장음표시 사용
211쪽
proprium potionis munra, siue finis,ut ciboru est famem eximere . nam, νt cibus non est quicquid munditur deuoratur, Uisi famem auferre possit; nam vitrum, terra a nonnullis deuorantur, quae famem non tollunt ; sic potio non est quicquid liquidum ore sumitur, , in ventrem demittitur, nisi idem sitim depellat. nostra igitur theriaca,nec ita paratur, vi prompte bibi possit, nec ebibita, ut moris est, sitim extinguere idonea est. Animaduertebam quoqse, illud profecto constare de th riaca nostra Varronem loqui minime potuisse, qua diu post Varronem Andromachus fertur Neronis principatu composuisse; sed hoc non auferre doctorum hominum dubitationem: quoniam simili modo, quo Andromachi, multa ante ipsum theriaca compositiones parais fuerunt, eodemq. m dicamentorum genere sed numero,ac ponderibus
permutatis, qua similiter ad potandum, o stimpellendam inepta fuerunt. nec etiam dixerim vinum ex uua tberiaca appellata Theriaca a Varrone dictum, quoniam ab antiquorum nullo hoc traditum est. cumque νua theriaca mentio celebris , eiMq. ars conficienda tradita fuerit, mira esset a ne ine dictum, quod ex ea νinum, theria- cs appellatione νexisset. Verum se res crassiore Minerua consideretur, omni carere dissicultate videri potes. Theriaca dicebantur a Grscis cuncta medicamina vim aduersus ferarum virus babentia. Nicandri liber extat, qui θημακων inscribitur, in quo ct fera
212쪽
venenata , remedia aduersis illarum venena describuntur. cum vero pluribua modis tu Uum Nemiant, pleras liquore aliquo soluta potantur suntq. amara omnia, ct inepta sitim extinguere, nisi quis confectua siti, ac victus necessitate fuerit. Duic enim amarM potu qualem alias negastare quidem velit , mulsi instar iucundus potest esse . alioqui sunt amara quadam potiones,ut w- na vetuRsima, ct fumo inueterata, quas assueti iucunde bibunt,non assueti vero initio abhorrent , ac gustare recusant . at inopia Vim quandos occupat consuetudinis. quamuis igitur theriaca n 'fra, ct alia simili modo consistis,sint ad potanduinepta, tamen nihil probibet, quin aliquando, etsi fortuito ; puta si sgri cuiusdam causa parata forent; simi alicui obuia,ct expositae, quas grauiter sitiens,sed inscius,avide arreptas vel suauiter bibat . ut theriaca nihil aliud Varroni signi aue
rit , quam potionem amaram, de genere earum , quae aduersin serpentium νenenum sumebantur, 'non eam quidem Andromachi, qua nos νtimur , sed quamcumq., quarum numerra certu ac d sinitus vllua non erat. De Theriaca magni Antiochi ex Plinio, S: Galeno. Cap. XXV. ' .
GAlenus fecundo libro de antidotis ex Eude
mo medico transcripsit theriaca,qua Uum uterq. dixit Antiochum Philometora. fed - - . tiochum
213쪽
cochum hoc cognomine ullum 'ab histo irrum au 'ctoribus traditum ausim negare. Ptolemti varo 'hoc fuit e nomen. Antiochi magnum eos diam se oportuit. eam enim describunt theriacam,de
qua Plinius locutus capite vicesi,noquarto libri vicesimi, infine inquit uae theriaca nimis Autiochus rex aduersus omnia venena vilis tradiatur . nec fortasse versus a Galeno scripti fuere Eu 'demi, eum Plinius ditat illam confectionem,uem
sibus fuisse incisam lapide in limine adis Aesculapi1 . quo ex loco Eudemus potuit versus illos in suum volumen transferre. est autem Plinis lectio ex eisdem versibus castiganda. quia non Milis , sed uti legendum est, nam in carminibus scriptuen. Μίου απὸ . esset etiam delenda vox, anethi, qua nec in carminibus locum habet, nec in profa Galeni legitur . eatera messi menta es
dem sunt, siue genus ,siue numerum,sive pondus singulorum , siue conficiendi modum, atq. νtendi respicias. Galenus ex versibus ita colligebat. radicum mei, se rasi; opopanacis,singulam drachmas duas. seminis trifolis drachmam νua. anisi, faeniculi, ammeos,feminis apii,singulorum aceta- 2bulum unum. farina erui tenui mi acetabula duo. vini antiqui quantum fatis est ad commiscε dam, vi rotulo hinc conficere possis: quad in νm 'bra secatas ex tribus vini cyathis, trium obolorsi pondc. e dabis. Plinius vero ex dicto lapide huc' im modum. Serpylli duum denariora pondus, o st- panacis, mei, tantundem, trifo pondus denaris,
214쪽
nariorum senum sita is generibus; erui farina duodecim. hac tufa cribrataque νino quam possit excellenti, digeruntur in pastillas vimriarii podere , ea hi segusi dantur, ex vini nuuti athis ternis. carmina apud Galenum legito qui volet. unum tameu subpensum me detinet, quod Plinius habet fenos denarios pro eo quod in carminibus est acetabulum, εξυρα ον, ct duodecim denarios
pro duobus, acetabulis. cum alibi Plinius 4 cet bulo denarios q-Hecim contineri dicat, criteriq. auctores aliora sesqui album,aliad duo uncia alias paulo amplius capi eodem asserant, senos denarios numquam . tamen in hac diuersitate est
similitudo, quoniam ct apud Galenum oe apud. Tlinium accipitur erui farina duplo pondere, cuius singula capiuntur Icmina. Utera belle re- .spondent. Vtrum uua taminia Plinio sit labrusca.
C p. XXVI. 'M dubitatum sit a viris doctis, vim uua taminia ex Plinij sententia sit labruscamos
etiam, ut rem hanc intelligeremus, Plinii verbis quantum fieri potuit diligeter consideratis,ita d . mum sentire coacti sumus. Sicuti Dioscoridem .
videmin duo Nitis stluestris genera seorsim persecutum, ita verba illa Plinis primo capite libri viacesimi terti), labrusca quoquc oenanthen feris iis
215쪽
eis dictam. a Gracis ampelos agria appellaiam , ct c.de duplici vise intelligi posse, ut altera labrusca sit, altera, quam Grsci ampelon agrian ocant, non habentes aliud vocabulum propria ad designandum alterum genus, quod Latini labruscam vocarunt quia faustum, filixque sis M. Tullio Latina lingua diuitias saepira commendanti in quam sententiam discessere viri insignes
H. Barbarus, M. Vergiliu , I. Ruellius. dicente autem Thmiosse credere,vuam taminiam esse ex his alteram, qua ampelos agria dicitur, aliaque quam labrusca sequitur ex eius sententia, πt Nua taminia labrusca non sit. videtur autem rationi consentaneum, duo haec genera fuisse diuersa, quoniam, Ps alteri Plinius tribui alteri non conu
munt. alteriua ait folia spissa esse, ct cadicantia, alibi dixit, dura ct cineracei coloris, adde- abat . b Dioscorides,hortensis solani frondibus sumilia esse . qua in labrusca non sunt. qsam loco . lib. potius, cultvrs neglem a fatiuis distinguimus vitibus, quam proprijs aliquibus notis, qua speciε omnino aliam ita constituant, visi inter satiuas labrusca fuerit, a quouis prompte dignosci possit,
siquidem etiam satiua neglecto cultu pro labrusca quandoque 2 nonnullis accipitur. dicebat quoque c Plinius eam fluestrem vitem, cuius folia ς sunt dura, ct cineris colore, herbam esse, sicut s04 I Dioscorides etiam de ea scripsit quarto libro, in quo solum berbra prosequebatur . at labruscam nemo audeat berbam Nocare. Pliniuu primo capite
216쪽
pite libri decimiquarti, Nites, inquit, iure apud priscos magnitudine quoque inter arbores num rabantur. ct Theophrastra de νite tuc agit sol cum arborum naturam persequitur. ac iure, habet enim vitis arborum modo caudicem, pem dentes fructus d diuersis ramis,non autem in camle semen,ut herbis conuenit. insuper ait d Plinius alterius acinos cocci modo rubere, ct semen e habere acinis mali punica simile . labrusca aure simaus nigrescit, acinis reliquarum Nuarum acinis
similes sunt. demum Plinius capite quadragesimo libri decimisexti, probatur,inquit, o ritis fiauestris alia, quam labrusca, ct ipsa heders modo arborem scandens.quibus verbis nihil clariis ad significandum duo vitis fluestris genera ab ipso
intellecta. est autem verisimiliu hanc vocatam uuam tammam, quam labruscam, ob ea, qu b ctenus diximus. quodsi Galenus Paulus, uicenna, Vnum tantum vitis Blaestris genur tradiaderunt, νt aliqui dicunt: non propterea discedendum est ab hac sententia,quoniam Psrim quid. Flinius crediderit, non quid credere debuerit reiusq. opinionem eam esse, quam exposuimus, Nidemus satis firmis rationibus ostendisse . possumusq. eadem corroborare sumpto ex verbis Di scoridis argumento, quo conuincitur, Ni opinor ,
duo vitis sylvestris genera ex eius quoque sententia fuisse: nam quinto libro ait, vitem syla Lirem 'am, qua Latinis labrusca en9 duum essse generum, quorum alterum non maturescit, sed
217쪽
fore tenus renanthen nominatu perducit, quod genus non est Nua taminia, quod est alterum vLtis fluestris genus, cuius Dioscorides meminit in quarto libro in quoniam Fructus eius maturescit. alterum vero genus labrusca, quod ad strae per
uenit, acinos habet nigros. at uua taminia rubem tes . καρ 'ον πεπανη ut ενον ἐρυθρον inquit f Diosis prides. Tantum dubitabamus, cur tam pauca de eod4.
labrusca eo loco Plinius dixisscte at neque hoc de sententia dimouere nos potuit. videmus Dio. Doridem paucissima de labrusca dixisse, tantum attulime disserentias, quas diximus, planta Nero descriptionem, ut rei notissimae, omisisse, remedia monuisse eadem esse ex labrusca , qua e culta Ni te esse dixerat eadem Plinium spectasse existimo. sed; quia eodem g capite locutus erat de fore sati uaritis, atque staphfagris , legentium commodi--.tati consulens, admonuit de labrusca quoque βο- re multa dici posse sed omittenda quoniam de eo fatis ante dixerat, scilicet prooemio libri eiusde , vltimo capite libri duodecimi. quibus locis tacopiose de oenanthe scripsit, ut iure ac merito dixerit, oenanthen satis dictam. itaque concludimus uuam taminitam apud Plinium non esse labrusca. Plinij verba quaedam de cenanthe perpe duntur. Cap. XXVII.
ΡZkius postremo capite libri duodecimi inquit,
eodem cy oenanthe pertinet. est autem vitis lubruin
218쪽
iurusca uua : colligitur cum fore, cum opitae olet. quidam autem Dioscoridis interpres suspicatus est male scriptum estie, cum fore,sed legendu, cum foret, quoniam, inquit, non Nideo, quum do quis Ῥnquam uuam cum fore colligere possit. ego vero non intectigebam , si costigatur cum si
ret quod hic videmr concessisse) quomodo non cum fore. an cum foret non habet florem: : hoc absonum est, atque ridendum. an Ios ipse prima di scutitur, tum vva colligitur e ct hoc risu digna
es, ac falsum . nec me mouet, quod Dioscorides dicat, cum foret, μοτε ἀνθεῖ: quoniam mihi satis persuasum est, Plinium a Dioscoride nihil a cepisse. maximeq. hoc loco, ubi multo plura Plianius de oenanthe,quam Dioscorides scripsit. atque hoc amplius docuit, florem cum fructu colligen- dum esse: quoniam hine flore in Uum non Nenit.
Ῥtque ipso nomine flos indicatur, ita rei a fosintelligendus est, s octaui lib. κα ' το πους cap. primo, Galenus oenanthen cum flore dixit esse. συν τοῖς ανθεσιν. nec aliquid prohibet huius vitis studium immaturum, ac nuper editum,suscepto exiguo incremento, cum fore collugi,πt reipsa colligitur, ac propterea existimandum est probe scriptum esse, cum fore. Plinium a Dioscoride nihil accepisse. Cap. XXVIII.
ΡRoximo capite professumus Plinium a Di scoride nihil accepisse. Sunt qui contra seu-
219쪽
fiunt pleraqres quorum opinio probabilis videri potest,quc um eadem plurιma in ytroqt e sunt, Tuniusq. videtur interpres e. ru qus Guce Di scorides litteris madauit.ac Dioscorides antiquior Tlιnio sine controuersia habitus videtur, dicente Suida ictum fuse apud Cleopatram Aegypzi r sinum satis diu ante Pliust aetatem . . Mibi vero haec opinio non forum dubia, se ofa etiam demum est vis , persuas primam projbabilibus coniectiviris , deinde etiam argumentis
firmi yimis.. Fuere igitur'alij, qui suspicati sunt vlimum
di Dios ridem communes audibres habusise , erque sexutus sit . quambrem mims ad persualendunt sit idonea ista rati qua sumitur a similitudine eorum, quam Imri q. volumineis guntur . exemplum est S th Nigri, a quo no natim citato plura Plinius qccepit,qua eisdem δε re verbis, diuersa tantum lingua, leguntur apud Dioscoridem. quod quiuis planetintestiget ex libri sextidecimi capite decimo, ea: vicismi duodec mo, teriladecimo, Nicesimo, myricesimi octaudomuo , nono , quartodecim' lex vicesimi noni quarto. ex tricesimi secundi tertio, im his enim citato. Sextio ea traduntur,qua nomine illius si 'presso, Di oscoridis crederentur. esse . quod si Dio- horides Nigrum secutus vijcri a quibusdam voη- ά . spotest , quo iam auctoritatem eius una cum alis b ''''rum quorundam b refutat. non tamen repudiat Dcoscor. penitus Iosiata, ct Heraclidem, ac de crateua
220쪽
Mnd ea honorificentius loquitur quos sumet ductoris linter multos alios Plinius habuit, e qu fus eadem multa Dioscoridom sumpsissς er; mile est ελ quippe qui veterum sententiis subscribt dum esse sateatur . sic notabamus Plinium quit o eapite libri vicesimi, quas vires Si eri Diosco rides tribuit, fustius ex Opione, Diocle, Heraclide Hicesioq recen1ere. φ νndecimo eiusd3 ex Cbrysippo dicere. Dd Ohymum claritati oculorum inintile est, ex Diodot quod pediculos' in cib, faiit. dixisse autem Dioscoridem oculis obesse, manducatum , atque in Sole positum *ermiculos creare. item vicesimo eiusdem et Diocle de Hippomarathrδ ea loquii, Orim Dioscoridem auctorem Leeres, se Diocus nomen no/i adesse . Dio-
cri femine ex,λο c uippocrates et diserati insus idemsdripturus Hippocratem citauit. Disorides ait Eleatirm Uzmmas fri vir initate coercere'. Pliniux musdem sententiae ati rem Anaxitium e lebat. Insuper e Galenus seripta
de materii indica cijs excep)s: qua de
causis ranoclautus est9 probat omnia , H ad ea legenda nos botraturi ut verisimilesiit Diostoridε non omnino a P tigri auctoritate abhorruisse.Nee etiam video, cur Plinium tam ingenue professuia per quos profecerit, nominatis auctoribus, quos
in singulis librorum fecutus sit , faminis quoque
nonnullis nominatimcitatis, minime quoque indiagnum ratM ab ea alite recentes quosdam mmi moram,