Anecdota litteraria ex mss. codicibus eruta

84쪽

EDITORIS MONITUM

IN TRES BEDAE HOMILIAS.

-- X codice χω. Abbatiae Florentinae tres prodeunt mmiliae , Venerabilis Bedae -ἀ a Presfieri, ac Monachi Angloseaxonis , cuius nomen praeferunt, genuinum fetum esse haud inimria quis suspicabitur. Dictio certe tota huius Sancti Patris en nee omnino inelegans , nec adfectatae eloquentiae curiose , sed temperata, ct media pstntentiarum, quas alias i e tradit, aequab:litas , mo voces eaedem , eaedemque periodi ubique obviae sunt, quod unicuique eius tum Commentaria in , Evangelia , tum ceteras in eadem argumenta Hom lias vel leviter intuenti nullo negotio adparebit. Inum vero in stomomibus componendis saepissime eadem prosus verba adhibuisse , quibus in Evangeliis exponendis usus fuerat, luculentissime unusequisique a overit, qui praedicta eius in Evangelinas Commentaria cum Homiliis contulerit. Verum enim vero quum de Bedae lucubrati nibus agitur , parum prohcto haec omnia viros gravismos movent , quin eas ad spuria facile reii-eiant. In Epitome aiunt Historiae Ecclesiasticae Gentis Anglorum indicem ipsie Operum Horum exbibuit , ubi Homiliarum Evangelii libros duos βFripsisse fatetur . At in Bibliotheca nunc Olbertina, olim Numea, duo, teste Mabillonio in Bedae Elogio, adsservantur pervetusti codices eius com-

x 4 plecte

85쪽

plectentes Homilias , in quorum primo ante am-

nos DC c. exarato triginta novem tantum continua ferre reperiuntur, in altero vero , qui aetatem amnorum Dc. praefert, in duos libros disinguuntur, praemissis ad utrumque Capitulationibus . vi libri L capitulatio vigintiquinque enumerat Homilias , altera vero libri posterioris vigintiquatuor , unde clarissimus Mubillonius concludit praeter basie quadraginta novem , reliquas , quae iuxta editiones ad CXL. Wque excreverunt, aut subditicias esse , aut dubias , aut certe ex sinceris in Marcum , σ Lmeam Commentariis expressas fuisse. Hsce unice a ductus Casiimirus Oudinius in Sanctorum Patrum ediatores acerbius , ct contumeliosius invehitur , quasi summa impudentia ab annis circiter ducentis absque fundamento, & ratione , ut suis omnia darent vel coniecturis , vel adfectibus , vel phantasiis , scripta veterum Patrum innumeris extraneis non amplificaverint, sed corruperint magno Ecclesiae probro Paulloquepo st veluti rem prosus certam statuit omnes Bedae mmilias , exceptis iis XLIX., quae in duobus prae dictis Coibertinis Codicibus reperiuntur, spurias esse, σ a recentioribus interpolatoribus confictas , qui

vix cccc. aetatis annos excedant.

Haec itaque si ita sie babent, actum est promsus de iis, quae quum Bedae asscribaritur, eo in indiculo non memorantur , deque tot , tantisique sermonibus , qui Ab eius nomine in optimis leguntur editionibus , ac e tenebris erui possunt in

dies s

86쪽

. Ego velo es nullus umquam diDebor plura Sedae opera Fubposita in eius Operum editiones irrepsis, ea tamen , quae ex Mabillonio, o Oudiis nio adduxi, tanti mihi non videntur , ut inde certa quaedam regula deduci queat, qua earum sive falsitas , sive genuinitas a reatur. Enimvero Indic lus ille Bedae operum , qui ad calcem Epitomes Ecclesianicae Historiae Gentis Anglorum legitur , Mum imum Bedam parentem agnos at, in dubium a plerisque merito vertitur. Plura etenim Epitomae illi a recentiori mana adiuncta fuisse , ex eo luc lentissme adparet, quod es a severioribus Criticis exinimetur recte Simeonem Dunelmensim , sive Cotum in libro fecundo de Dunelmensi Ecclesia cap. I adfirmasse Bedam ad annum inque D XXXri vitam perduxise Jam , multis tamen tum impresses, tum manuscriptis Codicibus Epitome illa ad a

num usue DoeLXνI. excurrat. Profecto quum m-noriam ipsam Gentis Anglorum ad annum DCCXXXI.

Beda deduxerit , oe Epitomes initio ita exordi tur : Verum ea, quae temporum distinctione latius digesta sunt, ob memoriam consecrandam breviter recapitulari placuit, manifestum

est Epitomen quoque annum DccXXXI. excegere non debere. Quare haud improbabile videtur omnia, quae exinde leguntur, a recentiori quodam adiuncta fulse . Hinc in editis plerisque, manuque exaratis Codicibus optimae quidem notae , ut noster essLXIM , saeculo XIII. consicriptus, ultra annum DCCXXXI. non excurrit. Bedae genuina putaverim in ea demere verba , quae in fine Epitomes leguntur: Haec

87쪽

Haec de Historia Ecclesiastica Brittaniorum,& maxime Gentis Anglorum , prout vel ex litteris antiquorum , vel ex traditione maiorum, vel ex mea cognitione scire potui, Do mino adiuvante , digessi. liqua vero , quae

Requuntur , Beda famulus Christi , & presbyter &c. cum eius Operum indiculo omnia pro usFubditicia esse existimaverim. Nonnulla bese adnotari queunt, quae ab humili , modenissimoque viro , qualem Bedam novimus , abhorrere videntur. Certe iactaritiam quamdam spiunt ea verba r Cunctumque ex eo tempus vitae in eiusdem Monasterii habitatione Peragens omnem meditandis Scripturis ope ram dedi, atque inter observantiam disciplinae regularis, & quotidianam cantandi in Eoclesia curam semper aut discere , aut docere , aut scribere dulce habui . Praeterea in huius ad Indiculum praefationis fine profitetur Beda

ea se adnotaturum , quae in Sacram Scripturam conscripstrat, ct tamen Indiculus omnes enumerat sive

scri , sive profani argumenti libros , ct, ut uno verbo dicam , aut nihil prorsιs praefatio haec ad

Indiculum pertinet, aut incautum imposiorem habet auctorem. Quare prudenter mihi egisse vide tur clarismi Coloni fies Bedete operum editores , qui praefationem hane characteribus oblongis, ac si dubia eset, post Epitomen ediderunt, Indiculum in generalem iniecerunt praefationem, ibique non veluti Bedae , sted cuiusdam anonymi fetum dederuης. Quod si quis obfirmato animo contendere pera

88쪽

pergeret Indiculum illum a Beda consiriptum fuisse , adeoque duos tantum Homiliarum libros ibidem recensitos edidisse, annon reponere possem , quid vetat Bedam ex Homiliarum siuarum acervo quadraginta novem stetegisse, in duosique libros dininxisse , aut post compositum Indiculum alios concinnasse stem nes , aliaque Opera conscripsisse e mee innui non profecto , ut trium Homiliaram, quas heic profero, senuinitatem omnino certam assererem , sed potius , ut probarem haud firmo , tutissimoque Mabillonium, σ Dudinum argumento niti , quum praeter illas

XLIX., ceteras , quae Bedae nomen praeferunt, Ho-

milius illi abiudicant, Indicemque illum ita sinc rum Bedae opus exsimant , ut eo uti posnt ad vera a fissis eius scriptis stoemenda.

Beda vero natione Anglus natus est anno DCLXXIL n agro Dunelmensi . puero Monactus evasit, annoque Dccr. a Sergio Papa Romam evocatus amῆter Fusiceperit non constat , quin potius Monasterii sui limitibus numquam exiise videtur . De anno eius emortuali variant auctores. R Iius tradunt, qui eum anno DccXXXm obiisse dicunt. Sepultus essῆn Monasterio seuo Gimicensi , elusique ossa Dκnelmum deinde fiunt translaua , σ in eadem theca reposita , qua S. Cuthberti, qui Bedae morti intemfuit , recondita seunt.

LECTIO

90쪽

LECTIO SANCTI EVANGELII SECUNDUM LUCAM.

N illo tempore dixit Iesus discipulis suis parabolam hanc: Homo quidam habuit duos filios, & dixit adolescentior ex illis patri, da mihi portionem substa tiae, quae me contingit , & divisit illis substantiam , & cetera . Homilia I. Beati Bedae Presbteri. EVangelica lectione , Fratres Carissimi, audistis duorum filiorum parabolam , sed homo iste , qui duos filios habuisse dicitur , Deus Pater intelligitur, duorum ubdelicet genitor populorum , atque creator. Maior enim filius eos , qui in unius Dei cultura permanent, significat, minor eos, qui in cultura Idolorum Dominum deseruere. Et dixit adolescentior ex illis patri:

Pater , da mihi portionem substantiae, quae