장음표시 사용
41쪽
, , /ηφαλιω .e canista. Gellius lib. I cap. diit. Si nihil vini est, fieri Cereri dicitur. Duodecim- παIucianus Plautias in Rudente, Sal cum aceto. Decimo tertio , C ira Cynica Petronitor o ' sit, criti Cynica traducunt tempora coena.
MElisas olim Regum ac Principum regio apparatu exstructas fuisse non dubitabit, qui aplud Athenaeum AEgypria s mensas Antiochi, dep ta strii neptus Maimbitam Cleopatrae Jegerit. Sestabis cc vinendat Horati iis l . t . Ode 3I
Dntas strti es' coisti inat Patinarias. Capitolinas Martialis depraedicat, Non Albanu 'mihi sit tommessitio tanti, 'Nec Capitolisiae, Pont dapes. 'Coenas nuptiales Apulei his Milesia 6. Natalitias Plautii, in Persa. Cicero 1. Philip. Antonius dat natalitia in hortis. Siculas Horatius, Non Sicilia dapes Dulcem elaborarint saporem. Lucullus ex temporali cinna μειαδια τἀν Π, qui μρAe siculatorum praeter propter millia insumpsit, narrante Plutarcho, cima Pompeius & Cicero imparatum,
42쪽
Paratum , nec opinantem visissint. --
Φαχ IV intellige. Tertuliramis lib..e Padis ostendit coenas exstrui solitas murmis, mulis, pauonis bus, altilibus, gallinis.phasianis,gallinis, Numidicis,linguis pretiosarum auium. Ved;us Pollio,seruos muraenis invadi 'ndos obiectabar, noua scilicet saeuitia dele status tenetae bestiae edentulae ex unguis , & excornis. De piscibus placuit feras Cogere utique statim coquendis, ut in visceribus carum aliquid de seruorum tuorum corporibus, de ipse degustaret. Praecidam gulam qua Hortensius orator primus pavum cibi caussa potuit occidere, qua Aufidius lurco primus sagina corpora vitiauit, Se coactis alimentis in adulterinum prouexi saporem, qua Asinius Celer muli unius o tonium sex millibus M s. detulit, qua AE pus histrio ex auibns eiusdem pretiositatis canori &loquacibus quibusque, sexcentum millium patinam confiscauit, filius eius margarita vel ipso nomine pretiosa dehausit. AE po Tragoedo patina una r se scutatorum millibus stetit, ut scribit Plinius Γλro. cap. st. Patina sexcentis sestertiis taxata, in qua posuit aves cantu aliquo, aut humano serinone vocales imillibus. 6. singulas coemptas. Idem de unione illo Cleopatrae Centies HS. id est,scutatorum iso. millibus aestimato. Prior id fecerat Romae in unionibus magnae taxationis Clodius Tragoedi Esopi filius ι ut experiretur in gloria palati quid saperent margaritae. Unionem quem ipse absorbuit decies M s. id e as. scutatorum millibus aetiimatum scribit Hora
Filim 'opi Hira Iam ex aure Meuia. Scilicet
43쪽
Milicet ut decies solidum abs beret, aceto Diluis insignem baccam. 'Apud Senecam i-de consitat. ad Albinam cap. I o. Apicius H s. millies in culinam congessit,id est,ut hodie rationem putamus, duos milliones & s GO. aureos. Singula tentacula aut prandia, aut cormas aut comessationes quae Vitellio ab amicis darentur, quadringenis millibus constitisse scribit Suetonius, id est, i a. millibus scutatorum. Apud Plinium lib. 3 s. cap. II. Patina Vitellij, quae clypeus Mineruae Polluchae dicta, decies M s. suit, id est, as . millibus aureorum nostratium constitit. Ea patina primo fietilis, deinde argentea facta, donec ab Hadriano conflata est.Caligula centies HS.CC nauit uno die, ut Seneca lib. de conseiat. ad Asinam ea . 9. id est , ducentis so. scutatorum millibus. Mulus unus quinque sestertiis a P. Octauio emptus est apud eundem epist. 96. id est, et a s. aureis nostratibus. Asinius Celer 1. millibus nummum, id est, a oo. scutatis mulum mercatus est apud Plinium ML9. cap. i . Tres mulos 3 o. millibus nummum venisse. id est, scutatis i3oo. grauiter Tiberius conquestus est apud Suetonium. AEtate Lucili, singula ostrea mille . nummis empta. Lucillius: His itidem in coena ostrea mille nummis
empta. Persicis pomis singulis triceni nummi pretium fuere, id est, nouem denarij apud Plinium
lib. r s. cap. t 2. Poma Romae in sacra via auro con tra venibant. Varro vocat poma conditiva lib. I.
de re rust. p. s 9. asseruabantur in oporothecis ruri vel domi. Antonij expensae in coenam litae conferri , sola unionis a Cleopatra uxore consumpti, aestimatione superatae sunt. Nam Antonius
44쪽
quicquid mari, aut terra, aut etiam coelo gigneretur ad satiandam ingluuiem suam natum existimans faucibus ac dentibus suis subderer, eaque recaptus, de Romano imperio facere vellet AEgyptium regnum,Cleopatra uxori quae vinci ab Romanis nec luxuria dignaretur, sponsione prouocauit insumere posse in unam coenam H S. centies.
Id Antonio mirum visum. Nec moratus sponsione
contendit digna sculna Munatij Planci, qui tam
honesti certaminis arbiter eleetus esset, ait Macrobius hb. 3. cap. 7. Saturn. Apud Gellium Ib. io.
cap. 2 o. Sculna dicitur quasi seculna, id est, sequester, quod eius fidem utraque pars quae sponsi nes fecisset sequeretur. Apud Athenaeum Cleopatra in Cilicia obuiam facta Antonio regium conuiuium apparauit in quo vasa omnia aurea, & gemmata fuerunt singulari artificio elaborata, purpureisque, & auro intextis aulaeis tecti Parietes, triclinia I h. lectis strata, &c. inarta die rosas emit talento & ad profundam altitudinem sterni rosis pauimentum iussit. Ducibus Antonij singulis lectum in quo accubuerant, & pocula ut in mensas diuisa fuerant dedit, & auferre domum permisit. Digressuris si qui anteecderciat dignitate lecticas cum lecticariis seruis, plurimis equos argenteis phaleris ornatos, omnibus AEthiopicos Pueros qui faces praeferrem praebuit. Tertullianus lib. de Pallio, mensas, Ciceronianas, & lances pretiosissimas Sullanas notat. Vide Athenaeum bb. . ct 1. in conuiuio Antiochi. Statius bb. .
Regia Sidonia conuiuia laudat Elisse
sui magnum . neam laurentu M intulit aruis,
45쪽
uc cum Romuleos Proceres, trabeatάque, Caesar
Agmina, mi s mul iussit fliscumbere mensis. Ipsa simu accindia Ceres, Bacchusque laborant. Suscere.. t Cibi quidam suere,' quos Imperatores in deliciis habuerunt. Hadriatius inter cibos unice amabat tetrapharmacum, quod erat de phasiano, sumine, perna, & crustulo. In usilio velo dicitur pentapharmacum,& quinque species nominantur, pha- statuas, pauo, perna, crustulata, dc aprugna. Perna crustulata erat e perna,& crustulo. Apud Plinium, Celisoriis legibus interdicta coenis abdomina, glandia, tςiticuli, vulvae, lyncipiti a Verrina. Lib. 8.
cap. 1. Apud Capitolinum Heliogabalus coenas Api ch, dc Vitelli; vicit. Pisces ex vivariis suis bubus traxit. Dulciarios, & lactarios tales habuit, ut quaecumque coqui de diuertis edulibus exhibuissent,' vel structorcs, vel pomarij, illi modo de
dulciariis modo de lactariis exhiberent. De croco sigma strauit. Donauit omne argentum conuiuis, quod habuit in conuiuio ,& omnem apparatum poculorum. Murenarum lactibus , de luporum in locis mediterraneis rusticos pauit; pisces semper cum marina aqua cum colore suo coctos conditura Veneta comedit. Apud Vopiscum, Carinus centum libras auium, centum piscium, mille diuersae carnis in conuiuio suo frequenter exhibuit,vini plurimum effudit. Antoninus Geta prandia
46쪽
dia per singulas literas iussit scientibus seria istuc Iut ita quo crat anser,apruSiaa, anas, item pullus Perdix, paxius, porcellus, piscis , pcrna. P cir6hmhsn S.υγmo Neronis conuiuium graphice pinxit Tandem discubitimus, pueris Alc xandrinis aqtiam iii manus niuatam infundentibus, aliisque insequentibus ad pedes, ac paronychia cum ingentis tibi ilitat c tollcntibus. Allata est tum gustatio val de lauta. In promulsidario asellus erat Corinthius cum bisaccio politus, qui habebat oliua : in alicta parte albas, in altera nigras.Tegebant ascitum duae lances, S ponticuli etiam se irini nati sustinebant glires melle , & papauere sparsos. Fuerunt cc to macula supra craticulam seritet Hia argente alia posita , insta craticulam Syriaca pruna, cum granis Punici mali. Glii tantibus adhuc nobis repositorium allatum est cum corbe , in qua gallina eradit lignea,patefitibus in orbem alis, qualcs este sol ciniquae incumbunt oua. Acccssire continuo duo
Ierui, &syrnphonia strepenti scriuali paleam coeperunt, erutaque subinde pavonina ova diuisere consi uis. Hic nescio quid boni debet esse, persequutus putamen manu pinguissimam ficedulam inueni piperato vitello piperatam. Vide, si tanti
est,quae nos olim de conuiuiis Imperatorum scripsimus lib. 2. de Imperatore Romano.
RE ista coena dicta dapsilis Suetonio is Augusto ca L 7o. Conuiuabatur assidue, nec via quam
47쪽
quam nisi recta. In Ve fasiano eq. I9. Conuiuab . tur assidue,ac saepius recte,ac dapsile. Seneca epigI 13. Isti,qui recto vivunt. Epist. Iri. Vivere sine recto apparatu .Martialis lib. 8.epigriJo.
Promissa est nobis stormia, recta data est.
Quia olim clientes a patronis recta coena exci-lliebantur,quae fuit dapsilis,& luculenta,postea inocum rectae coenae successit sportula, quum reliquiae coenae sportula in culinam libertis, & seruis alendis deferrentur. Denique loco sportulae clientibus , & libertis dati centum quadrantes. Martialis :Contum miselli iam valete quadrantes. Idem likχ. epist. 69. coenam rectam commemorat. Domitianus sportulas publicas sustulit, reuocata coenarum rectarum consuetudine , ait Suetonius in Domitiano cap.7.Coenae Serapicae meminit Tertullianus in Apologet.cap. 39. Coena adipalis dicitur Macrobio lib. 3. Saturnal.cap. I 3. Coena aduentoria, seu aduentitia dabatur amicis aduentantibus,apud Suetonium in Visessis eap. I 3 .eaque lait adipalis,&lauta,de qua Plautus in Trucul. act. I cena 2. Coena adhcialis,Pontificia auguralis,adipalis eadem fuit apud Varronem bb. 3. de re russica,cap 6. Plinium ιν. 29.ωρ. 2 .est 4 I. Ciceronem bb. 7.epist. ad famil. Horatium lib. 2. Ode I .e ero,Pontificum potiore caenis. Coenae Apicianae, Martiali lib. 3. 23. Vitellianae Suetonio. Centenariae, in quibus centusses, id est,centum asses, expendebantur. Tertullianus in Apoluet. p. 6. Cereses coenae Plauto in Menach. G. I. scena r. Coena dubia Terentio in Phormione,
Ut tu dubites,quid sumas potissimum. Horatius: vides
48쪽
vides νι να- -- Caena dotietas Abia. Exequialis coena, feralis , si licernium sine luce riis, δεμον --ς. Novendialis coena. Iulius obsequens lib. 3. de Prodirijs. Cap. Valerio Maximo, &Herennio Coss. in sacro novendiali coena rosita. Ccena popularis Plaut. in Trinummo Atl. 2. Funa 4. Polluctum significat coenam luculentam. Plautus in Rudente, sis,'em . ni daturus nihil sum, neque sit quidquam pollum domi. Varro de ling. Las. Pollucere a porriciendo. Cum enim ex mercibus libamenta porrecta sunt Herculi in ara tunc polluctum. Vnde pollucibiliter coenare. Vide Plitarch. in rimauci Problem. II. Plinium luris a. cap. I. Liuium tib s. Macrob. lib.7. eap. I 2. Maiores soliti decumam Herculi vovere, nee decem dies intermittere quin pollucerent populum, id est, viritim aliquid populo largirentur. Plautus in Miltiliaris pollucibiliter dixit.Apud eundem ancilla negat se polluctam pago. In Rudente, Non ego βιm tacta pago. Catillones dicti qui ad polluctum Herculis ultimicum venirent Catillos liguriebant, ut ait Macrobius tib.7.Satum. cap. I 6.
C A P V T XI. COEnae pareae terrestres di, ex ederibus
49쪽
vocat απυρους, quia nihil igne coistum. Arcadicae coenae apud Athenaeum bb. 4.-8. 'd λ Farca; in qua tantism,& suilla. Romae Coena pura est frugalis. Festus .: In coenis puris offa penita dicebatur Oila porcina cum cauda. Apuleius finem sui Asiepi', coenam puram Vocat ἄναίμακον, ex herbis,& pomis. Ita & Philo Iudaeus M. de vita me iat. coenas Iudaeis ait suisse puras ab animantibus.Tertullianus lib.in Mincionem eap. O seruatis coenas puras,& dies magnos. Lib.de poenit. cap. 9. Pastum, & potum pura nosse non ventris, sed animae causa. Xerophagias intelligit. Clemens lib.I. connimi. cap. 39., a I. & Augustinus tractaturo.in Dann. Panis Iudaeorum erat azymus, ut aegre concoqueretur in stomacho. Caninum prandium V rro in I senippea, apud Gellium lib. 23. cap. vis. sine vino fuit,a quo abhorrent canes.Paulus AEgineta lib.6. cap. 2. ophthalmiam ait curari coena C nina. Apud Plautum, aestiue viaticari,& leui cibo defungi. Valde aestiue viaticati sumus. Diphilus: δμπιον, ἁλλ' ἴδ' a se εγι. Prandium sine sanguine. Horatius r
diocria conuiuia voco,quibus modus vel lege, vel consuetudine positus est. Athenaeus lib. . negat moris fuisse in Graecia,ut conuiuii sumptus talentum superaret. Menander rem
50쪽
Tibicinas or unguentum,ct Uahnin vinum Thaissium,anguillas. castum,mel;si rationem ponas,talentum, aut paulo minus siet. Ei ant opinorὶ olim homines valentiores,qui plurimum biberent, comederent. Hodie minus ad conficiendos cibos est virium. Vidi tamen in Italia militem hominem Gallities, qui cum domi uiueret , paucis erat conte M iis, quum alieno sumptu,petdicem,gallinam,lepusculum, vitulum con,ederer, quadraginta vini cyathos sine noxa biberet, dc rebus gerendis superesset. Vrticae , & scandix, α πλι ι , mendicorum erant, ελαίω oleae fauperum. Plutarchus de praceptis sanit. πι προ- εἰ, μ απαν - LMcαίνων κω a IMME, 6 τίω ελα- τώ - ιον, ψ ψ ψ, εἰς μιπιν - mi ορον- τη σωμα ι ἐμ αλλι ς υ δεα ρρω .lsse patinam ante lentem semper augeas, neve omnino namrcium, est oleum supergressin, accedensique ad rium edulium ex lacte,
semidalida, ct adipe sivisio, in seditionem ,fluxum. O
turbas corpuε ex mmia repletione inj 3M. Chrysippus,m ποτ' ἔλπιο εχ ε,-ωρφ, Ne unquam olivam per femem comede, si inlisam habes. Conuiuiis Graecorum foeminae ingenuae saepe intererant.Athenaeus lib. 8. Nicocreontis uxor Cypri tyranni Biothea ingressa cum ancilla delicata in conuiuium , M umias ne ἄQM Dμου- εις φ mmri Cornelius tamen Nepos,& Cicero in Verrem, more Graeco Remi has honestas ad epulum virorum venisse negant. Existimem eos plus comedere, &C c c c a minus
