrum sapplevimus, statim pleniori stilo hic describenda. Quos tamen adlaturi, antequam ad Septimii Severi Caesaris aetatem progrediamur, ex odidinis lege memorare decet monumentum viale Divorum Fratrum, M. Aurelii Antonini & L. Aurelii Veri. Dabimus illud GR ERI 8 fide, in lapide milliario Hagae Conutum apud Batavo, superstes, qui eundem e monasterio, Delphos inter & Hagam posito, quod Syon dicitur, huc translatum esse notat, unde suspicionis igitur haud parum subnascitur, fuisse per Germaniam Inferiorem a Divis Fratri , vias aliquas curatas , licet investigare, quantum par est, de digito quasi eas designare ob monimentorum silentium & deseeum
613쪽
L. SEPTIMII SEVERI ET UTRIUSQUE FILII COLUMNAE VIALES , PER RHAETIAM, VINDEMIAM ATQUE NORICUM DISPOSπAE.
Post Antoninos viarum cura penitia ab Imperatoribus Romanis per aliquod
tempus videtur intermissa, donec eam, tertio post communis Servatoris nativitatem saeculo, redauspicacias filii Imperator L Septimius Severus, qui rebus undiquaque compositis, Antoninorum & dignitatem, & nomen ita reis
novavit, ut illud non utrique solum filio , sed omnibus quoque in imperio succetaribus perinde ac Augusti titulum, uti AEELIUS SPARTLANUS 1 pere
iubet, cognominis loco addi viaverit, quo tamen effectum est, in nactus sit poeta quidem, cur Antonini nomen ad Urimas serias pervenisse , IULIO CAPITOMNO a teste, cavillaretur. Nos eorum nihil curamus, quibus id
certe persuasum est, Septimium Severum, vel sola viarum cura meruisse, cur aequaretur Antoninis, aut prorsus anteponeretur. Superstites sunt aetati nostrae viarum ab isto Imperatore per Hispaniam & Italiam passim instauratarum, testes certissimi, lapidum visium inscriptiones, quorum si qui fuerint in ciendarum curiosiores, ad IANUM GRUTERUM 3 ablegamus. Imo longinquius in SIetiam usque curae illius provectae argumenta dabit PACOBUS SPONIUS . At his oninibus omissis, ad ea convertimur, in quae nobis,' tamquam in propria, & instituto nostro propria, maxime intuendum est, &
quibus omnino satis occupamur. Exstant nempe per Rhaetiam, Vindeliciam, Noricum, & adfines iis regionibus tractus tot paene solius Severi columnae mitiliares dispositae, quot in Germania vix ex universo reliquorum Caesiarum adpa- 'ratu conquisiveris, ut habeamus adeo viarum, per has terras illius Caesaris a spiciis ordinatarum, testimonia copiose satis, & perquam luculenta. Ven tunt in laudis, ex visi per Germaniam cura partae, consortium duo filii, quos tempestive satis in imperii quoque secietatem vocavit parens, eo quidem cum discrimine, ut illorum nam maiorem, Bassianum Caracallam, sive quo nomine marmorum reliquiae plerumque demonstrant, M. Aurelium Antoninum, una cum patre omnes si lapides, nomini etiam alterum aetate minorem, P. Seintimium Getam Antoninum memorent. Digni sunt praeter ea, qui curatius paullo perlustrentur, hi cippi viales, eo cum primis nomine, quω non o scuris vestigiis statuarum milliarium ordinem, in Vindelicia coeptum, per Noricum inde in Pannoniae usque agros paene continuatum, & licet jam venast tis rapinis varie interruptum, cstnjectitris tamen aliqua ex parte adsequutu εμ
eidem, & viae publicae simul tam longam prodat seriem, quam vix in alia Imporii Romani provincia, ne in ipsa quidem Italia, ordinatis ejusmodi signis e ploraveris. Dabimus istos Gides, secundum situs sui ordinem, cujus ex te. ge primum sibi locum vindicare videtur sequens, in monasterio S. Benedicti prope
614쪽
pmpe Isbeiam urbem in Ah , SM e provincia conspicuus . ct a GR ATMO ta exhibitus. '
Passismi ii, quae hic lapis norat, computata esse ses camur amm Rhino, quod Meviae oppidis una cum Brigantio, Vindelico tam oppido, SI EO ε, aecenset, S INNERARIUM ANTONINT tribus vicibus indicat. Nota turbat hanc coniecturam vulgatus nominis eius seribendi usus , ab eo quidem diversus, qμem lapis pmdie. ' Adhibureunt istum veteres promistuum STRABO D- -rimit, quod latinis litteris servat INNERARIUM
heri observamus in NOTITA IMPERIL A Campodimo haud procul nimis, sexaginta nimirum passuum millibus, si stationem mediam ponas Nemariae M. strum, si Guntiam de Pelium montem, mphis distat 8 Augusta Vi delicorum, jam olim, auctore TACITO s , splendidi in amae pinvinciae e donia, quo quidem in testimonio ita Rhaetiae vocem accipiendam esse...c ι, notamus, ut quod veterum non nunquam selet, nisnente Rum P RO CELLARIO Ioy .Vin Mam sinu complectat . A Dista inde Vindelicorum mensuram Romanis uiis publicis per Vindelicis ductis indidisse, docimento sunt, qui ex lapidibus per eas dispoia ad aetatem nostram duraverunt, & a celeberrima illa colonia per longinquos fines passium millia computata reserim: Ex quibus primo loco mo I ri & GRU TERI 1, fide, memorandae sum tresIi cohanme, octonum circiter pedum , inscii, quae dioeceseos Augustanae villa est, servatae, antiqua situs Getimitate sibi in vicem sera contiguae. Vix esse arbitramur, cur ea .rihibeamus pleno stilo destriptas , cum primam illarum jam erbis a 3 ά alieno qui cis loco, in condusionis inde deductae rubur iniebam adtuleri , O CLVII. g. εὶ Rer. Gmtra'. Lib. II u. P. et , 7 pag. s. n. Q ANT mi Π NERARIUM pag. 13. ss. de Mori Gem. Cap. m. , Ito Oct. antiq. Lib. L cap. V. s. L R xxv. m. L pig. Mia
615쪽
inus, &-nct inutam sibi momo e liueris eractet pondeam, eo ultem argumento εὐ- , veluti nempe situs sui natura postilat, quod prima quadraguam nim in Augusta passuum millia, altera ouiat in & duo, tenta quadri in & tria 'nis t.' Iam si conjecturis nostris pretium aliquod statueris , ree arbitratus, Uem statuam , quam BERGIERIUS Amorim Pio perperam vindicavit, paullo ante a nobis Severi filio, Bassiano Antonino esse restitutam' habebis mam ex quadraginta columnis praecedentibus, unde istarum ordini supplementu' addas, eumque ad A gesta aliquanto pro vi perducas. humi erat enim passuum millia triginta &di unum, ex Augustae sim demta a Longius, producturis lapidum istorum seriem occurrit in trari Augustino , Parthani, mutilum valde cippi milliaris fiasmentum, GRUIEM a indicante.
Integritati restituis sequentem in modiun MARCUS HELSERUS as,
Congrue satis ad reliquorum ejus modi monimentorum s litudinem & suis rationem. Totidem enim passuum millibus Parthinum ab Augusta distare sig-- ANTONINT TINERAE UM 16, Dessii jam haeremus, an ad Fod cendam ejusdem viae seriem e GRUTERI 17 adparatu recte liceat adferre sequentem lapidem r
616쪽
M. O. I. M. C. XHabes insciiptionem, tot paene mendis comptam & obsescatam, quot ve bis absolvitur. Quam cum ex similibus emendatu facilem pronunciet HE RICUS CHRISTEANUS HENNINIUS 18 , enixe mallemus, experimento ipse confirmasset arbitrii sui veritatem vir eruditissimus. Nos sane medicasCohibemus manus, eidem non nisi cum insigni violentia inferendas. Unde quam parum adeo lucis & certitudinis argumento nostro commodari queat, facile perspexeris. Suspicionem saltem aliquam excitat lapidis ejus situs inter Stercti ensem vicum & Oeni pontem, qua patuisse Parthano viam, CXII passuum millibus productam , ITINERARIUM ANTONINI is notat. Convenit porro cum aliorum lapidum titulis numerus , quem Imperatorio Septimii Severi elogio de tribunitiae illius potestati adsignat, at uno puncto simperat, quem Consulari ejusdem dignitati tribuit monimenti hujus inscriptio. Cujus denique postremis salis si advertas animum, haud dissicili nimis conj etura Hicies computatam ab Augusta Vindelicorum passuum mentesam , cui tamen exacte satis respondere haud videtur signatus eorum numerus, utrovis modo ITINERARIUM ANTONINI ao sequi visam fuerit, sive ab Augusta Vindelicorum per Parthanum, sive omissis istis ambagibus, per Ambre & Isianiscam rectiori compendio viam hanc metiri malueris. Me duduis enim reiciet septuaginta & octo supra centum , hic novem & octoginta passuim millia. Adeo scilicet obscura & tot dubitationis obnoxia & lablesiae fidei stat omnia , quacunque de lapidis hujus valde corrupti finibus adtuleris. At confirmat tamen aliqua ex parte numeri rationes, passuum millibus designandis in corrupto hoc cippo adhibitas, & certiora viae istius, ab Augusta Vindelicorum Ionge satis productae, indicia perhibet columna viaria, prope Uilthaimense enobium, haud procul pariter ab Ocni ponte stum, collocata, quam
MARCO VELSERO, IAM GRUTERO & FORTUNATU SPRECHERO, B NECE auctoribus, publicae luci expositam esse, antea notavimus a IJ, e loco integram ipsi exhibemus. Holumen L. L H IMP.
liqv. M . pag. να in uia. a Lauriato Ve ream. Deseribuntur duplieis hujus viae stationes p. sς. 8c s . ita tamen, quod i genue fatemur, ut aut alteram alteri contrariam , aut ceris mendia deis . formatam non possis non habere.
617쪽
IMP. ML COS. II. P. P. PROCOS. ET. IMPCAES. M. AUREUUS. ANTONINVS PIUS. AUG. TRIR POT. IIII. PROCOS ET IMP. P. SEPTIMIUS. GETA ANTONINVS.. VIAS. ET PONTES REST M. AUG. M. P. CXEu igitur viam, Augusta Vindelicorum per Vindeliciam & Noricum in passuum millium, imo amplius fortassis deductam. Ut enim cippi longinqui tres , ejusdem viae indides vetustate aliove casu interciderint, non minus facile potuit contingere, quam illorum complures proximi mediique situs perierunt. Ceterum pleniori studio in lapidum istorum situm inquisivit selicissimus antia quitatis sciviator MARCUS HEMERUS a a , qui temporum quoque ratio nibus aliquantisper adverseri, aut certe sibi non bene in vicem convenire Imperatorii tituli & Consulatus numeros in iisdem omnibus Severo adscriptos, servavit 13 . Magis impedit istas temporis eruendi dissimitates muneronim divatas, expressa in tribus aliis ejus,m Imperatoris cippis milliaribus, viae per Noricum mediterraneum ordirutae designatoribus, eoque nomine huc nisibendis. Primum illorum forma rotundum, longi trudi dum odi,
in pago Straelisaltio, Salisburgum verius in via erectum, ita insalpum sistit
MAX. PONTIR MAN TRIR POTEST XVI IMP. UT COS. m. P. P. PROCOS. FORTIS -S O. AC FELICISSIMO. PRINCIPI DOMINO. INDULGENTISSIMO
M. P. HAlterum eorum, GRUTERO xy iterum auctore, reserimus, in jugo Rassi stadi Suriae posirum. IMP.
618쪽
IMP. CAES. F , PIVS. SEVERVS. PER. μαΤRIB. POTES. Dc. IMPXII. COS. H. P. P. GOTHIMP. CAES. MAR AVRE. ANTONINUS. PIUS FELIX. AUG. ARAR GERMMAX. NT. TRIB. POTE P. P. PROCON. AT M. LIII Subjungimus tandem hisce tetrium, ex ORSEROTI NIBUS LITTERAERIIS VERONENSIBUS a 6 petitum, de cujus nativo situ, cum nihil compertum habeamus, quam quod Celeia Viennam ex jussis Augusti Gni Caesaris,' CAROLI VI. migraverit, recordari eorum jubemus lectores nostros, quae paullo superius a7 γ de aliis hujus generis lapidibus , ex eadem uine in M seum Imperiale translocatis, memoravimus. En jam columnae hujus i sci iptionemr C
Mittimus jam abstrusas chronologicorum escularum disceptationes , quarum definiendarum laudem felicioribus ingeniis lubentes relinquimus. Otandentisne, in quibus solvendis vim ruam & sagacitatem exerceant, nodos quam plurimos & valde implicatos Caesareorum titulorum numeros, sive istos interis vicissim, sive paternos contuleris ad eos, qui filio proprii sunt, sive deniaque ad similitudinem aliorum lapidum, qui nominibus eorundem istium stynati sunt, redigere illos placuerit. Horum nos jam nihil curamus, notaturi saltem, quod unum sufficit, aetate vetustiores esse Noricos hosce lapides, quam istos Vindeliciae, cujus rei suspicionem non ex dubiis solum numerorum signis derivamus, sed eo praecipue confirmari opinamur, quod in Noricis non expressum sit P. Septimii Getae nomen, una cum parentis & fratris elogiisoni cuique Vindelicorum columnae inscriptum. Vias his lapidibus distinctas per
Noricum patuisse, ex eorum situ colligimus, unde tamen exire coeperint,
quove desierint, aegre definies, cum cippi nulla istius rei prodant vestigia. Id Ge ex subnotatis milliarium numeris satis liquet, servatam hic passuum me suram ab Augusta Vindelicorum ductam haud esse, neque Noricam hanc viam Votamen I. L li a porti as m. i. an. VII n. 3I. p. I87. Q S. MV. P. XLVK Mq.
619쪽
portionem aut seriem ejus incere, quam per Vindeliciam columnis milliat bus ante demonstravimus. Subductis iam rationibus id evinci arbitramur, Septimii Severi Augusti di inriusque filii Caesarum auspiciis, per Noricum prius vias publicas seu militares aperiri, muniri & lapidissim milliaribus ex Roman nun instituto distingui coeptas, deinde idem opus aequali ratione per Vindeliaciae, immo Rhaetiae agros is continuatam Ita rem hanc se habere nobis pera suadent rerum harum argumenta, Dequenti consensu confirmata, licet qui quam classis ex lapidis interpretatione, Quem postremo loco exhibuimus, Severi laudem & merita in Gemaniae vias aliquantisper imminui malit, nihil piater restitura viae jam pridem ordinatae milliaria, quae vetustatis triuria adfixit aut evertit, eidem Imperatori vindicaturus.
s. XVILMILUARIS UTRIUSQUE OPELII CAESARIS
SUnt eorum quoque Imperatorum aliquot, qui proxime Bassiano Antonino, Septimii Severi filio uiccesserunt, in Germaniae finibus monimenta vialia iam strictim hic recensenda. Servavit ad nostram usque aetatem Norici med, terranei ager milliarem columnam, erectam auspiciis M. Opelii Macrini, quo duce atque instigatore Bassianus cecidit, proditionis praemium, breves imperii fiuctus, relinquens proditori, & filii . Moώμου. quem in summae potestatis societatem adscivit parens , Antonini Diadiurientani cognomine nobilisarum. En
ipsos cippi hms titulos, ex OBSERVATIONIBUS L ERARIIS VERO NENSIBUS i , quibus eos publici juris primum iactos debemus, huc
Dctetur huic lapidi extra nostri quoque argumenti limites insigne pretium, cum
nemo adhuc alium aeque perfect- m lucem protraxerit, qui utriusque lii Caesaris titulos reserat. Silentio tamen haud praetereundum esse arbitramur, postremos duos hujus inscriptionis versus, praecipiti haud dubie sculptoris cinio ab Tom. L Art. Vu. n. 32. pag. 238. Duilippo by GO le
620쪽
lla, isa esse corruptos atque perturbum , is ccmmodus inde sensus elici omnino non possit, quod inspicienti unicuique non minus patebit, quam animadvertit primus ejusdem editor, OBSERVATIONUM VERONENSLUM AGcT . Conatus est idem, quisquis est, vir litteratissimus, corruptelas istas in sensum rectiorem redigere, & felici ad modum ingenio inmit emendationem, dignam omnino nobis visiun, quaei s auctoris sui verbis descripta in hac inferiori libelli ora exhibeatur L . At licet ita eas conjecturas compar tas esse non diffleamur , ut de omni sere alia restitutione desperandum sit, quae corruptelis istis medeatur, dissimulare tamen non possumus dubitationem nobis subnatam, an columnarum numero, quibus singula passium milulia notare consueverant, viae mensuram demonstraverint Romani, eoque
modo signum pro signato , veluti loquuntur in rhetorum scholis , purulicis monimentis expraeerint, quod in hac inscriptione factim esse sulph-catur laudatissimus instaurator. Tale quidquam profecto in ullo alio vi li lapide nos reperisse. aut ab aliis esse obis Mum , non meminamus. D inde nos valde ruspensbs tenet ibidem suppeditata litinae S. numero coli Drum serie , explicatio eo composta, ut semissem ea notari, illisque si is iunctim positis spatium columnarum LXIV. & dimidiae indicari perhibeat. At improprie nimis in semisses dispesci arbitramur columnas viales, qualibus quiadem singula passium millia filisse distincta, unde cognomen quoque milliarium
illis additum est, confirmat RUTILII NUMATLANI sifragium , quod o
servationi adlegatae subtextum modo adscripsisnus. Quingentorum vero passuum intervalla pariter lapidibus notata esse, unde colli , vix stippetet. Noque minus eam divisionem, si ad ipsam passuum millenorum mensuram transtuleris, praeter omnem consuetudinem huc inferri arbitramur , cum sane neque ullus vialis lapis viae cujusdem longitudinem, neque ANTOMNI ITINGRARIUM ullius stationis situm, nisi numeratis integris passuum millibus significet, eoque tamquam persecto & perpetuo numero moduloque semper utatur. Quis tamen sibi persuadeat, ita stationes singulas, quas maxime illud ITINERARIUM resere, dispositas fuisse, ut earum nulla non ab altera pleno millenorum passuum spatio abfuerit, neque istam certioris longitudinis mensuram intervalla subinde quaedam minutiori aliquo passuum numero excesserint, quem quidem, utpote impersectiorem supra millenarios calculos adnotare, mperae pretium haud judicaverunt viarum designatores. Quibus tandem solvendis dissicultatibus, quas adhue recensa inuis, si quis idoneus obtigerit arbiter, nihil nos amplius ea morabitur, quae subnata est ex senarii numeri nota, ims riptioni huic proxime iubjecta. Mo enim iste modo ad columnarum cauculos recte comparetur, licet ab initio definitu nobis viliam sit aliquanto disi
Intervasta viissem prassare videtur, scii notat inscriptus millia crina D