Anecdota litteraria ex mss. codicibus eruta

331쪽

hus omnes artes, di linguarum peritia revivistant, cumque nostri maiores maximis tenebris obruerentur , tum in aliis rebus, tu

in hac ipsi dicendi, scribendique facultate ,

non possum non his temporibus gratulari, quibus perspectum est , ac cognitum , non alios recte latina lingua uti, quam eos, qui Ciceronis tempore vixerunt, quique ad C, ceronis imitationem te totos composuerint: quorum hodie licet in re praeciani pauci principarum obtinent ,. tamen magna ει quentia est eorum praesertim, qui hac ratione in bene latina lingua utantur : sed

illud unum mihi videtur nondum iuisse a secutos, quemadmodum fingulae litterae, ac syllabae proserri, ac scribi debeant: dide pronuntiatione alias; mmc paucis de seri bendi ratione attingam . Non dubium est, quin eisiem Tullianis temporibus , quibus latina lingua effloruit, optime omnia seri.

herentur: at si ostendero hoc tempore eam dem seribendi rationem observare neminem,

facile vincam, quod' proposin , certum est. Illius

332쪽

Illius autem temporis monimenta aliquot exstant , quae aut tabulis legum , aliorumve instrumentorum publicorum , aut privat rum , aut titulis monimentorum , aut pincunia signata continentur : eorum Omnium

litterae ab his , quibus utimur , longe diis runt . Cumque omnia verba latina quinque litteris, quas vocales appellant, esserantur, in his ipsis monumentis animadverti saepe alia ratione has easdem vocales litteras coninscribi , ut in hoc eodem titulo , quem Mnae misisti, in quo verbum feci. non uno in loco cum ei diphthongo scriptum est i ta Etiam ponteis , Omneis , poseivei, me illi a , eidem , congiis vel , re taeique, bet . De hac scribendi ratione exstant Lucilii

versus apud intilianum: Iam praerei veruinaee, e postremum facito, atque a , ut puer ei plures fiant dic. Exstat etiam praeceptum

P. Nigidii qui Tullianis temporibus d. . Qissimus habitus est apud Gellium liboetilisi huius amici, mel butus mares scribaa, unam L facuo maremum , An vem Ai m.

333쪽

gni, hi amici ea multitudinis recto, tum ante i scribendum erit e cte. Hac ratione scribendi plerisque in locis Verrius Flaccus in Fastis est usus, quem nos imitati sumus in editione Varronis libri de lingua latina, , secutique sumus in plerisque locis exemplum libri veteris Achillis Maphaei. In nummis quoque ante Augustum Caesarem signatis idem genus scribendi animadvertimus et in quibus est L. Opeimius, & Floralia preimus: Κcit, & EID. MART. , dc alia id genus , ut etiam in Kalendario veteri pro IDIB. semper seriptum est EiD. Eadem ratione Pl tus utitur in argumento Comoediae, quae Captivi inseribitur ; nam si primas litteras singularum versuum coniunxeris , efficies non

Captivi ,.sed Captivei, quod etiam Politianus animadvertit. Non ignoro Augusti: tempore coepisse pro hac diphthongo i litteram maiorem scribi , quae ordinem aliarum litterarum excederet; uti in nummis , & ti

tulis Augusti animadvertimus Augustum iuvI E. appellatum , eique civicam esse d- natam

334쪽

- 3 a I

natam ob CIvla servatos. Id ipsum nonnumquam sequitur Verrius in Fastis, cum PAPIRIOs , & ATIMos enumerat , quos Graeci cum ei diphthongo scribunt. Hic usus ali-' quot annos obtinuit, & inox paullati desiit . Idem dicendum est de oti diphtho go , namque in titulo, quem ad me mittis, Nouceriam pro Nuceriam seriptum esse video , ut in multis veteribus monumentis Oufentina pro Uentina tribu , & in num

DICARE , & IOvs . Quae posterioribus te poribus , omissa o littera, usurpata sunt, non numquam vero apice apposito supra v liti ra conscripta , ut in nummis in. POΜPONII NusAE. Vetustius est, ut Latini longas litteras vocales duplicarent, ut multi testantur, exstantque monumenta Tullianis temporibus , ves eis vicinis conseripta, in quibus A A pro A , & ES pro Ε , & oo pro O, & vvpro v agnoseimus: sic in nummis NuNONIus VAALA , quem Horatius Valam appellat illo Tom.II. X carmi-

335쪽

carmine : stuae sit hiems Veliae , quod Caelum, Vala , Salerni , & Faustus FEELlx ,& in tabula Genuate in MoCIO Cos. , & in alia ivvs . Ab hac scribendi ratione paullatim descivere , coeperuntque apicibus uti, quod vel Quintiliano secit negotium , qui

mavult, ut apex tantum ambiguitatem tollat . Sunt alia, in quibus a scriptura eorum temporum discessum est , ut cum intellego , epistula, optinet, thensaurus, scripserunt. In quibus colligendis non sine laude op ram posuit, ut nosti, Aldus Manutius Paulli filius ; quamvis is monendus nonnumquam esse videatur , quod non distinxerit temporum rationem . Namque sunt quaedam nimis pervetusta , ut in titulo Columnae Rostratae C. Duilii IN . ALTOD . MARID . CL

nis , & alia sine ullius litterae duplicatione, ut in denario quodam legi in PILIpus , &apud Plautum MEDERGA , & alia sexcenta. Alia sunt posterioribus tantum temporibus usurpata , cum eloquentiae arcem Romani amisere , ut qui GAius scribunt , & GN. ,

336쪽

dit praeterea punctorum mutatio, de qua video quosdam nimis sibi placere , atque gloriari , cum ea usurpant , quae nullo exemplo fiunt : mihi quidem satis est, si illis opponam Tulliana tempora , quae se velle imitari iactant. Quod si quis obiiciat nullum exstare exemplum veterum librorum Ciceronis , Caesaris , Sallustii, in quo haec scribendi ratio conservata sit, ac ne illa quidem, quae omnes laudant, exempla T rentii , & Vergilii Bembi, & si qua alia , exstant, & in pretio a doctissimis viris habentur , huic argumento facile respond mus, nulla exstare optimis temporibus sempta volumina, sed aut Iustiniani, aut The dosii , aut , ut omnia illis concedamus, Constantini Maximi temporibus , quibus linguam latinam concidisse fatentur. Et quamvis in his veteribus libris multa melius scripta sint , quam in iis, qui vulgo ci

cumferuntur , tamen ab optima ratione scribendi longe absunt. Sed haec hactenus. X a Titin

337쪽

Titulum , cuius exemplum ad me misisti, Cicerone vivo conscriptum fuisse indicium est, quod de fugitivis in Sicilia comprehem sis adiectum est ; nam & Manius Aquillius,& M. Crassus eodem tempore fugitivos comprehenderunt . Quod vero RECtuM recte scriptum sit, non dubito , ut REGI QM LEPIDI ,& a Graecis video in nummis signatam pecuniam his litteris PHTINΩN , nec Strabo. nem audio aliunde, quam a Rege, id nomen ducentem, aut si quem alium Aldus, & ce. teri sequantur. Sallustianam emendationem

tibi placere gaudeo , si per valetudinem licuisset, reliqua habuisses . Sicletio Cardinali plurimam salutem dices , & valebis. Postri, die Kal. Sept. Ilerda .

A. A. Ilerden.

338쪽

VIII.

LItteras tuas longissimas simul, & sua- viis mas Postridie Kal. Septemb. Ilerda

datas ad vii. Kal. Novemb. accepi t in quibus mirifice me omnia delectarunt, prae terquam quod crat adscriptum in extremo , te, si per valetudinem licuisset, reliquas in Sallustium varias lectiones fuisse missurum . Nam etsi spero, Dei benignitate, iam con valuisse , fuit mihi tamen permolestum , te vel levissima morbi tentatiuncula a necessaria gregis tui curatione , atque a studiorum tuorum cursu honestissimo abduci, aut retardari . Quod autem ad me, quae de recta latine scribendi ratione, multorum annorum diligentissima obtervatione collecta abs t erant, tam amanter miseris, fuit mihi certe cum eo nomine gratiismum, quod in re

X a tam

339쪽

tam varia semper, & incerta, circumscriptis quibusdam quasi finibus, ceriam rationem adinveneris, cui assentiri facile quivis possit , tum honoris quoque mei caussa. Cur enim non ingenue fatear, me tam liberali, prolixaque tua erga me humanitate , cum aliqua honestae de me opinionis significatione coniuncta , non permoveri solum , & aifici,

sed gaudere plane, atque laetari Sed quod scribis , te , si quid errore susceperis, me, monitore relicturum , non satis adhuc video , quid spectaris . Nam in tuam sentemtiam ut mihi descendendum omnino statuam, tam mihi aequum in ea re esse videtur, quam ut in iure dicendo ne latum quidem tinguem a te quisquam discedat . Verum quando iam multis ante saeculis latinae linguae usum ita amisimus , ut ne litterarum quidem ullum senum retineamus , in quo certa nobis ratio constare possit, recte ne a nobis, an secus latina verba pronuntiem tur I atque ea investigatio non multum ad erudiendos animos hominum conferre possit,

340쪽

consultius facturos nos iudico, si abiectitatam anxia , peneque inutili circa litteras , di veterem scribendi consuetudinem cogitutione, & cura, in rerum honestarum , atque ad omnes vitae rationes in primis utilium investigatione operam omnem nostram , in

dustriamque ponamus . Erit id cum nobis ipsis omnino honestius multo , & laudabilius , tum posteris quoque nostris longe ut, lius . Sed haec hactenus. Assero nunc ad te quaestionem mihi, multisque nuper prCp

stam : quia digna via est , in quam animi

tui vires , ingeniique acumen intenderes . Ea vero est huiusinodi: Plutarchus in libello , cui titulus est περὶ τω, -λελοανότων χρη ρων, cum finitam daemonum quoque vitam ex Hesiodi versibus ostendisset, eam que ad novem millium septingentorum viginti annorum spatium produxisset , eum numerum ita ortum habere scripsit, & per ci, ut si verbis eius stare omnino volumus, nulla ratio iniri posse videatur, qua nos ad pro positam summam pervenire valemus . Erit

X 4 igitur