장음표시 사용
21쪽
affert molesti ae Neutra enimabsqueigne posset aut tenuiores cor porum particulas a crassioribus secernere , aut p ura contrari, facultatibus praedita medicamenta rite unam in Ipeciem temperare.
Id quod pro sua sapientia inteluentes AEgypth in Memphitico
Vulcani templo librosMedicos asseruabant, ut ex Galeno lib. s. de comp. medic. sec. genera cap. ac colligitur, ubi aliquot cataplasmatum construendorum methodum ex eiusdem templi adytis de promptam commemorat .. Sed neque hoc tantiim : verum es ct ipsis ignibus medica vis Plinij vocibus utor lib. 36. cap.27. 'βι- lentiae, quae solis obscuratione contrahitur, ignis si tu multifo miser auxilia, i certum es. Empedocles, ct Hippocrates id mo9 uere diuersis locis. Sed abrumpendam tandem ego hanc disputatiotiem, monuit Gradonicus , nec diutius haerendum in ignis utilitatibus recensendis, quas lon e plurimas esse dissilebitur nemo, qui naturam uniuersam attente circumspiciat. Ne tamen, inquit, sine corollario di edamus, illud postremo loco obseruandum, quod, si ignem ex arte adhibeas, quamuis tacens Stentora vincere poteris, &a sentem alloqui , seu potius literas clarissime exaratas ad eum in mento.mittere, quin densa hostium corona urbem ingens tabel larium intercipiat. Quis enim prohibere valeat, ne intempesta nocte absenti amico praestitutum tempus expeditanti ardentem facem ex edita turri ostendas i Vbi vero amicus altera facula semel aut iterum in gyrum acta se attentum significauit, quid facilius, quam, facem varias in partes contorquendo, pereuntes formas in tenebroso aere ex ordine describere Z Singulis autem figuris, quas fax mota describit, singulas res, aut voces , aut characteres res pondere posse constat pro libito eorum, qui occultas hasce notas inter se constituunt. Iam si amicus, post singulos tuae lacis in tus , adnotet, quid cuique respondeat in schedula , quam praeoculis habet, demum intima tuae mentis consiliacosnoscet: Nec
dissimili methodo responsum dabit. Quod si pro lace laternam usurpaveris intus obdubam lamina polita lucem quasi multiplic
tam reddente, & tutus a vento eris, & sin.ulos motus, citra cor
susionis ac perturbationis periculum, clausa laterna distinguet. Ne quis verb ne otium hoc multis impeditum dissicultatibus extistimet, exemplum subijcio , in quo singulis Alphabeti latini elementis singuli motus , ijque Iacillimi , respondeat. Primitia
22쪽
enim sex veI recta sursum promota, vel iecta deorsum depressa, vel a dextra in laeuam , vel coiitra a sinistra in dextram e transuerso descendens, vel insurum acta, quinque vocales designabit. Deinde ut Consonantibus congruentes motus habeas , ducantur binae parallelae .AG, DH , quas binae item parallelae CF, m ad rectos angulos decussent in punctis B, E, O, . Hinc motus omnes desumere possumus nadscriptis pro libito consonantibus, . vi hic in descripto ruditer schemate L a me factum videtis. Si enim si teram F indicare quis voluerit, sacedescribet rectum angulum Dis: contra vero litteram G designaturus destribet angulum FED. Sic ad literam H denotandam figura CBOI, contra vero ad literam L figura
IOBC utendum est, & ad literam Mu
qua Mato BEVO. Quae omnia ex hoc diagrammate in suas partes resbluto ita patent, 't maiori explicatione non indigeant; de haec, quae innui, vobis, qui tanta ingensi acie polletis, omnino superii cita acciderunt , quanquam pro vestra humanitate patienter audistis. Illud tamen animaduertendum est, quod nimia esse non debet locorum intercapedo inter sic colloquentes, ut scilicet perspicue dc distin, u obseruari possit ab absente motus facis com
Hanc absentium collocutionem , inquit Maurocenus, quinque facibus perficere docet Cardanus lib. 17. de Subtilitate . Verum dum toti sumus in igne laudando eius commoda percurrentes, si gillat et nos fortasse aliquis , quod eiusdem damna per dissimula tiam praeterimus ; quae quidem ea sunt, ut vel ipsius Vulcani s num Romulus extra pomarium posuerit; quia ut Plutarchus ait in st. Romi . ab incensis primis temporibus multum esset periculi , colendum quidem Deum igni prae
23쪽
humanum cadauer in Urbe combureretur, ut notauit Cicero lib. a. de log. & licet Vestales Virgines ob crimen in Urbe vitiae cremarentur, quia tamen id infrequens erat & rarum, non tantum su erat periculi, quantum ex quotidiana, saltem frequentissima, c dauerum combustione. Galenus autem on raro Febrim qua quid deterius 3 cum neminem e vita decedere sine febri, ad punctum si tem temporis, medicorum plurimi afirment) Ignis vocabulo ii minauit. Nec plane ex Ignis nobilitate factum est, ut eius nomen ad deteriorem lignificationem detorqueretur a Pocta canente ,
Meus ignis Amyntas. Et Rabbi Ben Sira Alphabeto L sit. Deseth , sectatus fortasse Paronomasiam, quae inter Mulieris & Ignis v cabula Hebraica intercedit mulier enim tribus literis Aleph, Scin, He, Ignis autem duabus prioribus tantum scribi tur) Ab irabe, inc fit, carnem tuam is muliere gratiosa, tanquam a carne prunarum:
adeo ut minus acerba videri possit Opilii Macrini sci epitas in eos, qui flagitioso aidore deflagrassent; nam ut in eius vita scribit Iulius Capitolinus, adulterν reossemper vivos utincendit. Non passus diu haerere hunc scrupulum Gnadonicus, V t ut vena sint haec, ait, nunquam animum induxi, ut nihil usquam incon imodi ab igne asserti posse putarem; nihil siquidem reperiri potest
in rebus creatis, cui mali aliquid non admisceatur : bona enim, quae apud nos sunt, certis finibus circumseribuntur , & quamuis multa nobis tribuerit natura, egregia illa quidem atque praeclara ,
nihil tamen est omni ex parte persebum. Quid igitur mirum, si &ab igne damnum aliquod nonnunquam timendum sit ,& ignis v cabulo aliquando subiecta ea notio esse possit, quae ad deterius aliquid significandum traducatur Z Vertim illa ipsa vis , qua detri
mentum nostris rebus triri ortare potest ignis , potentiae nota est atque vindictor. Hinc lacedaemonijs in externas regiones expeditionem parantibus, πυροφορος, hoc est, Igniser, apud Regem se uabat inextinctum ignem accensum ex ara Iouis ex γητορος, hoc est, Ducis, ut refert Stoiceus Collectam. cap r. Persarum autem Resibus in more positum fuisse , ut eos ignis praecederet in ii , i uar vexilli, elatus, constat ex Xenophonte lib. 8.Cyropaeae QCu tio lib. 3. Procopio uti. r. belli Persici, Ammiano Marcellino lib. 2 3.
ubi de Brachmanis loquens ait, Ferunt etiams issum s credi , ignem caesitus lapsum apud se sempiternis foculis cotidiri, euius portionem exiguam, ut falsam , praei se quondam Maticis Regi
24쪽
bus die t. An ut Deum suum prae oculis semper habendum, a que praecedentem , quasi seculam praeserentem, in omnibus si quendum explicarent: An ut quasi Lucifer Auroram serens praecederet Solem, nam ipse Rex Solis in morem corona radiis distincta redimitus procedebat Z An ut imaginem imperij, cui nihil , quemadmodum & igni, resistere valeat, ostentarent i Quin &apud ipsos Caesares supremae maiestatis insigne fuisse ignem vel ex eo liquet, quod Pertinax a milite populoque Augustus declaratus,& in aulam imperatoriam per noctem deductus , pastquam diluxit, incuriam se contulit, neque ignem sibi praeferri, neque ulla principatus se nia passus attolli, donec Senatus sententiam scitar
tur , ut Scribit Herodianus lib. a. Contra vero Nigrum ab exercitu populoque in Syria salutatum Imperatorem atque Augustun semictum impcratoria purpura , praecedente etiam igni , in Antiochiae primum templa, mox ad suas aedes deduxerunt, ut eodem lib. 2. idem Author tradit: & ex lib. 7. in Gordiani inauguratione, cum omnis imperatoria pompa adhiberetur , ignis de more praeferebatur , ut speriem fortunamque, exiguumJanὸ ad tempus , Romanae riuitatis Carthago ueraesentaret. Id quod Caesarum pariter uxorib us concessum fuisse perspicitum fit ex eodem Herodiano lib. 1. Commodus enim Lucilia Sorori natu maximae, quae suerat L. Veri Imperatoris uxor , pristinum honorem reliquit usurpandum;
nam ct sella imperatoria sesstare in theatro , ct i nem de more praeferri patiebatur. Ignem vero inter c tera summi imperij atque
honoris insignia supremum locum obtinuisse ex eo colligitur, quod idem Commodus hunc unum non concessit Martiae conc binae , quam, ut Herodianus in eodem lib. I. loquitur , propὸ υ ris loco habebat, sic, ut, praeter ignem, omnes honoret , velut A gustae, tribuerentur.
Vt& ego pariter , inquit Dandulus , .aliquid asseram in ignis
commendationem , obseruo tantam illi inesse dignitatem, ut nulla gens fuerit, cuius mentem aut reli o obstrinxerit, aut super
stitio occuparit, quae Ignem, ut proprium Numinis munus, & irulustrem Diuinitatis characterem non adhibuerit, lucernas & seces censes in templis & delubris proponendo. Sic Callimachus in hymno Apoll. canit aeternum ignem in Apollinis seno. Ignis Vestae perpetuus &sempitemus omnium Scriptorum calamo . ad na stamus i celebratur. Diuinae sit e commemora lucernam
25쪽
4n Tabernaculo septem luminibus irradiantem , & in Salomonis
Templo candelabrum aureum totidem hastilibus singulas lucernas . sustinentibus conspicuum : Et apud nos Christi sectitoreῆ inter Catholicae Ecclesiae ritus, multiplex est cereorum & lampadum usus, qui priscis temporibus tantus fuit, ut stilennem Christi R surgentis Aem cuius peruigilium teste Gregor.Nariasmeno orat.2. in Pascha. υπο - , magna luminis copia, celebrabatur) primi illi pietatis antistites ἐπιλύχνιον ήμεραν, quasi lucer' rium diem indigitarent, ut ait Nicephorus lib. 8. cap. 3 7. Quid tquod ipsum Deumigne constare opinati sunt plures; ut de Plat ne narrat S. Iustinus Martyr in Admonit. ad Gentes. Et Stoici apud Plutarchum lib. i. de placitis Pihilosoph.c. 6. Dei naturam defini runt, Spiritum intelligentia praeditum , igneum , formae exper rem,o c. & cap.7. statuit Democritus Deum in igne globos, mundi animam. Quid autem hic afferam Ethnicorum ineptias, aut sit
perstitiosa mendacium Daemonum responsa, quamuis, si vocumsbnomysterium subsit, veritate non careant Z Apollo enim , ut habet Latiantius lib. i. diu. quempraeter caeteros diuinum,
maxim que fatidicum existimabant Obnies . Colophone respondens quaerenti cuidam , Gis esset , aut quid esset omnino Deus, respothais viginti ct o versibus , quorum hoc principium es
. Ex se ortus,non edoctus, sine matre, inconcussus, i
Nomen ne ratione quidem capiendum, in igne habitans, Hoc Deus est. Haec tamen videri possent inania hominum commenta, nisi in Di innis litterispassim ignis vocabulo ea , quae ad Diuitiatatem spe ctant, signincarentur , ct Deus ipse Ignis consumens diceretur; et ec in re apud sacros Bibliorum interpretes obuia immorandum est Commodum mihi ad manus est exiguum volumen S. Dionysii Areopagitae opera complectens, quod ante pauculas horas coem pium nondum domum attuli : ex eo, si placet, ad huius nostrae collocutionis clausulim , & quidem maxime in rem nostram , lineas aliquot perlegam exrib. de C lasti Hierarchia. cap. 1 f. ubi ille ignis proprietates commemorat, ob quas Diuinitatis symbolum vide tur . Sancti Trax, logi, inquit, summam & Arma carentem esset
26쪽
m ignis nobilitatetiam, i s specie, multis locis describunt, quM ignis multas Diuinae, si dictu fas est, proprietatis, ut in iis quae videntur, imagines ac species prae se serat. Ignis enim, qui sensu peicipitur, in omnibus &
per omnia sine admistione funditur , secemiturque. a rebus omni- 'bus, lucetque totus simul, &abstrusus est, incognitusque manet ipse per se , nisi adhibeatu materia, in qua vim assionemque suam declaret: cohiberi, vincique non potest, nec videri: omnia ipse per se obtinet; ea, in quibus fuerit, ad vim suam actionemque commutat : sui ipsius particeps facit , quicquid ipsi propius quoquo modo
adhibeatur,rrenouat omnia vituli calore , llustrat. aperto lumine: teneri non potest , nec misceri dissipandi. vim habet, commutari. non potest; sursum sertur, celeritatem a in praeditus ; sublimis :cst, nec humilitatem vitam ferre potest : immobilis est , per se m uetur, alijs motum assere : comprehendendi vim habet , ipse comprehendi non potest: non eget: ltero : clam seamplificat: in mat rijs, quae ipsius capaces sunt, imagnitudinem suam declarat: vim inciendi habet, potens est: . omnibus praesto est, nec videtur. : si negligitur, non esse videtur: attritu autem , quasi irritatione quadam , naturaliter ac proprie repente existit, .misumque ensum s giens euolat in omnibus sui communionibus minui non potest :Multas etiam alias ignis proprietates inuenire possumus, quae prinpriae sint, ut in imaginibus sensum mouentibus, Divinae actionis. Hactenus verba simi S.Dionysii, quae placuit legendo percurrere, tum ut intelligatur ignem multis Divinitatis notis atque vest ijs insignem optimo iure ad Numinis maiestatem significandam assumi, tum etiam ut breui in conspectu posita plurium eius proprietatum descriptio nobilitatem euinceret, quae fuit nostraehuius disser
Gratias plurimas Dandulo ob tam luculentum D. Dionysij test,
monium habuerunt Maurocenus&Gradonicus; cumque velut ex
improuiso, tot enumeratae ignis proprietates amplissimam exhiberent disserendi materiem, En sane, inquit Maurocmus, iucundissi naum nostris collocutionibus argumentum. Non utique male i
fati sequentibus diebus horas collocabimus in Ignis contemplatione ; magnus etiam mihi se videtur aperire campus ad philos mandum, nobis pnesertim, qui nullius maristri in verba iurauimus, nec ulli addicti sententiae , solius veritatis vestigia inda'
27쪽
Placuit coeteris Maurocent consilium,& opportune praemissam censuerunt hane de Ignis Nobilitate disputationem ; hinc enim se temporis iacturam non facturos ominabantur: quemadmodum nemo scriptorum est, qui legentium utilitati constatum velit, esin humili, vilique materia operam pariter ludere ; ni si sorte pax culos quosdam e Declamatorum gre e inanis gloriae aucupes e cipias, qui ubi Iecismum, aut febrim, aut sordida quaedam an nitacula laudauerint, nil demum legentium animis inhaerens reli luunt praeter contriti temporis poenitentiam : quare omnibus tibere meditantibus solenne est argumenti saltem nobilitate sibi blandiri, tum ne, calamo humilia, abiectaque describente,videatur animus humi repens ad cognatas deflexisse materias, tum ut legentium oculos mentemque vehementius sollicitent , tum etiam Itfacilem excusationi viam sternant, si forte demum tractationi, iaquam satis confidenter irruperunt, impares deprehendantur . Ita quoque tres illi oritatissimi Viri se Ignem , nobile utique argumentum , ad colloquendum delegisse sibi gratulabantur: iamque animo pr conceperant se quidem multum aliquando dissicultatis , non parum tamen i ucunditatis reperturos in loquentibus dissert tionibus: quas, quo commodius disputatio ipta explicetur , sic
ponam, quasi agatur res, non quasi narretur , Ciceronem, cum ius vocibus utor, imitatus.
MAur . Quoniam Ignem, cum postreinb conuenimus, dissem.
tationum nostrarum argumentum statuimus, non opus esse
mihi videtur, viam disputationi sternere , sed in eam , si vobis placet, insiliendum , atque desumendum exordium ab eXplican da ignis naturae , & in suas species , si quae sunt, diuidenda
Gradon. Placet uti liae: Sed Ignis genus nec definiendo accurra explicare, nec tribuere in partes ad tenue elimatas possumus , nisi prius, quae saltem nomini subiecta sit notio, vel ruditer c gnoscamus: Ubi enim quis naturas omnes perpenderit , quae qua, litatis alicuius communione quadam similes, quamuis coetera dispares, idem nomen , citra Metaphoram , inuenerunt; tunc demum sinua
28쪽
uniuersum 1 subiectis partibus abstractum circumscribe e re definire poterit, certasque in species partiti. Cum itaque non in
controuersia versetur , utrum natura quaepiam sub ignis genere constituenda sit, nec ne id enim ex praecognita aut praestituita Ignis notione definiendum esset) sed illud tantum in quaestionem vocetur, quid scilicet ignis vocabulo declaretur ; operae pretium fuerit naturas illas, quae in ignium censu deprehenduntur, certas in classes discriminare , uti)s inter se collatis, quid Ignis sit,in
Dand. Mihi paliter placet; modo nos non obstringamus minutis quibusdam seuerioris logicae legibus De infinitione & Diuisione ut quid enim inani labore nos conficiamus λ Satis fuerit, si pressi Definitio non occurrat illam non solicite indagantibus, uti inscriptione, quae Ignem a Non lane secernat. Et primum quidem Ignes distinguere possumus locis, in quibus vel gignuntur , vel se exhibent contemplandos. Hinc ali) Terrestres, qui ves in extima teruluris facie excitantur, vel in imis cauemarum latebris delitescunt, vel e summis montium crateribus erumpunt, vel in silicum ali rumque lapidum venis abstrus, quas flammae semina in horreis r condita , otiantur, vel corporibus insiti, coeterisque elementis permisti, ac in unam speciem temperati, calorem, quo naturae substistunt, fouent. Alij Aeris, qui sub sime teniti vel breui spectacula
oculis blandiuntur, ut Traiiniones, vel longiore mora mmorum periculorum metum portendere videntur, ut Cometae, vel innoxia flamma inter nubes coruscant, vi Fulgura, vel nubium conflictu expressi in terras se emittun t, vi Fulmina. Alij demum Coelestes, ea nimirum sydera, quae non alienam lucem mutuata suis micant
ardoribus, quorum ni principatum obtinet, in Astra certis I cis infixa ; postremb illa, non re, sed vocabulo, errantia, siqua sunt, quae aliquid insiti luminis habeant, praeter illud, quod a Sole re cipiunt : Et, si quis non grauate ferat mentem ab oculis seuocare, ac intelligentia corporei aspectus metas transgredi, a coelestium ignium albo expungendum non videbitur Coelum , quod ab ignis splendore Empyreum apud omnes splendidὰ audit. Gradon. tamen,lices stellae natura flammeae a Cicero litar. de Nata e . dicantur, res non est extra omnem controuersiam
hosita, & nobis fortasealiquando erit non leuis disputatio, Andera ignibus annumeranda sint, alia mihi videtur institui *uisio,
29쪽
ii , ex praecipitis ignis qualitatibus petend ex Iuce niihirum, M lore. Qui enim sinis)uce pariter&cesore urendi vim habente praeditus est, hic Καθ' Ignis dicitur, vel etiam Ignis Vivus:
oscilicet ab Igne Mortuo secernatur , cui quidem ablumendi vis. inest, aut secultas excitandi aliquem doloris sensum ex calore, ni-: tamen habet lucis, quae in oculos incurrat: istiusmodi sunt in jica omnia, ut Argentum vivum praecipitatum, quod citra doloritem cameI exesi , & siccat purulenta vicera; aut piper, spiritus vunt saepius excoctiis, pyrethri radix, &similia, quae nemo dentibus intenuare potest . & in ventriculum demittere, quin caloris vim non obscuram percipiat. initivero Ignis sola luce oculos irritare. potest,caloremautem non nisi languidum habet, aut nullum , qui sub sensum cadat, bic Fatuis Ignibus Meteoroscoporum adiungen tidus est; quorum e numero fuit flamma, Tum quae circa Serui, Tublij pueruli dormientis caput emicuit, tum quae ex LMarcij conci nantis capite eluxit, quamuis eas inter prodigia recenseat Valer.
Max. lib. I. cap.6. Neque multum ab horum ignium natura discrepant ignes illi , qui interdiu prorsus latentes, noctu tantum Nidcimtur, atque innoxia flamma proximas herbas arbores lambunt iaque madmodum in Apennini a lagellano vidisse se testatur cardamni de Subtili lib. 2. Quare tripartit dimisione totum atque ante imum genus complectit possumus ' Vnus yidelicet figuis est Sple dissus absque calore, alici Calid sine luce, tertius .,alidus pariter
ut Mauroe: Ali,sortasse arrideat migis illa igniuindiuisio , quo duas an partes distributa est , & Ignem Conuu unem atque Vulgam
rem distinguit ab eo, quod Elementum dicitur ψ Et vulgarem qui , dem putant omnes seintelligere, qui illesit; nimirum quem , in corpore aliquo ardepte,*ut in flammas euntes citra omnem controuersiam rudiores ipsi Ignem nominant.' Elamentum vero
solis Philosophis datum videtur intelligentia persequia utinam daassequi. Neque enim deiunt , qui Ignem ex Elementorum numero sublatum velinx ; cumque, quid ad Quadripartitam Elementorum distributionem ex frigidi querundam argumentationibus eoi Hatur exputarenon gint,incialint Elementum. Uum. db medio quamdgnem cuius natiuam ninausis em tib 6 ani, M , ibi divit: fiunt priverim fit
30쪽
mero ; ct qualitatib . , rapinionestatio: ut excissationem in Q quam mereantur, siqui non audeant tram. incerto. loco de consei
v Mauroc. No si nosti Ihuiuslini tati , Iudaiorum sensentia refellere ,: aut illorum argumenta fulcire *i multor minus audereurhla Aristoteli laterpreteAde industria re t sed ut allata Ignivmi diuisio explicetur , dcquid gnis elementi vocabulo antelligatur, quin nos inani disputatione conficiamus, longiusue prouehamur squam proposita ratio postularet, si vobis arauisnon rim,rem; ut ego quidem concipio, paucis pono. . t Grad. Rem utique gratissimam sectas ; non paucos enim aliquando audiui Aristotelem redarguentes qui tamen satis proba
Mauroc. Vtrum Aristotelis menti congruant,quae allaturus sum, . vos ipsi definieritis: Me neque pedissequum , neque aduersarium habet Philosophusi: libenter tamen cum illo consentio. Ne vero in Elementi notione haereamus ι corpora sere omnia ex pluribus na*turis concreta essenemoindubium incertumque reuocat, ubi ea labefacta videt,sive naturae vitio, siue artis opificio, dissolui; quemadmodum nemo dubitat, quin ex latere, carmento, calce constru ctum fuerit aedificium , quo deturbato videt illa superesse . Quoniam autem naturae illae ex alijs compositis naturis ita coalmentaritae non sunt, ut hae rursus inpartes specie dispares infinite lecari ac iuuidiqueant; ultimas quasdam naturas necesse est,cogitatione sabiem, deprehendere indiuiduas atque simplices. nullus hic est se mo de molis magnitudine, quam infinite diuiduam non nego qua' rum coagmentatio ad corporum incolumitatem consentiat. Vlti mas hasce naturas,si corporiun quidem dis lutio spectetur, imas vero, si Compositio, Elementa dicimus; quorum.vim atque pote . statem generaliter proponere, dilucide & breuiter explicareqnis poterit, si ea esse Naturas plices adcorporum constructionem indefinierit . . Natura enim simplex est Notio ad plutes diise rentias pertinens, cum aether, & coelum, &sydera si fas est credere) naturae simplices dicantura pluribus, aut saltem fieri potuerit, ut mima aliqua simplex esset solitaria, omnisque vinculi,quo cum eteris coniungeretur, , impatiens e Nam quae in eum finem princreata sunt, ut distatuta consistant, de quia dissipata , ea sunt extra Elementi rationem ; quippe quo qua Elementum, non a . solute