장음표시 사용
31쪽
esse volunt εριζρωμα, matutinum cibum,
seu ientaculum. Xenophon lib. s. Helianis. Agesilaum scribit cum festinandum esset semel tantum comedisse, & simul prandium ac coemam sumpsi si
se, οῦρι ν 6 δεῖπνον ἄμα-- σα uJιον. Nonnulli dicunt δεῖπνον sure ριο ν φθ' o δειπονί. η υπνειν , Deipnon esse meridianum cibum post quem aut laborandum est, aut dormiendum. Ueteres enim meridiabantur, & diem diffindebant, ut hodieque Itali. Athenaeus nocturna δέ α commemorat. Xenophon ἐδερ m ἀγν vocat, coenam. Erotianus tempus vespertinum δερ rbis. Sed audiamus Plutarchum de prandio bb. 8. cap. 6. 5mposiac
δεεῖς - νει . Ari Fon dictum prandium ab hora meridiana, quia ενδον significat meridianum tempm,stmeridiari seu per meri em dormire, αδδαζειν, cibum matutinum voluerunt notare quo uterentur priusquam
indigerent. Plinius lib. epist.f. de Plinio auunculo suo. Dormiebat spost meridianum cibum minimum , mox quasi alio die studebat in coenae tempus. Festus ientaculum & prandium veteribus idem fuisse ait. Ientaculo nomen factum esse volunt a ieiunio, quod ieiuni ientaculum sumerenti quod dictum Silatum. Festus: Silatum, inquit, antiqui pro eo quod nunc ientaculum dicimus appellabant, quia ieiuni vinum sili conditum ante meridiem absorbebant. Festus merendam prandium esse ait,quod medio die daretur.Nonius merendam cibum qui daretur post meridiem. Apud Festum coena veteribus prandium fuit, vesperna
32쪽
erat quae nunc coena dicitur , quae paulo fit liberalitis in commune cum amicis, quia prandium erat parcum,& solitarium, ut Isidorus tib 2 .eap. a. Comissatio, de qua Suetonius in Visessio, com dendo dicta, ferebatut post cimam,seu vespernam de nocte. ἐαάρισμα α is a. o ait quia sero sumi-
C A P V T v. - SEruius ad M. . Eneid. veteribus Romanis in usu prandia fuisse negat, ut & Isidor. lib. 1o.
cap. 2. Cassiodor. ad Psiam. l . Antiquis mos erat semel cibum sumere. Boethius tib. 1. ιυ -solat. Felix nimium prior auare contenta Melibin a)ws,
Nec inerti perdita luxu, facili qua sera 'ebat Iemnia soluere glande. Non dubito veteres cibum sumpsisse, siue prandium , siue prandiculum vocare libet, priusquam
in agros ad opus vel in sorum exirent. Coenabant autem vel hora undecima, vel certE nona, coenamque in noctem producebant. Valer.bk2. . . olim viris prandere, & coenitare in propatulo verecundiae non erat.Cicero lib. 3.m Verrem. Prandia & coenas verris commemorat. Macrobius lib. a. Salum. cap. I s. imperari coepit ut patentibus i nuis pransitaretur & coenitaretur. Horatius:
33쪽
teres Romani soli parce prandebant , sed largi caenabant cum amicis. Pomponiu*. xamen Sabinus ait veteribus ignota prandia, ut in vita Galieni prodi tur. Seneca epist. i 22. QEotidie sobrius prodis, sic coenas, tanquam Ephemeridem patri approbaturus. Celsus Hyeme si prandet ahquis, utilius est exiguum aliquid, & ipsum siccum sine carne, sine potione sumere, aestate vero & potione, & cibo corpus laetius eger, ideo prandere quoque commodum est. δειπνον Plutarchus , quia δὶα--υ ' πύνων, quietem Q ert a labore. Alij, laborandum est , cliudam δει is νειν, oportet dormire, sed sumunt pro coena, & Vesperna.
VEteres mensam rem esse iaciam existimarunt,cui Iupiter hospitalis,& amicus, dc Hercules Trapezius,seu mensarius praeessent. . Homerus mensam , & αἰ δειαν, honoratam , dc reuerendam vocat, Tacitus lib. I 3. menta sacra. Sc lib. is . si sacra mense , diique hospitales caede violarentur. Athenaeus lib. 2. το -λαὸν e D
ρελα ριη θεῶν ἀτο lego ειμ)θύειν si ειν. dolis quasi Naν ἄνω. Olim moris non fuit neque vinum largius, neque aliam oblectationem
proponi, nisi id Deorum causa fieret. Unde inebriari
34쪽
briari post sacrificium. Triene , quasi vinum Deorum.
& coronis utebaimir,quae cuiusque Dei propriae ellent,& hymnis,& canticis, de nullus seruus ministrabat , sed iuuenes iugcnui pocula porrige bant, ψ ε; νυ τοις οἰκλιοις ς Θῶν, ab c cure, G ωδῶς, 6 οῦδεις ὼν λαπιν -- , tas νεοι Ouidius lib. s. stiri Ante focos olim sicamnis considere longis Itis erat, ct mensae credaere adesse Deos. Apud Paulaniam Asclepiades moderatum conuiuium Deorum conciliabulum esse ait. Eustathius Od s. i. cr 9. In Achaia erat Heros A Haec , δε
Lib. . meminit cuiusdam Romani,qui ctim solus aliquando coenasset, eo die se non coenasse, sed editIe tantum dixis, quasi coena communicati nem,& gratulationem dulcem, S suavem sempet desideret , ῶς τ κοινων&ν , ψ
35쪽
mtate tu2 ait.Τimoc es apud Athenaeum docer, conuiuij consuetudinem commodam esse vitae nutricem, inediae inimicam , amicitiae custodem, - λ- βουλιμ- nu inseatiabitu medicam. Clemens Alexandrinus tib I. Pad .δ' ἄγοῦ πυώ γγ νεκτὸ δειπνον, αM' ὐκ ἄγxorbis O τὸ δεῖπνον , δυγμια κοινωνικῶς, ι ὁ ματι iam. Conuiuium feri ob caritatem,sed tamen conuiuium non esse caritatem,sed δε- cumentum beneuolentia, quae se communicat.Eustathius ad bb 9.Ohssπάm M vocat φιλοπήπιον, mensam ami-ritia indicem. lib. I .Politicon cap. . Diuersitas alimenti diuersbs mores facit. Cum igitur animalia quaedam sint ζωοφάγα, -- ,alla καρπε- φαγα, 'Iliuora, nonnulla omniuora, mωφάγα, hinc fieri, ut alia sint ἄγλωα, cateruatim euntia, quaedam, varie stasa, leones sunt monophagi, &solitarij. Lycophron apros , & solitarios
vocat, qui tamen vulgo sunt ἁγελMοι,6c cateruarij.
Veterum Christianorum ἰγά - post sanctam synaxim ad amicitiam validae erant.Athenaeus lib.s. scribit vinum habere ελ ora, et se, aliquid , quod ad amicitiam altitiat. Ideoque instituta conuiuia publica,amoris testimonio, thiasos, fratrica, orgeonica, & Carthaginensum, Italorumque systitia,Cretensium andria, Laconum fiditia, siue filitia,de quibus Aristotelestis. I. Potui . Atheniensium symposia in Prytaneo Thesmophoriis, Panathenaeis , feriae Latinae Romae in monte ALbano , Romanorum charistia, & Germanorum, apud Tacitum G.de moribus Germanori Plato lib. I. 2.de legikleges sympoticas tradit.Periclem mΟ-nophagum fuisse scribit Athenaeus M. i .qui semel
36쪽
tantum apud Euryptolemum , idque nuptiarum die comederit. Sanctus item Chrysostomus monophagus fuit,quod ei probro datum. Athenariis Lb. i. scribit veteres solitos selos comedere, ρών - ψαγειν. Plutarchus 8. Impos Veteres apud se soli ἐου ἀe pransitarunt, cum amicis coenitarunt. Monophagia vitio data. Antiphanes,μονοφαγοῦς Orit M. Alm iam comedu .st me lassis. Ami- Cipsias,us ἐς κοροι se μονοφάγε, ab τοι χρυ)Abi Morboniam , monophage, parietum cera tori Aristophanes vocat hominem profundae gulae,qualis fuit Albinus Caesar. Quidam sunt
Caenarum assem. Duillones, parasti. oint qui siemper in cauponis agunt, liguritores, quos Philo αύmου, ἄνις ιν Vocat,domo carentes, cstfoco.
Conuiuia suere alia, Regia, dapsilia, quales
Pontificum coenae,& adijciales epulae ; alia parca,frugi,philosophica. Apud Tacitvin:Othone assumpto, Neronis libertus quidam epulum plebi obtulerat. Apud Suetonium cap. 34 Iulius Caesia adiecit epulum, at viscerationem, de post Hispaniensem victoriam duo prandia. 'Nam cum prias parcε, nec pro liberalitate sua Iraebitum iudicaret,quinto μst die aliud largissimum praebuit. Lib. .ca'2o.prandium deinde populo mille men-ss. Vide Plinium M.f. p. 3. 34. .a . Plu B b b b a tarchus.
37쪽
tarchus iba Iulio scribit,epulum toti populo viginti duobus millibus triclinioru datum fuisse. Suetonius lib. 2. Augustus Caesar quibusdam Senatoribu sexcusantibus se,ius spectandi in orchestra,& epulandi publice seruauit.Senatores epulabantur publicMouis epulo,quam coenam Seneca vocat Dialem , idque in Capitolio, item coena triumphali, pontificali, augurali, apud Valerium Maximum lib. 2. cap. I. lib. . cap. 2. apud Gellium lib. 2. cap. 8. Liuium tib. 3 3. In vet. Glosi epulum visceratio, αρ κρεω . Persius: ioleum, artocire que popello. Glosi Epulatio ιυ ρ. . . Apud Suetonium lib. 2. cap. 98. Augustus victoribus. & nautis Alexandrinae nauis epulum in. conspectu suo praebuit, permissa, immo exacta iocandi licentia, diripiendique pomorum,& obsoniorum, rersimque missilium. Virgilius 8. OEneid. - gramineo ue wros-ucat ipsi sedili, Pra futιmque thoro, or villosi pelli leonis
Accipit OEneam .silioque inuitat Memst. Tum tedii iuuenes certatim, araque Sacerdos Visicera tos Ea ferunt. 1 hLib. I. AEneid. .
i Dant famuli manibus hwhas, δύα Liuius lib. a 3. Vt sacratis de mensis effemus. Lib. 24. Volonus,qui Hannonem vicere, publico comuiuio excepti huic t. Beneuentanis. Athenaeus Γλ
38쪽
mense Fumptuosa, cst ianta praeparantur,cst Aridi lecti,
ct pocuιι argentea omnis gener seruorum ι hir Aripulcrorum adfiat,ves sibin magnificis, ct ancilia nuda, donec grandiores Aint, miniurant. stillathitis: Sympo
tensium 1 sitia de publica febant, Pyhagorica conuiuia per decadas. Vide Philonem de vita Theoretica Pag 6IA. 6l F. Conuuiitim Indiae Regis describit Philostratus lib. 1. de Oliu , Ozoni'. Spatalanus de Seuero: Cum rogatus ad coesiam Imperatoriam palliatus venisset, qui togatus venire tabuerat, togam praesidiariam ipsius Imperatoris alcepit. Suetonius in Iulio cap. 26. In funere filiae ea, quae ad epulum pertinebant, quamuis macellariis Oblocata,ed, m domesticatim apparabat. Vitellij coh- uiuia idem cap. I 3. Vitellius,&bb. a. p. o. Coena quoque eius lecretior in fabulis fuit, quae vulgo vocabatur, in qua Deorum, Dearumque habitu discubuisse conuiuas , ipsum pro Apolline ornatum. Lampridius Heliogabali epulas narrat. Creticum conuiuium Athenaeus lib. 4. Diaconus 5b. 16. Prandia Imperatoris,quae ex mΟ- re fiunt, in decem dc nouem accubitis cessare fecit Iustinianus,& earum expensas egenis tribuere.
Accubitus , & Accubita sunt shmata. Athenaeus lib. s. describit conuiuium Antiochi, ubi carnes, coronae conuiuis datae.Vide apud Iosephum conuiuium Assueri j lib. II. er lib. I S. cap. II. Agrippa dedit epulum Caligulae, quod Caligula aequare non potuit.Varro lib. 3 .de re ruaica, coenam describit, ubi puer quoties noua sercula adferebat, ver
39쪽
sabat rotam, quae pio mensa erat, cum aqua Ca lida,& frigida, epitoniis versis ad unumquemquet actum , & peri agogen , sic assiuat ad conuium m. Haec ab uno puero vertitur, ut omnia una ponantur , & ad bibendum, &ad edendum , & admoueamur ad omnes conuiuas. At lienaeus bb. I . asserteorum exempla, qui victores populo conuiuium dederunt. Vide elegantem conuiuij sormam apud
eumdem lib. - 128.229. Strabo pag. ιO7.Lusitanorum δειπνον λιφορητον vocat prandium , quod
circumferri possit. De opiparis conuiuiis alio loco pluribus. Coena splendida dicitur dapalis,dapsilis,
dapsatica,opipara, luculenta,lauta,nitida, elegan S, pollucibilis, centenaria, recta,uncta, epularis, ganeata,gliscera, dubia, popularis, ebria, adipalis,regalis, cerealis, nocturna, pontificia, adhcialis, saliaris, auguralis, dialis, nuptialis, medica, Persica, Sicula, Syracusana , Sybaritica, Italica, Gallica. Seneca ad Heluiam,Caligula centies sestertio coenavit una die. Diodoths Siculustae. 13 o. Alexander Macedo , antequalia in Persidem moueret,
Cum eqssuvisset tabernaculum,in quo lecti centum ad
boia Phoenices vocarunt prandia, qua praeparabant Publicaniae ex lacubiti. Symmachus bb. i. epist. Quid si ego coenas dapales,& saliare conuiuium, tum viscerationes, atque epulum postulassem, tu mihi dedisses mensas secundas , dc scitamenta exiguae lancis. Titinnius: Toto fit in foco mihi da palis coena. Libro Esther cap. I. In conuiuio Assueri ἱναι ι αργυρω τώ λιθος' s φααραγδὸ
40쪽
Lecti aurecor argentei in pauimento 'πιο iri δε--ragdino.
COEnas frugi, coenas Deum Horatius vocar,& Dionysius Halycarnasseus tib. i. Martialis: Hae tibi brumali gaudemia figore rapa. - damus, in calo Romul- esse sint. Seneca in ludo Claudη, Rapa cibus Deorum. S cundd, Coena Saturnia,parabilis,& frugi. Terrid. Διπνον , de quo Aristophanes in Plato. ubi Scholiastes . , - μίαν. eἱ in μοι Em Hrαν άμνονέα ρα. ως Θυαον του ἐνάτη - y -οδεις. a s minis zρ- ον. Coena Hecates, quam diuites Kalendu eususque musis mittebant is fere, tamquam surificium mea raad triuia, ut iuri retum a pauperib-. Qisto, Cee Hecates, quae Theseum excepit, de qua Iulianus Augustus epist. ad Iamblicum. Quintδ. Icci Medici
Sexto, Coena philosophica,apud Athenaeum lib. s. initio. Septimo, Musica coena,vt Damascius Syrus in Histiria de Philosophis, siridia,' mctis , 6 ι κ . Plutarchus6 6 6. de Timotheo apud Platonem. Plautus in Atiaestaria,Musice certe agetis aetatem, ita ut vos decet,vino,& victu,piscatu probo,atque electili vitam colitis. Octaui, , Coena Platonica. Nono, Coena rustica. Horatio M. 1. Sat=r.3. Decimo, Coena Laconica. Plutarchus in Agi. Vndeci-