장음표시 사용
11쪽
Cicero secit. ἴx quo illud initio Officiorum,Sequimur, inquit, hoc quidem tempore, Min hae potissimum quaestione Stoicos . non ut interpretes: sed ,ut solemus,esontibus eorum iudicio arbitrioque nostro. quantum, quoque modo videbitur, hauriemus. Versus Enni ex Homero desumptos quosdani videre licet apud Macrobius aturnaliorum lib. s. cap. 3.
Nec vero Ῥt noster Lucilius,recusso.
Hune locum exolicant verba illa quae de Lucilio posita sunt lib. 1. de Oratorer Nam ut C Lucilius homo doctusvi perurbanus dicere solebat, ea quiscriberet, neque ab indoctissim:s,neque a doctissimis legi velle: quod alteri nihil intelligerenti alteri plus fortasse quam ipse deis: quo etiam scripsit, Persium non curo legeres hic
enim fuit,ut noramus, omnium fere nostrorum hominum doctissinius Laelium Decimum volo quem cognouimus virum bonum non illiteratum , sed nihil ad Persum: sie ego si mihi disputandunt sit e . Quanti autem fuerint Scipiois Rutilius,qitorum iudicium reformidabat Lucilius licet ex Cie colligere. In Bruto Rutilium ait fuisse doctum virum,& Graecis litetis eruditum, Panaeti lauditorem, prope perfectum in Stoicis,in hocque uno firmam Sc stabilem inuentam fuisse Stoicoruphilosophorii de se ipsorum opinionem Taretini a Tareto, non tam eruditi su runt quos oraculum aer ὀναδ m appellauit: itemque Consentini a Consentia. De Albutio est in Bruto . Doctus etiam . inquit Graecis T. Albutius, vel potius pene Graecus: loquor ut opinor, sed licet ex orationibus iudieare Luciliivei sus a plerisque quia emendati sunt, nostra admonitione non egent.
Latinorum linguam non modo non Inopem.
Linguae Latinae inopiam agnouerunta superioresin inferiores Claerone.
Nec me animi fallit Graiorum obscura reperta Difficile illustrare Latinis versibus esse: Multa nouis verbis praesertim cium sit agendum, Propter egestatem linguae uerum nouitatem. Qui in qnit Fabius lib. t . a Latinis exigit illam gratiam sermonis Attici det mihi in loquendo eandem iucunditatem dc parem copia in . quod si negatum est, sententias aptabimus iis vocibus quas habemus Paulo supra. His illa potentiora, qtiod res plurimae carent appellationibus,ut eas necesse sit transferre aut circumire etiam ii iis quae denominata sunt, summa paupertas in eadem nos frequentissime reuoluitrat illis non verborum modo, sed linguarum etiam inter se differentium eopia est. At Cicero Latina nomodo no inopeni, sed 'ocupletiore esse scripsit locis quam plurimis Tusc. r. Haee duo,inquit laboremin dolorem intellige Graeci illi,quorum copiosior est lingua quam nostra .vno nomine appellant. Itaque industrios homines illi studiosos. vel potius amantes doloris appellant nos commodius laboriosos. Aliud est enim laborare aliud dolere. verborum inops interdum, quibus abunda rete semper putas Graecia Atque haec frequens est Ciceronis multis in libris iactatio Cert nunquam in tractandis cuiusuis sectae decretis es copia verborum defuit. ne splEdor orationis desideratus est: cuin potius ita omnes Stoicorum spinosas disia piitationes de minutos aculeos ex prelsit, ut eos verborum copia . elegantia qui cotulerit fateatur victos fuisse.
Ego vero quum forensii bus operis laboribtulericulis.
Obiectioni postremae,quod praeter dignitatem personae haec tractet,respondet. Q ni locus in Academicis quoque eleganter expositus est. Restat, inquit, ut his respondeam,qui sermonibus huiusmodi nolint personas tam graues illigari quasi vero clarorum virorum aut tacitos congressus esse oporteat aut ludicros sermones.
12쪽
OBSERVATIONES Etenim si quodam In libro vere est a nobis philosophia laudata, prosect4 Iustra
ciatio optimo atque amplissimo quoque dignissima est.&e.
Quid est enim in vita tantopere quaerendum, qua .
Quid his libris persecuturus sit, summatim indicat suum commendans studium Docet vero ex collatione nil magis quaerendum esse nobis quim hanc summi boni
expIicationem,in qua totius vitae ratio contineatur, Mabsoluatur. Nam caeteris in rebus liue praetermissum,siue ignoratum sit quippiam, non plus minusve in comodieit, quam quanti quaeque earum rerum est. in quibus neglectum est aliquid . Summum autem bonum ignoretur. vivendi rationem ignorari necesse est: ex quo magnus error consequitiir. Cognitis autem rerum finibus inuenta vita via est confirmatio ueommuni officiorum,ut hic idem author alicubi ait Et Aristoteles I otio MN 'ος το βιον , γοῦσις ἀυεμ ε λωελει iraruν, Ma καθάπ* τορμα σκο-ἰωρθ
Vt autem facillimis ordiamur,prima veniat in medium.
'rgumentum libri primi indicat. in eo enim Epicuri ratio exponitur quae omnium facissima est. quod eius iudicium in sensibus positum sit. qn6dque qui ea defendui, in differendo sint minim versuti. Ipse enim dicebat Epicurus, Ne argum εtandum quidem esse de voluptate: ut eomna oneri nos sufficiat nihil attineat doceri. Initis autem Occasionem captat a L. Torquati persona .cuius ingenium eomine dat: ut in Bruto eum in dicendo eloquentem, in existimando admodum prudentem toto genere perurbanum. fuisse tradidit. Praeterea, Erant,inquit in O'plurimae literae .nec eae vulgares, sed interiores quaedam reconditae , diuina memo ria. summa verborum e grauitas Melegantia. atque haec omnia vitae decorabat grauitas' integritas. De Triario in eodem quoqi libro fit honorifica mentio.
Quem ego arbitror unum vidisse verum.
Ita solent suum Epicurei Epicurum laudibus vehere. Lucretius Tu pater e sacrum inuentor,tu patria nobi 'Suppeditas praecepta.tuisque ex inclyte chartis Floriferis ut apes in saltibus omnia libant: Omnia nos itidem depascimur aurea dicta . Aurea perpetua seinper dignisiima vita. Nam limulae ratio tua coepit vociferare, Naturam rerum diuiua mente coortam: Diffugiunt animi terrores, inania mundi Discedunt totum video per inane geri res: At paret diutina numen ,sedesque quietae. inbe certe verba insolentiae plena sunt,& vanitatis.
Oratio me istius philosophi non. endit.
De E plauti dictione apud Laertium haec reseruntur , Εἰκητα δε Mἱ κυ ίαια ovi , ως- ω uir Uρρητορικειαρις μηλ ἄλο- σμοίια - ν, id est usus est oratione maxime reriam propria usqueadeo ut inde reprehensus si erit ab Aristophane Grammatico inus affectatae proprietatis. Ita vero plane, perspicuὸ quod volebat verbis complecti studebat,ut in Rhetoricis nihil pe: spicuitate diligE
tius pertequendum censii erit. Extant apud Gellium Plutarchi aliquot nes,quibus Epicuri dictionem ille carpebat, ut inelegantem Linconditam.
Hic mihi Phaedram, inquam,mentitum aut Zenonem.
13쪽
dices ad marginem adnotatum liabent. suerunt autem Phaedrus aeno professione Epicurei. de Zenone xpe Cicero. Tusc. 3. Solent en in isti negare nos intelligere quid dicat Epicurias . Hoc dicit,4 hoc ille Graeculus me audiente Athenis senex Zeno istorum acuti si inius contendere, Magna voce dicere solebat, , Libri. de Nat. Deorum Zenonem, quem Philo noster Coryphaeum appellare Epicureoraim solebat,quum Athenis essem,audiebam frequenter. Inter Epicuri auditores resert Laertius Zenonem quendam Sidonium Apollodori auditorem , quem ait infinita scripsi Te. Item lib. i demat. Deo mim utriusque fit mentio.
Principi inquam, in Physicis, quibus maximegloriatur.
Docet Epicurum in Physicis .aut ab aliis decreta sua eadem accepisse,aut mutata deprauasse Secutus autet est Epicurus in naturae explicatione, quanquam id vehementer ipse neget, Democritum, cuius dogmata Cicero recenset, quae de a Plutarincho iisdem feririe verbis expolita sunt. Ea a dictabam, vicum Ciceronianis conferre possit. ιγά M Δημοκ GH ήσἰα απκων το πλοῦea , ατομης civi διαφορους, σον, το δἰ αἰθρωπιν, αἱ αἶμαὐδί- λωέα κινωσεω e. Eadem propemodum Laertius in vita Democriti:& plura Epicurus in epistola ad Herodotum, quae est apud eundem Laertium lib. io.
Tum istud tu primis, quὀd quum in rerum natura duo.
In omni rerum inuestiganda natura. causarum inquisitio praecipua esse debet suarum genera alia aliis P nilosophis videntur Stoici genera enumeram duo ditis. Mis, τι aerioru/.qiue minima est omnium quae ratione nitantur causarum copreia hensio liu probantur Democritus apicurus, quod alterum genus reliquerint M. etiam Plutarchus Anaximandrum reprehendens αμορ 're o vir, inquit τει λυλI, ὰπdφοαrosia eς.πους πdio a imo αναζων, Ergo in eo labitur inquit, quod de materia disserens .causam efficientem neglexerit. Minfra contra Anaximenem disputas. αδιωαγον Μῖ - μιαι τιν' υλL οντων -κ το παντα Σπslia a , οῦκα - το-ιο- aiam ex Mil moθῶνα Nam fieri.inquit .non potest ut unicum rerum sit initium materia,ex qua omnes constent,sed vis alia statuaturin causa quae quicque eLficiat, necesse est.
Cen et enim eadem illa indiuidua es solida corpora.
Notus duo duntaxat genera agnouit Epicurus: motum ad lineam,& declinationem,id est, o ,α ι Ita, in ιτο eQγκλ. ην. Quam de motu sentenuam ver sbus persecutus est Lucretius. Nunc locus est, ut opinor,in his i Ilud quoque rebus Confirmare tibi: nullam rem posse sua vi Corpoream sursum ferri, rnimque meare. Paulo pὁst Cum deorsum cuncta ferantiir. Atque illudes quod nunc dicit Cicero hunc naturalem motum esse omnium corporum. Sequitur in quo si hoccurrit. Qi: od nisi declinare solerent omnia deorsum. Inistis uti guttae eaderent per inane profundum, Nec forci offensus natus, nec plaga creata Principiis: ita nil unquam natura ereasset. Deinde post, re etiam atque etiam paulum inclinare necesse est Corpora,nec plusquam minimum: ne fingere motus Obliquos videamur.& id res vera refutet.
Arguit itaque Epicurum, quod sule causa hanc indiuiduonim corporima declinas
14쪽
neni commentus fuerit: cum dicant costanter Physici το αὐοατον λω de παρκlον οῦ quodque atomis motionem eripuerit rectam item praeterea quod constituerit minimam inueniri magnitudinem. Quae omnia magna sunt in Physicis mathematicis incommoda Labsurda. In lib. de Fato itidem contra hune Atomorum mo tum disputat Cicero: qui volet hanc cum illa disputationem conserat.
Si EPObaenofamiliari suo Geometriam.
Inter Epicuri familiares annumerat Laertius Polyaenum, quem ait Athenodori filium fuisse, Lampsacenum virum modestum Mamabilem Dde Cicero in Academicis de eo inquit, Quid Polygnus,qui magnus Mathematicus fuisse dicitur Is posteaquam Epicuro assentiens, totam Geometriam esse salsam credidit num illa etiam quae sciebat oblitus est
Huic bipedalis fortasse:tantum enim esse censet quavitus videtur.
Epicurus in epistola ad Pythoclem το διμίγε die inquit, λιου a dira si πων
Μελαξον, κρο, quod etiam Lucretius his versibus cecinit, Nec nimio solis maior rota, nec minor ardor
Dis potest nostris quam sensibus esse videtur Et de lana loquens, Quicquid id est,nihilo fertur maiore figura Quam nostris oculis,quam cernimus .esse videtur Et paulo post, scire licet perquam pauxillo posse minores Esse,vel exigui, natores parte breuique. Causam reddit, quia quae fulgentin ignita sunt, e quantiscunque spatiis cernantur. nihil contractiora appareant: aut si appareant,certe aut paulo maiora,aut minora vi
Imagines, quae idola nominant, ciuorum incursione.
Plutarchus ,Δημοκριας κρα Cπἰκπυς Ἀδωλων δεκt, eQοντα το os peti coaevus πινων .id est, imaginum incursione arbitrabantur visiones excitari Quese opinio pluribus verbis expolita est ab Epicuro in epistola ad Herodotum: inter quatiniuge posita sunt, δεῖν, νομιζειν,επcimo I τῖνος ἀaro ex εἰωθu τας εορφα ορα κῶνοει ad id est, illud etiam tenendum est nos incursione rei cuiuspiam externae 3 videre, cogitare. Quae nune dicit ταῖ tu , non multo ante in eadem epistola appellauit τα ειδωλα, Atio jευ- ἀπο- ω σωμα ων ἐπιβολhe,in post ,τα ακτοῦ ς, εο ια δήποτε ριυροπα- ue τυ ove quae verba satis indicant quid lite appellet imagines siue idola . De his imaginibus iocatur Cicero eu C. Cassio Epicureo in quadam epistola ad eundem: Fit enim inquit, nescio quid .ut quasi coram adesse videare,cum scribo aliquid ad te: neque id κατ' ἄδω ota ταινίαι, ut dicunt tui amici noui qui putant etiam διανοητκας ιν οπτασια- ectris Catianis excitari. Nam ne te su giat, Catius insuper Epicureus qui nuper est mortuus, quae ille Gargettius,etiam ante Democritus ειδωλα ,hi spectra nominat. His autem spectris etiam si oculi possent feriri, quod vel iis ipsa occurruntianimus qui possit, ego non video. Doceas tu me oportebit,ciam saluus veneris, in meine positi potestate ut sit spectrum tuum, ut si mulae mihi collibitum sit de te cogitare. illud occurrat neque solum de te qui mili , haeres in medullis sed si insulam Britanniam ecepero cogitare eius ειδωλs mihi aduolabit ad pectus. Item cum Attico Epistolarum ad eundem lib. I. si κατ' ei δω νομήωσsi videmus,valde laborarent εἴδωλα in angustiis.
Infinitio ipsa, quam απρο ιαν vocant,tota ab illo e B
Alias innumerabilitas. Nonius exponit quasi sine fine, Scandefinitione. Iloe Epieuti dogma de mundorii infinitate his verbis in epistola ad Herodotu statuitur,αλα
15쪽
liuie limiles.siue dissimiles intelligantur. Nam atomi, quas infinitas esse docuimus, latissime, longissimeque ferantur nece se est. Neque enim consumuntur eiusmodi tam multae atomi,cum ex iis unus heri aut factus esse mundus dicitur. aut niti aliquot siue limites,siue diuersit. Quare quod impediat,quo minus infinitio mundorusit .nihil eli Lucretius iisdem serme verbis id docet libro secundo quae studiosus lector cum his poterit conferre.
Tamen Democritum laudatum ά caeteris,ab hoc qui.
Ne abat Epicurus se magistrum habuisse ullum .e6que gloriabatur ideo duos maetistros audiuerat eos contemnebat mirifice varijssque contumeliis vexabat tib i. de Nat. Deorum, Sed tamen cum latum Epicuri hortus habuerit licentiae, etii soletis queri.Zeno quide litigabat. Quid dicam Albutium Nam Phaedio nihil elestantius nihil humanius. Sed stomachabatur senex si quid asperius dixeram quum Epicurus Aristotele vexarit columeliositam S Phaedoni Socratico turpissime maledixerit: Metrodori sodalis sui fratrem Timocratem, quia nescio quid in philosophia dissentiret,totis voluminibus conciderit: in Democritum ipsum que secutus est, sue riti notatus Nausiphanem magistrum suum a quo nihil didicerat tam male acceperit. Reno quidem non solum eos qui tum erant, Apollodorum syllum, exterosquesstebat maledictis sed Socratem ipsum parentem philosophiae Latino verbo uten , sturtam Atticum fuisse dicebat Chrysippum nutiquam nisi Cilippi vocabat. Quorum Epicuri conuitiorum meminit Laertius lib. 1 o Platonicos,inquit, διονυσοκόλακας, Aristotclem ασωῖν, Democritum ληροῦ κριον, Dialecticos πιλυφθονέ, appellat alia dicit,quae longum esset recensere. Quantum autem debeat Democrito Epicurus Epicurei Metrodori verba apud Plutarchum testantur Eta καθwγησατο Δηuόκριτ ς, οὐκ αν προύλεον E πικτος ita tu roli M. quibus significabat, Nisi priisset Democritus, nunquam ad sapientiam Epicurum aspiraturum fuisse.
in altera philosophiae parte, quae e t qua rendi
Epicurum Dialecticae ignarum fuisse docet, partes ei omnes disserendi detra. hens ignarus autem fuit non quod eam addiscere non potuerit scit quod addiscere noluerit .Hane enim artem omnem contempsit,eiusque professores maledicti, si-xit. Rerum iudicia non ad rationem,sed adsensus reserebat, quo esse κριτυρια me
mitibus nihil supererit, ne si auidem quosius m clientes altirmaueris ad quod confu uena iudicare possis. idem alio loco, ovi ἐς το δ κω Ma ιωτke διελ Iacti. neq; inquit,est quicquam quod eorum iudicium reprehendere conuincere queat.
Confirmit autem illud vel maxime quὀd ipse.
Ante haee verba, nonnulla deesse non dubito. Itaque cum multa dilige te pereurri se exemplaria, in unum incidi, in quo pars eorum quae desunt. erant posita, in hunc modum R. T A vero parte,quae est de vita Sc moribus,in eo stitutione finis nil generosum sapit.atque magnificum. Sed adhue quaedam desiderari verba quae sequuntur satis indicanti ea enim apte cum illis non cohaerent Veiatus exemplar quo visumus ea verba quae dixi non habebat, vera tamen es videtur Docet enim,detractis duabus philosophiae partibus Epicuro, in tertia quoque
16쪽
lux ad mores pertinet, puerilia tradidita, eaque aliena donica. Iiena ouidem,
quod Aristippi dogmata, quo Cyrenaici manarunt .probauerit, ac pro suis arripuerit. Illis enim finis bonor est voluptas.& malorum dolor cuius rei causam explicat τῶν,μηδιντ φυτω φλγειν τίλω Τι- του μηδονx, Quin nos statim a pueris ad voluptatem accommodati simus, idque faciamus etiamnum animis sponte sua a oentibus: quam si semel adepti fuerimu Mihil ultra requiramus, quia etiam non aliter dolorem voluptati contrarium declinemus,ut scribit Laertius. Falsa vero docuisse confirmat, exemplum inducens T. Manli Torqirati,qui multa eaque praeclara fecerit,unde voluptatem consecuturam non speraret sed honesti tantum habita ratione. i, Torquat Sulpitio dictatore Tribunus militum Gallum prouocatorem occidit. Torquem ei detraxit,respersumque eruore ceruicissi induit Consul bello Latino filium suum. quod contra imperium pii gnasset securi percussit Latinos apud Vese
rim .siue Vesuuium nihil enim interest Iluuiu,Decij collegae deuotione superauit. Historiam ex Qu3drigario Α.Gellius descripsit,in suasque Noctes Atticas inseruit lib. I. cap. 9. Alterius Torquati historia ex hoc loco satis aperta est. eandem descripsit Valer. Maximus libro. . de parentum Seueritate: ubi non Lucius, sed Titus
Nec mihi illud dixeris: Haec enim ipsa mihisiunt voluptati.
Tacitam diluit obiectionem Maiodinaee omnia quantumuis periculoni plena doloris, voluptatis percipiendae gratia facta fuerint docens id non conuenienter
Epicuri sentctiis adserri posse. Nam testificabatur Epicurus, ne intelligere quidem se posse ubi sit aut quod sit ullum bonum praeter illud quod ei bori potione d aurium delectatione,&obscoena voluptate apiatu C&. Nullas esse animi voluptates, quae non e corporis voluptatibus nascantur ut latius lib. 2 explicabitur.
Et quod quaeritur ape, cur tam multi unt Epicurei.
Multitudo impetita in voluptates effusa, tui scies, eum voluptate vivere,ut ait Seneca, erediti cum virtute. Audit enim Epicurum clamantem volii pratem a virtute separari non posse. Ali ingeniosiores suis vitiis sapientiam inscribunt luxuriam suam in Philosophiae sinu abscondentes: Leo concilirentes, ubi audiant laudari vo . Iuptatem. Huc acced:tquc d homo astutus Epicurus,ut ad se multitudinem attraheret apposita singulis cuius te moribus loquebatur . Desidiosum vetat literas distere Auarum populari largitione liberat ignauum prohibet accedere ad Remp. Pigrum exercere Timidum militare. Irreligiosus audit deos nihil eurare Inhumanu t& suis seruiens eommodis iubetur nihil cuiquam tribuere: omnia enim sua causa facere sapientem Fugienti turbam solitudo laudatur. Qui nimium parcus est, discit aqua tolenta vitam posse tolerare. Qui odit uxorem. huic enumerantur coeliba tu bona. Habeti malos liberos,orbitas praedicatur Aduersus impio parentes,nullum esse vinculum naturae. Impatienti ac delicato, dolorem in omnium malorum maximum dicitur: Forti etiam in tornientis beatuna esse sapientem. Qui claritati aepotentiae studet,huic praecipitur reges colere . Qui molestiam serre non potest huieregiam fugere verba non mea sunt,sed Lactantij illius Firmiani. Ciceronis aemuli. Capiuntur enim etiam docti alioqui&boni praeclaris Epicuri sententiis, quibus ab udat,sed doctrinae repugnantibus, ut est in Tusculgnis.
Iraeci tur Epicuri non probo, inqIam, de caetero egem.
Conclusio Meinde sequitur reprehensio, quod alios a studiis deterruerit Citat verba Laertius ex Epistola ad Pythocle. ποαδίαν δάπαινα φῶγιτ μακάριοι Cuius sententiae meminit quoque Quintilianus lib. instit. Orator. I. Nam Epicurus,
inquit, inprimis nos a se ipse dimittit, qui fugere omnem disciplinam nauigatione B
17쪽
quam velocissima iubet. Quod ait, nauigatione quam velocissima suspectum mihi reddit verbii invicti οι, in Laertio. qui certe liber multis in locis deprauatis inius est.
Etenim qua si detrudia de homine sensibus.
Haec verba superuacanea sunt,&e loco quodam cosequenti,post paginam nimirum inteξram aluc traducta metunt. Quam rem ex veteri quodam manu scripto codice facile animaduerti. In eo enim non tantum haec verba erat adscripta, sed Malia non pauca, ex eodem inferiori loco desumpta sic en invalliclegitur, NAM A - Aristippus, xisse melius. Etenim quoniam detractis de homine sensibus reliqui nihil est. necesse est quid ad naturam aut contra sit, a natura ipsa iudicari,in expetendam.& dolorem ipsum per se esse Addidisti ad extremn m , c. Nec certe antea dubitaueram verba illa esse expungenda, quod nihil ad rem facerent, mi is sublatis integra maneret sententia, in hunc modu: NAM ANTE AR sTI Pro , Stille melius Addidisti ad extremum etiam indoctum fuisse Librari rutae- commodarent verba ea .alij aliter atque aliter mutauerant. Est autem haec repetitio eorum quae contra Epicurum conclusa sunt. Nihil Epicurus defendit,&intelligit eorum quae vera sunt incera Philosophiae decreta: in Physicis quae ab aliis mutuatus est,eorrupit disserendi artem nullam tenuit in disciplina de moribus climin explicatione sutiam boni aberrauerit, rationem vivendi omnem peruertit. Hue accedat quod ingenuarum disciplinarum qibero homine dignarum ignariis sue rit. non nitrum que si e choro Philolophorum sublatus fuerit Paulo supra ubi codices exculi habent, ut id modo loqueretur, manu scriptus habet, quoque ut modo loqueretur Basiliensis, quoquo modo loqueretur,quae vera lactio videtur.
Quamobrem dissere tum interse reprehensionen.
Contentiosi homines inter disputandum si quod minime velint concludatur iid refellere non possint ad contumelicuae iracundias solenteofugere quod i Philosophorum moribus alienum eis constat. Reprehensiones enim in philosophia utiles sunt ad veri inuestigationein il ed ita qui diaerunt,affecti esse debent, ut refelle re sine pertinaciari refelli sine iracundia paratisiui qualem se M. Tullius esse pro . sitetur Tuscul. i. Sicin Socrates in Gorgia Platonis, A inquit, Γνωνειώ M
tam reselli parati sunt,u quid falsi dixerim quam in eoru .qui refellere siquid quod
verum non sit, prosaria lique audiuerim P R. M, in veteri codice est, Dissa NTIENTIUM.
Primum intur,inquit,sic agam, ut ipsit author huius.
Epicurus definiri rem placere negabat: diligenter tamen oportere exprimiquet re, subiecta esset vocibus dicebat Q uaerit igitur initio Torquatus non summi boni definitionem sed qua in re illud extremum sit collocandum: tametsi interim sinis adferat definitionem,quo onania reserri oporteat, quod Graeci dicunt i V πάν--α lecata,vel, ut Aristoteles, ου πάντα te εται. Huius autem finis bonorum4 ma Iorum sontem inuestigat ab animantium primo ortu,quaerens in quo sint prima naturae inuitamenta: 5 docet ea esse in voluptate posita . deinde omnes eius causa honesti partes comparatas esse probat.
Id ue instituit docere sita. Omne animal simia atque natum sit.
18쪽
cert trassere. Sed quod dixit itum κze,id pluribus verbis exposuit Cicero, idque face
re nondiundeprauatum ipsa natura incorrupte atque integre iudicante in quod λαργου, Negat opus esse ratione neque disputatione: nimirum ad illos suos veritatis incorruptos, ut ast,iudieessensus, vult iudicium referri omne Fallitur Epicirrus. Nam non ut voluptatem expetat, natura mouet infantem, sed tantum ut integrum se saluumque velit partesque suas amploctatur, ut eas agnoscens discernere incipiat, ut ea quae prima data sunt natura, unde fluat omnis ratio bonorum,appetat,asperneturq; contraria Praeterea ineliore nostri parte summum bonum iudicatur, quae in
paruis nondum satis processit, o quid summum sit intelligat satis est,si initia teneat in quibus quid natura velit appareat: apparet autem in prima sui charitate iraturet absolutionem, quae in virtute sita est,expeti.
Interesse enim inter argumentum conclusionemq; rationis.
Animaduersio siue admonitio est .ctam rem aliquam oculis aut quouissensu corporis sine animi contentione percipimus. ea H me siue παθum Graecis dicitur. Argumentum siue conclusio rationis est cum certis 3 exquisitis rationibus quicquam confirmatur:&--δctii dicitur. Priori quam mihi aliis muγισμον dicere videtur, in summi boni explicatione semper usus est Epicurus Posteriori opus esse ad hanc rem negauit. Quod si sensibus,quo soninium rerum iudices facit,denegetur si des. iam nilin vult superesse quo confirmare aliquid possis. Propterea natura dicta te in paruulorum sensu de ne bonorum de malorum omne iudicium positum esse asseruit. Post ea verba. natura ipsa iudicari, nonnulli eodices habetir erea, o per se expeteidam esse in dolorem ipsum per se esse fugiendum, quae vir doctissimu Camerarius subdititia putat in certe in veteri codice uo si sumus .non reperiuntur tametsi in eo loco quem hine traductum superius ixi, eius lectionis vestigia appareant Ira enim legebatur expetendam, dolorem ipsum per se esse. Qu9d etiam nostram confirmat de traductis
Sunt autem quidam e nostris cui haec ubi bus elint.
Opponit alteram atque tertiam,sed suorum, firmiorem de recta bonorum I malorum finis constitutione sententiam .iniorum alij praeter sensus, etiam rationis animi inquirendum de hoc quaestionis genere iudicium existimauerum fieri nimposse ut sensus fallantur. Alii non modo quid sua sponte aut sensus aut animi iudicium comprobet,videndum esse censuerunt sed & rationibus firmis Maccuratis de voluptate&dolore disputandum esse Eam sententiam Cyrenaici voluptatis etiam assertores tenuisse videntur, qui, ut est apud P lutaretium , τα πάθη τοῦ ς -τα re taee θων καταλεαίνcie, Id est permotronesin visiones, quas in se ipsi habebant,negabant satis esse firmas ad rerum confirmatione & coprobationem. Ait tamen Cicero in Academicis .eos taeter permotiones intimas nihil putasse esse iudicij.
Sed dii perstriciam unde omnis iste natus sit error.
Hie locus ab Epicuro tractatur, Sc in Epistola quam seripsit; ροοικεῖ, de in libel- Io,uid δοIὼν Verba eius sunt, ρυδ καθ' ἱαγο ι - κακέ, ἀα miti ποίν
19쪽
με - τἄλ- γα ἔ, ae rarate trase oe κα- τοῦ A itat κω ο εμολπῶ λα ia Hos locos eleganter hic Cicero in xium suum conuenit,& verbis perspicuis a significa. tibus explicat.
Temporibus autem quibusdam, - aut ossicus debitis.
Hoc ego quum teneam pententiam, quid est cur.
Accommodat Torquatus Torquator uni exempla. paulo ante contra Epicurum prolata, ad suun institutum: docens eos omnia voluptatis gratia fecisse .aut certe novirtutem spectasse, ut eo facta referrent: sed Torquem detractum fuisse, ad detrahutis conseruationem pericula in ira fuisse ad laudem charitatem exercitus acquiredam. filium interemptum, ut pater milites per an iniaduertionis huius signi in bello contineret, itaque suos conseruaret, in quibus su et a vii, fiducia erat quoque posita. ras METAM E laudandis maioribus meis corrupisti. Manu scriptus codex habet, T i. quodetin Germani adnotarunt'. vulgata tamete. ctio vera videtur Libro enim secundo. ubi quae hic confirmantur refelluntur, huius loci ira inentio fit. Delector enim quanquam te non possum,ut ais,corrumpere dele chor,inquam.& familia vestra c. TAoya TvRBENT R. alij RE E N T, quod probat Camerarius: sicque habet manu scriptus codex.
NAnc aut explicabo, voluptas ipsa qui c.
illud ipsum est, quod ait Epicurus L ea quam diximus Epistola omνοια λεχ-μ2.4 δο,I ADt υπά χἰν. e. τας σίτων selox, mri. γρῆν . Utasu nou γεν me, ἡ κακως κAM .ei νομ illis c. το μὴ ναμ ν si σῶμα, uητ 'α α ELPI Mi. κἰώ. Est autem locus iste contra Cyrenaicos cui dum voluptatem summuni bonum definiunt. eam duntaxat quae in motu est intelligunt. quam sic eorum magister Aristippus definiuit, is iν, i δο,u,, , ακι,ου ς ως πιοουσιν - διδομ2.., quam Epicurus luxuriosorum voluptatem nuncupat:& Cicero boc loco verit eam definitionem, Qus suauitate aliqua naturam ipsam mouet,& cu iucunditate quada percipitur sensibus. Praeterea quod Epicurus hoc loco μή ἀλγειν μήτε πινυῶ id alias dicit οτα το κατ' alcia αλχ- ἱαρ, si,qiiod Cice vertit, omni dolore detracto.
Nam quoniam quum priuamur dolore psa liberatione.
Doloris detractionem, ratiocinatione colligit maximam esse voluptatem tuae confirmatio est eius quod modo dicebat. Similis est disputatio apud Platonem libro de Repub. nono,& in Philebo sue inde ad suum institutum rastuleii Epicurus: sue ad F picurei dogmatis exornationem assunt pserit Cita Verba proferre quae illie ea de re sc rapta sunt .longum esset Pauca subiiciemus Inde id intelligi possit. In Phi
Itaque non placuit Epicuro medium esse quiddam inter Ῥοluprare.
Cyrenaici sum ni uni bonum in voluptate constituerunt. constituit de Epicurun
20쪽
sed voluptatem aliter qtiam illi secerunt. hi interpretatus est. Non admIttat enim
voluptatem .nisi eam qua in motu consistat,quemadmodumis dolorem . media vero constituunt σωοχλησίαν, πιι δενιαν sive ovmat sed eam Epicurus quam faciunt mediam constitutionem . voluptatem etiam maximam appellat, eamque riminat κα ηματκU Voles. id est stabilem voluptatem. ln libri Aphrodisientis Alexadri απτριων κωλυσέων caput est. quo docet πως σωθὰ σε laiis Oreum μετο ἱλίδρις λυ--ς. lib. 4. cap. 4. medium videtur quum omni dolore caret. Vetus codex habet, medium videtur omni dolore careret si P careret,carere legas, ea vera lictio esse vidcbiIur tres ovquibusdam medium videtur onini dolore carere.
Omni autem priuatione doloris putat Epicurus.
Eius verba sunt, in rei μεγε ego ἀν- δρνων πω me α όλορωνος Φέπιρεσις.&alio loco,i1κοῦται fiet; i ἰδο λωτοῦ σωροι ἐποδαναπιν - κατ' εἰδο- αλγὴν the ,. 'αμονe m ικικετο . Curus etia meminit lib. huius operis, Tusculana iuquaest. lib. 3. At idem .inquit. ait non crescere voluptat E dolore detracto, summamq; voluptatem nihil dolere Verbae F picuri meia Tecms αλ aetiori erasitauit Plutarchus, ut parum propriar qua de re Gellius i D. cap. 9. Eadem ipsa indicant, hic pro, OMN AvTEM priuatione doloris, legendi esse, o MNis AvTEM priuatione dolori .
st etiam ianthenis, 1 e patre audebam facete.
Huius statuae meminit Laertius . cuius sol ma Chrysppum tenui corpusculo fuisse colligit. Et Plutarchus quendam refert Aristocreontem familiaremis diui-pulum Chrysppi hane aeneam praeceptori suo statuam erexisse, istud que Epigramma incidi iussiste, Τονδε ἰον Xtuo irem A 'eixeκρ ωτω- θηκε, I I A 'καδ, μακα so uia . rei δα. Caeterum Chrysippi rogatiunculam quae contra Epicuri sententiam facere viciebatur, artificiose, tile it in Cyrenaicos qui olum, ut dixi, motu ni illum iucundum suavem nomine voluptatis intelligebant.
Extremum autem se bonιrum voluptatem ex hoe facissme.
Quod mors sinsu careat, doliri longinquitate.
Epistolas tidi κω hoc continet om/ἰθιli aes τῶ e cloir μνός Mee νμοῦ α τον,εά-nν,im παν- ρονα κακὴν iam O ero is ρησκ δ ὲh me, σεω Deoisatis e. Quς sequiintur apud Ciceronem, remedia sunt quae contra dolorem adhibet Epicurus. de quibus in Tusculanis disputatur Audiamus Si summus dolor est,inquit breuem esse necesse est Graeci refert Plutarchus alicubi, G μεγα χρι πονοι σαυτίμας Ιαγrσιν, οἱ E eo rei μόε ο ὐκ hουσιν. Sed de his plura lib. 2. v LLA AE r A, nec pissenti. veteri codice scriptu est. v LLA PRAETEREA nec pretsenti, ita codices Germanorum adnotatum habent. Quam veram esse lectionem sate Mitir, qui hunc locum lib. secundo repetitu legerit. lie enim habet, An D A Mru libre dicere videbare quum ex altera parte ponebas cumulatum aliquem Plur
