Obseruationum Gulielmi Morelii Tilliani in M.T. Ciceronis libros quinque De finibus bonorum et malorum, commentarius. ..

발행: 1546년

분량: 207페이지

출처: archive.org

분류: 철학

31쪽

IN II. LIB. DE FINIB.

. ὀιό die γuid, o cisti ἄκυν. Dicebantur etiam sophistae ludi magistri stram quii musicis erant exercitatu. ex quo illud, σοφοὶ viaste ,αλ παντα σο ὶ M. sed tandem corruptis degenerantibus artibus ac professoribus sopitilla nuncupati sunt γε Αδαιδαλs & verborum captatores,qui ad aurium potius voluptatem , quam aut ad docendum,aut adiudiciorum certamen scribant vel dicant,ut est in Oratore aciBrutum Hoc genus Rhetorum minutorum lusum fuisse a Socrate cum ex Xeno vhonte tum ex Platone constat. Sic Menex enus in Epitaphio ait socrati, α προσ- Σί απις ορ- res Qvjbus Socrates de seipso detrahes tanta enim fuit modestia plus tribuebat ita quum aliud cognosceret atque sentiret, libenter tebatur ea dissimulatione, quam Graeci νία vocant,ut est in Academicis.

Quorunt e numero primiti, haustu Leontinus Gordia in conuentu.

λα /ονέωτώρ, nsem βήλιτα αλ ει δοκῶ, τουτοισι διαλεγου sitiam o, et βουλει. Quadere in primo de Oratore scribit etiam Cicero, Quando enim me ista curasse aut cogitasse arbitramini, non semper irri: isse Potius eorum hominum impudentiam qui cum in schola assedissent, ex magna hominum freque tia dicere iuberent, si quis quid quaereret Quod primum ferunt Leontinum fecisse Gorgiam , qui permagnum quiddam suscipere ac profiteri videbatur, cum se ad omnia de quibus quisque audire vellet, esse paratum denunciaret. Postea vero vulgo hoc facere cce perunt, hodie ue faciunt, ut nulla sit res neque tanta, neque tam improuisa.de qua se non omnia quae dici possunt,profiteantur esse dicturos.

Oui mos cum apo Ierioribus non esset retentus, Arcesita eum reuo.

-ἰMὼη in τὸ ν - Πλατων oeos Ayρμον, κρ ἰατί tertri ω meritis e M aπροι- ω Δισικωπιυν. Quorum verborum is sensu est, Issait mediae aut hor Academis, primus quicquam ast limandu esse negauit. propter contrariam ration momentarmimii' in v tranque parte disputauit is quam Plato docuerat disseredi rationem, labefaόauit,eamque magis contentiosam interrogando respondendo fecit.

Euro autem arbitror, qPunq-n admodum detestatus Ium eius Oratione.

Quae sequuntur ex Platone apicuro ducta, ea ut reperimus longa in uestigatione adscribemus Aeprimum ex Platone. In Phaedro enim sica ,- πρωτος οππι

32쪽

OBSERVA TIONES.

4 qui haee patefaeho, quasi rerum opertarum, qaum quid quies sit.

Omnis de re aliqua suscepta disputatio.ab eius rei de qua agitur definitione pro . scisci debet Eth autem definitio, quae rei alicuius proprias amplectitur potestates breuiterae absolute Aritto teli dicitur e De M oesy Ita τώ, αγ ματ δουλοῦν

σου - νων. Et Antipatro ους Αἰν υ ος καὶ 'ανάλυπινα παρπιζοντι, ἐκ pipo. ιειος. -δασιe. Caeterum definiendi ration ena ktotam differendi scientiam contempserunt Epicurei erum inter disputandum, siue naturae bonitate victi .siuere nece state eompulsi ,etiam imprudentes nonnunquam definiendi rationem sequutur Ita Torquatus statim ab initio suae orationis lib. r. fine id esse definiuit,ad quod omnia reser oporteat,ipsum autem nusquam.

Praeclare hoc quidem bonum ipsum etiam quid essetfortasse.

1 subiicit boni definitiones eas reperias licet, esim in aliis aut horibus, tum In Platone. Desinit enim αγαθον, αυτο - ozμῆν δε re δι ensis αριτ oti item ν ός latis. το ζει, κω ἀ αγατον quod propter se tum diligamu , tum expeta-rnus,quod pro fit, quod iuuet quod libeat. Hinc quid sit voluptas,vult Cicerocefiniri antequam de ea disceptetur: qua quidem definitione doceat non intellexisse, voluptas quid esset. Epicurum:tametsi videatur non tam quaerere quid sit voluptas ein quo ea versetur. Quae disputatio prima orationi quam habuit iam Torquatus, inhio respondet vani quid sit voluptas. alij codices habet,

Eumque qui crebro dicas, di te oportere exprimi quae is.

& ne du certa ratio e singula probare niteremur omnia incerta essent, obscura Videamus en in in intelligamus necesse est,quae prinium cuique voci subiecta sit intelligentia, in omγὼ x, Cicero vertit subiiciatur, vel ut alij eo

Quippe qui tectificetur ne intelli re quidem se posse Ῥbi sit.

Ea ipsa verba. quibus id explicabat Epicurus Tuscul. libri vertit Cic. Quid, in inquit, tergiversamur Epicure nee fatemur eam nos dicere voluptatem quam tu id εquum os pernicii isti soles dicere' Sut haec tua verba, necne in eo quidem libro, qui continet omnem disciplinam tuam fungar enim a interpretis munere, ne quis ne putet fingere dicis haec: Nec equidem habeo.quod intelligam bonum illud.detrahen eas voluptates quae sapore percipiuntur detrahens eas eti1 qu.e auditu catibus. detrahens eas et ii quae ex formis percipiuntur Oculis suaves motiones, siue qui aliae voluptates in toto homine gignuntur quolibet Esensu Graeca notat Laertius,item Athenaeus, si- ωγὶιχωινοησοντ' a ον,αφαιρωνμ ρωτὰς δι-πιλωνίδονας,ἀφαροῦ πτα δι αφοδισιων, αφαιμί τας διῶκOx-m , φαρων πτας λα otφη κατ' ο ιν πειους, lux e.

di se Ῥnus, quod sciam apicntem profiteris ausim.

solent gloriae Sc laudis cupidi quum ab aliis bonam existimationem a pises no possunt. se ipsi laudare non aliter ac corpus nutrimentis destitutu externis, te ipsum sui consumptione alere consueuit. Sic Epicurus suo ipsius suffragio &sententia sapientem sese profitebatur. Et eousque gloriam claudem quaerebat, ut discipulos humi prostratos ad sua ipsius genua procidere passus sit. Tale enim quippiam de C

33쪽

IN II. LIB. DE FINIB.

Iote insigni Epicureo reser Plutarchus. De quo Epicurus dicere solebat, ἔς aere eps --τω κοψ μά. Φ ;Hise διανει. Ecce mihi beatissimus vir hie deambulat, qui meas rationes sapientissima diuinas intelligit. Et Neocles eius frater statim a puero edoctus ab isto suit,qui declararet neminem eo sapientiorem unquam fuisse.

aut hoc tempore esset matremque tot atomos concepisse,ut concurrentes in unum sapientem efficere potueriti t. Sie enim Plutarchus scribit. Nερκλzena δελφοὶectae μου ελω ν αυτοῦ δ σ ἀυπις ὀι- νιλ εσοα σοφον φωεγάνησω. 2 T Romo R. vi non putant, in aliis codicibus est, o.

Septem aurem illi non suo ed populorum suffragio omnium nomistivi.

Noti sunt e celebrati septi sapietes, Thales, Solon,Pcriader, Cleobulus, Chilon. Bias,& Pittacus. Tradunt cum aliquido a piscatoribus lonici quidam iuuenes iacta essent mercati . hique tripodem siue mensam aurea traxissent. contendetibus utrisq; ae sibi vendicantibus. Apollinem consultum, iussisse dari Sapienti. Ita primi, ea mesa Thalet omnium suffragio trailita est. Hie ea mali ex illis septem misit, itemque alius alii, quoad vetum et ad Solonem: qui mensa in praecepit Apollini. nempe verὰ sapienti,dari idcirco Delphos illa misit. Vides quam non suo, sed populo tum suffita. gio, hi septem sapientes habiti sunt. Ou dii ad picurum delata ea suisset mensa, certe ut erat sui amans,& magnifice de lua sapientia sentiebat, nunquam eam alas se ad alium transtulisset.

Dicum,inquam, ' quidem discendi causa malus quam quo traxi ita

Eafuit Socratis modeltia,qui ita se inter disputandum agere dicebat .vi quid verum esset inquireret potius quam quod alij defenderent,id euerteret,ωso G ἀφι-

Tenesne igitur,mquam,Hieronymu Rhodius quid dicas esse summis.

In motu iucundo quem sensus accipiens iucunditate peritin derctur. 8 in doloris omnis amotione voluptatem ponebat Eoicurus. parti licum Aristippo Cyrenaicorum principe pinim cum Perip. tetico Hieronymo Rhodi,eonsentiens Qv'rum ille voluptatem ouae in motu est, quam δε λωπι κιν, σιν ina το ποῦ definit, finem bonorum statuebat: hie vero indolentiam id est doloris priuationen de vacui in talem. DOzet igitur non recte Epicurum unam ni imine voluptatem duobus illis diuersis finibus attribuere: quod ut non iidem sint ita uno de eodem nomine appellati no debuerint Citatur hoc loco quaedam Epicuri verba sed ea quia libro primo exposita sunt. Eie epetere noluimus. De stabili voluptate postea dicemus.

Varietas enim Larinum verbum e Lid a proprie quidem in dissa.

Quod Latinis est varieta id Graecis est mi κιλμοe: quod varium , id πιικι ν. 'oluptatem ποικιλώ κρυμ επω id dicebat Epicurus quod rectεnedictu fuerit,inquirit M. Tullius,exposita verbi proprietate. varia dicitur volupta qui emul tis rebus dissimilibus percipitur. Ita Graeci vδο ὐ-οικι ν dicitur. Sic enim in Phi

Issa rarietas quae sit et satis perspicio, quod ius quum dolore a.

34쪽

CBIERVATIONES.

ὐκ αιο καουσβτ-ἀκώ τι μη m. ἀν γύητρα δεχοδείρ te. Sensus lioris verboru est, Finem cOmni unem: extremum voluptatuni, dixit doloris omnis amotionem: quod natura tantii amplificari voluptate quaerat,donec dolor omnis detractus sit quodq;s eo perueniat. vltra progredi magnitudine non ustineat: interim tamen varietate sua dam non necessarias,dum statu eum acquirat,in quo non doleat,admittere post. Quae verba huic disputationi lucem quandam adferunt.

Itaque bocfrequenter dicisolcia obis, non intelligere nos.

Quam Epicurus voluptatem a virtute separari posse negat cuius comparand. ei nitium facit sapientiam quam denique non luxuriosorum sed bene canorum sentEtia voluptatem esse latuit eam clamat ab iis qui aliam sequantur philosophandi rationem, non intelligi. Docet ergo Cicero dissicile non esse quid sit voluptas intelligere petitae eoinmuni sermone vocis explicatione. Qiis si Epicurei qui minime iis inliterisquς homine libero dignet sunt, versati,vel potius a principe disciplinae huius inde abstracti fuerint id tenent, certe aliarum dilciplin aru studiosi . qui omne enus studiorum solent euoluere,quid voluptas sit ignorare non possunt itaq; aut falso negat Epicurus alios quid sit voluptas intelligere.aut obscure loquitur:& tenebris, quod dicit . inuoluit, ne intelligatur,dum aliud quim alij statuere annititur.

Itaque t maiores nostri ab aratro abduxerunt Cincinnatu illum.

De Quinto Cincinnato Liuius lib. 3.& Valeri lib. . Is vir fuit frugalissimus,qui Eim quatuor iugrra possideret, Mea manibus suis coleret,ab aratro est abductus, ut dictator fieret uiator,tinue honore quam consul victisque hostibus ingentem gloriani consequutus in eade paupertate nransit, ut est apud D. Augustinum. Quod sequitur Pelasgis omnibus.quidam egui s,exponuntque de colluuionibus hominia,Sceonfusa multitudine. Alij. E L A sociis.&docent Pelasgos genus hominum fuisse vagabundum Merrans . Nos in veteri codie reperimus scriptum D E is omnibus &paulo postpro, a MERVD Tos, pereruditos quam utranque lectionem ad marginem libri sui Germani adnotarant.

Hiie verbo omnes qui inbique fiunt, qui Latine sciunt, duas res.

Vini verbi voluptatis .in rebus duabus positam esse indicat . in animo & in eorpore. Voluptas in animo laetitia dieitur siue gaudium, quam definit T. Castritius Apud Gellium lib. i. ad hunc modum, Laetitia dicitur exultatio quaedam animi eum audio efferventiore euentu reium expetitaru Quam aute subdit voluptatis de-nitione ita Graec Stoicis definitur, tu Me επα me ἐφ αιρετω 'OG-m ὐπαρχων. In corpore autem iucundus est ille motus,sensum qui mouet: quae maxime propria videtur esse verbi significati, sed deinde ad animum translata . Ait enim Aristoteles hane quae eo ore percipitur voluptatem sibi quasi haereditario iurei δονοῦ nomen vendicasse quod ea in omnes cadat in multitudini sola nota sit & frequens, quani penes est: ius morma loquendi Tamen Aphrodisi Esis ille Alexander nobilis Peripateticus docent λυτ esse contrariana τοῦ Mole, si non πινον, ἰὴλ μ λυ ,

Num apud Trabeam, voluptatem animi nimiam. tutam dicit.

Chaeream,opinor, licit cuius effusa Lxtitia, quam hie appellat nimiam reprehenditur Tusculan. . ubi aliter dicitur gaudere qui malle qui laetus est, laudari se a patre laudato viro. Qua de re ista suem laetitia, illic vos iide Chaer, Trabeanus explicat.

35쪽

IN M. 'LIB. DE FINIB.

Lena delinita argento nutum obseruabit meum, Quid velim quid studeam. adueniens digito impellam ianuam: Fores patebunt. De improuiso Chlysis ubi me aspexerit, Alacris obuiam mihi veniet.complexum exoptans meum.

N ihi se dedet Quam haec pulchra putet ipse iam dicet, portunam ipsam antei fortunis meis Addit Cicero. Haee laetitiae

turpis sit satis est diligenter attendentem videre. Huius etiam Trabeae comici meminit in epistola quadam ad Papyrium Pa tum Versus auteni qui sequitur. Nunc dcinum mihi animus ardet, est etiam expositus in oratione pro Caelio sed dubito unquit, quem patrem potissimum sumam, Caecilianum ne aliquem vehementem atque durum. Nunc enim demum mihi animus ardet Nunc enim meum cor eum utatur ira. e. Qui vero sequitii Tercti iversus est ex Heauton timorumeno. Gestire Festus exponat. subita felicitate exhilaratum nimio corporis motu praeter conluetudinem exultare.

Quod duobus modis sine res rehensiicnem si aut de indush a.

Iste Heraclitus Hesiodi praeceptor fuit Pythagorae Xenophanis 3 Hecataeiti librum edidit et . ισεως in quo agitur de natura uniuersi. de Repub.& Theolo ista: quem quidc librum ita de industria obscurauit uaciando. v inde nomen scorinos inuenerit: de quo fertur Epitramma,

E σαγήνη ς--λλαμ ότο λελιου. Hune Heracliti librum .aiunt Euripidem Socrati legendum obtulisse ut quid de eo iudicaret, intelligeret; Socratem vero respondisse, Praeclara sunt quae intellexi,quanquam Delio natatore opus est , nequis in eo versans demergatur. Timaei. autem Platonis obseuritas locu fecit prouerbio, Numeris Platonicis obscurius quo. utitur M. Tullius in Epistola quadam ad Atticum lib. 7.

Sic enim appestat hunc dulcem in motu ilium mhil dolentis.

Epicurus,ut citat Laertius.ω τοῦ germe σει, scripsit, si ρῶτα si . , --α alias primum genus etiam appellit e καα ταo ei. Quae quidem duo genera uno verbo non fuisse nominida Cie. probat,si m loco muncis vocum intelligetiam retinere quis velit Aliud enim omnes iudicant esse dolorem,aliud voluptatem aliud medium statum siue doloris vacuitatem sue voluptatis priuantiam appelles: imo tria vivendi genera inde nascuntur ut ait Plato in hilebo, queni locum nunc tra

νον δ' ἄαμιδ'. o. In Politia longa est disputatio sitne medium doloris, volu pratis 5 tandem concluditur, interiectam esseίσvxim, qui& παγλα me νδος dies,tur,in eodem libro&in Philebo. CREDO vos nec in dolore cHic locus in veteri Manu scripto codice sic legitur, in nos nec in dolore nec in voluptate esse, ut in voluptate sit qui epuletur,in dolore qui tor. queatur. Germanicus codox habet ad marginem c Ris Di de vos.

Zenonis en inquam, hoc Stoici,omnem vim loquendi, Pt iam ante.

Omnem vim loquendi id est, is λογικον in duas partes distribuerunt Stoici ci εηotmei si ire διαλεκτrio's. Rhetoricen desinierunt aer τὰ Alia an etsi s L, , .mae nuta δαέρδι λιγων : Dialecticen vero, τλορρως διαλἰγi id ita Uωτηαμαατκtio ei λόγων. De illa autem Zenonis collatione in Oratore in eminit quoqua..

36쪽

Cicero Teno quidem ille, inquit, a quo disciplina Stoicoriam est, manu demonstrare solebat quid inter has arteranteresset. Nam com eoni presserat digitos, pugnum et Deerat dialecti eam aiebat eiusmodi esse cum autem diduxerat, de manum dilatauerat palmi illius similem eloquentiam esse dicebat. Sequitur de Aristotele apud euisdem Atque etiam ante hunc Aristoteles principio artis Rhetorica dicit illa attem quasi ex altera parte rc spondere dialecticae .ut hoc videlicet differant inter se quod haec ratio dicendi latior sit,illa loquendi cor, tractior . Quod aut habemus in impresias codicib'. Di ALEC Tica pugno simile, vetus codex habetis votiis de paulo post, ubi alis, ea quae docet vult ulla arae distingui, idem ille manu scriptus habet, ea quae doceri vult ulla arte distinguit.

Omnes Danai aut M cenenses, ω pubes.

Versus est Ana pesticus, qui speciem habet prouerbii ad significandum uniuersum genus: ut dicimus, io terra mari iacum ubique de lignare volumus. No enim aliud dicit.quam quod paulo superius o MN ubique sunt. Quod au-lcm sequitur H o ingeniosi quid ad verbum voli e retu Ierunt. quasi voluerit Cic. significare omnes qui citatiar volupe, id est voluptate agitantur' mouentur. Nos anapaestum intelligimus totam eam quam appellat Graeci αἰαπαςικώ άσιν, qui est.μέτρον συν-γωγή;δι-οῦ πλέονων, φοίων λαῖ οἰων, qua etiam alio nomine συσημα appellatur. Ita anapaesti, vel ut alij legunt,an apestici nomine,multos inter se coii iunctos versus intelligimus Tuscuis sic nuncupat Cicero versiis quosdam qui in Iphigenia Aulidensi expositi si in t Anapaestum. Nec stetit r.inquit illud potentissimi regis Anapissum, qui Iaudat senem, fortunatum esse dicit. quod inglorius sit&c.

Multi mine magni Philosephi, haec I ltima bonorum iuncta.

Aristoteles in lummo bono constituendo unum quiddam& simplex non attulit.ut plerique secerunt hilosophi .sed ad hones atem, qua actionem virtuti congruetem interpretatur .adiunxit prosperitate sic enim inquit, vi δ' a. δαμον , ἰ 2λ- λων ἁγαθων --ῖθέμια alio loco de praeclaris actionibus virtuti cosentaneis ages,

i κτος λωαρίν eiryos N. . Callipho autem di Diodorus itidem iunctos bonorum fines fecerunt Epicurus vero tametsi ad Aristippi voluptatem adiunxerit Hieronymi indolentiam,quia tamen uno nomine nucupauit, ultima bonorum iuncta nofecit,ut reliqui.

Quum enim ipsam eam n/oluptirem, quam eodem nemine omnes.

yoluptatem quae in motu est . quaeque suauitate hilarat sensus , usque adeo laudauit Epicurus, ut ea detracta, negauerit se intelligere quod bonum restet. Id iani explicauimus verbis ipsius Epicuri .e libro eo quem σῶο τιλrse inscripsit,descriptis tu ex Laertio, tu mea Athena O. Altera quacitat ex selectis eius sentctii Cicerrim ,ris verbis Graece scripta est . - ητα M CHII ὰσωτους ἔδονιι ελυε ο - βου ἡ λαιοὼ ,τή ' ἀὐμιπιίρων 'ουλάτου, ἀλγηδώνων, im mi προς-ἰmplo νων - δαμρξω οντ ταῶλχων, ουτ νο λυπιυμα- ελουσιν, en o Hi, καιρον. diu verba aluer sed mendosissime ut pleraque alia legiatur in impress Laer- iij codice. Sed MLatina verba quibus hoc loco illa expressit Cicero varie in codicibus leguntur. Nam quum in vulgatis codicibus sit scriptum haeteremus quin undique complerentur, in veteri est. haberemus quum vndique complerentur Germanicus vero habet ad marginem, habe-xem quod reprehenderem,quum undiq; compleretur quet vera videtur lectio, meqi

iij,

37쪽

3 IN II. LIB. DE FINIB.

admonet ut pro vi μα in Laertio legendum suspicer, χωμῖν. Locus enim ille de- . prauatissimus est,ubi pro o inire legitur ἀσωματος,3c pro vi. ελεγε. Aduerte autem Ciceronem μετεωρων retulisse ad Deos,quod etiam lib. i. secit in proprie τήιὰσίτου dixisse luxurii. cos. Dicuntur enim,aeti Festus, Luxa membra,e suis locis motain soluta: a quo Luxuriosus .in resamiliari solutus. Ita ασωδι a Graecis dici videa-

at iste non pertimuit sane uesidemerasse quidem esiis.

Est id apposite dictumac accommodate ad Epicureos. Nam hoc philosophora

genus fidens sane. 8c nihil tam verens suit quam ne dubitare aliqua de re videretur, ut alio loco ait Cicero. Confugit autem Torquatus pro more Epicureorum ad ita Iam communem προφα m Musitatum locum quod non quid dicat Epicurus intelligamus. Sed eo reprehenso sententiae Epiculi absurditas explicatur,4 cum reliquis eius decretis pugnantia.

Primum ita non relatoses, vi edunt de paren.

Patellis sacriscio vasa accommoda significari indicat Caelius: unde illud Ovidii in Fastis, Fert missos Vestae pura patella cibos. Inde appellari Patellarios

deos,qui patellis placarentur. Ex quo illud Plauti,Di me omnes magni, minutiq; patellarii. Eos ergo proseri luxuriosos contra Epicuru Cicero, qui neque morte metuat si parati sint paulo post expleta voluptate de vita decedere nec deos ira revereatur, un minus e sacrificiis securi abripiat quod libeat, quos certe nemo no improbare possit. Aut ergo falsa docet Epicurus aut absurdMdcir terminnium opinionem allata. Versus qui citatur,ex Hymnide Caecilij petitus est,quae non extat.

Iam doloris medicamenta illa Epicurea, tanqPam de narthecio.

Dolor tanquam morbus animi est ad quem sedandii alii alia adhibuerunt medieamenta .e philosophiae sontibus petit Epicuri medicinae sunt his verbis inclusae. Si grauis dolor, breuis: si longus, leuis est quae quidem ab Aeschylo trastulisse Epicurum se ibit Plutarchus. Aeschyli verba sunt, Ea γαρ λέγαν, σωύονος, ἡ ρομύδία

πόνre' οὐκ si 'imos o et betasων,ουἱῖ δυσκαετ ρηὼς Caeteram Narthecium appellat thecam medicamentorum, Martialis, Artis ebur medicae narthecia cernis habebis Munera suae cuperet Pactius esse sua. Est autem ναρθη ferulla euius seme ait Plinii is morbis quibusdam suecurrere, de eius lignum seruandis medicamentis accommodatum est.

Nolim enim nubising Te asotos, Niseletu, qui in mens .

Quos modo asotos,supra vocavit Latine luxuriosos Quprum duo genera sunt. Ali impudetes.quique ultra mola sese cibis&potionib' in farciue qui perpetuor dies conuiuantur,κα mete εχπm,rieth pu linthenaeum, ν κ ν διιου ταφον ne ἀδπαωamται.ή I, lira, αλα Τιώ- άται, οὐ τοῦ νεου τα - γήρω ἰφοδεο ποκα, τανα σιον , ουπιυντης si ιτα ρα - τοις αἱ υις, in τω οἴνω δοις συμποταιe. Ali paulo pudentiores qualem postea L. Tho tum Balbia n describit qui exquisitis abundant voluptatibus,sed ita ut rationem habeant valetudinis qui aptis tuntur exercitauionibus,qui eo cibo vescuntur, qui te suauissimus sit, mi dein facillimus ad concoquendu n.vinoque non medicamentis corrupto,sed natiuo utuntur in ad Voluptatem utuntur,caventque ne noceat,extera adhibent quae valent ad dolorem omnem amouedum .vitam denique agunt consertam voluptatum Omnium varietate. Vtrunque genus si absit metus Deorum ac mortis. 3c dolor, iucunde putat vivere Epicurus Cicero non modo prius illud genu 3, quod non est controuersam,ve-

38쪽

rum etiam posterIus bene beateque viuere non posse probat.

Athenaeus lib. tr. ybaritarum dictu in quoddam refert inde hoc prouerbium diicium videri possit. Θ γῆν βουλό i uere. Συβ uu et mura ovem ειν,ον δυό- ον,ουτ.ώιων-τονἈλιο οραν vi, id est, Qui velit ante diem fatalem apud Sybaritas non mori .is neque occidentem suem videre, nec orientem debet. Cuius rei causam ait esse,quod eorum ciuitas in humili loco sita sit atque ideo aestate mane ac Iesperi stigiis immensum sentiant: meridie vero aestum intolerabilem . Cicero sitis indicat in eos dici solitum . qui in conuiuiis totos dies agunt.

Quibus vinum dissulum e plino sit oenophore, ut ait LuciI

Lucilli j opera interciderunt. ex quibus hune deprauatum locum emendare tiaeuisset. Propterea, nisi ex coniectura cum etiam vetera exemplatia corrupta sint, locus corrigi non potest. Ac dum meliora aliquis proferet eam sequatur lectione qua coniectura elicit Aldus'. ex Plinio Sc Martiale, ut pro eo, es t dempsemius.&sacinatos abstulerit legamu imi dempserit nix in sacculus abstulerit Solebant enim per iacculos medicamentis plenos vinu transfundere: aut niuem infundere ut inde gelidius Trigidius esset vinum. Sie enim Martialis in, quit ad suos ministros, Sextantes, Calliste, duos infunde falerni: Tu super aestiuas, Alcine,funde nives. Quod sequitur, AROEN TvM Glitium, vetus eodex habet, intum Corinthium locus,&c.

Nec iste H Diogenem Stoicum adolescens, post autem Panctium.

Probat exemplo Laeli neminem propter voluptatem dictum fui: se sapientem: adcirco in voluptate summum non esse bonum ponendum . Sapientem enim suum omnes disciplinet beatum existimauerunt.quanqua alii aliis rebus infructu feceruta Epicurus sapientem eumdudicat.qui cuiusuis generis voluptatum sit intelligensi copiosus ut postea de Balbo ait: Itaque ex eorum numero unum esse eum fingit.qui bus Cato dicebat, referente Plutarcho. καρδία τει - αι Καὶ κ ψα ua.. m. quo alludete mihi Cicero videtur. At vero longe alia de causa dicius est ha bitus Laelius sapiens ut sonant Luciiij versus, in quibus Laelium fecit loquente La pallio coenare solitum, di exprobrantem luxuriam Gallonio guta suauitate, ,entris delectatione omnia metienti. Cuius Gallcni meminit quoque Cicero multitu locis, ut in Oratione pro Cecinna, pro P. Quintio, Maliquoties hoc lib. I.

L- praeclare, reelisophos, illudque ere.

In veteri codice est Praeclare Laelius S recte sophos: illudque vere. Que ver ba videntur non Lucilli .sed Ciceronis,qui approbet Laelij sententiam , recteq; ei; sophon,id est, sapientem appellatum dicat. de non mini vere illud esse quod sequitur. De Gallonio Guma, id est .vi Festus exponit ingluuioso, quod nunquam benac nauerit de Librarios apparet id non intellexisse, des et versum faceret initio scrip e Latiiu'. Miror tamen cur non etiam mutauerint vocem illudque, cu versui non conueniat. Quod sequitur, Acipensere quum Decumano alias erat ccuba erecum Decumano, Mita habent veteres codices,sed ut habemus emedauit primu Philippus Beroaldux Fuit auten Acipense piscis habitus apud antiquos nobilisiimus riuinit: Nam quum esset apud se ad Laurentu scipio,vnaeue Pontius,allatus est foe u scirioni Acipenser, qui admodum raro capitur. Sed est piscis,ut serunt, inprimi

39쪽

IN II. LIB. DE FINIB.

nobilis. Quum autem Scipio unum&alterum ex his qui eum salutatum venerant, inuitasset plurEsque et a manu iraturus videretur. in aurem Pontius, Scipio,inquit,v de quid agas Acipenserist paucorum hominum est. Haec Macrobius Saturn ii. 3. cap. 4. Decum num appellauit Lucilius praegrandem δε insignem magnitudine,

ut antiqui Decumana omnia dici voluerunt magna , scuta Decumana , Decumanos fluctus, Decuin anam portam, Decumanum limitem,&c.

Pro horto, legendum est cocto. Epistolarum ad Atticum lib. it. Locus est qui hue explicat. sic autem habet. De Mamurra non mutauit, unctus est accubuit bimeti agebati Iraque Medit, bibit. ἀλως, Se iucunde: opipare lane in apparate nec id solum, sed bene cocto,

Condito sermone bono. Se si quaeri ' libenter ad quod adnotauit Aldus F.

Recte erravi ne ut Ῥnquam bene coenasse Gallonium, recte.

Exponit vernm Lucisis. Es homo miser inquit Coenasti in vita nunquam bene: docens aliud esse bene coenare, aliud libenter. Qui opipare vivunt de delicate, ij libenter coenant: qui iugaliter Se honesti seritata ratione ii bene sic apud Platonem το fidem esse dicitur,quod το,α de. Sa δ.και,e.quibus quod pertinet ad re-Ii quas virtutes intelligimus. Contra male id factum dicitur,quod praue inhoneste geritur. Et certe ciborum suauitatem spernrreae omnino negligere. stupidi est amentis,aesi ea consectanda omne studium eonsumere, id demum vituperandia est,& fugiendum.

Quomodo autem Philosophus liquitur tria iniera cupiditatum

cupiditatum diuisionem lib. i. a Torquato expositam reprehendit quod non recte in tria genera tribuat,quae duobus contineri possint: alterius generis partibus eum genere confusis. Primi enim quas dua partes fecit Epicurus.' post eu Torquatus, uno genere colligere debebat deinde ipsum deinceps si inderetur partiri ad

hunc modum Cupiditatum aliae naturales sunt , aliae inanet deinde naturalium aliae necessariae,aliae non necessarie. Quod autem ait .hoe esse non diuidere .sed refrangere. id Socrates in Phaedro Platonis vitan Lim esse in omni disputatione proponit: sic enim ex duobu alterum explicat faciendum alterum declinandum , το κε μαγύρ - πω e; ago ν Caeterum cupiditatum naturalium ante Epicurum tum Plato dum Aristoteles meminerunt: a id quos rectius Icapti ut eae in partes distribuuntur. Vbi alii codices hibent. inellaganter, vetus ille habet. Divi si, neglige ter: illud tamen verum esse videtur propterea quae paulo post sequuntur. diuisione rem ipsam prorsus probo elegantiam deside, ro. Mox ubi alii dieeret cupiditatum en duo genera , naturales de

inanes: naturalium item q ioque duo, necessariasin no necessatias, Germanicus alia ad marginem lectionem habet adscriptam .cuius vestigia in eodice veteri extant. sie Germanicus, uoci Hoc didicerut .quq ille contemnit,si solent Duo genera cupiditatum natur.& inaci Naturalium du 3. necessarixi non necessariae Antiquus vero, verba quaedam omisit. sed quireliqui sunt conueniunt. Ira H As 8 inanes naturalium duo, necessariae,&non necessariae deinde sequitur, cori- res est.

Cipidita potes nisi tollenda ea atque extrahenia radicitus.

D 'sententia Stoicorum ta aitur,qui , θη id est perturbationes. opin oneresse celisuerunt audi i leuitatis, ut dicetur lib. 3 ealque omnes in mali es ob

id auroma in e re tollendas Dextrabeadas. Aliarum disciplinacu a Philosophi,&

40쪽

OBSERVATIONES. 33

praesertim Peripatetici eas in natura initium habere voluerunt unde non extrahe is das eas sed moaerandas esse censuerunt utiliter enim a natura datas esse. Iracunia diam,quam cotem sortitudinis esse dicunt, ad excitandos in hostema improbum ciuem vehementiores impetus itemque cupiditatem ad summam utilitatem a nais

tura datam: quod Philosophiae Principes aliis rebus addicti,nunquam in uis studiis tantos progressus sine flagranti cupiditate facere posi int, ut est latius scriptum

Tusculan. q.

Sed tumen ex eo quod eam voluptatem, quam omnesgentes.

Pugnantia Epicurum locul docet. nimirum dum ullum negat se intelliserebonum,detracta illa sensuum , δυπαθήα dumque non dolere statuit esse τονθουν φ μεγέθου ἡδονων Siem alia est illa voluptas,quae in motu est,alia quae in stabilitate, ut idem sentit profecto. q, minime vult Epicurus,aliud intelligere licet bonia, pr terillam sensus iucunditate . appellabat auth πις, Qx δον I. amo ἰαν, o λ σι-.UM eaeratio ,doloris molestiae omnis amotionem. ita a contrariis sequebatur, ausi 44.δeri . maximii esse dolorem, quod minime vult Epicurus. Quid autem aduersetur voluptati. quid dolori, licet apud Aphrodisiensem Alexandrum videre

Caetera addit,quae si appestes bono prae tandus sit.

Miram verecundiam prae se fert,quum tantum dixerit Epicurus, τὰ δι ἀφοδε- σιωνόδονας. sed ea multum valet ad contemptum disciplinae in inuidiam a uiliori creandam Vbi vulgo codices habent, ito Nos praestandus Jvetus ille habet, Horios praefandus Jquod verum videtur.

Eodem author non desideremus,quam dolore careamus, quanqur

In vetusto est. Q A M H AE c sunt contraria laesita Germani ad margine libri sui seripserunt Epicurusii Epistola ad Menoeceu, scribit omnes nostras actiones eo referri ut sine coryoris dolore canimi molestia vivamus: quam quidem rem, si semel nacti fuerimus.ου, leti,inquit, λωδονμα δεόμεθα . quae profecto co raria iis sunt quae de suauitate sensuum dixit, in qua solum bonum ait se intelligere posse. Atque eae sunt, eius qui dialecticam conteinpsit,quique eius pro sessores irrisit tu mae: quae quidem contemptio illum in has angustias inuexit, modo huc , modo illue sese vertentem Winde nunquam se extricantem quod παυιμιωδω in salebras incidere dicitur sunt autem Salebrae fluminum aut viarum obstacula, saltu ut volunt, dicta: quod idem non multo ante dicebatur, in magnis versari angustiis. post , H rere in salebra. Qiis sequitur, unquam voluptatem appellat J in vetusto codaeeita scriptum est, A M NEMO unquam voluptatem appellauit, appellat.

Interdum ita extenuat, i M. Curium putes loquin interdi ita laudat.

AbnἈγιαι Epicuri reprehendit, qui modo illam in suauia dulci motu positam voluptatem criminatur,modo eandem quasi sui oblitus probat M. Curius Detatus vir in lignis frugalitatis fuit modestiae: qui aliquando legatis Samnitum auri pondus offerentibus,quum pie rapam in soco torreret, Malo inquit halici fictilibus meis edere, Iesaurum habentibus imperare. Censores erit, ut ait Plutarchus. rebus maximi in curam diligenteni requirentibus praesecti magistratus veluti di-bus sacris ac publicis moribus ac uiuendi generibus regendis & bene instituendis, ε επις M. ut est apud Suid .imet Σολιπκ νδ ma mit ire ad το σίφρον μιχοαό- πο- άτου et ρολιτοῦν ἐπι et φοντte τον βιον. quod etiam indicat extrein tertio de Legibus Cicero .ubi eos vult facta hominum obseruare ad leg Esque reuocare minquadam Epistola ad Appium Pulcbrum, eosdem magistros morum appestat. Sunt E

SEARCH

MENU NAVIGATION